خانه
گاما

درسنامه آموزشی فصل دوم ریاضی کلاس هشتم

درس 1: یادآوری عددهای اول

بازدید14/1 K
تاریخ بروزرسانی1400/01/24

فعّالیت (صفحهٔ 20 کتاب درسی)

 

1- می‌خواهیم ١٩ نفر از دانش آموزان را برای کارهای مختلف به گروه‌هایی تقسیم کنیم. آیا می‌توانیم این تعداد را به گروه‌های مساوی تقسیم کنیم؟
یک گروه 19 نفره و 19 گروه یک نفره

اگر تعداد دانش آموزان 7 نفر باشد، چه گروه‌هایی را می‌توانیم تشکیل دهیم؟ همهٔ حالت‌های ممکن را بنویسید.
یک گروه 7 نفره و 7 گروه یک نفره

اگر تعداد آنها 15 نفر باشد، چه گروه‌هایی را می‌توانیم تشکیل دهیم؟
یک گروه 15 نفره
15 گروه یک نفره
5 گروه 3 نفره
3 گروه 5 نفره

2- تعدادی از سربازان می‌خواهند رِژه بروند. فرماندهٔ آنها آرایش‌های مستطیلی مختلف برای گروه‌های 6 نفره را روی کاغذ کشیده است.
 

شما هم برای 8 نفر، آرایش‌های مستطیلی مختلف رسم کنید.
برای 5 نفر هم آرایش‌های ممکن را رسم کنید.

کدام عددها فقط 2 آرایش مستطیلی دارند؟ اعداد اول

3- مانند نمونه‌ها با رسم نمودارهای درختی، عددهای داده شده را به صورت ضرب شمارنده‌های اول بنویسید (تجزیه کنید).

هر عدد طبیعی و بزرگ‌تر از یک، که هیچ شمارندهٔ طبیعی به جز یک و خودش نداشته باشد، عدد اول نامیده می‌شود.

کار در کلاس (صفحهٔ 21 کتاب درسی)

 

اگر بتوانیم عددی طبیعی را به صورت ضرب دو عدد طبیعی بزرگ‌تر از یک بنویسیم، عدد مورد نظر، اول نخواهد بود و به چنین عددی، عدد مرکب می‌گویند؛ برای مثال؛ 24 عددی مرکب است؛ چون: $24=6×4$

همهٔ عددهای مرکب بین 15 و 30 را به صورت ضرب دو عدد طبیعی بزرگ‌تر از یک بنویسید.

$16,18,20,21,22,24,25,26,27,28$

فعّالیت (صفحهٔ 21 کتاب درسی)

 

1- عددهای طبیعی از 1 تا 20 را بنویسید و دور عددهای اول خط بکشید. آیا عدد 1 اول است؟ چرا؟ خیر زیرا تنها یک شمارنده دارد.
آیا عدد 1 مرکب است؟ چرا؟ خیر زیرا بیشتر از دو شمارنده ندارد.

$1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16,17,18,19,20$

$2,3,5,7,11,13,17,19$ :اعداد اول

2- با توجه به سؤال بالا، عددهای طبیعی را به سه دسته تقسیم کنید و ویژگی‌های هر کدام را بنویسید.

اعداد اول: فقط دو شمارنده دارند.

اعداد مرکب: بیشتر از دو شمارنده دارند.

اعداد 1: نه اول است و نه مرکب

3- مضرب‌های طبیعی عدد 2 در زیر نوشته شده است. در صورت امکان، آنها را مانند نمونه به صورت ضرب دو عدد طبیعی بزرگ‌تر از ١ بنویسید.

همگی مضرب‌های یک عدد اول به غیر از خود عدد مرکبند.

به همین ترتیب، مضرب‌های طبیعی عددهای 3 و 4 را بنویسید و در صورت امکان آنها را به صورت ضرب دو عدد طبیعی و بزرگ‌تر از ١ بنویسید.

$3,6,9,12,15,18,21,24,27,...$ :‌مضرب‌های طبیعی عدد 3

همگی مضرب‌های یک عدد اول به غیر از خود عدد مرکبند.

$4,8,12,16,20,24,28,32,36,...$ :‌مضرب‌های طبیعی عدد 4

همگی مضرب‌های یک عددمرکب، مرکبند.

4- با توجه به سؤال بالا، آیا می‌توانیم بگوییم که همهٔ مضرب‌های یک عدد طبیعی مرکب‌اند؟ چرا؟
خیر. زیرا اولین مضرب اعداد اول مرکب نیستند.

عدد 1 نَه اول است نَه مرکب؛ به این ترتیب، عددهای طبیعی را می‌توان به سه بخش تقسیم کرد:
عددهای اول، عددهای مرکّب و عدد یک

کار در کلاس (صفحهٔ 22 کتاب درسی)

 

1- در بین اعداد زیر، اعداد مرکب را مشخص کنید.

49    47    35   31    21

2- کدام عددهای طبیعی را می‌شناسید که همهٔ مضرب‌هایشان عددهای مرکب باشند؟ عددهای مرکب

3- عدد 17 چند مضرب دارد؟ بیشمار

چند تا از مضرب‌های آن عدد اول هستند؟ یکی فقط خود 17

4- اگر a یک عدد اول باشد، آیا همهٔ مضرب‌هایش مرکب‌اند؟ خیر، اولین مضرب آن اول است.

فعّالیت (صفحهٔ 22 کتاب درسی)

 

1- ب.م.م جفت عددهای داده شده را بنویسید.

$(15,6)=3$

$2$$(2,8)=$

$3$$(3,9)=$

$1$$(1,4)=$

$6$$(18,12)=$

$1$$(5,12)=$

$1$$(15,4)=$

$1$$(3,5)=$

$1$$(24,25)=$

$1$$(18,25)=$

$1$$(7,8)=$

$3$$(3,3)=$

اگر ب.م.م (بزرگ‌ترین مقسوم علیه [شمارندهٔ] مشترک) دو عدد برابر یک باشد، می‌گوییم آن دو عدد نسبت به هم اول هستند؛ برای مثال، عددهای 8 و 9 هر دو مرکب اند اما چون $=1(8,9)$ می‌گوییم این دو عدد نسبت به هم اول‌اند.

2- دو عدد اول متفاوت انتخاب کنید و ب.م.م آنها را بنویسید. $(5,7)=1$

آیا می‌توان گفت هر دو عدد اول نسبت به هم اول‌اند؟ چرا؟ بله. زیرا هر دو فقط بر یک بخشپذیرند.

3- یک عدد اول و یک عدد مرکب مثال بزنید که نسبت به هم اول باشند. $(5,8)=1$

4- دو عدد مرکب مثال بزنید که نسبت به هم اول باشند. $(4,9)=1$

5- آیا دو عدد طبیعی متوالی نسبت به هم اول می‌شوند؟ بله

$(4,5)=1$

6- اگر دو عدد نسبت به هم اول باشند، ک.م.م آنها چگونه به دست می‌آید؟

تمرین (صفحهٔ 23 کتاب درسی)

 

1- برای تساوی روبه رو، چهار پاسخ مختلف به دست آورید.

$(3,5,9,29,4)=1$

2- عددهای اول بین دو عدد 40 و 60 را بنویسید. $41 , 43 , 47  ,53 , 59$

3- تعداد عددهای اولِ کمتر از 20، هشت عدد است، تعداد عددهای مرکب کوچک‌تر از ٢٠ چندتاست؟ چرا؟
چون عدد 1 نه اول است و نه مرکب پس:

$19-8-1=10$

4- آیا جملهٔ زیر درست است؟ چرا؟
«هر عدد طبیعی دست کم 2 شمارنده دارد.»
خیر زیرا عدد یک طبیعی است و فقط یک شمارنده دارد.

5- مجموع دو عدد اول 99 است. آن دو عدد را مشخص کنید و توضیح دهید که چگونه آنها را پیدا کردید. 2 و 97
چون مجموع دو عدد فرد شده است نتیجه می‌گیریم یکی زوج و یکی فرد می‌باشد، در نتیجه یکی از آن دو عدد اول 2 و دیگری 97 است. , 

6- پنج عدد بنویسید که غیر از 2 و 3 شمارندهٔ اولِ دیگری نداشته باشند.

$12 , 18 , 24 , 36 , 54$

7- عددی در نظر بگیرید که ٤ و ٩ دو شمارندهٔ آن باشند.

$36 , 72 , ..$

حال شش عدد دیگر پیدا کنید که شمارنده‌های عدد مورد نظر باشند.

$1,  2,  3,  6,  36,  12,  18$

خواندنی
دو عدد اول که با هم دو واحد اختلاف دارند را یک جفت عدد اولِ دوقلو می‌نامند، مانند (3,5) یا (11,13) یا (101,103). ریاضیدانان براین باورند (حدس می‌زنند) که برای دوقلوهای اول پایانی وجود ندارد.

همچنین هر سه عدد فرد و متوالی را، که هرسه اول نیز باشند، اعداد اولِ سه قلو می‌نامند که فقط یک سه قلوی اول در بین اعداد طبیعی وجود دارد؛ یعنی (3,5,7) و سه قلوی دیگری یافت نمی‌شود! چرا؟

درس 1: یادآوری عددهای اول