آبکره؛ پوشش آبی زمین
آبکره از چه بخشهایی تشکیل شده است؟
آبکره به همهٔ آبهای روی کرهٔ زمین گفته میشود. این آبها به شکلهای مختلفی دیده میشوند. بیشترین حجم آبکره را اقیانوسها و دریاها تشکیل میدهند که آب شور دارند. دریاچهها و رودخانهها آب شیرین دارند و برای آشامیدن و کشاورزی بسیار مهم هستند. بخش دیگری از آبکره، آبهای زیرزمینی هستند که در لایههای پایینتر زمین جمع میشوند. همچنین یخچالهای طبیعی و برفهای دائمی در مناطق سرد، بخش بزرگی از آب شیرین زمین را در خود نگه داشتهاند. نزولات جوی مانند باران و برف نیز بخشی از آبکره هستند که به طور مداوم در حال جابهجایی میباشند.
| بخش آبکره | مثال عینی | ویژگی مهم |
|---|---|---|
| اقیانوسها و دریاها | اقیانوس بزرگ جنوبی | آب شور و حجم بسیار زیاد |
| رودها و دریاچهها | رودخانهٔ نزدیک شهر | آب شیرین و روان |
| یخچالهای طبیعی | یخهای قطب شمال | بزرگترین ذخیرهٔ آب شیرین |
| آبهای زیرزمینی | چاه آب حیاط مدرسه | ذخیره در لایههای زمین |
آبکره در زندگی روزمرهٔ ما
شاید باور نکنید، اما هر روز با آبکره سروکار دارید. وقتی صبح صورت خود را میشویید، از آب لولهکشی استفاده میکنید که از رودخانه یا آب زیرزمینی تأمین شده است. وقتی باران میبارد و شما از پنجره کلاس به بیرون نگاه میکنید، در واقع یکی از بخشهای آبکره را میبینید. حتی یخهایی که برای خنک کردن نوشیدنی در لیوان میاندازید، نماد کوچکی از یخچالهای طبیعی هستند. همچنین آبی که برای آبیاری گلدان یا درختان حیاط به کار میرود، از همین آبکره تأمین میشود. پس آبکره فقط یک مفهوم علمی نیست، بلکه بخشی از کارهای روزانهٔ همهٔ ماست.
سه پرسش چالشی دربارهٔ آبکره
چرا آب دریاها و اقیانوسها شور است؟
آب دریاها به خاطر حل شدن املاح و مواد معدنی از سنگهای خشکیها، شور شده است. باران، این املاح را به رودخانهها و سپس به دریاها میبرد. با تبخیر آب، املاح در دریا باقی میمانند و باعث شوری آن میشوند.
آب باران از کجا میآید و به کجا میرود؟
باران بخشی از چرخهٔ آب است. آب اقیانوسها و دریاچهها با گرمای خورشید تبخیر میشود، به بخار آب تبدیل میگردد، در آسمان سرد شده و به صورت ابر درمیآید و سپس به شکل باران یا برف به زمین برمیگردد. این باران دوباره به رودخانهها و دریاچهها بازمیگردد.
آیا آبکره همیشه به یک اندازه است؟
خیر، مقدار آب روی زمین تقریباً ثابت است، اما شکل آن تغییر میکند. مثلاً با گرم شدن هوا، یخچالها آب میشوند و به اقیانوسها میریزند و باعث بالا آمدن سطح آب دریاها میشوند. همچنین خشکسالی میتواند مقدار آب دریاچهها و رودخانهها را کم کند.
آبکره یکی از مهمترین بخشهای کرهٔ زمین است که همهٔ موجودات زنده به آن وابستهاند. از اقیانوسهای بزرگ گرفته تا قطرههای باران، همه در کنار هم آبکره را میسازند. ما باید ارزش این منبع ارزشمند را بدانیم و در مصرف آب صرفهجویی کنیم، زیرا آب شیرین قابل استفاده، بسیار کمیاب است. با دانستن اجزای آبکره و نقش آن در زندگی، میتوانیم بهتر از این سرمایهٔ طبیعی محافظت کنیم.