تفاوت دیدگاهها: چرا یک چیز را یکسان نمیبینیم؟
سه دلیل اصلی برای تفاوت برداشتها
اگر به کلاس درس فکر کنید، دانشآموزی که نزدیک تخته مینشیند، نوشتهها را خوب میبیند اما شاید گردوغبار گچ را بیشتر حس کند. دانشآموزی که کنار پنجره نشسته، نور خورشید را بهتر میبیند اما گاهی صدای بیرون حواسش را پرت میکند. هر دو در یک کلاس هستند، اما برداشتشان از «فضای کلاس» فرق دارد. در جدول زیر سه عامل اصلی را با هم مقایسه میکنیم:
| عامل | یعنی چه؟ | مثال دانشآموزی |
|---|---|---|
| موقعیت | جایگاهی که در آن قرار داریم | نفر اول صف، درِ مدرسه را زودتر از بقیه میبیند. |
| تجربه | چیزهایی که قبلاً دیده یا آموختهایم | کسی که قبلاً گم شده، نقشهٔ مدرسه را با دقت بیشتری نگاه میکند. |
| شیوهٔ نگاه | زاویه، تمرکز و علاقهٔ ما به موضوع | در اردو، یکی به پروانه نگاه میکند، دیگری به ارتفاع کوه. |
نمونهٔ روزمره: ماجرای خوراکی حیاط مدرسه
تصور کنید در زنگ تفریح، ناگهان بستهٔ بیسکویتی از داخل کیف یکی از دانشآموزان روی زمین میافتد و چند تکه میشود. دوست صاحب کیف ناراحت میشود چون آن بیسکویت را مادرش برایش خریده بود. یکی دیگر از بچهها که صبحانه نخورده، با نگاه گرسنه به خردهریزهای بیسکویت نگاه میکند. یک معلم که از دور نگاه میکند، فکر میکند سر و صدای دعواست. خود آن دانشآموز نیز چون قبلاً بیسکویتش را گم کرده بود، سریع ناراحتی بیشتری نشان میدهد. همهٔ این افراد یک اتفاق (افتادن بیسکویت) را دیدهاند، اما هرکسی به دلیل تجربه و موقعیت خود برداشت متفاوتی داشت. حتی یکی از بچهها که کنار در ایستاده بود، اصلاً متوجه نشد چه شد چون پشت کمد بود. به این میگویند تفاوت دیدگاه.
چند پرسش و پاسخ چالشی
پرسش: چرا گاهی خواهر یا برادرم یک خاطره را فرق با من به یاد میآورد؟
پاسخ: چون سن و جایگاه شما در آن اتفاق فرق داشته. مثلاً در مهمانی، تو کوچکترین بودی و فقط بادکنک را یادت هست، اما خواهرت بزرگتر بوده و سفره و غذا را بهتر به خاطر میآورد.
پرسش: آیا ممکن است هر دو دیدگاه درست باشد؟
پاسخ: بله. در مسابقهٔ نقاشی، کسی که از راست نگاه میکند شکلِ خورشید را در سمت چپ برگه میبیند و کسی که از چپ نگاه میکند، برعکس. هر دو راست میگویند، فقط زاویهٔ نگاهشان فرق دارد.
پرسش: اگر با دوستم دربارهٔ یک فیلم بحث کردیم، چه کار کنم؟
پاسخ: بدون داد زدن بگو: «از دید تو جالب است. از دید من شخصیت اصلی ناراحت بود. بیا ببینیم کجای فیلم باعث شد این طور بفهمیم.» اینطوری یاد میگیری احترام بگذاری.
یادآوری پایانی
تفاوت دیدگاهها یک عیب نیست؛ بلکه هدیهای است که نشان میدهد هرکس دنیا را منحصربهفرد میبیند. وقتی میفهمیم چرا دیگری طور دیگری فکر میکند، راحتتر میتوانیم کنار هم زندگی کنیم. حتی در حل مسئلههای گروهی، داشتن دیدگاههای گوناگون به پیدا کردن راهحل بهتر کمک میکند. پس دفعه بعد که کسی با تو موافق نبود، بگو: «از چشم تو قشنگ است. از چشم من هم فرق دارد. بیا با هم ببینیم کدام را بهتر میفهمیم.»