شتر: جانوری سازگار با بیابان
ویژگیهای شگفتانگیز شتر برای زندگی در بیابان
شترها برای زندگی در شرایط سخت کویر، تغییرات جالبی در بدن خود پیدا کردهاند. این تغییرات به آنها کمک میکند تا روزهای طولانی را بدون آب و غذا سپری کنند. یکی از مهمترین این ویژگیها، کوهان است. برخلاف باور برخی، کوهان شتر آب را ذخیره نمیکند، بلکه چربی را در خود نگه میدارد. وقتی شتر غذا نمیخورد، از این چربی به عنوان منبع انرژی استفاده میکند و حتی از آن آب هم به دست میآورد.
ویژگی دیگر، پلکهای سهلایه و مژههای بلند شتر است. این پلکها مانند یک عینک آفتابی از چشمهای شتر در برابر شن و گردوغبار محافظت میکنند. همچنین بینی شتر میتواند بسته شود تا گردوخاک وارد ریههایش نشود. پاهای پهن شتر هم مانند کفش برفی عمل میکنند و مانع از فرو رفتن او در شنهای نرم بیابان میشوند.
شتر در زندگی ما چه نقشی دارد؟
شترها برای مردم کویر بسیار مفید هستند. از آنها به عنوان وسیلهٔ حمل و نقل استفاده میشود. در گذشته، کاروانهای شتر، کالاهای تجاری را از شهری به شهر دیگر میبردند، درست مثل کامیونهای امروزی. همچنین از پشم شتر برای بافتن چادر و گلیم، و از شیر آن برای تغذیه استفاده میشود. جالب است بدانید که گوشت شتر هم خوراکی است و در برخی مناطق به عنوان یک غذای اصلی پخته میشود.
شترها میتوانند بارهای سنگین را برای مسافتهای طولانی حمل کنند. وزن باری که یک شتر میتواند حمل کند، گاهی به اندازهٔ وزن یک ماشین کوچک است. به همین دلیل، به شتر «کشتی کویر» هم میگویند. این نام به خاطر حرکت آرام و موزون شتر در میان شنهای روان است که مانند کشتیای است که روی امواج دریا حرکت میکند.
| ویژگی | شتر | انسان |
|---|---|---|
| مدت زمان بدون آب | تا ۱۵ روز در زمستان | حدود ۳ روز |
| تحمل گرمای هوا | تا ۵۰ درجهٔ سانتیگراد | حدود ۴۰ درجهٔ سانتیگراد |
| نوع تغذیه | علف، خار و گیاهان خشک | غذاهای متنوع و آبدار |
پرسش و پاسخ دربارهٔ شتر
پرسش: چرا شتر در بیابان عرق نمیکند؟
شترها برای اینکه آب بدن خود را حفظ کنند، خیلی کم عرق میکنند. بدن آنها طوری طراحی شده که حرارت را در خود نگه دارد و وقتی هوا خیلی گرم میشود، درجهٔ حرارت بدنشان بالا میرود تا عرق نکنند. این کار باعث میشود آب کمتری از دست بدهند.
پرسش: شترها چه نوع غذایی در کویر پیدا میکنند؟
شترها از گیاهان خشک، خارها و حتی بوتههای شور که در بیابان میرویند، تغذیه میکنند. لبهای کلفت آنها اجازه میدهد تا بدون آسیب دیدن، برگهای تیز و سخت را بجویند. آنها میتوانند هر نوع گیاهی را که در کویر پیدا شود، بخورند.
پرسش: آیا شترها در بیابان تنها زندگی میکنند؟
شترها معمولاً به صورت گروهی زندگی میکنند و به ندرت تنها دیده میشوند. این گروهها را گلّه مینامند. یک شتر نر بالغ، رهبری گلّه را بر عهده دارد و از سایر شترها در برابر خطر محافظت میکند.
