لطفا برای پاسخ دادن ابتدا وارد شوید. یا ثبت نام کنید.
تو بپرس ، بقیه بهت جواب میدن!

آرایه موازنه چیست؟

   پروین دارجی
  3 شهریور 10:50

14 پرسش 23 پاسخ 118 امتیاز
فارسی (1) دهم دوره دوم متوسطه- نظری ادبیات و علوم انسانی

آرایه موازنه چیست ؟ لطفا با مثال توضیح دهید .


لطفا برای پاسخ دادن ابتدا وارد شوید. یا ثبت نام کنید.
   علی اصغر میرزانیا
9 شهریور 21:04

4 پرسش 31 پاسخ 226 امتیاز

با سلام
تقابل سجع های متوازن ( یكسانی كلمه های دو مصراع یا دو جمله در وزن ) یا انواع سجع در برابر هم است .

مثال 1 : الهی ، جان ما را صفای خود ده و دل ما را هوای خود ده .

جان ، دل = سجع متوازن / صفا ،هوا = سجع متوازی / كاربرد دو سجع متوازن و متوازی در كنار هم آرایه ی موازنه ایجاد كرد .

مثال 2 :

این لطایف كز لب لعل تو من گفتم كه گفت ؟ وین تطاول كز سر زلف تو من دیدم كه دید؟

تقابل سجع های متوازن در برابر هم آرایه ی موازنه ایجاد كرد .

باتشکر

   Dr. Bieber
3 شهریور 16:39

40 پرسش 310 پاسخ 2445 امتیاز


سلام
سجع متوازن: دو کلمه از نظر وزن با هم برابرند.
سجع مطرف: دو کلمه در حروف پایانی با هم برابرند.
سجع متوازی: دو کلمه هم از نظر وزن و هم در حروف پایانی با هم برابرند.
در دو بیت زیر:
چون نپرسی کاین تماثیل از کجا آمد پدید؟
چون نجویی کاین تصاویر از کجا شد آشکار؟
برق از شوق که می خندد بدین سان قاه قاه؟
ابر از هجر که می گرید بدین سان زار زار؟

روبه‌رویی سجع‌های متوازن، آرایه‌ی موازنه را پدید می‌آورد.

حالا مثال زیر:
بشر ماورای جلالش نیافت.....بصر منتهای جمالش نیافت

این بیت، موازنه دارد؛سجع‌های موجود در آن یعنی: «بشر/بصر» و «ماورای/منتهای»و"جلالش/جمالش" متوازی‌اند؛ که علاوه بر هم‌وزنی، واج‌های پایانی آن‌ها نیز یکسان است. موازنه‌ای که همه‌ی سجع‌های آن متوازی باشد، ترصیع نام دارد.

نکته‌ی 1: در ابیات و جمله‌هایی که سجع‌های متوازی و متوازن در مقابل هم قرار می‌گیرند، آرایه‌ی موازنه موجود است؛ زیرا ترصیع، زمانی پدید می‌آید که همه‌ی سجع‌ها متوازی باشند. مثلاً در بیت زیر:

گه به نوای عَلمش برکشند           گه به نگار قلمش درکشند

دو واژه‌ی «نوا و نگار» سجع متوازن و باقی کلمات، سجع متوازی ایجاد می‌کنند؛ پس در این بیت آرایه‌ی موازنه برقرار است نه ترصیع.

نکته‌ی 2: همه‌ی ترصیع‌ها موازنه هم هستند، ولی هر موازنه‌ای ترصیع نیست.



   بهنام خمری
27 دی 18:51

0 پرسش 3 پاسخ 3 امتیاز

با سلام نکات تکمیلی هشتم هست
آرایه ترصیع و موازنه

همان گونه که می دانید سجع زمانی ایجاد می گردد كه یكی از سه شرط ( یكسانی در وزن : سجع متوازن ) ، ( یكسانی در حرف پایانی : سجع مطرّف ) و (یكسانی در وزن و حرف پایانی : سجع متوازی ) را دارا باشد و دانستیم كه جایگاه سجع در پایان دو جمله است به شرطی كه كلمه های پایانی تكراری و هم معنی نباشند . اینك به توضیح كاربرد سجع در نقاط مختلف دو مصراع یا دو جمله ( ترصیع ، موازنه ) می پردازیم .

ترصیع

آن است كه كلمات مصراعی با مصراع دیگر یا جمله ای با جمله ی دیگر ، در وزن (هجا یا بخش ) و حروف پایانی یكسان باشد( تقابل سجع های متوازی ). غیر از واژگان تكراری بقیه كلمات با هم سجع متوازی باشند.

مثال 1 : ای منــوّر بـه تـو نجـوم جـلال وی مقـرّر بـه تـو رسـوم كمـال

ای= وی / منور = مقرر / نجوم = رسوم / جلال = كمال

برای مثال كلمه های منوّر و مقرّر دارای وزن یكسان ( سه هجا : م+ نو+ ور / م+ قر + رر ) و حرف پایانی یكسان ( ر ) می باشند . پس سجع متوازی اند و قرار گرفتن سجع های متوازی در برابر هم آرایه ی ترصیع ایجاد می كنند .

مثال 2 : ای كریمی كه بخشنده ی عطایی و ای حكیمی كه پوشنده ی خطایی

كریمی = حكیمی / بخشنده = پوشنده / عطایی = خطایی

سوال : در بیت زیر چگونگی شكل گیری آرایه ی ترصیع را نشان دهید .

برگ بی برگی بود ما را نوال مرگ بی مرگی بود ما را حلال

موازنه :

تقابل سجع های متوازن ( یكسانی كلمه های دو مصراع یا دو جمله در وزن ) یا انواع سجع در برابر هم است .

مثال 1 : الهی ، جان ما را صفای خود ده و دل ما را هوای خود ده .

جان ، دل = سجع متوازن / صفا ،هوا = سجع متوازی / كاربرد دو سجع متوازن و متوازی در كنار هم آرایه ی موازنه ایجاد كرد .

مثال 2 :

این لطایف كز لب لعل تو من گفتم كه گفت ؟ وین تطاول كز سر زلف تو من دیدم كه دید؟

تقابل سجع های متوازن در برابر هم آرایه ی موازنه ایجاد كرد .

   محکم باش... (M.S)
3 شهریور 23:14

1 پرسش 452 پاسخ 407 امتیاز

خانوم پدارم فر همه چیوگفتن باهاشون موافقم