درسنامه آموزشی فارسی (1) کلاس دهم

درس 1: چشمه

بازدید224/4 K

تاریخ بروزرسانی1401/11/24

گشت یکی چشمه ز سنگی جدا

غُلغله زن، چهره نما، تیز پا

قلمرو زبانی: غلغله‌زن: شور و غوغاکنان / تیزپا: تندرو، تیزرو / مصراع دوم: نقش قید / مصراع اول: سه‌جزئی با مسند / بیت: یک جمله.
قلمرو ادبی: چهره‌نما: کنایه از خودنما / چشمه و سنگ: تناسب / مصراع دوم: تشخیص / چشمه: نماد افرار مغرور / سنگ: نماد جامعه.
قلمرو فکری: چشمه‌ای شور و غوغاکنان، خودنما و سریع از زیر تخته‌سنگی جاری شد.

گه به دهان، بر زده کف چون صدف

گاه چو تیری که رود بر هدف

قلمرو زبانی: صدف و تیر: نقش متمم؛ زیرا «چو» یا «چون» هرگاه معنی ادات تشبیه بدهند، حرف اضافه هستند و بعدشان متمم می‌آید.
قلمرو ادبی: چشمه مانند صدف و چشمه مانند تیر: تشبیه / صدف و هدف: جناس ناقص اختلافی / کف بر دهان زدن: کنایه از خشمگین شدن، مستی و نشاط / دهان داشتن برای چشمه و صدف: تشخیص و استعاره (هر تشخیصی، استعاره است.) / دهان و کف، تیر و هدف: تناسب.
قلمرو فکری: چشمه، گاهی بر اثر نشاط و خروشندگی دهانش کف‌آلود می‌شد و گاهی مانند تیر به سرعت به سوی هدف پیش می‌رفت.

گفت: درین معرکه، یکتا منم

تاج سرِ گُلبن و صحرا، منم

قلمرو زبانی: معرکه: میدان جنگ، جای نبرد / یکتا: بی‌نظیر / گُلبُن: بوته یا درخت گل، به ویژه بوتۀ گل سرخ / یکتا: نقش مسند.
قلمرو ادبی: گفت: تشخیص / چشمه مانند تاج سر است: تشبیه / تاج و سر، گلبن و صحرا: تناسب / تاج سر بودن: کنایه از سرور و بزرگ بودن.
قلمرو فکری: چشمه با خود گفت: من در بین موجودات و عناصر خلقت، بی‌مانند، و سرور باغ و دشت هستم.

چون بِدَوَم، سبزه در آغوش من

بوسه زند بر سر و دوش من

قلمرو زبانی: چون: وقتی‌که / بدَوَم: جاری شوم / دوش: کتف، شانه.
قلمرو ادبی: سبزه در آغوش چشمه قرار بگیرد و بوسه‌زدن سبزه: تشخیص / آغوش و سر و دوش: تناسب / بر و سر: جناس ناقص اختلافی / سر و دوش: مجاز از تمام وجود چشمه / بوسه‌زدن: کنایه از دوست داشتن و سپاس‌گزاری‌کردن.
قلمرو فکری: وقتی تند و تیز جاری می‌شوم، سبزه در آغوش من قرار می‌گیرد و بر سر و کتف من بوسه می‌زند.

چون بگشایم ز سر مو، شِکَن

ماه ببیند رخ خود را به من

قلمرو زبانی: چون: وقتی‌که / شِکن: پیچ و خم زلف / رخ: چهره، صورت / هر دو مصراع: شیوۀ بلاغی / شکن: نقش مفعول.
قلمرو ادبی: شکن از زلف گشودن: کنایه از آرام‌شدن آب چشمه / ماه چهره داشته باشد و خود را ببیند: تشخیص / شکن: استعاره از موج / مو: استعاره از آب چشمه / مو و سر و رخ: تناسب.
قلمرو فکری: وقتی پیچ و خم موهایم را باز کنم (آرام و بدون موج باشم)، ماه چهرۀ خود را می‌تواند در آب زلال من ببیند.

قطرۀ باران که درافتد به خاک

زود بدمد بس گُهر تابناک

قلمرو زبانی: زو: مخفف از او / بدمد: بِرویَد، رشد کند / بس: بسیار / گُهر: مخفف گوهر، مروارید / تابناک: درخشان / بس: نقش قید.
قلمرو ادبی: خاک: مجاز از زمین / گهر تابناک: استعاره از گل‌ها و گیاهان زیبا / کل بیت: تلمیح به اعتقاد گذشتگان دربارۀ صدف و مروارید.
قلمرو فکری: قطرۀ بارانی که به زمین می‌افتد و به واسطۀ آن، گل‌ها و سبزه‌های بسیاری مانند مروارید درخشان رشد می‌کنند.

در بر من، ره چو به پایان برد

از خجلی سر به گریبان برد

قلمرو زبانی: بر: کنار، آغوش / خجلی: خجالت‌زدگی، شرمندگی / گریبان: یقه / ره: نقش مفعول.
قلمرو ادبی: بر من: تشخیص / سر به گریبان بردن: تشخیص و کنایه از شرمنده‌شدن / بر و سر: جناس ناقص اختلافی / بر و سر و گریبان: تناسب.
قلمرو فکری: قطرۀ باران وقتی در آغوش من به انتهای راه خود می‌رسد، از شدّت شرمندگی، سرش را پایین می‌اندازد و کنار می‌رود.

ابر ز من، حامل سرمایه شد

باغ ز من صاحب پیرایه شد

قلمرو زبانی: حامل: حمل‌کننده / سرمایه: مال، دارایی / پیرایه: زیور و زینت / حامل سرمایه و صاحب پیرایه: ترکیب‌های اضافی.
قلمرو ادبی: سرمایۀ ابر: استعاره از بخار آبی که آسمان می‌رود و تبدیل به باران می‌شود / باغ، صاحب پیرایه: تشخیص / پیرایه: استعاره از گل و سبزه
قلمرو فکری: ابر، سرمایه‌اش را که باران است، از من گرفته و گل‌ها و سبزه‌های باغ نیز که زیبایی و زینت آن است، از وجود من دارد.

گُل به همه رنگ و برازندگی

می‌کند از پرتو من زندگی

قلمرو زبانی: برازندگی: شایستگی، لیاقت / پرتو: فروغ، روشنی، تابش / زندگی: نقش مفعول / شیوۀ بلاغی.
قلمرو ادبی: از پرتو کسی زیستن: کنایه از نیازمند او بودن / واج‌آرایی: «گ» / برازندگی و زندگی کردن گل: تشخیص.
قلمرو فکری: گل با تمام زیبایی، شایستگی و لیاقت، از برکت روشنی وجود من زندگی می‌کند.

در بُنِ این پردۀ نیلوفری

کیست کند با چو منی همسری؟

قلمرو زبانی: بُن: بنیاد، ریشه، تَه، زیر / نیلوفری: لاجوردی؛ در متن درس، پردۀ نیلوفری؛ یعنی آسمان لاجوردی (آبی) / همسری: برابری.
قلمرو ادبی: پردۀ نیلوفری: استعاره از آسمان / همسری کردن: کنایه از برابری و رقابت / پرسش (استفهام) انکاری: (سؤال + جواب -)
قلمرو فکری: چشمه گفت: زیر این آسمان آبی‌رنگ، چه کسی می‌تواند با من برابری و رقابت کند؟

زین نَمَط آن مست شده از غرور

رفت و ز مبدأ چو کمی گشت دور

قلمرو زبانی: نَمَط: روش، طریقه؛ زین نمط: بدین ترتیب / مبدأ: آغاز، اصل، سرچشمه، محل شروع / ز مبدأ چو کمی گشت دور: شیوۀ بلاغی.
قلمرو ادبی: آن مست‌شده از غرور: کنایه از چشمه.
قلمرو فکری: بدین ترتیب، آن چشمه که از غرور، مست و سرخوش شده بود، وقتی کمی حرکت کرد و از سرچشمه‌اش دور شد.

دید یکی بحر خروشنده‌ای

سهمگنی، نادره جوشنده‌ای

قلمرو زبانی: بحر: دریا / خروشنده: خروشان / سهمگن: مخفف سهمگین، ترس‌آور / نادره: بی‌همتا، شگفت‌آور / بحر: نقش مفعول.
قلمرو ادبی: واج‌آرایی «ن» / بحر: نماد بزرگی و عظمت.
قلمرو فکری: چشمه، ناگهان دریایی خروشان و ترس‌آور با جوش و خروشی بی‌مانند دید.

نعره بر آورده، فلک کرده کر

دیده سیه کرده، شده زَهره در

قلمرو زبانی: نعره: فریاد / کر: ناشنوا / دیده: چشم / زهره: کیسۀ صفرا / فلک: نقش مفعول / کر: نقش مسند.
قلمرو ادبی: نعره برآورده و فلک کرده کر و دیده سیه کرده: تشخیص / دیده سیه کرده: کنایه از عصبانیت / زهره در شدن: کنایه از ترسناک شدن
قلمرو فکری: دریا، فریادی بلند کشیده و گوش آسمان را کر کرده بود و بسیار خشمگین و ترسناک بود.

راست به مانند یکی زلزله

داده تنش بر تن ساحل، یَله

قلمرو زبانی: راست: درست، دقیقاً / یله: رها، آزاد؛ یله دادن: تکیه دادن / راست: نقش قید / «ش» در تنش: نقش مضاف‌الیه.
قلمرو ادبی: تنش (تن دریا) و تن ساحل: تشخیص و استعاره / دریا مانند زلزله: تشبیه / تن: تکرار.
قلمرو فکری: دریا دقیقاً مانند زلزله‌ای بدنش را رها و آزاد بر تن ساحل تکیه داده بود.

چشمهٔ کوچک چو به آنجا رسید

وان همه هنگامهٔ‌ دریا بدید

قلمرو زبانی: چو: وقتی‌که / وان: مخفف و آن / هنگامه: غوغا، داد و فریاد، شلوغی / هنگامه: نقش مفعول.
قلمرو ادبی: دیدن برای چشمه: تشخیص / چشمه و دریا: مراعات‌نظیر (تناسب)
قلمرو فکری: وقتی چشمۀ کوچک به نزدیک (کنار) دریا رسید و آن همه شور، غوغا و داد و فریاد دریا را شنید.

خواست کزان ورطه، قدم درکشد

خویشتن از حادثه برتر کشد

قلمرو زبانی: وَرطه: گرداب، گودال، مهلکه، گرفتاری / قدم درکشد: دور شود / حادثه: واقعه، پیش‌آمد / خویشتن: نقش مفعول.
قلمرو ادبی: قدم درکشیدن چشمه: تشخیص و کنایه از عقب‌نشینی و دور شدن / خویشتن از حادثه برتر کشیدن: کنایه از خود را نجات دادن.
قلمرو فکری: تصمیم گرفت خود را از آن گرداب و گرفتاری دور کند و خودش را نجات بدهد.

لیک چنان خیره و خاموش ماند

کز همه شیرین سخنی، گوش ماند

قلمرو زبانی: لیک: اما / خیره: سرگشته، حیران، فرومانده / چنان: نقش قید.
قلمرو ادبی: شیرین‌سخنی: حس‌آمیزی / خاموش ماند و گوش ماند: کنایه از سکوت / گوش: مجاز از شنیدن.
قلمرو فکری: اما چنان سرگشته، حیران و ساکت شد که از آن همه خوش‌زبانی، چیزی جز سکوت باقی نماند.

نیما یوشیج (علی اسفندیاری)

1- معنای واژه‌های مشخّص شده را با معادل امروزی آنها مقایسه کنید.

در بُنِ این پردۀ نیلوفری

کیست کند با چو منی همسری؟

واژه «همسری» در گذشته به معنای «برابری» بوده اما امروزه به معنای «زوج» (شوهر یا زن) است.

راست به مانند یکی زلزله

داده تنش بر تن ساحل، یَله

واژه «راست» نیز در گذشته به معنای «درست» بوده اما کاربرد امروزی آن در معنای «مستقیم» و«خط راست» است.

2- بیت زیر را براساس ترتیب اجزای جمله در زبان فارسی، مرتّب کنید و نام اجزای آن را مشخّص نمایید.

گشت یکی چشمه ز سنگی جدا

غُلغله‌زن، چهره‌نما، تیزپا

یکی چشمه، (نهاد) غلغله زن (قید) و چهره‌ نما و تیز پا ز سنگی جدا (مسند) گشت. (فعل اسنادی)

1- هریک از بیت‌های زیر را از نظر آرایه‌های ادبی بررسی کنید.

چون بگشایم ز سر مو، شِکَن

ماه ببیند رخ خود را به من

تشخیص (ماه ببیند) - مراعات‌نظیر (مو، رخ، سر) - تناسب (مو و شکن)

گه به دهان، بر زده کف چون صدف

گاه چو تیری که رود بر هدف

تشبیه (در هر دو مصراع) - تشخیص (دهان چشمه) - کنایه (تیر بر هدف رفتن کنایه از مستقیم و با سرعت) - جناس ناهمسان (صدف و هدف) - تناسب (تیر و هدف)

2- با توجّه به شعر نیما، «چشمه» نماد چه کسانی است؟ چشمه، نمایندهٔ افراد ضعیف و ناتوان، امّا پرهیاهو و مغرور و خودشیفته است.

آمیختن دو یا چند حس و یا یک حس با پدیده‌ای ذهنی (انتزاعی)، در کلام را «حس آمیزی» می‌گویند؛
نمونه: «حرف‌هایم مثل یک تکه چمن روشن بود.»
در این نمونه، سپهری از «روشن بودن حرف» سخن گفته است. «روشن بودن» امری دیدنی و «حرف»، شنیدنی است. شاعر در این مصراع، دو حسّ بینایی و شنوایی را باهم آمیخته است.

3- نمونه‌ای کاربرد این آرایۀ ادبی را در سرودۀ نیما بیابید.
شیرین سخنی (به دلیل آمیختگی دو حس چشایی و شنیداری) شاعر به جای شنیدن سخن از چشیدن سخن استفاده کرده است.

هر واژه امکان دارد در معنای حقیقی و یا معنای غیر حقیقی به کار رود. به معنای حقیقی واژه، «حقیقت» و به معنای غیر حقیقی آن، «مجاز» می‌گویند. «حقیقت»، اوّلین و رایج‌ترین معنایی است که از یک واژه به ذهن می‌رسد. «مجاز»، به کار رفتن واژه‌ای است در معنی غیر حقیقی؛ به شرط آنکه میان معنای حقیقی و معنای غیر حقیقی واژه، ارتباط و پیوندی برقرار باشد؛ مثال:

پشت دیوار آنچه گویی، هوش دار

تا نباشد در پسِ دیوار، گوش

سعدی

همان‌طور که می‌دانید، «گوش» اندام شنوایی است و در این معنا، «حقیقت» است و نمی‌تواند در پسِ دیوار بیاید؛ شاعر در بیت اوّل، به مفهوم مجازی «گوش»، یعنی «انسانِ سخن چین» تأکید دارد. اکنون به بیت دوم توجّه نمایید.

ما را سرِ باغ و بوستان نیست

هرجا که تویی تفرّج آن‌جاست

سعدی

عالَم از شور و شر عشق خبر هیچ نداشت

فتنه‌انگیز جهان نرگس جادوی تو بود

حافظ

در بیت اوّل، واژۀ «سر» در مفهوم مجازی «قصد و اندیشه» به کار رفته است. «سر» محل و جایگاه «اندیشه» است.

در بیت دوم، مقصود شاعر از واژۀ «نرگس»، معنایی غیر حقیقی، یعنی «چشم» است. آنچه که «گل نرگس» و «چشم» را به هم می‌پیوندد و اجازه می‌دهد تا یکی به جای دیگری به کار رود، «شباهت» میان آن دو است.

4- در شعر این درس دو نمونه مَجاز بیابید و مفهوم هر یک را بنویسید.
سر و دوش: مجاز از تمام وجود چشمه / خاک: مجاز از زمین / گوش: مجاز از شنیدن.

1- پس از رسیدن به دریا، چه تغییری در نگرش و نحوهٔ تفّکر «چشمه» ایجاد شد؟ به کوچکی و حقارت خود پی برد و از غرور و خودبینی دست برداشت و محو عظمت و بزرگی دریا شد.

2- معنی و مفهوم بیت زیر را به نثر روان بنویسید.

نعره بر آورده، فلک کرده کر

دیده سیه کرده، شده زَهره در

آن دریا فریاد می‌کشید به گونه‌ای که فریادهایش گوش آسمان را کَر می‌کرد. نگاه خشم آلود و ترس‌آور داشت و بسیار بیمناک شده بود.

3- سرودۀ زیر از سعدی است، محتوای آن را با شعر نیما مقایسه کنید.

یکی قطره باران ز ابری چکید

خجل شد چو پهنای دریا بدید

که جایی که دریاست من کیستم؟

گر او هست حقّا که من نیستم

چو خود را به چشم حقارت بدید

صدف در کنارش به جان پرورید

بلندی از آن یافت کاو پست شد

در نیستی کوفت تا هست شد

تأکید هر دو سروده بر فروتنی و تواضع و نیز پرهیز از غرور و خودبینی است. چشمه‌ای که در شعر نیما مغرور و متکبر است و همه کس را به چشم حقارت می‌بیند با دیدن عظمت دریا سکوت اختیار می‌کند اما قطره باران در شعر سعدی متواضع و فروتن است و این تواضع سبب می‌شود که او با ارزش شود.

4- دوست دارید جای کدام یک از شخصیت‌های شعر نیما (چشمه، دریا) باشید؟ برای انتخاب خود دلیل بیاورید.
دریا؛ زیرا باشکوه و باعظمت است و مانند چشمه مغرور و خودخواه نیست.

گنج حکمت: پیرایهٔ خرد

در آبگیری سه ماهی بود: دو حازم، یکی عاجز. از قضا، روزی دو صیّاد بر آن گذشتند و با یکدیگر میعاد نهادند که دام بیارند و هر سه را بگیرند. ماهیان این سخن بشنودند؛ آنکه حزم زیادت داشت و بارها دست برد زمانۀ جافی را دیده بود، سبک روی به کار آورد و از آن جانب که آب در می‌آمد، برفَوْر بیرون رفت. در این میان، صیّادان برسیدند و هر دو جانب آبگیر محکم ببستند.

قلمرو زبانی: آبگیر: برکه، تالاب، حوض / حازم: محتاط / عاجز: ناتوان، ضعیف / از قضا: اتّفاقاً / صیّاد: شکارچی، در اینجا ماهیگیر / میعاد: وعده، قرار؛ میعاد نهادن: قرار گذاشتن / حزم: دوراندیشی، پیش‌بینی، استواری / دستبُرد: هجوم و حمله؛ دست‌بُرد دیدن: مورد حمله و هجوم قرار گرفتن / جافی: ستمگر، ظالم / سَبُک: سریع، تند / بر فَور: فوری، به سرعت.
قلمرو ادبی: یک و دو و سه - ماهی و آبگیر - صیّاد و دام: تناسب / دستبُرد زمانه: تشخیص و استعاره / دست‌برد زمانه دیدن: کنایه از با تجربه بودن / روی به کار آوردن: کنایه از دست به کار شدن / حازم و عاجز: سجع متوازی.
قلمرو فکری: در برکه‌ای سه ماهی وجود داشت؛ دو محتاط و یک ناتوان. اتّفاقاً یک روز، دو ماهیگیر از آنجا گذشتند و با هم قرار گذاشتند که تله بیاورند و هر سه ماهی را صید کنند. ماهی‌ها این سخن را شنیدند؛ آن ماهی که بسیار دوراندیش بود و بارها مورد حمله و هجوم روزگار ستمگر قرار گرفته بود، خیلی سریع دست به کار شد و از آن طرفی که آب بیرون می‌رفت، به سرعت خارج شد. در این زمان، ماهی‌گیران رسیدند و هر دو طرف برکه را محکم بستند.

دیگری هم که از پیرایۀ خرد و ذخیرت تجربت بی‌بهره نبود، با خود گفت: «غفلت کردم و فرجام کار غافلان چنین باشد و اکنون وقت حیلت است. هر چند تدبیر در هنگام بلا فایدۀ بیشتر ندهد؛ با این همه عاقل از منافع دانش هرگز نومید نگردد و در دفع مکاید دشمن تأخیر صواب نبیند. وقت ثبات مردان و روز فکر خردمندان است.» پس خویشتن مرده کرد و بر روی آب می‌رفت. صیّاد او را برداشت و چون صورت شد که مرده است، بینداخت. به حیلت خویشتن در جوی افکند و جان به سلامت برد.

قلمرو زبانی: پیرایه: زیور، زینت / فرجام: پایان، نتیجه، انجام / حیلت: چاره، فریب، نیرنگ / تدبیر: اندیشیدن، مشورت، عاقبت‌بینی / منافع: جمع منفعت، سودها، منفعت‌ها / نومید: مخفّف ناامید / مکاید: جمع مَکیدت، مکرها، حیله‌ها / صواب: درست، صحیح، سزاوار / صورت شدن: به نظر آمدن، تصوّر شدن / افکندن: انداختن، پَرت کردن
قلمرو ادبی: پیرایۀ خرد: اضافۀ تشبیهی / ذخیرت تجربت: اضافۀ تشبیهی (استعاری) / بی‌بهره‌بودن: کنایه از محرومیت / آب و جوی: تناسب / جان به سلامت بردن: کنایه از زنده ماندن.
قلمرو فکری: دیگری هم که از زینت عقل و ذخیرۀ تجربه محروم نبود، با خودش گفت: غفلت کردم و نتیجۀ کار غافلان، این‌گونه است و حالا زمان چاره و نیرنگ است. اگرچه اندیشیدن در زمان گرفتاری و حادثه، فایدۀ زیادی ندارد؛ اما عاقل هیچوقت از سودهای دانش ناامید نمی‌شود و در دفع حیله‌های دشمن، تأخیر و به عقب انداختن را درست نمی‌داند. وقت ثابت‌قدمی مردان و روز اندیشیدن اندیشمندان است. پس خودش را به مردن زد و بر روی آب به حرکت افتاد. ماهیگیر او را برداشت و وقتی به نظرش آمد که مُرده است، ماهی را انداخت. ماهی با نیرنگ، خود را در جوی آب انداخت و جانش را نجات داد و زنده ماند.

و آنکه غفلت بر احوال وی غالب و عجز در افعال وی ظاهر بود، حیران و سرگردان و مدهوش و پای‌کشان، چپ و راست می‌رفت و در فراز و نشیب می‌دوید تا گرفتار شد.

قلمرو زبانی: احوال: جمع حال، وضع‌ها، سرگذشت‌ها / غالب: چیره، مسلّط / عجز: ناتوانی، ضعف / افعال: جمع فعل، کارها، اعمال / مدهوش: سرگشته، بیهوش / پای‌کشان: لنگان لنگان، ناتوان / فراز و نشیب: بلندی و پستی، اوج و سرازیری / گرفتار: نقش مسند.
قلمرو ادبی: غالب و ظاهر: سجع متوازن / حیران و سرگردان و مدهوش و پای‌کشان: مراعات نظیر / فراز و نشیب: تضاد و تناسب / چپ و راست: تضاد و تناسب و مجاز از همه‌جا.
قلمرو فکری: و آن ماهی که غفلت بر اوضاع و احوال او مسلّط و ناتوانی در کارهایش نمایان بود، حیرت‌زده و سرگشته و لنگ‌لنگان به همه‌جا می‌رفت و در پستی و بلندی برکه می‌دوید تا راه نجاتی پیدا کند؛ امّا گرفتار ماهیگیران شد.

کلیله و دمنه، ترجمۀ نصرالله منشی

واژه‌نامه

برازندگی: شایستگی، لیاقت
پیرایه: زیور و زینت
تیزپا: تندرو، تیزرو
جافی: ستمگر، ظالم
حازم: محتاط
خیره: سرگشته، حیران، فرومانده
دست برُد: هجوم و حمله؛ دست برُد دیدن: مورد حمله و هجوم قرار گرفتن
شکن: پیچ و خم زلف
صورت شدن: به نظر آمدن، تصوّر شدن
غُلغله‌زن: شور و غوغاکنان
گلبُن: بوته یا درخت گل، به ویژه بوتۀ گل سرخ
معرکه: میدان جنگ، جای نبرد
مفتاح: کلید
مکاید: جمع مَکیدت، مکرها، حیله‌ها
میعاد: وعده، قرار؛ میعاد نهادن: قرار گذاشتن
نادره: بی‌همتا، شگفت آور
نمط: روش، طریقه؛ زین نمط: بدین ترتیب
نیلوفری: صفت نسبی، منسوب به نیلوفر، به رنگ نیلوفر، لاجوردی؛ در متن درس، مقصود از «پردۀ نیلوفری»، آسمان لاجوردی است.
وَرطه: گرداب، گودال، مهلکه، گرفتاری
هنگامه: غوغا، داد و فریاد، شلوغی
یله: رها، آزاد؛ یله دادن: تکیه دادن

بیشتر بیاموزید:

درسنامه آموزشی فارسی (1) کلاس دهم

درس 1: چشمه

قلمرو زبانی (صفحهٔ 15 کتاب درسی)

قلمرو ادبی (صفحهٔ 15 کتاب درسی)

قلمرو فکری (صفحهٔ 16 کتاب درسی)

گنج حکمت: پیرایهٔ خرد

واژه‌نامه