در این سوال، ما باید نقش دستوری ضمیر «م» در یکی از گزینهها را با نقش دستوری ضمیر «ش» در بیت زیر مقایسه کنیم:
«یلند آن سر که او خواهد بلندش / نژند آن دل که او خواهد نژندش»
در این بیت، ضمیر «ش» در هر دو مورد (بلندش و نژندش) نقش مفعول دارد؛ یعنی «او سر را بلند خواهد» و «او دل را نژند خواهد». پس نقش «ش» در این بیت، نقش مفعول است.
حالا بیایید نقش ضمیر «م» را در هر یک از گزینهها بررسی کنیم:
گزینه اول:«دلم»: ضمیر متصل «م»، نقش مضافالیه دارد (به معنی مالکیت، یعنی دلم = دل من).
گزینه دوم:«کتابم»: ضمیر «م»، نقش مضافالیه دارد (کتاب من).
گزینه سوم:«دادم» و «فرستادم»: ضمیر «م»، نقش فاعلی دارد (من دادم، من فرستادم، یعنی من کار را انجام دادم).
گزینه چهارم:«درم» و «سرم»: ضمیر «م»، نقش مضافالیه دارند (در من، سر من).
پس از این بررسی، میبینیم:
در بیت اصلی، ضمیر «ش» نقش مفعول دارد. در گزینهها، نقش «م» متصل به فعل یا اسم، یا نقش مضافالیه دارد، اما نقش فاعلی در گزینه 3.
سوالی که مطرح است این است:
“نقشهای دستوری ضمیر «م» در کدام گزینه، با نقشهای دستوری ضمیر «ش» در بیت زیر، یکسان است؟”
چون در بیت اصلی، «ش» نقش مفعول است، پس ما باید دنبال گزینهای باشیم که «م» نقش مفعول داشته باشد.
ولی در هیچیک این نقش «م»، نقش مفعولی ندارد؛ در عوض، در گزینه 3، «م» نقش فاعلی دارد.
در نتیجه، اگر بخواهیم نقش «م» را با نقش «ش» مقایسه کنیم، باید گفت:
«ش» در بیت نقش مفعول است. «م» در گزینه 3 نقش فاعلی دارد.
از آنجا که نقشها در زبان فارسی متفاوت هستند (فاعل vs. مفعول)، و سوال به دنبال نقشهایی است که به طور «هممعنی» یا «همنوع» باشند، و تنها گزینهای که «م» نقش فاعلی دارد، گزینه 3 است، پس احتمالاً این گزینه پاسخ صحیح است.