درسنامه آموزشی علوم تجربی کلاس سوم

مریم و سارا به همراه خانواده در یک مزرعه زندگی می‌کنند. جانوران و گیاهان بسیاری در این مزرعه وجود دارند.

آن‌ها مدّتی است درباره‌ی جانوران کوچکی که در مزرعه می‌بینند، کنجکاو شده‌اند. وقتی از پدر و مادر خود درباره‌ی این جانوران پرسیدند، آن‌ها گفتند:

- بیایید با هم به مزرعه برویم، تعدادی از این جانوران کوچک را مشاهده و درباره‌ی آن‌ها اطّلاعات جمع‌آوری کنیم. اما مراقب باشیم به جانوران و گیاهان آسیب نزنیم. آن‌ها به مزرعه رفتند.

سارا گفت: بهتر است برای مشاهده از یک ذرّه‌بین هم استفاده کنیم.

مریم گفت: من هم مشاهده‌ها را در دفترم یادداشت می‌کنم.

مریم و سارا روز بعد به مدرسه رفتند. دفتر یادداشت خود را به معلّمشان نشان دادند و گفتند که چه اطّلاعاتی درباره‌ی چهار جانور کوچک جمع‌آوری کرده‌اند.

معلّم به آن‌ها کمک کرد تا نتایج مشاهدات خود را در جدولی مانند زیر وارد کنند.

نام جانور	تعداد پاها	تعداد بال‌ها	تعداد شاخک
پروانه	6	4	2
مگس	6	2	2
مورچه	6	0	2
عنکبوت	8	0	0

با توجّه به جدول بالا و تصویر جانوران، نام هر یک از آن‌ها را در جای خالی مناسب بنویسید.

---

چند روز بعد مریم و سارا در قسمتی از مزرعه که محلّ نگه‌داری پرنده‌هایی مانند مرغ، اردک و... بود، بازی می‌کردند. آن‌ها دیدند که پدر در حال جمع کردن تخم پرندگان است.

- مریم از پدرش پرسید: هر پرنده در هفته چند تخم می‌گذارد؟

- پدر جواب داد: با مشاهده و جمع‌آوری اطّلاعات می‌توانید پاسخ این پرسش را پیدا کنید. حالا خوب فکر کنید و بگویید چگونه این کار را انجام می‌دهید؟

- سارا گفت: به نظرم باید در مدّت چند روز، تعداد تخم‌های هر پرنده را بشماریم.

آن‌ها به مدّت یک هفته در این باره اطّلاعات جمع کردند.

جدول زیر اطّلاعات جمع آوری شده را نشان می‌دهد:

شکل
نام جانور	مرغ	غاز	اردک	بلدرچین
تعداد تخم‌ها در یک هفته	6	2	3	7

با توجّه به جدول بالا نمودار ستونی زیر را کامل کنید. برای هر تخم، یک خانه را در ستون مربوط به آن رنگ کنید:

با توجّه به نمودار بالا، کدام پرنده بیشترین تخم را می‌گذارد؟ بلدرچین
با توجّه به نمودار بالا، کدام پرنده کمترین تخم را می‌گذارد؟ غاز

---

نزدیک بهار بود و مادر مریم و سارا می‌خواست در قسمتی از مزرعه‌ی خود کاهو بکارد. از بچّه‌ها پرسید:

- به نظر شما کدام قسمت مزرعه برای کاشتن دانه‌های کاهو مناسب‌تر است؟ قسمت جلوی خانه که گرم‌تر است یا قسمت پشت خانه که سردتر است؟

مریم و سارا دوست داشتند مانند دانشمندان به پرسشِ مادر پاسخ دهند. آن‌ها تصمیم گرفتند آزمایشی انجام دهند تا پاسخ این پرسش را پیدا کنند. آن‌ها تعداد یکسانی دانه‌ی کاهو را در دو ظرف کاملاً مشابه کاشتند. یک ظرف را در قسمت جلوی خانه که دماسنج عدد 25 درجه را نشان می‌داد گذاشتند. همان موقع ظرف دیگری را در پشت خانه قرار دادند که دماسنج آن قسمت، عدد 15 درجه را نشان می‌داد.

آن‌ها یک روز در میان مقداری آب به دانه‌ها می‌دادند.

مریم و سارا به مدّت یک هفته به ظرف‌ها سر می‌زدند و تعداد جوانه‌های کاهو را می‌شمردند.

سارا نتایج زیر را در دفترش نوشت:

- روز اوّل در هیچ کدام از ظرف‌ها، دانه‌های کاهو جوانه نزده بود.
- روز سوم در ظرف پشت خانه، هیچ جوانه‌ای دیده نشد. در ظرف جلوی خانه، 8 جوانه‌ی کاهو دیده شد.
- روز پنجم در ظرف پشت خانه، 6 جوانه و در ظرف جلوی خانه، 17 جوانه‌ی کاهو دیده شد.
- روز هفتم در ظرف پشت خانه، 9 جوانه و در ظرف جلوی خانه، 20 جوانه‌ی کاهو دیده شد.

اطّلاعاتی که مریم و سارا جمع آوری کرده‌اند را در جدول زیر وارد کنید.

مکان کاشت دانه‌ها	تعداد دانه‌های جوانه زده
	روز اول	روز سوم	روز پنجم	روز هفتم
پشت خانه (هوای سرد)	0	0	6	9
جلوی خانه (هوای گرم)	0	8	17	20

از اطّلاعات این جدول چه نتیجه‌ای می‌توان گرفت؟ آن را در یک یا چند سطر بنویسید.
گرم‌تر بودن محیط باعث جوانه‌زنی بهتر و سریع‌تر دانه‌های کاهو می‌شود و مکان جلوی خانه برای کاشت کاهو مناسب‌تر است.