زندگی برشی: نمایش گزینشی و اغلب غیرواقعی از زندگی شخصی در رسانه‌های اجتماعی

زندگی برشی: پشت صحنهٔ فیلترشدهٔ شبکه‌های اجتماعی

زندگی برشی چیست و چگونه ساخته می‌شود؟

تصور کن برای یک مهمانی خانوادگی کلی غذاهای خوشمزه درست شده، اما تو فقط یک تکه کیک شکلاتی بسیار زیبا را برمی‌داری، آن را در بهترین نور کنار گلدان گل قرار می‌دهی، با فیلتری جذاب عکس می‌گیری و پست می‌کنی. این، یک «برش» از آن مهمانی است. تو کل شلوغی، دغدغهٔ تمیزکاری بعد از مهمانی یا آن غذای ناسالمی که دیروز خوردی را نشان ندادی. زندگی برشی دقیقاً همین است: انتخاب بهترین لحظات و پنهان کردن قسمت‌های معمولی یا سخت زندگی.

این فرآیند معمولاً چند مرحله دارد:

تأثیرات ناخواسته: وقتی مقایسه، دشمن شادی می‌شود

مشکل اصلی وقتی شروع می‌شود که ما، به عنوان بیننده، این برش‌ها را با کل فیلم زندگی واقعی خودمان مقایسه می‌کنیم. فرمول ساده‌ای در روانشناسی وجود دارد که این نارضایتی را نشان می‌دهد:

وقتی دائماً در معرض برش‌های موفقیت، زیبایی و شادی دیگران هستیم، ناخودآگاه انتظارات ما از زندگی خودمان بالا می‌رود. مثلاً، اگر ده نفر از هم‌کلاسی‌هایت عکس پیک‌نیک در یک پارک لوکس را پست کنند، ممکن است پیک‌نیک سادهٔ تو در پارک محله دیگر جالب به نظر نرسد، در حالی که قبلاً از آن لذت می‌بردی.

اثرات این مقایسهٔ ناسالم را می‌توان در جدول زیر خلاصه کرد:

راهکارهای عملی: چگونه یک کاربر هوشمند باشیم؟

هدف حذف شبکه‌های اجتماعی نیست، بلکه استفادهٔ هوشمندانه از آن است. مثل رانندگی که قوانینی دارد تا ایمن بمانی. اینجا هم باید قوانین ذهنی برای خودت تعریف کنی.

۱. به جای مقایسه، تحلیلی ببین: دفعهٔ بعد که یک پست بسیار جذاب دیدی، مانند یک کارآگاه کوچک فکر کن: «چه چیزهایی را از قلم انداخته؟» آیا می‌توانی حدس بزنی پشت این عکس غذای رستوران، چقدر هزینه شده یا آیا ممکن است آن فرد بعداً از گرانی آن شکایت کرده باشد؟ این کار ذهن تو را از احساس کم‌بودن به سمت واقع‌نگری می‌برد.

۲. خودت را هم «برش» نزن: سعی کن گاه‌گاهی چیزهای واقعی و بدون ویرایش پست کنی. یک عکس ساده از میز مطالعهٔ شلوغت، یا تعریف کردن از یک روز معمولی. این نه تنها فشار روانی را از روی خودت برمی‌دارد، بلکه به دیگران هم نشان می‌دهی که زندگی واقعی همین است و تو تنها نیستی.

۳. مدیریت زمان و دنبال کردن‌ها: از ابزار «مدیریت زمان صفحه» در تنظیمات تلفن همراه استفاده کن. اگر حس می‌کنی پیج³ خاصی همیشه حال تو را بد می‌کند، دنبال‌نکردن⁴ آن نه یک عمل خصمانه، بلکه یک مراقبت از خود است.

۴. زندگی را در اولویت قرار بده: یک آزمایش ساده انجام بده: به مدت یک هفته، برای هر ۱ ساعت وقت در شبکه اجتماعی، ۲ ساعت برای یک فعالیت واقعی (ورزش، دیدار دوست، یادگیری مهارت جدید) اختصاص بده. نتیجهٔ این تغییر را در روحیهٔ خودت مشاهده خواهی کرد.

پرسش‌های مهم و اشتباهات رایج

پاورقی

¹اینستاگرام (Instagram): یک شبکهٔ اجتماعی اشتراک‌گذاری عکس و ویدیو که متعلق به شرکت متا است.

²زندگی برشی (Highlight Reel / Curated Life): اصطلاحی که به تمرین نمایش فقط بهترین و جذاب‌ترین لحظات زندگی در رسانه‌های اجتماعی، و ایجاد تصویری ناقص و اغلب گمراه‌کننده از واقعیت اشاره دارد.

³پیج (Page): صفحهٔ رسمی یک شخص، کسب‌وکار یا سازمان در شبکه‌های اجتماعی.

⁴دنبال‌نکردن (Unfollow): عمل متوقف کردن دریافت محتوای منتشرشده توسط یک کاربر دیگر در فید خبری خود، بدون اطلاع به آن کاربر.

⁵لایک (Like): یک نشان‌گر تأیید یا ابراز علاقه به یک پست در شبکه‌های اجتماعی، معمولاً به شکل یک قلب یا انگشت شست رو به بالا.