درسنامه آموزشی هدیههای آسمانی کلاس ششم
درس 17: زیارت
زائران، با هر سن و سالی از چهار گوشهی حیاط حرم داخل میآمدند. شور و اشتیاق ویژهای در چهرهشان پیدا بود؛ درست مثل پرندههای مهاجر که به ساحل دریا میرسند. گنبد حرم مثل خورشید میدرخشید و کبوتران، دور صحن و گنبد و گلدستهها پرواز میکردند.
روی فرشهای صحن نشسته بودیم. مرضیه که غرق تماشای حرم شده بود، گفت: «اینجا چه قدر زیبا و با صفاست! به من که خیلی خوش گذشت!»
خانم مربی لبخند زد و گفت: «وقتی انسان، مهمان بانوی بزرگواری مثل حضرت معصومه (سلام اللّٰه علیها) باشد، معلوم است که به او خوش میگذرد».
لیلا از خانم مربی پرسید: «حضرت معصومه کیست؟»
خانم مربی گفت: «لیلا سوال خوبی کرد. انسان هرگاه به زیارت کسی میرود، خوب است دربارهی او شناخت داشته باشد. نام او فاطمه است و لقبش معصومه. بچّهها کسی میداند چرا به ایشان معصومه میگویند؟»
غزل گفت: «معصومه یعنی پاک ... به دلیل دوری از کارهای زشت و پرهیز از گناهان به این لقب مشهور شده است».
خانم مربیّ حرفهای غزل را تأیید کرد و ادامه داد: «ده ساله بود که پدر گرامیاش توسّط خلیفهی ستمگر عبّاسی به شهادت رسید و برادر عزیزش امام رضا (علیه السّلام) سرپرستی او را به عهده گرفت. او در سایهی تربیت پدر و برادر، که هر دو امام بودند، به درجات بالایی از ایمان و دانش رسید. عقاید و احکام دین اسلام را خیلی خوب میدانست و بانوان شهر مدینه را راهنمایی میکرد».
سمیه گفت: «مگر حضرت معصومه (سلام اللّٰه علیها) در مدینه زندگی نمیکرد؟ چرا مرقدش در قم است؟»
خانم مربیّ گفت: «چه پرسش دقیقی! زمانی که برادر گرامیاش امام رضا (علیه السّلام) در خراسان بود، برای دیدار با برادرش عازم خراسان شد؛ امّا در آن سفر طولانی و دشوار، نزدیک شهر ساوه بیمار شد؛ سپس به قم آمد و بعد از چند روز در همین شهر از دنیا رفت».
سارا نگاهی به ساعت حرم کرد و گفت: «یک ساعت تا اذان ظهر فرصت داریم. میتوانیم به زیارت برویم و بعد در نماز جماعت حرم شرکت کنیم»
خانوم مربی ادامه داد: «البتّه یادمان باشد که زیارت آدابی دارد. بهتر است با وضو باشیم، آرام و با احترام وارد حرم بشویم، زیارت نامه بخوانیم و برای دیگران و خودمان دعا کنیم».
ایستگاه فکر (صفحهٔ 108 کتاب درسی)
در بخشی از زیارتنامهی حضرت معصومه (سلام الله علیها) میخوانیم:
سلام بر تو ای دختر امام؛ سلام بر تو ای خواهر امام؛ سلام بر تو ای عمّهی امام.
آیا میدانید نام این سه امام بزرگوار چیست؟
ایشان دختر امام هفتم، یعنی امام موسی کاظم (ع) و خواهر امام هشتم، یعنی امام رضا (ع) و عمهی امام نهم، یعنی امام جواد (ع) بودند.
بعد از نماز، گوشهی حیاط حرم ایستاده و گرم صحبت با هم بودیم.
- چقدر خوش گذشت! هیچ وقت خاطره امروز را فراموش نمیکنم.
- چه لحظه زیبایی بود؛ زیارت دسته جمعی و سلامی از نزدیک به دختر امام!
- بعضی از مردم چقدر دلنشین با حضرت معصومه صحبت میکردند!
- دوست دارم دوباره به زیارت ایشان بیایم.
در این هنگام خانم مربی گفت: «بچّهها! خوب است هر وقت میتوانیم به زیارت امامان یا فرزندان پاک ایشان برویم. ما با زیارت، با آنها پیوند دوستی برقرار میکنیم؛ خدا هم به ما در بهشت پاداش میدهد».
برایم بگو (صفحهٔ 110 کتاب درسی)

نام: فاطمه
نام پدر: امام موسی کاظم (ع)
نام برادر: امام رضا (ع) - شاهچراغ (ع)
محلّ تولّد: مدینه منوّره
محلّ مرقد مطهّر: قم
علّت مسافرت به ایران: دیدار با برادرش، امام رضا (ع)
بررسی کنید (صفحهٔ 110 کتاب درسی)
چند ویژگی مشترک از حضرت معصومه (ص) و شاهچراغ (ع) را بنویسید.
هر دو فرزندان امام کاظم (ع) هستند.
هر دو دانا و دانشمند زمان خود بودند.
هر دو برای دیدار برادرشان امام رضا به ایران سفر کردند.
بگرد و پیدا کن (صفحهٔ 111 کتاب درسی)
روی نقشهی ایران، شهرهایی که این سه مرقد مطهّر در آنها قرار دارند، پیدا کنید و علامت بزنید.

مشهد: حرم امام رضا (ع)
قم: مرقد حضرت معصومه (س)
شیراز: مرقد حضرت شاهچراغ
خاطرهگویی (صفحهٔ 111 کتاب درسی)
اگر خاطرهای از سفر به حرم حضرت معصومه یا شاهچراغ دارید، در کلاس بازگو کنید.
پاسخ پیشنهادی: خاطرهی سفر به حرم حضرت معصومه (س):
سال گذشته همراه خانوادهام به قم رفتیم. وقتی وارد حرم حضرت معصومه (س) شدیم، حال عجیبی داشتم. گنبد طلایی خیلی زیبا بود و وقتی برای اولین بار از نزدیک آن را دیدم، احساس آرامش زیادی پیدا کردم. مادرم گفت دست به ضریح بزن و هر دعایی داری بخواه. من هم دعا کردم که همیشه سالم باشیم و درسم را خوب بخوانم. بعد از زیارت، در صحن حرم نشستیم و نذری خوردیم. آن سفر برای من خیلی بهیادماندنی بود چون هم حس خوبی داشتم و هم با معنویت آشنا شدم.
خاطرهی سفر به حرم شاهچراغ (ع):
تابستان گذشته همراه خانوادهام به شیراز رفتیم. یکی از بهترین بخشهای سفر، زیارت حرم شاهچراغ (ع) بود. وقتی وارد حرم شدم، نورهای سقف، آینهکاریها و آرامش حرم مرا شگفتزده کرد. برای اولین بار در عمرم حس کردم که دلم نمیخواهد از یک مکان بیرون بیایم. کنار ضریح دعا کردم و خواستم همیشه کنار خانوادهام سالم و خوشحال باشم. بعد از زیارت، در حیاط بزرگ حرم قدم زدیم و عکس گرفتیم. آن شب، حال خوبی داشتم و احساس سبکی میکردم.
کامل کنید (صفحهٔ 112 کتاب درسی)
تاکنون با تعدادی از آداب زیارت آشنا شده «آداب زیارت» کارهایی است که خوب است هنگام زیارت انجام دهیم. آنها را در جاهای خالی بنویسید.
1. با احترام وارد حرمهای شریف بزرگان شویم
2. برای خود و دیگران دعا کنیم
3. مراقب باشیم، حق دیگران را پایمال نکنیم
4. با لباس و ظاهر پاکیزه به زیارت برویم
گفتو گو کنید (صفحهٔ 112 کتاب درسی)
به نظر شما چرا زیارت این بزرگان دین به ما سفارش شده است؟
برای اینکه زیارت این عزیزان آثار و برکاتی دارد، باعث آرامش دل و نزدیکی به خدا میشود. ما به قصد احترام و قدر دانی و اعلام دوستی باایشان به زیارت میرویم و خداوند نیز در بهشت به ما پاداش میدهد.
دعا کنید (صفحهٔ 112 کتاب درسی)
تصوّر کنید در کنار حرم حضرت معصومه یا شاهچراغ هستید. در این مکانهای شریف چه دعاهایی میکنید؟
سلامتی امام زمان (عج) و تعجیل فرج ایشان - سلامتی پدر و مادر - سلامتی دوستان و معلمان عزیز - سلامتی رهبرمان - دعا برای عاقبت به خیری همهی مردم - دعا برای موفقیت در کارها