رفتار مناسب و رفتار نامناسب: کدام یک تو را بهتر نشان میدهد؟
تفاوت رفتارهای درست و نادرست و تأثیر آنها بر کلاس، حیاط مدرسه و خانه
رفتار ما مانند دانههایی است که در محیط اطرافمان میکاریم. برخی دانهها آرامش و دوستی میرویانند و برخی دیگر ناراحتی و آشفتگی ایجاد میکنند. در این مقاله میخوانیم که چه رفتارهایی مناسب و درست هستند، چه رفتارهایی نامناسب و نادرست به شمار میروند و هرکدام چه اثری بر محیط و دیگران میگذارند.
دستهبندی رفتارها: مناسب در برابر نامناسب
| رفتار مناسب (درست) | رفتار نامناسب (نادرست) |
|---|---|
| سلام کردن با دوستان هنگام ورود به کلاس | داد زدن سر دیگران هنگام بازی در زنگ تفریح |
| کمک به همکلاسی در انجام تکالیف گروهی | نشنیدن حرف ناظم و دویدن در راهروی مدرسه |
| جمع کردن زبالههای خود از روی میز ناهارخوری | ریختن ته مانده غذا روی زمین حیاط |
| گوش دادن به حرف معلم بدون وسط پریدن | قلمانداختن عمدی روی دفتر دوست و خندیدن به او |
اثر رفتارها روی محیط و دیگران در زندگی روزمره
تصور کن هنگام نوبت گرفتن برای بازی تنیس روی میز، اگر آرام بایستی و به دیگران احترام بگذاری، همه از بازی لذت میبرند. اما اگر هل بدهی و جلو دیگران ورداری، محیط پر از تنش و ناراحتی میشود. یا فرض کن در اتاق مطالعهی مدرسه، با صدای بلند حرف بزنی. آن وقت دانشآموزان دیگر نمیتوانند درس بخوانند. یک رفتار مناسب مثل بخشیدن مداد تراش به دوستی که آن را جا گذاشته، محبت و آرامش پخش میکند. در مقابل، رفتار نامناسب مثل پنهان کردن کیف کسی برای شوخی، باعث دیر رسیدن او به کلاس و ناراحتی معلم میشود. حتی یک کار کوچک مثل کشیدن صندلی با سر و صدا یا پایین گذاشتن آرام آن، میتواند کلاس را آرام یا آشفته کند.
چند پرسش چالشی دربارهٔ رفتارهای درست و نادرست
پرسش ۱: اگر دوستم اشتباهی خط خطی روی دفتر من کشید، آیا داد زدن و قهر کردن رفتار مناسبی است؟
پاسخ: نه. بهترین رفتار این است که اول آرام بگویی: «از این کار ناراحت شدم. لطفاً دفعهٔ اول دفتر من را خط خطی نکن.» ببخشی و با هم راه حلی پیدا کنید، مثلاً با پاککن آن را پاک کنید.
پاسخ: نه. بهترین رفتار این است که اول آرام بگویی: «از این کار ناراحت شدم. لطفاً دفعهٔ اول دفتر من را خط خطی نکن.» ببخشی و با هم راه حلی پیدا کنید، مثلاً با پاککن آن را پاک کنید.
پرسش ۲: آیا اگر کسی به من کمک نکند، من هم حق ندارم به او کمک کنم؟
پاسخ: رفتار مناسب این است که بدون شرط و چشمداشت کمک کنی. شاید او امروز فرصت نداشت یا نتوانست. تو با مهربانیات، او را برای کمک کردن در آینده تشویق میکنی.
پاسخ: رفتار مناسب این است که بدون شرط و چشمداشت کمک کنی. شاید او امروز فرصت نداشت یا نتوانست. تو با مهربانیات، او را برای کمک کردن در آینده تشویق میکنی.
پرسش ۳: در زنگ ورزش توپ به صورت اتفاقی به پنجره خورد. پنهان کردن آن کار درستی است؟
پاسخ: خیر. رفتار درست این است که موضوع را فوری به مربی ورزش بگویی و بابت اشتباه خود عذرخواهی کنی. پنهان کردن کار، مشکل را بزرگتر میکند و اعتماد دیگران را از بین میبرد.
پاسخ: خیر. رفتار درست این است که موضوع را فوری به مربی ورزش بگویی و بابت اشتباه خود عذرخواهی کنی. پنهان کردن کار، مشکل را بزرگتر میکند و اعتماد دیگران را از بین میبرد.
یادآوری
رفتار مناسب مثل آب زلال است که همه از آن سیراب میشوند. هر روز صبح از خودت بپرس: «آیا رفتار من به محیط و دوستانم آرامش میدهد یا ناراحتی؟» حتی یک لبخند یا یک «متشکرم» ساده، میتواند دنیای اطرافت را زیباتر کند. انتخاب با توست: با رفتارهای درست، مدرسه و خانه را جای بهتری بساز.
