درسنامه آموزشی کارگاه کارآفرینی و تولید کلاس دهم
بخش 6: خودشناسی
فعالیت (صفحه 21 کتاب درسی)
شخصیت شناسی: به کمک دبیر خود فعالیتهای زیر را انجام دهید.
قسمت اول: بازی
- کاغذهای کوچک سفید و هم اندازهای را بردارید.
- چشمهایتان را ببندید و به پیامهای دبیر خوب گوش دهید.
- کاغذ را از وسط تا کنید.
- گوشۀ سمت راست کاغذ را با دست برش دهید.
- دوباره کاغذ را از وسط تا کنید.
- این بار گوشۀ سمت چپ را با دست برش دهید.
- دوباره کاغذ را تا کنید و گوشۀ سمت راست را برش دهید.
- چشمهایتان را باز کنید.
- کاغذها را باز کنید و به یکدیگر نشان دهید.
قسمت دوم: فکر کنید.
- موضوع چیست؟
- چرا با اینکه یک پیام برای همه صادر شد ولی شکلهای متفاوت به دست آمد؟ پیام و نتیجهگیری خود را بنویسید.
تیپهای شخصیتی
مدل تیپهای شخصیتی شامل چهار نوع تیپ شخصیتی دارای تسلط، تأثیرگذار، دارای ثبات و وظیفه شناس است. این مدل بیانگر آن است که شما دارای چه ویژگیهای شخصیتی، تواناییها، مهارتها و قابلیتهایی هستید. برای اینکه بتوانید مسیر تحصیلی - شغلی آیندۀ خود را به شکل صحیحی ترسیم نمایید، باید شناخت کافی و درستی از شخصیت خود داشته باشید. به طوری که چنانچه بخواهید در شغلتان موفق باشید، باید شغل شما با روحیاتتان سازگار باشد.
همچنین این مدل میتواند به عنوان مدل رفتاری برتر در بسیاری از موقعیتهای دیگر نظیر ارتباطات، فروش، کارتیمی، روابط خانوادگی، انتخاب همسر، فعالیتهای ورزشی، انتخاب کار، مذاکره، خدمات مشتریان، بازاریابی، مدیریت زمان و تعیین اهداف روابط اجتماعی، مورد استفاده قرار گیرد. این مدل رفتاری نحوۀ ارتباط و تعاملات افراد با شما و همچنین اصول و نحوۀ برخورد شما با افراد دیگر را نشان میدهد.
ویژگی افراد دارای تسلط:
- افرادی قوی و توانا و مسئولیت پذیرند.
- از حل مسائل، اتمام کار و رسیدن به هدف لذت میبرند.
- نتیجه از همه چیز برایشان مهمتر است.
- از چالش و رقابت لذت میبرند.
- اعتماد به نفس بالایی دارند.
- سریع تصمیمگیری میکنند.
- علاقهمند به ریسکپذیری، به چالش کشیدن وضعیت موجود و شکستن قوانین هستند.
- به سرعت حوصلهشان سر میرود و زود عصبانی میشوند.
- برای رسیدن به نتیجه به قابلیتها اعتماد میکنند.
- کاملاً بی پرده صحبت میکنند.
ویژگی افراد تأثیرگذار:
- افرادی خوشبین، دلنشین و اجتماعی هستند و از کار با دیگران انرژی میگیرند.
- می توانند «رویای بزرگ» را ببینند و آن را بیان کنند.
- پیش قدم در تغییر و خلاقیت هستند.
- در قانع کردن مردم موفقاند.
- علاقهمند به کار با دیگران و برقراری ارتباطاند.
- از کارهای تکراری و جزئیات بیزارند. علاقه دارند به پروژههای جدید ملحق شوند و مسائل جدیدی را بیاموزند.
- افراد جدی نیستند. اعتماد به نفس بالا دارند.
- ارتباط با آنها لذت بخش است.
- افراد را زود مجذوب خود میکنند.
- به شکستن قوانین تمایل دارند.
- افرادی معاشرتی و مردم دارند.
- به روابط و مردم اهمیت میدهند.
ویژگی افراد دارای ثبات:
- کمالگرا هستند.
- به کیفیت و درستی اهمیت میدهند.
- قبل از تصمیمگیری تحقیق کافی میکنند.
- افرادی منظم و با انضباط اند.
- مظهر واقعیت اند.
- علاقه به جزئیات دارند.
- از سیستمها و رویّههایی که قابل پیشبینی هستند، پیروی میکنند.
- افرادی پرسشگر اند.
- جلوی هر چیزی علامت سؤال میگذارند و چرای آن را میخواهند بدانند.
- علاقهمند به کار انفرادی در پروژهها هستند.
- برای منطقی بودن خود ارزش قائل اند.
ویژگی افراد وظیفه شناس:
- افرادی آرام، وفادار، مهربان، دلسوز و متفکرند.
- افرادی سنجیده، باملاحظه، خونگرم، باثبات و هوشیارند.
- رفتار دوستانه دارند و هدفشان کمک به دیگران است.
- آنها با کار کردن در پروژههای تیمی و فعالیتهای گروهی، انگیزه پیدا میکنند.
- در مکانهایی که پایدار و هم آهنگ هستند. زیاد کار میکنند (اغلب به دور از چشم دیگران)
- آنها از تناقض و تغییرات آنی بیزارند. انرژی خود را در مواجه شدن با تغییراتِ سریع، از دست میدهند.
- افرادی صبورند و از ابتدا تا انتها با پروژه خواهند ماند. به
- کیفیت و درستی کار اهمیت میدهند.
- به عدالت و برابری انسانها معتقدند.
- شنوندۀ خوب و هم تیمیِ قابل اتکا هستند.
- ارتباط و پیشرفت تدریجی برایشان اهمیت دارد.
فعالیت (صفحه 24 کتاب درسی)
انتخاب تیپ شخصیتی خودتان: با کمک دبیر خود فعالیتهای زیر را انجام دهید.
با توجه به ویژگیهای شخصیتی خود، یک تیپ را انتخاب کنید (فقط حق انتخاب یک تیپ را دارید). افراد مربوط به هر تیپ شخصیتی در یک تیم قرار بگیرید. برای تیم خودتان راهنما تعیین کنید و سپس گامهای زیر را طی کنید.
گام اول: در تیم خود، شعاری متناسب با تیپ شخصیتیتان بنویسید.
گام دوم: به کمک اعضای تیم ویژگیهای خودتان را تکمیل کنید و بنویسید.
گام سوم: مشاغل متناسب با ویژگیهای شخصیتی خودتان را بنویسید.
گام چهارم: شیوۀ صحیح برقراری ارتباط با تیپ شخصیتی خود را بنویسید.
گام پنجم: برای تیم خود نمادی را نقاشی کنید.
سپس در خصوص نتایج به دست آمده در هر تیم، با هم بحث و گفتوگو کنید.
پس از پایان این فعالیت به تیمهای اصلی خود بازگردید.
نکته 1: شخصیت هر فردی ممکن است از ترکیب دو یا چند تیپ تشکیل شده باشد اما ویژگیها و خصوصیات یک تیپ در فرد غالبتر است.
نکته 2: هیچ کدام از تیپهای شخصیتی بر تیپ شخصیتی دیگری برتری ندارد و هر تیپ شخصیتی علاوه بر نقاط مثبت، نقاط ضعفی هم دارد.
شغل متناسب با ویژگیهای شخصیتی:
برخی از مشاغل با ویژگیهای تیپهای شخصیتی افراد مطابق است. چنانچه فرد به خوبی ویژگیهای شخصیتی، تواناییها، مهارتها و استعدادهای خود را شناسایی کند، میتواند شغل مورد نظرش را که با ویژگیها و روحیاتش سازگار است، انتخاب کند. لذا در مسیر درستی قرار میگیرد و در ادامۀ مسیر خود به پشیمانی و افسوس دچار نمیشود. انتخاب صحیح شغل یکی از مهمترین تصمیمات زندگی هر فردی است که مسیر زندگیاش را تعیین میکند.
فعالیت (صفحه 25 کتاب درسی)
انتخاب افراد مناسب برای هر شغل:
در قالب تیمهای خود فعالیت زیر را انجام دهید.
حُسنا و هستی میخواهند آموزشگاه دوخت لباس راهاندازی کنند. از این رو به افرادی برای مدیریت داخلی آموزشگاه، حسابدار، طراح لباس زنانه، مردانه، بچه گانه و چند دوزندۀ ماهر نیاز دارند. به نظر شما، آنها برای راهاندازی آموزشگاه به چه افرادی، با توجه به تیپهای شخصیتی، نیاز دارند؟ مطابق با نقشهای تعریف شده، تیپ شخصیتی متناسب با آنها را با ذکر دلیل در جدول 1- 6- بنویسید.
| نقش | تیپ شخصیتی | ویژگی ها و دلایل |
|---|---|---|
| مدیریت داخلی | ||
| طراح لباس | ||
| حسابدار | ||
| دوزنده |
انتخاب کاپیتان و تحلیلگر برای تیم ورزشی:
در قالب تیمهای خود فعالیت زیر را انجام دهید.
- تصور کنید شما اعضای کادر مربیگری یک تیم ورزشی هستید. این تیم را در ذهنتان بر اساس علایق خودتان انتخاب کنید. حال برای تیم خود به دنبال یک کاپیتان هستید. این کاپیتان باید بتواند دستورات شما را در زمین پیاده کند و از طرفی قادر باشد تیم را به خوبی در زمین هدایت کند. حال به نظر شما، کاپیتان چه تیپ شخصیتی و چه ویژگیهایی باید داشته باشد؟
- اگر برای همین تیم بخواهید تحلیلگری استخدام کنید که بتواند بازیهای تیم شما و حریفانتان را زیر نظر بگیرد و برای برد تیم شما راهکارهایی ارائه دهد، این فرد چه تیپ شخصیتی و چه ویژگیهایی باید داشته باشد؟
کار در منزل (صفحه 26 کتاب درسی)
مشاغل تحت پوشش تیپهای شخصیتی
به نظر شما هر کدام از تیپهای شخصیتی چهارگانه چه مشاغلی را میتوانند پوشش دهند؟ این مشاغل و دلیل انتخاب آنها را در جدول 2- 6- بنویسید.
| تیپ شخصیتی | مشاغل | دلایل انتخاب مشاغل |
|---|---|---|
| دارای تسلط | ||
| تأثیرگذار | ||
| دارای ثَبات | ||
| وظیفه شناس |
پیامبرگرامی اسلام (ص) میفرمایند:
«هر که خود را شناخت، خدای خویش را شناخته است» (بحارالانوار ج 95، ص 452)