اینفوگرافیک خوردگی آهن | شیمی دوازدهم فصل دوم: آسایش و رفاه در سایه شیمی تعریف خوردگی: تخریب فلز در اثر واکنش با محیط اطراف (فرایندی الکتروشیمیایی) خوردگی آهن (زنگ زدن): شرایط لازم: - حضور اکسیژن (O₂) - حضور رطوبت (H₂O) - وجود الکترولیت (نمک‌ها، اسیدها، یون‌ها) عوامل مؤثر در افزایش خوردگی: - رطوبت بالا - وجود نمک (آب دریا، نمک‌های یخ‌زدا) - آلودگی هوا (SO₂، گازهای اسیدی) - pH پایین (محیط اسیدی) - تماس با فلز دیگر (تشکیل سلول گالوانی) نکات مهم کنکوری: - خوردگی یک فرایند الکتروشیمیایی است - ناحیه آند: جایی که فلز حل می‌شود - ناحیه کاتد: جایی که اکسیژن کاهش می‌یابد - در گالوانیزه کردن، روی نقش آند فدا شونده دارد - فولاد زنگ‌نزن با افزودن کروم (تشکیل لایه Cr₂O₃ محافظ)

انرژی فعال‌سازی (Ea) چیست؟ حداقل انرژی لازم برای شروع یک واکنش شیمیایی . مولکول‌ها برای تبدیل به فرآورده باید به این انرژی برسند . رابطه انرژی فعال‌سازی با سرعت: کم | سریع | واکنش‌های یونی در محلول زیاد | کند | زنگ زدن آهن، واکنش H₂ و O₂ در دمای اتاق نمودار انرژی - پیشرفت واکنش: - اختلاف ارتفاع بین واکنش‌دهنده و قله = انرژی فعال‌سازی - هرچه این ارتفاع کمتر باشد، واکنش سریع‌تر انجام می‌شود عوامل مؤثر بر انرژی فعال‌سازی و سرعت: کاتالیزگر | کاهش می‌دهد | افزایش دما | تغییری نمی‌دهد | افزایش (تعداد مولکول‌های فعال بیشتر می‌شود) نظریه برخورد: برای انجام واکنش، مولکول‌ها باید: 1. با یکدیگر برخورد کنند 2. جهت برخورد مناسب باشد 3. انرژی کافی (≥ Ea) داشته باشند

مشخصات کلی: - نماد: Ti - عدد اتمی: 22 - دوره: 4 | گروه: 4 (فلز واسطه) - کشف: 1791 توسط ویلیام گرگور ویژگی‌های منحصربه‌فرد: نسبت استحکام به چگالی | بالاترین در فلزات | 2 برابر قوی‌تر از آلومینیوم چگالی | 4.5 g/cm³ | 40٪ سبک‌تر از فولاد نقطه ذوب | 1668°C | بسیار بالا مقاومت به خوردگی | عالی | مانند پلاتین، فراتر از فولاد ضدزنگ زیست‌سازگاری | کامل | غیرسمی، جذب نشدن توسط بدن دلیل مقاومت به خوردگی: تشکیل لایه نازک و چسبنده TiO₂ روی سطح که از ادامه خوردگی جلوگیری می‌کند . کاربردهای شگفت‌انگیز: هوافضا | بدنه هواپیما، موشک، قطعات موتور جت پزشکی | ایمپلنت استخوانی و دندانی، پروتز مفصلی انرژی | راکتورهای هسته‌ای، مبدل‌های حرارتی ورزشی | چوب گلف، قاب دوچرخه، راکت تنیس صنایع شیمیایی | تجهیزات مقاوم به خوردگی رنگدانه | TiO₂ در رنگ سفید، کاغذ، خمیردندان

مبدل کاتالیستی چیست؟ قطعه‌ای در مسیر اگزوز که گازهای سمی را به مواد بی‌خطر تبدیل می‌کند . آلاینده‌های ورودی: - CO: کربن مونوکسید (سمی) - NO: نیتروژن مونوکسید (عامل باران اسیدی) - CₓHᵧ: هیدروکربن‌های نسوخته محصولات خروجی: | CO | CO₂ | | NO | N₂ + O₂ | | CₓHᵧ | CO₂ + H₂O | نقش کاتالیزگر: - کاهش انرژی فعال‌سازی واکنش‌ها - هر کاتالیزگر مختص واکنش خاصی است (پلاتین، پالادیم، رودیم)

قانون پایستگی جرم (لاروازیه): در یک واکنش شیمیایی، جرم کل واکنش‌دهنده‌ها = جرم کل فرآورده‌ها . اتم‌ها نه به وجود می‌آیند و نه از بین می‌روند، فقط بازآرایی می‌شوند . موازنه یعنی چه؟ هماهنگ کردن تعداد اتم‌های هر عنصر در دو طرف معادله، با تغییر ضرایب استوکیومتری (نه زیروندها) . مراحل موازنه: فرمول صحیح واکنش‌دهنده‌ها و فرآورده‌ها را بنویس تعداد اتم‌های هر عنصر را در دو طرف بشمار با تغییر ضرایب (اعداد جلوی فرمول‌ها) اتم‌ها را برابر کن از عنصری شروع کن که در یک ترکیب و کمترین فراوانی را دارد هیدروژن و اکسیژن را معمولاً در آخر موازنه کن در پایان، دوباره همه اتم‌ها را بشمار و کنترل کن

یون چنداتمی چیست؟ چند اتم که با پیوند کووالانسی به هم متصل شده و به‌صورت یک گروه باردار هستند . قواعد نامگذاری: 1. آنیون‌های اکسیژن‌دار: - پسوند «ات» = اکسیژن بیشتر (نیترات، سولفات، کربنات، فسفات) - پسوند «یت» = اکسیژن کمتر (نیتریت، سولفیت) 2. آنیون‌های هیدروژن‌دار: - پیشوند «بی» یا «هیدروژن» + نام آنیون - HCO₃⁻ = بی‌کربنات / هیدروژن‌کربنات - HSO₄⁻ = بی‌سولفات / هیدروژن‌سولفات فرمول‌نویسی ترکیبات دارای یون چنداتمی: - نام کاتیون + نام آنیون - مجموع بارها باید صفر شود - در صورت نیاز به بیش از یک یون چنداتمی، داخل پرانتز قرار می‌گیرند مثال: - NaNO₃ = سدیم نیترات - Ca(NO₃)₂ = کلسیم نیترات - (NH₄)₂SO₄ = آمونیوم سولفات

اصل لوشاتلیه چیست؟ اگر به یک سامانه در حالت تعادل، تغییر یا اختلالی وارد شود، تعادل در جهتی جابجا می‌شود که اثر آن تغییر را کاهش دهد . عوامل مؤثر بر جابجایی تعادل: 1. تغییر غلظت: افزایش غلظت واکنش‌دهنده | به سمت فرآورده کاهش غلظت واکنش‌دهنده | به سمت واکنش‌دهنده افزایش غلظت فرآورده | به سمت واکنش‌دهنده کاهش غلظت فرآورده | به سمت فرآورده 2. تغییر فشار (برای واکنش‌های گازی): افزایش فشار | به سمتی که تعداد مول گاز کمتر است کاهش فشار | به سمتی که تعداد مول گاز بیشتر است 3. تغییر دما: گرمازا | به سمت واکنش‌دهنده | به سمت فرآورده گرماگیر | به سمت فرآورده | به سمت واکنش‌دهنده

انرژی فعال‌سازی (Ea) چیست؟ حداقل انرژی لازم برای شروع یک واکنش شیمیایی. واکنش‌دهنده‌ها برای تبدیل شدن به فرآورده باید این انرژی را دریافت کنند . نمودار انرژی - پیشرفت واکنش: واکنش‌دهنده‌ها | ابتدای نمودار (انرژی اولیه) فرآورده‌ها | انتهای نمودار (انرژی نهایی) حالت گذار | قله نمودار (کمپلکس فعال) انرژی فعال‌سازی | ارتفاع از واکنش‌دهنده تا قله انرژی فعال‌سازی رفت و برگشت: - Ea رفت: انرژی لازم از واکنش‌دهنده به فرآورده - Ea برگشت:انرژی لازم از فرآورده به واکنش‌دهنده عوامل مؤثر بر انرژی فعال‌سازی: - کاتالیزگر:کاهش انرژی فعال‌سازی (مسیر جدید با انرژی کمتر) - دما:افزایش دما، تعداد مولکول‌های دارای انرژی کافی را زیاد می‌کند

دستگاه گوارش چیست؟ مجموعه‌ای از اندام‌ها که غذا را به مولکول‌های قابل جذب برای سلول‌ها تبدیل می‌کند . این فرآیند را گوارش می‌نامند . لوله گوارش چیست؟ لوله‌ای پرپیچ‌وخم است که از دهان شروع و به مخرج ختم می‌شود . طول آن در انسان بالغ حدود 7 متراست . بخش‌های اصلی لوله گوارش به ترتیب: دهان | دریافت و جویدن غذا، شروع گوارش کربوهیدرات‌ها حلق | عبور غذا از دهان به مری مری | انتقال غذا به معده با حرکات دودی (پریستالسی) معده مخلوط غذا با شیره معده، گوارش پروتئین‌ها روده کوچک | گوارش نهایی و جذب مواد مغذی به خون | روده بزرگ| جذب آب و مواد معدنی، تولید ویتامین، تشکیل مدفوع مخرج| دفع مواد زائد غدد گوارشی (اعضای کمکی): غدد بزاقی | ترشح بزاق حاوی آنزیم برای تجزیه نشاسته کبد | تولید صفرا (برای گوارش چربی‌ها) کیسه صفرا | ذخیره و تغلیظ صفرا لوزالمعده (پانکراس) | ساخت آنزیم‌های گوارشی و انتقال به روده کوچک نکات مهم درباره روده‌ها: - روده کوچک: محل گوارش نهایی و جذب مواد مغذی - پرزهای روده: چین‌خوردگی‌های سطح روده که سطح جذب را بسیار افزایش می‌دهند (معادل 20 فرش 3×4) - روده بزرگ: جذب آب و مواد معدنی، تولید ویتامین K و برخی ویتامین‌های گروه B توسط باکتری‌های مفید

اجزای اصلی دستگاه گردش خون: - قلب: تلمبه ماهیچه‌ای که خون را به تمام بدن پمپاژ می‌کند - رگ‌ها: شبکه لوله‌های مرتبط که خون در آنها جریان دارد - خون: مایع حیاتی برای جابجایی مواد در بدن ساختمان قلب: - وزن: کمتر از 300 گرم در انسان بالغ - حجم پمپاژ سالانه: حدود 2 میلیون لیتر خون حفره‌های قلب (4 حفره): | دهلیز راست | بالا - سمت راست | دریافت خون تیره (کربن دی‌اکسید دار) از بدن | بطن راست | پایین - سمت راست | پمپاژ خون تیره به شش‌ها | دهلیز چپ | بالا - سمت چپ | دریافت خون روشن (اکسیژن دار) از شش‌ها | بطن چپ| پایین - سمت چپ | پمپاژ خون روشن به تمام بدن (ضخیم‌ترین دیواره) دریچه‌های قلب: - دریچه‌های دهلیزی-بطنی (سه‌لتی و میترال) - دریچه‌های سینی (هلالی) - اهمیت: جلوگیری از برگشت خون و یک‌طرفه کردن جریان انواع رگ‌ها: | سرخرگ | دیواره ضخیم و ارتجاعی، خروج خون از قلب | سرخرگ ششی (خون تیره حمل می‌کند) | سیاهرگ | دیواره نازک‌تر، بازگشت خون به قلب | سیاهرگ ششی (خون روشن حمل می‌کند) | مویرگ | یک لایه بافت پوششی، محل تبادل مواد خون روشن و تیره: - خون روشن: سمت چپ قلب، اکسیژن زیاد - خون تیره: سمت راست قلب، کربن دی‌اکسید زیاد رگ‌های اصلی: - آئورت: بزرگ‌ترین سرخرگ بدن (خروج از بطن چپ) - بزرگ‌سیاهرگ زیرین: بازگشت خون از قسمت‌های پایین بدن - بزرگ‌سیاهرگ زبرین: بازگشت خون از قسمت‌های بالایی بدن

اینفوگرافیک گوش انسان | علوم تجربی هشتم گوش اندام حسی است که دو وظیفه مهم بر عهده دارد: شنوایی و حفظ تعادل بدن . این اندام امواج صوتی را دریافت کرده و به پیام‌های عصبی قابل درک برای مغز تبدیل می‌کند . محدوده شنوایی انسان بین 20 تا 20000 هرتز است . سه بخش اصلی گوش : گوش خارجی | لاله گوش، مجرای شنوایی | جمع‌آوری و هدایت امواج صوتی به سمت پرده گوش گوش میانی | پرده صماخ، سه استخوانچه (چکشی، سندانی، رکابی)، شیپور استاش | تبدیل امواج صوتی به ارتعاش و انتقال به گوش داخلی گوش داخلی | حلزون شنوایی، مجاری نیم‌دایره‌ای، عصب شنوایی | تبدیل ارتعاشات به پیام عصبی و ارسال به مغز + حفظ تعادل اجزای گوش خارجی : لاله گوش | بخش قابل مشاهده از جنس غضروف، جمع‌آوری امواج صوتی و تشخیص جهت صدا مجرای شنوایی | لوله‌ای به طول 2-3 سانتی‌متر با شکل S مانند، انتقال صدا به پرده گوش جرم گوش | ترشح غدد مجرای گوش برای محافظت در برابر حشرات، گردوغبار و عفونت‌ها اجزای گوش میانی : پرده صماخ (پرده گوش) | پوست نازک حساس به امواج صوتی، مرز بین گوش خارجی و میانی استخوانچه چکشی | متصل به پرده گوش، اولین استخوان در زنجیره انتقال صدا استخوانچه سندانی | بین دو استخوان چکشی و رکابی قرار دارد استخوانچه رکابی | کوچک‌ترین استخوان بدن، متصل به پنجره بیضی شکل گوش داخلی شیپور استاش | ارتباط بین گوش میانی و حلق، تنظیم فشار هوا دو طرف پرده گوش اجزای گوش داخلی : حلزون شنوایی | ساختار مارپیچی پر از مایع، حاوی سلول‌های مژک‌دار برای تشخیص صدا ارگان کورتی | اندام حسی اصلی شنوایی با حدود 30000 سلول مژک‌دار مجاری نیم‌دایره‌ای | سه مجرای حاوی مایع، مسئول حفظ تعادل بدن عصب شنوایی (عصب هشتم) | انتقال پیام‌های عصبی از گوش داخلی به مغز نقش گوش در تعادل : مجاری نیم‌دایره‌ای گوش داخلی حاوی مایع و سلول‌های حساس به حرکت هستند. با تغییر وضعیت سر، مایع حرکت کرده و پیام‌هایی به مغز ارسال می‌کند تا تعادل بدن حفظ شود. نکات جالب: - استخوانچه‌های گوش (چکشی، سندانی، رکابی) کوچک‌ترین استخوان‌های بدن انسان هستند - گوش انسان می‌تواند حدود 10 میلیون رنگ مختلف را تشخیص دهد؟ (این نکته مربوط به چشم است، برای گوش صحیح نیست) - پرده گوش به شدت حساس است و با هر ضربه امواج صوتی نوسان می‌کند - جرم گوش از ورود حشرات و ذرات خارجی جلوگیری می‌کند

اینفوگرافیک چشم انسان | علوم تجربی هشتم چشم یکی از پیچیده‌ترین اندام‌های حسی بدن است که وظیفه دریافت نور و تبدیل آن به پیام‌های عصبی قابل درک برای مغز را بر عهده دارد . چشم انسان قادر به تشخیص حدود 10 میلیون رنگ مختلف است . اجزای فرعی چشم (محافظ‌ها): | حدقه (کاسه چشم) | حفره استخوانی محافظ کره چشم | پلک‌ها | محافظت در برابر نور شدید و ورود گردوغبار، پخش اشک روی سطح چشم | مژه‌ها | جلوگیری از ورود گردوغبار و ذرات معلق | ابرو | جلوگیری از ریزش عرق به داخل چشم لایه‌های اصلی کره چشم : لایه خارجی (صلبیه): - صلبیه: قسمت سفید چشم، محکم و مقاوم برای حفظ شکل کره چشم - قرنیه: پنجره شفاف جلوی چشم، نور را شکسته و وارد چشم می‌کند لایه میانی (مشیمیه): - مشیمیه:دارای رگ‌های خونی برای تغذیه چشم + رنگدانه سیاه برای جذب نور اضافی - عنبیه: بخش رنگی چشم، با تنگ و گشاد کردن مردمک نور ورودی را تنظیم می‌کند - مردمک: سوراخ وسط عنبیه که نور از آن وارد می‌شود لایه داخلی (شبکیه): - شبکیه: لایه حساس به نور شامل سلول‌های مخروطی (تشخیص رنگ) و استوانه‌ای (دید در نور کم) - عصب بینایی: انتقال پیام‌های تصویری از شبکیه به مغز سایر بخش‌های داخلی: زلالیه | مایع شفاف بین قرنیه و عدسی، تغذیه چشم و تنظیم فشار چشم عدسی | ساختار شفاف دوطرفه پشت عنبیه، با تغییر ضخامت نور را روی شبکیه متمرکز می‌کند زجاجیه | مایع ژله‌ای شفاف پشت عدسی، حفظ شکل کروی چشم مسیر نور در چشم: نور → قرنیه → مردمک → عدسی → زجاجیه → شبکیه → عصب بینایی → مغز نکات جالب: - قدرت چشم انسان معادل 576 مگاپیکسل است - تصویری که روی شبکیه تشکیل می‌شود وارونه است و مغز آن را تصحیح می‌کند

اینفوگرافیک ساختار چشم انسان | علوم تجربی هشتم چشم اندام حسی بینایی است که نور را دریافت کرده و به پیام‌های عصبی تبدیل می‌کند. این پیام‌ها توسط عصب بینایی به مغز ارسال شده و تصویر درک می‌شود. لایه‌های کره چشم: 1. لایه خارجی (صلبیه): - صلبیه (سفیدی چشم):لایه خارجی مقاوم و سفید رنگ که از چشم محافظت کرده و شکل کره چشم را حفظ می‌کند - قرنیه:بخش شفاف و محدب جلوی چشم که نور را شکست داده و وارد چشم می‌کند (فاقد رگ خونی) 2. لایه میانی (مشیمیه): - مشیمیه: لایه میانی دارای رگ‌های خونی برای تغذیه چشم و رنگدانه سیاه برای جذب نور اضافی (جلوگیری از انعکاس نور درون چشم) - عنبیه: بخش رنگی چشم که با انقباض و انبساط، اندازه مردمک را تنظیم می‌کند - مردمک: سوراخ وسط عنبیه که نور از آن وارد چشم می‌شود (در نور کم گشاد و در نور زیاد تنگ می‌شود) 3. لایه داخلی (شبکیه): - شبکیه: لایه حساس به نور شامل سلول‌های گیرنده نور (دو نوع سلول مخروطی و استوانه‌ای) سلول‌های گیرنده نور در شبکیه: سلول‌های استوانه‌ای | تشخیص نور در شب و دید سیاه و سفید | حدود 120 میلیون سلول‌های مخروطی | تشخیص رنگ و دید در نور روز | حدود 6 میلیون مسیر نور در چشم: نور ← قرنیه ← زلالیه ← مردمک ← عدسی ← زجاجیه ← شبکیه ← عصب بینایی ← مغز چگونگی تشکیل تصویر: - نور پس از عبور از قرنیه و عدسی، روی شبکیه متمرکز می‌شود - تصویر تشکیل شده روی شبکیه وارونه و کوچک است - سلول‌های گیرنده نور، تصویر را به پیام عصبی تبدیل می‌کنند - عصب بینایی پیام را به مغز می‌فرستد - مغز تصویر را واردو تفسیر می‌کند نکات جالب: - قرنیه تنها بخشی از بدن است که رگ خونی ندارد و اکسیژن را مستقیماً از هوا می‌گیرد - قدرت چشم انسان معادل حدود 576 مگاپیکسل است - مردمک در نور زیاد تنگ و در نور کم گشاد می‌شود - لکه کور نقطه کور چشم است زیرا فاقد سلول گیرنده نور می‌باشد

اینفوگرافیک معادله‌های شیمیایی | شیمی دهم معادله شیمیایی: نمایش واکنش‌دهنده‌ها، فرآورده‌ها و نسبت‌های کمی مواد در یک واکنش شیمیایی اجزای یک معادله شیمیایی: | واکنش‌دهنده‌ها | سمت چپ | موادی که واکنش می‌دهند | فرآورده‌ها | سمت راست | مواد تولید شده | فلش (→) | → | جهت واکنش | ضریب استوکیومتری | عدد قبل از فرمول | تعداد مولکول‌ها یا مول‌ها | حالت فیزیکی | (s), (l), (g), (aq) | جامد، مایع، گاز، محلول آبی انواع معادله شیمیایی: معادله ساده | فقط فرمول مواد | H₂ + O₂ → H₂O | معادله موازنه شده | تعداد اتم‌ها در دو طرف برابر است | 2H₂ + O₂ → 2H₂O | معادله یونی | نمایش یون‌ها در محلول | Ag⁺ + Cl⁻ → AgCl(s) | معادله کلی| حذف یون‌های تماشاگر | AgNO₃ + NaCl → AgCl + NaNO₃ | قانون پایستگی جرم (لاروازیه): در یک واکنش شیمیایی، جرم کل واکنش‌دهنده‌ها = جرم کل فرآورده‌ها تعداد اتم‌های هر عنصر در دو طرف معادله باید برابر باشد . نکات مهم کنکوری: - ضرایب استوکیومتری نسبت مولی مواد را نشان می‌دهند - از ضرایب برای محاسبه مقدار مواد در واکنش استفاده می‌شود - در معادلات یونی، یون‌های تماشاگر حذف می‌شوند - موازنه معادلات اکسایش-کاهش روش خاص خود را دارد

اینفوگرافیک اسید سولفوریک (جوهر گوگرد) | علوم تجربی نهم اطلاعات پایه: - فرمول شیمیایی: H₂SO₄ - نام دیگر:جوهر گوگرد - ظاهر: مایع بی‌رنگ، بی‌بو و روغنی شکل (چسبناک) ترکیب شیمیایی: از سه عنصر هیدروژن (H)، گوگرد (S) و اکسیژن (O) تشکیل شده است. این اسید یک اسید معدنی قوی محسوب می‌شود . ویژگی‌های مهم: واکنش با آب| بسیار گرمازا (باید همیشه اسید را به آب اضافه کرد، نه برعکس!) خاصیت رطوبت‌گیری | آب را از مواد دیگر جذب می‌کند رسانایی الکتریکی | بالا (به دلیل یونش در آب) نقطه جوش | بالا (حدود 290 درجه سلسیوس) اهمیت صنعتی: - به آن “سلطان مواد شیمیایی“ می‌گویند - میزان مصرف آن در هر کشور، شاخصی برای سنجش پیشرفت صنعتی است نکات ایمنی مهم: - بسیار خورنده است و باعث سوختگی شدید پوست می‌شود - هنگام کار با آن، حتماً از دستکش و عینک ایمنی استفاده کنید - برای رقیق کردن، همیشه اسید را به آرامی به آب اضافه کنید (هرگز برعکس)

اینفوگرافیک بسپارها (پلیمرها) | علوم تجربی نهم فصل اول: مواد و نقش آنها در زندگی بسپار (پلیمر) چیست؟ مولکول‌های بسیار درشتی که از اتصال تعداد زیادی مولکول کوچک‌تر به نام تکپار (مونومر) به یکدیگر تشکیل می‌شوند . ریشه لغت: - پلیمر (یونانی): پلی = زیاد، مر = قسمت - بسپار (فارسی): بس = بسیار، پار = پاره یا قطعه انواع بسپارها: طبیعی | در طبیعت و در بدن موجودات زنده یافت می‌شوند | پشم، پنبه، ابریشم، سلولز، نشاسته، پروتئین‌ها مصنوعی (سنتزی) | توسط انسان و در کارخانه‌ها ساخته می‌شوند | پلاستیک، نایلون، پلی‌اتیلن، PVC، تفلون ویژگی‌های بسپارهای مصنوعی : | دچار خوردگی نمی‌شوند | به راحتی در طبیعت تجزیه نمی‌شوند | شکل‌پذیر هستند (همان معنی پلاستیک) | در هنگام سوختن بخارات سمی تولید می‌کنند | وزن سبک دارند | کیفیت الیاف طبیعی را ندارند | عایق حرارتی و الکتریکی هستند بسپارهای طبیعی مهم: سلولز | دیواره سلولی گیاهان | ساختار گیاهان، کاغذ نشاسته | دانه‌ها و غده‌ها | ذخیره انرژی در گیاهان پروتئین | بدن جانداران | ساختار پوست، مو، ماهیچه پشم و ابریشم | حیوانات | الیاف طبیعی برای لباس

اینفوگرافیک ترکیب‌های یونی | علوم تجربی نهم فصل دوم: رفتار اتم‌ها با یکدیگر تعریف ترکیب یونی: ترکیبی که از کنار هم قرار گرفتن یون‌های مثبت (کاتیون) و یون‌های منفی (آنیون) تشکیل می‌شود . نحوه تشکیل: - اتم‌های فلز (مانند سدیم) با از دست دادن الکترون به کاتیون تبدیل می‌شوند - اتم‌های نافلز (مانند کلر) با گرفتن الکترون به آنیون تبدیل می‌شوند - یون‌های مثبت و منفی یکدیگر را می‌ربایند و پیوند یونی تشکیل می‌دهند مثال مهم: سدیم کلرید (نمک خوراکی) - فلز سدیم + گاز کلر → سدیم کلرید - سدیم (Na) الکترون از دست می‌دهد: Na → Na⁺ - کلر (Cl) الکترون می‌گیرد: Cl → Cl⁻ ویژگی‌های ترکیب‌های یونی: ساختار بلوری | آرایش منظم یون‌ها در کنار هم نقطه ذوب و جوش| بالا (به دلیل پیوند قوی یونی) سختی | نسبتاً سخت اما شکننده شکنندگی| در اثر ضربه خرد می‌شوند رسانایی الکتریکی | در حالت جامد: نارسانا / در حالت مذاب و محلول: رسانا انحلال در آب | بسیاری از ترکیبات یونی در آب حل می‌شوند خنثی بودن بار | تعداد بار مثبت = تعداد بار منفی چرا در آب رسانا می‌شوند؟ ترکیبات یونی در آب به یون‌های سازنده خود تفکیک می‌شوند. یون‌ها در محلول حرکت می‌کنند و جریان الکتریکی را منتقل می‌کنند . مثال‌های دیگر ترکیبات یونی: - پتاسیم پرمنگنات (KMnO₄) - کلسیم اکسید (آهک) - کات کبود (سولفات مس) کاربرد در زندگی: - سدیم کلرید: طعم‌دهنده غذا، تأمین یون سدیم مورد نیاز بدن - یون آهن (Fe²⁺): در ساختار هموگلوبین و انتقال اکسیژن در خون - یون پتاسیم: عملکرد عضلات و اعصاب

اینفوگرافیک عنصر تیتانیوم | شیمی دوازدهم فصل سوم: شیمی جلوه‌ای از هنر، زیبایی و ماندگاری اطلاعات پایه: - نماد: Ti - عدد اتمی: 22 - تناوب و گروه: دوره 4، گروه 4 (فلز واسطه) - جرم اتمی: 47.867 g/mol - رنگ: سفید نقره‌ای براق - کاشف: ویلیام گرگور (1791)، نام‌گذاری توسط مارتین کلاپروث به افتخار تایتان‌های اساطیر یونان ویژگی‌های فیزیکی: - نقطه ذوب: 1668 درجه سلسیوس - نقطه جوش:3287 درجه سلسیوس - چگالی: 4.5 g/cm³ (سبک، حدود 40٪ سبک‌تر از فولاد) - ساختار بلوری: هگزاگونال فشرده (hcp) - رسانایی الکتریکی: پایین (نسبت به سایر فلزات) - خاصیت مغناطیسی:غیرمغناطیسی ویژگی‌های شیمیایی: - الکترونگاتیوی: 1.54 (مقیاس پاولینگ) - عدد اکسایش: +4 (اصلی)، +3، +2 - آرایش الکترونی: [Ar] 3d² 4s² - مقاومت به خوردگی:بسیار بالا (تشکیل لایه محافظ TiO₂) - ایزوتوپ‌ها: 5 ایزوتوپ پایدار (Ti-46 تا Ti-50) که Ti-48 فراوان‌ترین است فراوانی و منابع: - نهمین عنصر فراوان در پوسته زمین - هفتمین فلز فراوان - منابع اصلی: ایلمنیت (FeTiO₃) و روتیل (TiO₂) نکات ویژه: - نسبت استحکام به چگالی: بالاترین نسبت در میان فلزات - سازگاری زیستی: غیرسمی و جذب نشدن توسط بافت‌های بدن - هزینه بالا: حدود 5 برابر گران‌تر از فولاد ضدزنگ (به دلیل فرایند استخراج دشوار) - فرایند FFC کمبریج: روش جدید الکتروشیمیایی برای تولید ارزان‌تر تیتانیوم

اطلاعات پایه: - نماد: V - عدد اتمی: 23 - دوره: 4 | گروه: 5 (فلز واسطه) - جرم اتمی: 50.94 g/mol - رنگ: خاکستری-نقره‌ای - کشف: نیلز گابریل سفستروم (1830) ویژگی‌های فیزیکی: - نقطه ذوب:1910 درجه سلسیوس - نقطه جوش: 3407 درجه سلسیوس - چگالی: 6.0 g/cm³ - سختی: نسبتاً بالا، شکل‌پذیر و انعطاف‌پذیر - رسانایی الکتریکی: متوسط ویژگی‌های شیمیایی: - آرایش الکترونی: [Ar] 3d³ 4s² - لکترونگاتیوی: 1.63 (مقیاس پائولینگ) - عدد اکسایش: +2، +3، +4، +5 (رایج‌ترین) - مقاومت به خوردگی: خوب (تشکیل لایه اکسید محافظ) - پایداری: مقاوم در برابر قلیاها و اسیدهای سولفوریک و هیدروکلریک منابع و استخراج: - فراوانی: بیست‌مین عنصر فراوان در پوسته زمین - منابع اصلی: مگنتیت، کارنوتیت، وانادینیت، بوکسیت - کشورهای تولیدکننده: آفریقای جنوبی، روسیه، چین - روش استخراج: تشویه نمکی (NaCl یا Na₂CO₃ در 850°C) و فروشویی اسیدی نکات جالب: - نام وانادیوم از الهه زیبایی اسکاندیناوی (Vanadis) گرفته شده به دلیل رنگ‌های زیبای ترکیباتش - افزودن 0.1٪ وانادیوم به فولاد، استحکام آن را تا 100٪ افزایش می‌دهد - در ساخت فولاد دمشقی (شمشیرهای معروف تاریخی) استفاده می‌شده است - پنتااکسید وانادیوم (V₂O5) مهم‌ترین ترکیب صنعتی این عنصر است

جانوران به دو گروه اصلی تقسیم می‌شوند: - مهره‌داران: جانورانی که در بدن خود اسکلت استخوانی و ستون مهره دارند - بی‌مهرگان: جانورانی که در بدن خود اسکلت استخوانی و ستون مهره ندارند گروه‌های مهره‌داران (5 گروه): ماهی‌ها | آبشش برای تنفس، باله برای حرکت، بدن پوشیده از پولک | قزل‌آلا، کپور، کوسه، خاویار دوزیستان | زندگی در آب و خشکی، تنفس با آبشش در نوزادی و شش در بزرگسالی، پوست مرطوب | قورباغه، وزغ، سمندر خزندگان | پوست خشک با پولک‌های ضخیم، تنفس با شش، تخم‌گذار | مار، لاک‌پشت، سوسمار، کروکودیل پرندگان | بدن پوشیده از پر، استخوان‌های توخالی، بال و منقار، تخم‌گذار | کبوتر، عقاب، مرغ، شترمرغ پستانداران | بدن پوشیده از مو یا پشم، غدد شیری، زنده‌زا (به جز نوک‌اردکی) | سگ، گربه، وال، انسان گروه‌های اصلی بی‌مهرگان: اسفنج‌ها | ساده‌ترین بی‌مهرگان، ثابت، بدن دارای سوراخ | اسفنج دریایی کیسه‌تنان | بدن کیسه‌مانند، یک دهانه برای ورود و خروج مواد | عروس دریایی، شقایق دریایی، مرجان کرم‌ها | بدن نرم، سه نوع: پهن، لوله‌ای، حلقوی | کرم خاکی، کرم کدو، آسکاریس نرم‌تنان | بدن نرم، معمولاً دارای صدف | حلزون، هشت‌پا، صدف دوکفه‌ای بندپایان | فراوان‌ترین جانوران، بدن بندبند، اسکلت خارجی سخت | حشرات، عنکبوت‌ها، خرچنگ‌ها، هزارپاها خارپوستان | بدن دارای خار، زندگی در دریا | ستاره دریایی، توتیا، خیار دریایی تفاوت‌های اصلی مهره‌داران و بی‌مهرگان: اسکلت | استخوانی داخلی | ندارند یا اسکلت خارجی تنوع گونه‌ای | حدود 3٪ گونه‌ها | بیش از 97٪ گونه‌ها پیچیدگی بدن | پیچیده | ساده‌تر اندازه| معمولاً بزرگ‌تر | معمولاً کوچک