بردهداری افریقاییان و تجارت برده
بردهداری چیست و چرا رخ داد؟
بردهداری به معنای مالکیت یک انسان بر انسان دیگر است. در دوران استعمار، کشورهای اروپایی برای کار در مزارع بزرگ پنبه، نیشکر و تنباکو به نیروی کار فراوان نیاز داشتند. آنها با حمله به روستاهای افریقا، مردم را اسیر میکردند و با کشتی به قارههای دیگر میفرستادند. این کار مانند دادوستد کالا بود؛ انسانها را در بازارهای برده میفروختند و خریداران آنها را مانند ابزار کار به حساب میآوردند.
یکی از دلایل اصلی این کار، سود اقتصادی بسیار زیاد بود. مثلاً یک مزرعهدار میتوانست با کار رایگان بردگان، محصول بیشتری تولید کند و پول بیشتری به دست آورد. این سود آنقدر زیاد بود که بسیاری از کشورها و بازرگانان به این تجارت روی آوردند.
| گروه | آزادی | درآمد | حق انتخاب |
|---|---|---|---|
| افراد آزاد | دارند | دریافت میکنند | دارند |
| بردگان | ندارند | ندارند | ندارند |
نمونهای از زندگی روزمره
فرض کنید در یک گروهبندی مدرسه، چند نفر باید همهٔ کارها را انجام دهند و بقیه فقط ناظر باشند. آن چند نفر بدون دریافت نمره یا تشویق، تمام کارها را میکنند و اگر اشتباه کنند، تنبیه میشوند. این وضعیت شباهت زیادی به بردهداری دارد. در دوران استعمار، بردگان از صبح تا شب در مزارع زیر آفتاب سوزان کار میکردند و اگر خسته میشدند یا کند کار میکردند، کتک میخوردند. آنها هیچ حق و حقوقی نداشتند و حتی خانوادههایشان از هم جدا میشدند. مثلاً ممکن بود یک پدر را به یک مزرعه و پسرش را به مزرعهٔ دیگر بفروشند و دیگر هیچگاه همدیگر را نبینند.
این تجارت مانند این است که همکلاسیتان را بدون اجازهاش به دانشآموز دیگری قرض دهید تا برایش تکالیفش را انجام دهد و در ازای آن یک خوراکی کوچک بگیرید. اما تفاوت بزرگ در این است که در بردهداری، انسانها حق زندگی، خانواده و انتخاب خود را از دست میدادند و این کار سالها ادامه داشت.
پرسشها و پاسخهای چالشی
پاسخ: بسیاری از مردم از شرایط آگاه نبودند یا میترسیدند. همچنین برخی از بازرگانان و دولتمردان از این تجارت سود میبردند و با تبلیغات دروغین، مردم را فریب میدادند. آنها میگفتند که بردگان «خوشحال» هستند یا «نیاز به سرپرستی» دارند تا کار کنند.
پاسخ: خیر، اما بیشترین جمعیت بردگان از افریقا ربوده میشدند. البته در دیگر مناطق نیز بردهداری وجود داشت، ولی تجارت برده در افریقا گستردهترین و سازمانیافتهترین شکل آن بود و میلیونها نفر را شامل میشد.
پاسخ: پس از سالها مبارزه و قیامهای مردمی، برخی کشورها قوانینی برای ممنوعیت بردهداری تصویب کردند. همچنین روشنفکران و مبلغان دینی علیه این کار سخن گفتند و کمکم افکار عمومی تغییر کرد. البته پایان کامل آن سالها طول کشید و هنوز هم در برخی نقاط جهان، شکلهای مدرن بردهداری وجود دارد.
نکتهٔ پایانی: بردهداری افریقاییان درس بزرگی برای همهٔ ماست. این رویداد نشان داد که سودجویی و نادیده گرفتن حق انسانها تا کجا میتواند پیش برود. امروز وظیفهٔ ما این است که با آگاهی و احترام به همهٔ انسانها، اجازه ندهیم چنین فجایعی دوباره رخ دهد. هر انسانی، صرفنظر از رنگ پوست، دین یا ملیت، حق دارد آزاد زندگی کند و انتخابهای خود را داشته باشد. بیایید با مهربانی و عدالت، جهان را جای بهتری کنیم.
