اروپای پیر و اروپای جوان: بخش شمالی اروپا با کوه‌های کم‌ارتفاع، قله‌های گنبدی، دره‌های باز، جلگه‌های پهناور و دریاچه‌های فراوان

اروپای پیر و اروپای جوان: سرزمین کوه‌های کهن و دشت‌های تازه

اروپای پیر و اروپای جوان؛ دو چهره از یک قاره

زمین‌شناسان اروپا را به دو بخش «پیر» و «جوان» تقسیم می‌کنند. اروپای پیر بخش شمالی و مرکزی این قاره را دربرمی‌گیرد که قدمت زمین‌شناسی آن بسیار زیاد است. در مقابل، اروپای جوان در جنوب و شرق قرار دارد و کوه‌های بلند و تازه‌تری مانند آلپ در آن دیده می‌شود. تفاوت اصلی این دو منطقه در فرایندهایی است که میلیون‌ها سال پیش روی آنها اثر گذاشته است.

در شمال اروپا، یخچال‌های طبیعی غول‌پیکر در دوران یخ‌بندان، روی سنگ‌های کهن کشیده شدند و آنها را صیقل دادند. به همین دلیل، کوه‌های این بخش امروزه ارتفاع زیادی ندارند و قله‌های آنها گرد و گنبدی‌شکل است. دره‌ها نیز بر اثر حرکت یخچال‌ها، پهن و باز شده‌اند. این ویژگی‌ها باعث شده است که چشم‌انداز شمال اروپا با مناطق کوهستانی جنوب، کاملاً متفاوت باشد.

چرا شمال اروپا جلگه‌های پهناور و دریاچه‌های فراوان دارد؟

یکی از نتایج مهم یخ‌بندان در شمال اروپا، ایجاد جلگه‌های وسیع و دریاچه‌های متعدد است. وقتی یخچال‌ها به آرامی روی زمین حرکت می‌کنند، سنگ‌های ریز و درشت را با خود حمل می‌کنند و پس از ذوب شدن، این مواد را به صورت رسوب در دشت‌ها بر جای می‌گذارند. به این ترتیب، زمین‌های هموار و حاصلخیزی پدید می‌آیند که برای کشاورزی بسیار مناسب هستند.

همچنین، فرو رفتگی‌های ایجادشده بر اثر وزن یخچال‌ها، پس از پر شدن از آب، به دریاچه تبدیل می‌شوند. کشورهای شمال اروپا مانند سوئد، فنلاند و نروژ، هزاران دریاچه دارند که برخی از آنها از بزرگترین دریاچه‌های اروپا به شمار می‌روند. این دریاچه‌ها نه تنها زیبایی طبیعی خارق‌العاده‌ای به منطقه بخشیده‌اند، بلکه منبع مهمی برای تأمین آب شیرین و گردشگری هستند.

این ویژگی‌ها چه تأثیری بر زندگی مردم دارد؟

شاید برایتان جالب باشد که بدانید شکل زمین، روی کارهایی که مردم انجام می‌دهند، اثر مستقیم دارد. در شمال اروپا، جلگه‌های حاصلخیز و گسترده، کشاورزی را آسان کرده‌اند. ماشین‌های بزرگ کشاورزی به راحتی می‌توانند در این دشت‌ها حرکت کنند و محصولاتی مانند گندم، جو و سیب‌زمینی را به مقدار زیاد تولید کنند.

همچنین، دریاچه‌های فراوان، فرصت‌های زیادی برای ماهی‌گیری، قایق‌رانی و حتی یخ‌بازی در زمستان فراهم می‌کنند. بسیاری از شهرهای شمال اروپا در کنار این دریاچه‌ها ساخته شده‌اند و مردم از طبیعت بکر آن لذت می‌برند. در مقابل، در اروپای جوان که کوه‌های بلند و پرتگاه‌های تیز وجود دارد، زندگی بیشتر در دره‌های باریک متمرکز است و راه‌های ارتباطی نیز دشوارتر ساخته می‌شوند.