دیدگاه ناقص: وقتی فقط گوشهای از واقعیت را میبینیم
دو گونه دیدگاه ناقص در زندگی روزمره
دیدگاه ناقص یعنی ما فقط یک گوشه از ماجرا را ببینیم و بقیهٔ گوشهها را نبینیم. این مشکل در زندگی همهٔ ما پیش میآید. میتوانیم این دیدگاه را به دو دستهٔ ساده تقسیم کنیم:
| گونهٔ دیدگاه ناقص | توضیح با یک مثال ساده |
|---|---|
| دیدگاه زمانی ناقص | فقط یک لحظه از ماجرا را میبینیم. مثل اینکه وسط فیلم، قهرمان داستان را گریهکننده ببینیم و فکر کنیم او آدم ناراحتی است. |
| دیدگاه مکانی ناقص | فقط از یک جای خاص نگاه میکنیم. مثل اینکه پشت یک ستون بزرگ در کلاس بنشینیم و تخته را کامل نبینیم، بعد فکر کنیم معلم چیزی ننوشته است. |
نمونههای ملموس از زندگی خودتان
فرض کنید در زنگ تفریح، دوستتان را میبینید که دارد با دوست دیگرش خیلی بلند صحبت میکند و دست تکان میدهد. اگر فقط همین ۳ ثانیه را ببینید، شاید فکر کنید عصبانی است یا از شما ناراحت شده. اما اگر ۳۰ ثانیه دیگر صبر کنید، میبینید که دارد تعریف یک بازی جدید را با هیجان برای دوستش میگوید. این همان دیدگاه ناقص است: ما زود نتیجه میگیریم بدون اینکه همهٔ جوانب را ببینیم. یک مثال دیگر: وقتی در امتحان نمرهٔ پایینی میگیرید، شاید فکر کنید درس خواندن فایده ندارد. اما اگر از دید بلندمدت نگاه کنید، همین نمره به شما هشدار میدهد که روش مطالعهٔ خود را بهتر کنید. پس واقعیت همیشه چیزی نیست که در نگاه اول میبینیم.
سه پرسش و پاسخ چالشی دربارهٔ دیدگاه ناقص
پاسخ: نه همیشه. گاهی ما اطلاعات زیادی داریم و میتوانیم خوب قضاوت کنیم. اما بیشتر وقتها، مخصوصاً وقتی عجله داریم یا ناراحت هستیم، فقط بخشی از واقعیت را میبینیم. دانستن همین موضوع کمک میکند بیشتر فکر کنیم و زود قضاوت نکنیم.
پاسخ: یک راه خوب این است که از خودتان بپرسید: «آیا ممکن است کسی که جای دیگر ایستاده، چیز دیگری ببیند؟» یا «اگر فردا به این موضوع نگاه کنم، باز هم همین فکر را میکنم؟» اگر جوابتان «بله» بود، یعنی احتمالاً دیدگاهتان ناقص است.
پاسخ: بله، همهٔ انسانها گاهی این مشکل را دارند. حتی پدر، مادر یا معلم شما هم ممکن است بدون دیدن همهٔ واقعیت، نظر بدهند. فرق آدمهای دانا با دیگران این است که وقتی میفهمند دیدگاهشان ناقص بوده، آن را تصحیح میکنند و عذرخواهی میکنند.