نظرسنجی؛ راهی ساده برای فهمیدن نظر دیگران
انواع نظرسنجی در مدرسه و خانه
نظرسنجی یعنی از چند نفر بپرسی نظرشان درباره یک موضوع چیست. مثلاً معلم ورزش میخواهد بداند چه بازیهایی را برای زنگ ورزش بیشتر دوست دارید. یا در خانه، پدر و مادر میپرسند برای شام چه غذایی را ترجیح میدهی. دو نوع اصلی نظرسنجی وجود دارد: یکی با پرسشهای باز (مثل «نظرت دربارهٔ اردوی مدرسه چیست؟») و دیگری با پرسشهای بسته (مثل «کدام یک از این سه فیلم را میخواهی ببینی؟»).
| نوع پرسش | مثال از زندگی دانشآموز | مزیت |
|---|---|---|
| پرسش باز | بهترین خاطرهٔ تو از اردوی پارک چیست؟ | جوابهای متنوع و جذاب میدهد |
| پرسش بسته | کدام خوراکی را برای میانوعده انتخاب میکنی؟ ۱- سیب ۲- بیسکویت ۳- ماست | شمارش سریع و آسان |
یک مثال عینی: انتخاب فیلم برای مهمانی کلاس
فرض کن میخواهی برای آخر هفته با بچههای کلاس فیلم ببینی. اگر فقط از دو نفر بپرسی، ممکن است بقیه ناراحت شوند. بهتر است یک نظرسنجی درستی انجام دهی. اول سه فیلم را که بیشتر بچهها میشناسند انتخاب کن. بعد از هر نفر بخواه با رای مخفی یکی را برگزیند. درنهایت فیلمی را انتخاب کن که بیشترین رای را دارد. حتی میتوانی از معلم بخواهی یک صندوق نظرسنجی در کلاس بگذارد. با این کار نظر همه بهطور برابر دیده میشود و دعوا سر فیلم دیدن هم پیش نمیآید.
سه پرسش چالشی دربارهٔ نظرسنجی
چرا نمیتوان از یک نفر نظر کل کلاس را پرسید؟
چون سلیقهها فرق دارد. ممکن است آن یک نفر بازی فوتبال را دوست داشته باشد ولی بیست نفر دیگر والیبال را ترجیح بدهند. پس نظر یک نفر به جای همهٔ دیگران نیست.
آیا همیشه باید بیشترین رأی را قبول کنیم؟
بیشتر وقتها بله، مگر اینکه آن انتخاب به کسی آسیب برساند. مثلاً اگر در نظرسنجی خوراکی، بیشتر بچهها شیرینی خواستند، ولی یکی از بچهها به شیرینی حساسیت دارد، بهتر است خوراکی دیگری انتخاب کنیم که همه بتوانند بخورند.
اگر کسی نظرش را صریح نگوید چه؟
گاهی بچهها خجالت میکشند نظر واقعیشان را بگویند. برای همین نظرسنجی غیرمستقیم خوب است؛ مثلاً هر کس یک برگه بنویسد و در جعبه بیندازد تا کسی نفهمد او چه رایی داده است. به این کار «رأی مخفی» میگویند.