تعریفها قبل از شروع:
سجع متوازن: دو یا چند واژه یا عبارت که هموزن باشند ولی همقافیه نباشند (پایان متفاوت).
سجع متوازی: دو یا چند واژه که هموزن و همقافیه باشند (پایان یکسان دارند).
گزینه 1) «این دلق موسی است مرقّع؛ و آن، ریش فرعون، مرصّع.»
مرقّع / مرصّع:
هر دو کلمه چهار هجایی، پایان هر دو «ـع» هست → هموزن و همقافیه
نوع سجع: متوازی
گزینه 2) «ما را بر کیسه، بند نیست و با خلق خدا جنگ نیست.»
بند نیست / جنگ نیست:
پایان جملهها یکسان (نیست)، ولی چون وزن و قافیه آنها متفاوت است (بند ≠ جنگ)، و «نیست» یک فعل تکرارشونده است نه قافیه
نوع سجع: متوازن
گزینه 3) «مُلک بیدین، باطل است و دین بیملک، ضایع.»
باطل / ضایع:
پایان متفاوت، قافیه ندارند، وزن هم نسبتاً یکسان
نوع سجع: متوازن
گزینه 4) «هیزم درویشان، خریدی به حیف؛ توانگران را دادی به طرح.»
حیف / طرح:
نه قافیه دارند، ولی وزنشان یکی است
نوع سجع: متوازن
جمعبندی نهایی:
در همه گزینهها بهجز گزینه 1، سجع متوازن بهکار رفته است.
فقط گزینه 1 دارای سجع متوازی است.
✅ پاسخ درست: گزینه 1