درسنامه آموزشی کارگاه کارآفرینی و تولید کلاس دهم

تشخیص فرصت

بیشتر افراد توانایی کامل خود را نمی‌بینند زیرا موفق به تشخیص فرصت نشده‌اند. تشخیص فرصت، مهم‌ترین عنصر برای کارآفرین شدن است. فرصت‌های کارآفرینانه، شرایط و موقعیت‌هایی هستند که در آن کالا، خدمات، مواد خام و روش‌های جدید می‌توانند معرفی شوند و به قیمتی بیشتر از هزینۀ تولیدشان فروخته شوند.

منابع فرصت:

ارائۀ یک ایده توسط فرد، مستلزم شناسایی مشکلات و نیازهای جدیدی است که بتوان آنها را به کسب‌وکار یا یک ارزش اقتصادی تبدیل کرد. این نیازهای جدید همان فرصت‌ها هستند. در واقع فرصت در کسب‌وکار، شرایط و موقعیت‌هایی هستند که در آن کالا، خدمات، مواد خام و روش‌های جدید می‌توانند معرفی شوند و به قیمتی بیشتر از هزینۀ تولیدشان فروخته شوند. برای شناسایی فرصت‌های کارآفرینانه لازم است ابتدا بدانیم فرصت‌ها از کجا می‌آیند. در جدول 1- 14 منابع فرصت را ملاحظه می‌کنید.

جدول 1- 14- منابع فرصت

ردیف	منابع فرصت	شرح
1	رحمت الهی	باور به حکمت الهی و توکل بر خدا منجر به گشایش فرصت‌هایی برای افراد می‌شود.
2	مشکلات روزمره	بررسی مشکلات و مسائل روزمرۀ موجود در خانواده، مدرسه و جامعه، منجر به ارائۀ ایده‌های جدید می‌شود.
3	یادگیری و تجربۀ قبلی	تجربه‌ها و دانش پیشین، بررسی و مطالعۀ منابع مختلف، شامل داستان، وب گردی، روزنامه‌ها و...، به کشف فرصت‌های جدید کمک می‌کند.
4	مهارت‌های کارآفرینی	وجود و تقویت توانایی‌هایی همچون مدیریت، بازاریابی، مهارت‌های فنی و هنری به ارائۀ ایده‌های جدید منجر می‌شود.
5	گوش به زنگ بودن	داشتن شم اقتصادی، هوشیاری و حساس بودن نسبت به محیط اطراف و کشف فرصت‌های جدیدی که دیگران قادر به مشاهدۀ آن نیستند.
6	آزمون و خطا	بسیاری از ایده‌ها یا راه حل‌های مشکلات، زمانی به دست می‌آیند که افراد به دنبال حل مشکلات دیگر هستند.
7	گسترش ارتباط و شبکه‌سازی	برخی از فرصت‌ها از طریق افزایش ارتباط با اقوام و دوستان و توسعۀ شبکۀ ارتباطی با افراد مهم، سازمان‌ها، نهادها و دانشگاه‌ها شناسایی می‌شوند.
8	جرقه‌های ذهنی	انفجار بزرگ و کشف راه حل یک مسئله با جرقۀ ذهنی، لحظه‌ای که افراد می‌گویند «یافتم» صورت می‌گیرد.

فرصت‌های موجود در کشور

کشور ما دارای ظرفیت‌های فراوان و متعددی است که با به کار بردن خلّقیت و بهره‌برداری بهینه و نوآورانه می‌توانید، زمینه‌ساز کسب درآمد مشروع و قانونی شوید. به عبارت دیگر، آگاهی و شناخت از تخصص و مهارت‌های فردی و تیمی، شناسایی فرصت‌ها، توجه به منابع، امکانات و در نظر گرفتن نیازها و اولویت‌های جامعه، فرصت‌های شغلی و زمینه‌های کارآفرینی قابل حصول را برای غلبه بر موانع، مسائل و مشکلات فراهم می‌سازند.

ایده‌پردازی

ایده، یک طرح ذهنی است. ایده ساده‌ترین راه حلی است که انسان در برابر یک مسئله یا نیاز به آن فکر می‌کند. حال اگر وی با تفکری واگرا به دنبال یافتن راه حل باشد، می‌تواند ایده‌ای برتر ارائه دهد. ایدۀ برتر، ایدۀ خلّقی است که راهکار بهتر و با ارزش‌تر را برای حل چالش موجود، پاسخ به یک نیاز و کشف دنیای ناشناخته ارائه کند و پاسخگوی سؤالات زیر باشد:

- چالش پیش رو چیست؟
- مخاطب آن کیست؟
- راهکار جدید ارائه شده چیست؟
- پیش نیازها چیست؟

روش‌های یافتن ایده‌های کسب‌وکار

به طور کلی، برای یافتن ایدۀ کسب‌وکار در یک زمینه، ضروری است روش‌هایی در پیش گرفته شود. در شکل 1- 14 روش‌های ایده‌یابی آمده است و در ادامه، این روش‌ها ارائه می‌شوند. با استفاده از این روش‌ها شما به‌صورت هم زمان می‌توانید محدودیت‌ها (مشکلات) و فرصت‌های موجود در یک موضوع یا مسئله را بیابید و ایده‌های متناسب با آنها را ارائه دهید. همگی از روش اول شروع کنید. در هر روش، هرگاه به ایدۀ برتری برای راه‌اندازی کسب‌وکار رسیدید، دیگر به انجام دادن سایر روش‌ها نیاز ندارید و می‌توانید برای مرحلۀ بعدی، یعنی نوآوری ایده، اقدام کنید.

روش 1: توجه به زمینه‌های علایق‌تان:

تا رسیدن به یک کسب‌وکار موفق، مدت زمان زیادی طول می‌کشد، بنابر این لازم است ایده‌های کسب‌وکاری را انتخاب کنید که به آن علاقه دارید و با علایق‌تان مرتبط است. شور و اشتیاق شما به‌طور طبیعی می‌تواند انگیزه و تلاش‌تان را افزایش دهد و به موفقیت بیشتری منجر شود.

ارزیابی ایده‌ها

برخی ایده‌ها با ارزش اند و توانایی حل مشکل و رفع نیاز را دارند. اما برخی دیگر فاقد این شایستگی هستند. بنابراین ضروری است ایده‌ها با توجه به نیاز یا مشکل مشتریان مورد ارزیابی قرار گیرند تا ایدۀ ارزشمند، شناسایی و انتخاب شود. قبل از اینکه روش‌های بعدی ایده‌پردازی طرح شوند، در اینجا به چگونگی ارزیابی ایده‌ها پرداخته می‌شود. بهترین ایده آن است که نیاز مشتری را شناسایی و برآورده کند و تمایل خرید را در مشتری افزایش دهد. معیار سنجش ایده، با توجه به دو عامل خوب بودن و عملی شدن است. در شکل‌های 2- 14، 3- 14 و 4- 14 توضیحات کامل‌تری را، ملاحظه می‌کنید.