قله مونبلان: بلندترین قله رشتهکوه آلپ
ویژگیهای طبیعی و جغرافیایی مونبلان
مونبلان در رشتهکوه آلپ قرار گرفته و بلندترین قله اروپای غربی محسوب میشود. این کوه از سنگهای گرانیتی و دگرگونی تشکیل شده و یخچالهای طبیعی بسیاری روی آن قرار دارند. دمای هوا در قله حتی در تابستان به زیر صفر درجه میرسد و بادهای شدیدی با سرعت بیش از ۱۵۰ کیلومتر بر ساعت در آن میوزد.
پوشش گیاهی این منطقه در ارتفاعات پایینتر شامل درختان کاج و صنوبر است، اما با بالا رفتن از کوه، گیاهان کمتری دیده میشوند. در ارتفاع بالای ۳۰۰۰ متر، دیگر خبری از درخت نیست و تنها خزهها و گلسنگهای مقاوم دیده میشوند. جانورانی مانند بزکوهی آلپی و عقاب طلایی در این منطقه زندگی میکنند.
| مکان یا شیء | ارتفاع تقریبی (متر) | نسبت به مونبلان |
|---|---|---|
| ساختمان مدرسه شما | ۱۰ | برابر با ۴۸۰ مدرسه روی هم |
| برج میلاد تهران | ۴۳۵ | بیش از ۱۱ برابر بلندتر |
| هواپیمای مسافربری در ارتفاع کروز | ۱۰۰۰۰ | حدود نصف ارتفاع پرواز |
مونبلان در زندگی روزمره ما
شاید فکر کنید کوهی در اروپا چه ربطی به زندگی شما دارد؟ اما جالب است بدانید که آب شدن یخچالهای مونبلان به دلیل گرم شدن زمین، روی سطح آب دریاها تأثیر میگذارد. این موضوع مثل وقتی است که یک تکه یخ بزرگ را در لیوان آب میاندازید؛ با آب شدن یخ، آب لیوان بالا میآید. دانشمندان با مطالعه این کوه، درباره تغییرات آبوهوایی اطلاعات مهمی به دست میآورند.
همچنین بسیاری از شرکتهای تولیدکننده لباسهای کوهنوردی، از شرایط سخت مونبلان برای آزمایش محصولات خود استفاده میکنند. وقتی شما یک کاپشن گرم در زمستان میپوشید، ممکن است طرح اولیه آن در چنین کوههای بلندی آزمایش شده باشد.
پرسشهای چالشی درباره مونبلان
چرا با وجود اینکه مونبلان در منطقه نسبتاً گرمی قرار دارد، همیشه برف روی آن است؟
پاسخ: با بالا رفتن از سطح زمین، دما کاهش مییابد. به طور میانگین به ازای هر ۱۰۰۰ متر ارتفاع، دما حدود ۶ درجه سانتیگراد سردتر میشود. بنابراین در ارتفاع ۴۸۰۸ متری، دمای هوا حتی در تابستان هم به زیر صفر میرسد و برف سالانه ذوب نمیشود. این مثل این است که فریزر خانه شما همیشه روشن باشد، حتی وقتی بیرون گرم است.
آیا ارتفاع مونبلان همیشه ۴۸۰۸ متر بوده است؟
پاسخ: خیر، ارتفاع کوهها به مرور زمان تغییر میکند. مونبلان هر سال چند سانتیمتر تغییر ارتفاع میدهد؛ زیرا برف و یخ روی قله گاهی آب میشود و گاهی جمع میشود. همچنین صفحههای زمینشناسی که کوه را تشکیل دادهاند، بسیار آهسته (چند میلیمتر در سال) به حرکت خود ادامه میدهند. دانشمندان هر چند سال یک بار ارتفاع دقیق آن را اندازهگیری میکنند.
چرا کوهنوردان برای صعود به مونبلان باید تمرینات زیادی انجام دهند؟
پاسخ: در ارتفاع بالا، میزان اکسیژن هوا کم میشود. بدن شما برای اینکه بتواند با این شرایط کنار بیاید، نیاز به آمادگی دارد. این وضعیت مثل وقتی است که با سرعت زیاد بدوید و نفستان بند بیاید، اما در کوه این احساس برای ساعتها ادامه دارد. کوهنوردان ماهها قبل از صعود، تمرینات استقامتی و ارتفاعپذیری انجام میدهند تا بدنشان برای کمبود اکسیژن آماده شود.
نکته پایانی: مونبلان فقط یک کوه بلند نیست؛ بلکه آزمایشگاه طبیعی بزرگی است که به ما درباره زمین، آبوهوا و حتی بدن انسان میآموزد. این کوه به ما نشان میدهد که طبیعت چه قدرت و زیباییهایی دارد و چرا باید از آن محافظت کنیم. همانطور که برای موفقیت در مدرسه باید پلهپله پیش بروید، کوهنوردان نیز قدمقدم و با صبوری به قله میرسند.
