درسنامه آموزشی کارگاه کارآفرینی و تولید کلاس دهم

طوفان فکری: پرویز مالک یک کسب و کارِ تولید بستنی است. وی دریافته است که باید در محصول خود تغییراتی ایجاد کند. با استفاده از روش تیمیِ طوفان فکری، راه حل‌هایی برای کمک به او در تولید محصولِ بهتر، ارائه دهید.

روش شش کلاه تفکر:
مدرسه خود را مورد بررسی قرار دهید و یکی از مسائل یا نیازهای مدرسه را انتخاب کنید. سپس به منظور ارائۀ راه حل متناسب با مسئله یا نیاز، تیم‌های شش نفره تشکیل دهید.
در فعالیت زیر با این روش آشنا می‌شوید:
1- شش مداد یا کارت با رنگ‌های (سفید، قرمز، سیاه، زرد، سبز، آبی) تهیه و هر نفر یک رنگ را انتخاب کند.
2- دارندگان کارت آبی از صندلی بلند شوید و یکی از شما با بیانی رسا متن زیر را بخوانید: (2 دقیقه)
«من راهنمای تیم و نقش ساماندهی روند تفکر تیم را بر عهده دارم. نظرات بقیۀ کارت‌ها را مورد ارزیابی قرار می‌دهم و ساماندهی می‌کنم. جهت‌دهی تفکرات تیم با بنده خواهد بود. از شما انتظار دارم برای یافتن راه حل در خصوص مسئلۀ ........... در مدرسه همکاری لازم را مبذول نمایید».
3- سپس همه به مسئله فکر کنید.
4- از دارندۀ کارت سفید (تفکر بی‌طرفانه به موضوع) بخواهید، کارت خود را بالا بگیرد. در این مرحله بدون اینکه نظرات یکدیگر را مورد قضاوت قرار دهید، فقط باید راه حل ارائه دهید، تا اطلاعات لازم جمع‌آوری شود.
5- پس از اشباع راه حل‌ها، از دارندۀ کارت قرمز (تفکر احساسی به موضوع) بخواهید، کارت را بالا بیاورد. در این مرحله، باید بر مبنای احساسات و عواطف، از الهامات و دریافت‌های ناگهانی خویش سخن بگویید و نیازی به ارائۀ استدلال نیست. اگر به احساسات اجازۀ بروز ندهید، بدون شک ناخواسته و بدون دقت نظر، در تصمیم‌گیری‌ها وارد می‌شود و مشکلاتی را ایجاد می‌کند. اگر کسی نظر ندارد به مرحلۀ بعد بروید.
6- از دارندۀ کارت سیاه (تفکر منفی به موضوع) بخواهید کارت خود را بالا بگیرد. در این مرحلۀ مهم، باید دیدگاه‌های منفی و بدبینانه خود را در خصوص مشکل یا موضوع مورد بحث، به‌صورت منطقی بیان کنید.
7- از دارندۀ کارت زرد (تفکر مثبت به موضوع) بخواهید، کارت خود را بالا بگیرد. در این مرحله، به نکات ارزشمند و مثبت موضوع بنگرید و با کنجکاوی درصدد کشف فواید موجود در موضوع باشید و سعی کنید مسائل را ساده در نظر بگیرید.
8- از دارندۀ کارت سبز (تفکر خلّقانه به موضوع) بخواهید، کارت خود را بالا بگیرد. در این مرحله، باید در جهت جست‌وجوی چیزهای کشف نشده و راه‌های نو بیندیشید و راه حل و ایده‌های نو ارائه دهید. چنین اقدامی در خصوص آن موضوع، به تصمیم‌گیری‌های خلّقانه منجر شود. ایده‌های نو را ثبت کنید.
9- نهایتاً راهنمای تیم، کارت آبی را بالا بگیرد و آن را تک به تک در اختیار هر عضو تیم قرار دهد. کارت در دست هر فرد قرار گرفت ارزیابی خود را از نتایج ارائه دهد. نهایتاً مناسب‌ترین راه حلی (ایده) که مشکل را در مدرسه حل کند و عملی باشد، را برگزینید و با کسب اجازه از دبیر و مدیر، آن را اجرایی کنید. تیمی برنده خواهد بود که در زمان کمتر، مناسب‌ترین راه حل را ارائه دهد.
تذکر: راهنمای تیم نیز در هر مرحله دیدگاه خود را بیان کند.

شکوفه نیلوفر آبی: فرض کنید تیم شما تصمیم دارد به منظور آگاهی مردم از صنایع دستی هنرمندان در سراسر کشور، یک بازار برخط اینترنتی ایجاد نماید و واسط میان مشتریان و هنرمندان باشد. برای این منظور، شما نیاز به ایده دارید. با استفاده از روش شکوفۀ نیلوفر آبی، مناسب‌ترین ایده برای راه‌اندازی آن را پیدا کنید. تیمی برنده است که نیلوفر آبی جذاب و قشنگ‌تری به همراه ایده‌های مناسب‌تری، طراحی و ارائه کند.