درسنامه آموزشی آموزش قرآن کلاس پنجم
درس ششم: یادآوری حروف مقطّعه
جلسهی اول
تمرین اول
آیهی ١٧٦ سورهی نساء و آیات ١ و ٢ سورهی مائده را در گروه های دو یا سه نفره برای یک دیگر بخوانید.
یَسْتَفْتُونَکَ قُلِ اللَّهُ یُفْتِیکُمْ فِی الْکَلَالَةِ إِنِ امْرُؤٌ هَلَکَ لَیْسَ لَهُ وَلَدٌ وَلَهُ أُخْتٌ فَلَهَا نِصْفُ مَا تَرَکَ وَهُوَ یَرِثُهَا إِنْ لَمْ یَکُنْ لَهَا وَلَدٌ فَإِنْ کَانَتَا اثْنَتَیْنِ فَلَهُمَا الثُّلُثَانِ مِمَّا تَرَکَ وَإِنْ کَانُوا إِخْوَةً رِجَالًا وَنِسَاءً فَلِلذَّکَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَیَیْنِ یُبَیِّنُ اللَّهُ لَکُمْ أَنْ تَضِلُّوا وَاللَّهُ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ ﴿۱۷۶﴾
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ
یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ أُحِلَّتْ لَکُمْ بَهِیمَةُ الْأَنْعَامِ إِلَّا مَا یُتْلَی عَلَیْکُمْ غَیْرَ مُحِلِّی الصَّیْدِ وَأَنْتُمْ حُرُمٌ إِنَّ اللَّهَ یَحْکُمُ مَا یُرِیدُ ﴿۱﴾
یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لَا تُحِلُّوا شَعَائِرَ اللَّهِ وَلَا الشَّهْرَ الْحَرَامَ وَلَا الْهَدْیَ وَلَا الْقَلَائِدَ وَلَا آمِّینَ الْبَیْتَ الْحَرَامَ یَبْتَغُونَ فَضْلًا مِنْ رَبِّهِمْ وَرِضْوَانًا وَإِذَا حَلَلْتُمْ فَاصْطَادُوا وَلَا یَجْرِمَنَّکُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ أَنْ صَدُّوکُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ أَنْ تَعْتَدُوا وَتَعَاوَنُوا عَلَی الْبِرِّ وَالتَّقْوَی وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَی الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدِیدُ الْعِقَابِ ﴿۲﴾
تمرین دوم
آیات درس را از نوار گوش کنید و با نشان دادن خط، همراه و شبیه نوار بخوانید.
جلسهی دوم (صفحهٔ 45 کتاب درسی)
تمرین اول
قرائت آیات درس را از نوارگوش کنید و با نشان دادن خط، همراه با نوار بخوانید و به وقف کلمات توجه کنید.
تمرین دوم
این آیات قرآنی را که دارای حروف مقطعه هستند، بخوانید و به ترجمهی آن ها توجه کنید.
١- ن وَالْقَلَمِ وَمَا يَسْطُرُونَ ﴿۱﴾ قلم ١
نون، سوگند به قلم و آنچه مینویسد.
٢- طس تلك آيات القرآن و كتاب مبين (1) نَمل ١
طا سین، این آیات قرآن و کتابی روشنگر است.
٣- الر ۚ تِلْكَ آيَاتُ الْكِتَابِ الْمُبِينِ
الف لام را، این آیات کتاب روشنگر است.
إِنّا أَنزَلناهُ قُرآنًا عَرَبِیًّا لَعَلَّكُم تَعقِلونَ﴿۲﴾ یوسُف ١ و ٢
قطعاً ما نازل کردیم آن را قرآنی به زبان عربی تا شما اندیشه کنید .
٤- حـم (1). عسق (2)
حامیم ٭ عَین سین قاف
کَذَلِک یُوحِی إِلَیْک وَ إِلی الَّذِینَ مِن قَبْلِک اللَّهُ الْعَزِیزُ الحَکِیمُ(3)
این چنین وحی میکند به تو و به کسانی که قبل از تو بودند، خدای عزیز حکیم. شوریٰ ١ تا ٣
کار در کلاس
تمرین اول
با دقت در ترجمهی آیات صفحهی قبل، معنای صحیح را علامت بزنید.
١- ءایات: آیه ها، نشانه ها آیه ها، قدرت ها
٢- مُبین: چراغ *روشن
٣- اَنزَلنا: نازل کرد *نازل کردیم
٤- تَعقلونَ: اندیشه نکنید *اندیشه کنید
٥- لا تَعقلونَ: *اندیشه نمیکنید اندیشه میکنید
تمرین دوم
این عبارات قرآنی را بخوانید و ترجمهی آن ها را کامل کنید.
١- الَّذِی عَلَّمَ بِالْقَلَمِ
کسی که یاد داد به وسیلهی قلم. عَلَق ٤
٢- اِنَّ الشَّيْطَانَ لِلْإِنْسَانِ عَدُوٌّ مُبِينٌ
قطعاً شیطان برای انسان دشمن روشنی است. یوسُف ٥
٣- إكَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آياتِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ
این چنین بیان میکند خدا برای شما آیاتش را تا شما اندیشه کنید. بقره ٢٤٢
٤- لَقَدْ أَنْزَلْنَا إِلَيْكُمْ كِتَابًا فِيهِ ذِكْرُكُمْ أَفَلَا تَعْقِلُونَ
قطعاً نازل کردیم به سوی شما کتابی که در آن یاد شماست، پس آیا اندیشه میکنید. انبیاء ١
جلسهی سوم
خواندن از روی قرآن کامل
از نمازخانه یا دفتر مدرسه به تعداد کافی، قرآن به کلاس بیاورید؛ هر میز حداقل یک قرآن داشته باشد. با راهنمایی آموزگار یک صفحه از قرآن را به صورت تصادفی باز کنید. سپس دانش آموزان هر میز، آیات آن صفحه را برای یک دیگر میخوانند. آن گاه هر دانش آموز حدود یک سطر را با صدای بلند میخواند.
پیام قرآنی
تَعاوَنُوا عَلَي الْبِرِّ وَ التَّقْوي
در نیکی کردن و کارهای خوب به یک دیگر کمک کنید،
وَ لاَ تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَ الْعُدْوَانِ
ولی در گناه و کارهای بد همکاری نکنید. سورهی مائده آیهی ٢
فعالیت
١- دربارهی این پیام زیبای قرآنی با دوستان خود گفت وگو کنید.
٢- پیام قرآنی این درس را در قرآن کامل پیدا کنید و آن را با صدای بلند بخوانید.
جلسهی چهارم (صفحهٔ 49 کتاب درسی)
انس با قرآن در خانه
تمرین اول
آیات درس را برای اعضای خانوادهی خود بخوانید. خوب است آیات درس را با نوار تمرین کرده و هنگام شنیدن قرائت آیات درس به چگونگی وقف در آخر آیات دقت کنید.
تمرین دوم
این آیات قرآنی را که دارای حروف مقطعه هستند، بخوانید.
١- ص وَالْقُرْآنِ ذِی الذِّکْرِ ص ١
٢- طه (۱). مَا أَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لِتَشْقَى ﴿۲﴾ طه ١ و ٢
٣- كهيعص (1) ذِكْرُ رَحْمَةِ رَبِّكَ عَبْدَهُ زَكَرِيَّا (2) مریم ١ و ٢
٤- الم (1). أحسب الناس أن یترکوا أن یقولوا آمنا وهم لا یفتنون (2) عنکبوت ١و ٢
تمرین سوم
در عبارات تمرین بالا، اتصالات را با فلش نشان دهید.
خواندن روزانهی قرآن
هر روز تعدادی از آیات ٣ تا ٥ سورهی مائده را از روی صفحه ی بعد شبیه نوار بخوانید.
حُرِّمَتْ عَلَیْکُمُ الْمَیْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِیرِ وَمَا أُهِلَّ لِغَیْرِ اللَّهِ بِهِ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوذَةُ وَالْمُتَرَدِّیَةُ وَالنَّطِیحَةُ وَمَا أَکَلَ السَّبُعُ إِلَّا مَا ذَکَّیْتُمْ وَمَا ذُبِحَ عَلَی النُّصُبِ وَأَنْ تَسْتَقْسِمُوا بِالْأَزْلَامِ ذَلِکُمْ فِسْقٌ الْیَوْمَ یَئِسَ الَّذِینَ کَفَرُوا مِنْ دِینِکُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِ الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتِی وَرَضِیتُ لَکُمُ الْإِسْلَامَ دِینًا فَمَنِ اضْطُرَّ فِی مَخْمَصَةٍ غَیْرَ مُتَجَانِفٍ لِإِثْمٍ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِیمٌ ﴿۳﴾
یَسْأَلُونَکَ مَاذَا أُحِلَّ لَهُمْ قُلْ أُحِلَّ لَکُمُ الطَّیِّبَاتُ وَمَا عَلَّمْتُمْ مِنَ الْجَوَارِحِ مُکَلِّبِینَ تُعَلِّمُونَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَکُمُ اللَّهُ فَکُلُوا مِمَّا أَمْسَکْنَ عَلَیْکُمْ وَاذْکُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلَیْهِ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ سَرِیعُ الْحِسَابِ ﴿۴﴾
الْیَوْمَ أُحِلَّ لَکُمُ الطَّیِّبَاتُ وَطَعَامُ الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتَابَ حِلٌّ لَکُمْ وَطَعَامُکُمْ حِلٌّ لَهُمْ وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ الْمُؤْمِنَاتِ وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتَابَ مِنْ قَبْلِکُمْ إِذَا آتَیْتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ مُحْصِنِینَ غَیْرَ مُسَافِحِینَ وَلَا مُتَّخِذِی أَخْدَانٍ وَمَنْ یَکْفُرْ بِالْإِیمَانِ فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهُ وَهُوَ فِی الْآخِرَةِ مِنَ الْخَاسِرِینَ ﴿۵﴾