مجلهٔ بهار: گهوارهٔ شعرهای نخستین پروین اعتصامی
مجلهٔ بهار چه بود و چه کسی آن را مدیریت میکرد؟
مجلهٔ بهار مانند یک دفترچهٔ داستان و شعر بود که در گذشته در کشور ایران چاپ میشد. این مجله در سال 1288 خورشیدی شروع به کار کرد. مدیر آن آقای یوسف اعتصامی بود. ایشان فردی باسواد و علاقهمند به شعر و ادبیات بود. مجلهٔ بهار هر ماه یک شماره منتشر میکرد و مردم میتوانستند شعرها، داستانها و مطالب آموزنده را در آن بخوانند. این مجله مثل یک مدرسهٔ کوچک برای دوستداران شعر بود. برای مثال، فرض کنید یک مجلهٔ دیواری در کلاس دارید که بهترین نقاشیها و نوشتههای بچهها را در آن میچسبانید. مجلهٔ بهار هم چنین کاری میکرد، اما در سطحی بزرگتر و با شعرهای زیبا.
نخستین شعرهای پروین اعتصامی چگونه در مجلهٔ بهار منتشر شد؟
پروین اعتصامی دختر یوسف اعتصامی بود. او از کودکی به شعر علاقه داشت. پدرش او را تشویق میکرد و شعرهایش را در مجلهٔ بهار چاپ میکرد. نخستین شعر پروین وقتی منتشر شد که او فقط 8 یا 9 سال داشت! تصور کنید کودکی در کلاس دوم دبستان، شعری بگوید و آن را در یک مجلهٔ مهم چاپ کنند. اولین شعر پروین «یک قطرهٔ باران» نام داشت که در سال 1300 خورشیدی در مجلهٔ بهار چاپ شد. بعد از آن، شعرهای دیگری مانند «تشنهٔ سرگردان» و «گربهٔ ناقلا» هم در همان مجله منتشر شد. مردم شعرهای پروین را خیلی دوست داشتند، چون ساده و پرمعنی بود.
| نام شعر | سال انتشار در مجلهٔ بهار | مفهوم سادهٔ شعر |
|---|---|---|
| یک قطرهٔ باران | 1300 | قطرهٔ کوچک باران به دریا میپیوندد و بزرگ میشود. |
| تشنهٔ سرگردان | 1301 | کسی که تشنه است، ارزش آب را بهتر میفهمد. |
| گربهٔ ناقلا | 1302 | بازیگوشی گربه و پند گرفتن از کارهای او. |
مثال عینی: یک شعر ساده از پروین در مجلهٔ بهار
فرض کنید پروین شعر «یک قطرهٔ باران» را در مجلهٔ بهار خواند. او در آن شعر گفته بود که یک قطره باران وقتی به دریا میرسد، خودش را گم نمیکند، بلکه بخشی از دریا میشود. این شعر به ما یاد میدهد که اگر با دیگران همکاری کنیم، قویتر میشویم. مانند زمانی که در مدرسه، تکههای پازل را کنار هم میچینیم تا یک تصویر بزرگ بسازیم. مجلهٔ بهار پر از چنین شعرهای آموزندهای بود. خوانندهها میتوانستند بعد از خواندن هر شعر، یک نکتهٔ خوب زندگی یاد بگیرند. یوسف اعتصامی با چاپ این شعرها در مجله، به دخترش کمک کرد تا شاعر مشهوری شود.
چالشهای مفهومی در مورد مجلهٔ بهار و شعرهای پروین
چالش ۱: چرا پروین در کودکی شعرهایش را در مجلهٔ بهار چاپ میکرد، نه در کتاب؟
پاسخ: در آن زمان، کتابها خیلی گران بودند و چاپ کتاب کار دشواری بود. مجلهٔ بهار مانند یک ویترین بود که شعرهای تازه را سریع به مردم نشان میداد. یوسف اعتصامی از این راه میخواست شعرهای دخترش را زودتر به دیگران معرفی کند.
چالش ۲: آیا فقط شعرهای پروین در مجلهٔ بهار چاپ میشد؟
پاسخ: خیر، مجلهٔ بهار مانند یک سفرهٔ رنگین بود که شعرهای شاعران دیگر، داستانهای کوتاه، مقالههای علمی ساده و خبرهای فرهنگی هم در آن چاپ میشد. اما به دلیل چاپ نخستین شعرهای پروین، این مجله شهرت ویژهای یافت.
چالش ۳: نقش یوسف اعتصامی را در یک مثال ساده توضیح دهید.
پاسخ: یوسف اعتصامی مثل یک باغبان بود و مجلهٔ بهار مانند یک باغ. پروین یک نهال کوچک شعر بود. باغبان (یوسف) نهال را در باغ (مجله) کاشت، به آن آب و نور (تشویق و چاپ شعر) داد تا بزرگ شود و میوه دهد (شاعر معروف گردد).
چرا مجلهٔ بهار برای ما مهم است؟
امروز اگر بخواهیم شعر بخوانیم، میتوانیم از اینترنت یا کتابهای چاپی استفاده کنیم. ولی در زمان پروین اعتصامی، مجلهٔ بهار یکی از معدود راههایی بود که مردم میتوانستند شعرهای تازه و خوب بخوانند. این مجله نشان میدهد که یک پدر چقدر میتواند در پیشرفت فرزندش نقش داشته باشد. همچنین شعرهای پروین که در این مجله چاپ شد، هنوز هم پس از سالها برای دانشآموزان خوانده میشود. برای نمونه، شما ممکن است در کتاب فارسی مدرسه، شعری از پروین اعتصامی دیده باشید. بسیاری از آن شعرها نخستین بار در مجلهٔ بهار منتشر شدهاند.
پاورقی
1مجلهٔ بهار: نام یک نشریهٔ ماهانهٔ ادبی و فرهنگی در ایران (دورهٔ قاجار و اوایل پهلوی) که به مدیریت یوسف اعتصامی منتشر میشد. معادل انگلیسی آن «Bahār Magazine» است.
2یوسف اعتصامی: شاعر، نویسنده و روزنامهنگار ایرانی (زادهٔ 1253 خورشیدی) که مدیریت مجلهٔ بهار را بر عهده داشت. معادل انگلیسی نام او «Yusuf Etesami» است.
3پروین اعتصامی: از شاعران بزرگ زن ایران (زادهٔ 1285 خورشیدی) که بیشتر شعرهای او به سبک مناظره (گفتگوی دو چیز با هم) نوشته شده است. معادل انگلیسی نام او «Parvin Etesami» است.
