تغییر شخصیت: دگرگونی رفتار، احساس یا شناخت یک شخصیت در جریان داستان
از ترسو تا شجاع، از خودخواه تا دوستداشتنی: شخصیتها در داستان رشد میکنند
چکیده: در بسیاری از داستانها، شخصیت اصلی در طول ماجراها تغییر میکند. این دگرگونی میتواند در رفتار (کاری که میکند)، احساس (دوست داشتن یا ترسیدن) یا شناخت (نگاهش به دنیا) باشد. در این مقاله میآموزیم چطور یک شخصیت در داستان متحول میشود و چرا این تغییر برای خواننده جذاب است.
سه نوع دگرگونی در شخصیتهای داستانی
| نوع دگرگونی | یعنی چه؟ | مثال در زندگی خودمان |
|---|---|---|
| تغییر رفتار | کاری که شخصیت انجام میدهد عوض میشود | کسی که همیشه دیر میرسید، بعد از تذکر دوستش سر وقت حاضر میشود |
| تغییر احساس | دوست داشتن یا ترسیدن از چیزی عوض میشود | کودکی که از تاریکی میترسید، بعد از خواندن یک کتاب جذاب، تاریکی را هیجانانگیز میبیند |
| تغییر شناخت | نگاه و باور شخصیت نسبت به دنیا دگرگون میشود | دانشآموزی که فکر میکرد ریاضی خستهکننده است، بعد از دیدن یک مسابقهٔ جذاب ریاضی نظرش عوض میشود |
چطور در داستانهای کلاسی شاهد تغییر شخصیت هستیم؟
فرض کن در یک داستان گروهی، شخصیتی به نام «سارا» خیلی خجالتی است. او در زنگ تفریح هیچکس را صدا نمیکند و همیشه تنها مینشیند. اما یک روز تیم ورزشی مدرسه به یک نفر برای هماهنگی نیاز دارد. سارا مجبور میشود جلو برود و حرف بزند. کمکم میبیند که دیگران به حرفش گوش میدهند و از او تشکر میکنند. در پایان داستان، سارا خودش پیشنهاد میدهد که مسئولیت جمع کردن تکالیف را بر عهده بگیرد. این یعنی تغییر رفتار (از تنهایی به مشارکت) و تغییر احساس (از ترس به اعتمادبهنفس). نویسنده برای نشان دادن این دگرگونی، حتماً یک رویداد مهم (همان مسابقه یا همان درخواست کمک) را در میانهٔ داستان قرار میدهد. این رویداد مثل یک چراغ، شخصیت را به راه تازه میاندازد.
نکتهنویسندههای خوب یکدفعه شخصیت را عوض نمیکنند؛ بلکه قدم به قدم نشان میدهند که چطور یک اتفاق، باور قبلی را در هم میریزد و تازهترین رفتار را میسازد.
پرسش و پاسخهای چالشی برای نویسندههای تازهکار
پرسش یک: آیا هر شخصیتی در داستان حتماً باید تغییر کند؟
پاسخ: نه همیشه. بعضی شخصیتهای فرعی ثابت میمانند تا شخصیت اصلی بهتر دیده شود. اما شخصیت اصلی (قهرمان داستان) معمولاً در پایان با اول فرق دارد.
پاسخ: نه همیشه. بعضی شخصیتهای فرعی ثابت میمانند تا شخصیت اصلی بهتر دیده شود. اما شخصیت اصلی (قهرمان داستان) معمولاً در پایان با اول فرق دارد.
پرسش دو: چطور میتوان تغییر شخصیت را باورپذیر کرد؟
پاسخ: با نشان دادن علت. مثلاً اگر شخصیتی از دروغگویی دست میکشد، باید نشان دهیم که یکی از دروغهایش به کسی که دوستش دارد آسیب زده است. خواننده باید علت را ببیند.
پاسخ: با نشان دادن علت. مثلاً اگر شخصیتی از دروغگویی دست میکشد، باید نشان دهیم که یکی از دروغهایش به کسی که دوستش دارد آسیب زده است. خواننده باید علت را ببیند.
پرسش سه: آیا تغییر شخصیت همیشه مثبت است؟
پاسخ: نه. گاهی شخصیت بدتر میشود (مثلاً از ترسو به خشن تبدیل میشود). به این نوع «تغییر منفی» میگویند. در بسیاری از داستانهای آموزنده، تغییر مثبت را میبینیم تا درس زندگی بدهیم.
پاسخ: نه. گاهی شخصیت بدتر میشود (مثلاً از ترسو به خشن تبدیل میشود). به این نوع «تغییر منفی» میگویند. در بسیاری از داستانهای آموزنده، تغییر مثبت را میبینیم تا درس زندگی بدهیم.
جمعبندی
تغییر شخصیت یعنی دگرگونی رفتار، احساس یا شناخت یک قهرمان در طول داستان. این تغییر معمولاً بر اثر یک رویداد مهم به وجود میآید و قدم به قدم نشان داده میشود. وقتی خودت داستان مینویسی، سعی کن شخصیت اصلیات از صفحهٔ اول تا صفحهٔ آخر رشد کند. خوانندگان عاشق دیدن این هستند که «کسی که بود» تبدیل به «کسی که شده» میگردد. پس قلم به دست بگیر و یک شخصیت بساز که جسورانه عوض شود.
تغییر شخصیت یعنی دگرگونی رفتار، احساس یا شناخت یک قهرمان در طول داستان. این تغییر معمولاً بر اثر یک رویداد مهم به وجود میآید و قدم به قدم نشان داده میشود. وقتی خودت داستان مینویسی، سعی کن شخصیت اصلیات از صفحهٔ اول تا صفحهٔ آخر رشد کند. خوانندگان عاشق دیدن این هستند که «کسی که بود» تبدیل به «کسی که شده» میگردد. پس قلم به دست بگیر و یک شخصیت بساز که جسورانه عوض شود.