درسنامه آموزشی کارگاه کارآفرینی و تولید کلاس دهم
بخش 3: تقویت کار تیمی
تقویت کار تیمی
در کارهای تیمی ممکن است مواردی رخ دهد که مانع اثربخشی برای کار تیمی باشد. لذا برای تقویت کار تیمی باید موانع و محدودیتهایی را که تیم را از دستیابی به اهداف خود باز میدارد، شناسایی کنید و با نهایت تلاش و کوشش در جهت رفع موانع کار تیمیِ اثربخش گام بردارید.
موانع کار تیمی اثربخش
موانعی که به عنوان آفت یا آسیب کار تیمی خوانده میشوند از یکدیگر جدا نیستند و این موانع میتواند سبب ناکامی تیمها و منجر به شکست آنها گردد. در شکل 1- 3- برخی از موانع کار تیمی اثربخش نشان داده شده است.
بحث و گفتوگو (صفحه 9 کتاب درسی)
موانع تهیۀ روزنامۀ دیواری آموزشی: با بحث و گفتوگو، موانعی را که در مسیر تهیۀ روزنامۀ دیواری آموزشی داشتید، بیان کنید. آیا توانستید بر آنها غلبه کنید؟ تجربه تیم خود را در کلاس ارائه دهید.
پژوهش (صفحه 9 کتاب درسی)
با جستوجو در منابع مختلف، در خصوص سایر موانع کار تیمی اثربخش تحقیق کنید و نتایج را در کلاس ارائه دهید.
فعالیت (صفحه 10 کتاب درسی)
بررسی عوامل مؤثر در موفقیت تیم: در جسلۀ گذشته عوامل مؤثر در موفقیت تیم را آموختید. اکنون از میان آنها عواملی را که در درون فرد نهفته یا در تیم و در میان افراد شکل میگیرند، به تفکیک در جدول 1- 3- بنویسید.
| عوامل فردی | سخت کوشی، |
|---|---|
| عوامل تیمی | اعتماد متقابل، |
راهکارهای تقویت عوامل مؤثر در موفقیت تیم: با مشارکت همۀ دانش آموزان به صورت یک تیم واحد، عوامل مؤثر در موفقیت تیم را به صورت موردی و شماره گذاری شده در سمت راست تخته سیاه کلاس بنویسید و در سمت چپ تخته سیاه راهکارهایی را که برای تقویت هر عامل باید در نظر گرفت جلوی هر مورد بنویسید.
| عوامل مؤثر در موفقیت کار تیمی | راهکارهای متناظر برای تقویت هر عامل |
|---|---|
| 1- 2- 3- 4- 5- 6- 7- 8- |
1- 2- 3- 4- 5- 6- 7- 8- |
طوفان یا تغییر ناگهانی
یکی از حساسترین مراحل تشکیل و توسعۀ تیم، مرحلۀ طوفان یا تغییر ناگهانی است. در این مرحله اعضا در قالب تیم، شروع به فعالیت میکنند. فضای همیاری و طراوتی که در مرحلۀ شکلگیری حاکم است رفته رفته جای خود را به فضای شک و تردید و بروز نظرات متفاوت در مورد محتوای پروژه میدهد. عموماً اعضا در این مرحله، از پیشرفت کم خسته میشوند. آنها ممکن است بر سر کارهایی که باید انجام دهند بحث کنند. چرا که آنها با ایدههایی آشنا شدهاند که برایشان جدید است و آنها را از منطقه آسایش خود خارج میکند. اعضا ناراضی و همچنان در کار تیمی کم تجربهاند. در این مرحله تصمیمات به سختی گرفته میشود، اعضا برای کسب جایگاه با هم تیمیها و راهنمای تیم خود رقابت میکنند و این آغاز درگیری درون تیمی است که موجب شکست برخی تیمها میشود (شکل 2- 3).
پرسش (صفحه 11 کتاب درسی)
آیا اختلاف نظر در تیم باعث ایجاد بحران میشود و میتواند تیم را از مسیر اصلی خود منحرف کند؟ نقش راهنمای تیم در این مواقع چیست؟
فعالیت (صفحه 11 کتاب درسی)
طوفان یا تغییر ناگهانی: در تیم خود فرض کنید کار و فعالیتی که قرار است انجام دهید، سختتر از آن بوده که تصور میکردید، بر این مبنا پاسخ سؤالات خانه اول نمودار شکل 3- 3- را بیابید.
با بازبینی بوم کار تیمی، تعیین کنید چه تغییرات مثبتی باید انجام دهید (پاسخگویی به سؤالات خانۀ دوم نمودار، مثلاً برخی از شما ممکن است در مهارت ارتباطی یا مهارت بازاریابی و ... ضعیف باشید، که با مراجعه به کارگاههای مربوطه باید این مهارتها را در خود تقویت کنید).
در تیم شما ممکن است به هر دلیلی درگیری یا مسئلهای پیش بیاید. لذا باید نظرات خود را بی پرده بیان کنید. اختلافاتی را که در اهداف یا در محدودیتهای تسریع در کار حس کردید، بازگو کنید و با همفکری و پاسخگویی به سؤالات خانۀ سوم نمودار، به حل درگیریها بپردازید.
در پرداختن به مشکلات، به موارد ذکر شده در خانۀ چهارم توجه کنید. هدف اصلی را به اهداف دست یافتنی خرد کنید و مهارت فنی لازم را برای مسئولیتی که برعهده گرفتهاید و برای مهارتهای ارتباطی، در خود تقویت کنند.
پژوهش (صفحه 12 کتاب درسی)
همه ساله در دنیا تیمهای صنعتی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی فراوانی دچار تغییر ناگهانی میشوند. تیمهایی که بتوانند از این مرحله به خوبی عبور کنند به مسیر توسعۀ خود ادامه خواهند داد. با جستوجو در منابع مختلف، نمونههایی از تیمهای موفق و ناموفق را پیدا کنید و نتیجه را با ذکر دلایل شکست یا پیروزی آنها در مرحلۀ تغییر ناگهانی، در کلاس ارائه دهید.
فعالیت (صفحه 12 کتاب درسی)
فواید کار تیمیِ اثربخش: با بحث و گفتوگو در تیم، نتیجهگیری خود را بهصورت گزارشی کلی با عنوان «فواید کار تیمیِ اثربخش» بنویسید و به دبیر خود تحویل دهید.