آب، سرانه و مصرف درست
سرانهٔ مصرف آب یعنی چه؟
سرانه یعنی سر هر نفر. وقتی میگوییم سرانهٔ مصرف آب در ایران حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ لیتر در روز است، یعنی هر فرد به طور میانگین این مقدار آب برای خوردن، پختن، شستوشو، نظافت و دیگر کارهای روزانه مصرف میکند. این عدد در کشورهای دیگر ممکن است کمتر یا بیشتر باشد. برای نمونه، سرانهٔ مصرف آب در برخی از کشورهای اروپایی حدود ۱۵۰ لیتر است، یعنی مردم آنجا خیلی کمتر از ما آب مصرف میکنند. در کشورهای خشک نیز این عدد بسیار پایینتر است. پس سرانه نشان میدهد که ما چقدر آب بردهایم و آیا مصرفمان به اندازه است یا نه.
| کشور | سرانهٔ مصرف روزانه (لیتر) | نکتهٔ مهم |
|---|---|---|
| ایران | ۲۵۰ تا ۳۰۰ | بالاتر از میانگین جهانی |
| آلمان | ۱۲۵ | مصرف بهینه و کم |
| امارات متحدهٔ عربی | ۵۵۰ | بسیار بالا به دلیل آبشیرینکن |
مصرف صحیح در زندگی روزمره
مصرف صحیح یعنی آب را به اندازهٔ نیاز برداریم و هدر ندهیم. خیلی از کارهای ساده در مدرسه و خانه میتواند کمک کند. مثلاً وقتی مسواک میزنیم، شیر آب را باز نگذاریم. همین کار ساده باعث میشود روزانه حدود ۶ لیتر آب کمتر مصرف کنیم. یا وقتی دستهایمان را میشوییم، شیر را کاملاً باز نکنیم؛ یک جریان نیمهباز کافی است. همچنین به جای اینکه با شلنگ حیاط را آبپاشی کنیم، میتوانیم از جارو استفاده کنیم. این کارها به ظاهر کوچک هستند، اما اگر همهٔ دانشآموزان کشور این کارها را انجام دهند، مقدار زیادی آب ذخیره میشود. در مدرسه هم میتوانیم آبخوری را چک کنیم تا اگر چکه میکند، به مسئولان خبر دهیم. هر قطره آب ارزش دارد، چون آبی که امروز هدر میرود، فردا به کار ما میآید.
پرسشهای چالشی دربارهٔ آب
پرسش ۱: چرا در برخی از شهرها آب را به صورت یک روز در میان میدهند؟
چون میزان آبی که در سدها و سفرههای زیرزمینی موجود است، به اندازهٔ مصرف مردم نیست. وقتی مصرف از منابع آبی بیشتر شود، ناچاریم آب را به صورت برنامهریزیشده در اختیار مردم بگذاریم. این یعنی ما بیش از حد مجاز آب مصرف کردهایم.
پرسش ۲: آیا آب مصرفی برای آبیاری فضای سبز هم جزو سرانه محسوب میشود؟
بله، هر آبی که از شبکهٔ شهری مصرف شود، در محاسبهٔ سرانه محسوب میشود. اگر فضای سبز را با آب شرب آبیاری کنیم، سرانه افزایش مییابد. پس بهتر است از آب خاکستری (آبی که برای شستوشو استفاده شده) یا آب باران برای آبیاری گیاهان استفاده کنیم.
پرسش ۳: چطور بفهمیم که مصرف آب ما خیلی زیاد است؟
با نگاه کردن به قبض آب ماهانه میتوانیم مقدار مصرف را ببینیم. همچنین اگر روزانه بیش از یک بار حمام کامل برویم، لباسها را با ماشین لباسشویی نیمهپر بشوییم یا شلنگ آب را برای بازی روشن بگذاریم، نشانهٔ مصرف زیاد است. مصرف درست یعنی به اندازهٔ نیاز و بدون اسراف.
یادمان باشد: سرانهٔ مصرف آب در ایران نسبت به بسیاری از کشورها بالاست، اما با آگاهی و تغییر عادتهای کوچک میتوانیم این عدد را کاهش دهیم. بستن شیر هنگام مسواک، استفاده از لیوان برای آب خوردن، پر کردن ماشین ظرفشویی و لباسشویی و چک کردن شیرهای چکهکن کارهای سادهای هستند که در مدرسه و خانه انجام میدهیم. اگر هر یک از ما روزانه فقط ۱۰ لیتر آب کمتر مصرف کنیم، در یک سال بیش از ۳۶۰۰ لیتر آب ذخیره میشود. این مقدار آب میتواند نیاز یک خانوادهٔ چهارنفره را برای چند روز تأمین کند. پس بیایید از همین امروز، مصرف صحیح و آگاهانهٔ آب را در زندگی خود جدی بگیریم و به دیگران هم یادآوری کنیم که آب، سرمایهٔ مشترک همهٔ ماست.