درسنامه آموزشی کارگاه کارآفرینی و تولید کلاس دهم
بخش 15: ایدهیابی، ساختن ایده و الگوبرداری
روش 2: ایدهیابی بر مبنای تجربه:
یکی از بهترین مکانهای کسب ایده، تجربۀ گذشته یا سابقۀ کار قبلی افراد در شرکت یا صنعت مربوطه است. هر یک از افراد میتوانند با استفاده از تجربۀ گذشتۀ خود ایدۀ مناسب را بیابند و در آن زمینه، فعالیت خود را آغاز کنند. تحقیقات انجام شده در برخی از کشورها نشان داده است که 57 درصد از کسانی که ایده دادهاند، حاصل تجربیاتشان در شرکت یا صنعتی بوده است که قبلاً کار کردهاند.
فعالیت (صفحه 65 کتاب درسی)
ایدهیابی بر مبنای تجربه: بهصورت تیمی مراحل زیر را گام به گام انجام دهید.
- سه نمونه کسبوکار مانند دامداری، کشاورزی، خیاطی، نجاری، صافکاری و ... را در نظر بگیرید.
الف) کسب و کار ........................
ب) کسب و کار ..........................
پ) کسب و کار ..........................
- با توجه به مواردی که انتخاب کردید، در جدول 1- 15 اطلاعات کسبوکارها را مشخص کنید. اطلاعات شامل اصول اولیۀ کار، محصولات، فرایندها، مشتریان، بازار هدف، میزان فروش شرکت و ... است.
| کسب وکار | الف |
ب | پ |
|---|---|---|---|
| اطلاعات | |||
| اصول اولیه | |||
| محصولات | |||
| روش های انجام دادن کار | |||
| مشتریان | |||
| بازار هدف | |||
| میزان فروش |
- نقاط ضعف یا چالشهای اصلی هر کسبوکار را شناسایی و سه مورد از آنها را اولویتبندی کنید و راه حلهایِ متناسب با آنها را پیشنهاد دهید و در جداول 2- 15 و 3- 15 بنویسید (نقاط ضعف مانند مشتریان و کارمندانی که روند کاری یا محصولات کسبوکار را دوست ندارند).
| ردیف | کسبوکار الف | کسبوکار ب | کسبوکار پ |
|---|---|---|---|
| 1 | |||
| 2 | |||
| 3 |
| ردیف | کسبوکار الف | کسبوکار ب | کسبوکار پ |
|---|---|---|---|
| 1 | |||
| 2 | |||
| 3 |
- مطابق با آنچه در بخشهای قبل آموختید، مرحلۀ ارزیابی را برای راه حلهای پیشنهادی انجام دهید.
کار در منزل (صفحه 66 کتاب درسی)
ایدهیابی بر مبنای تجربه: با توجه به کسبوکارهایی که در فعالیت قبل انتخاب کردید، به سراغ مدیران، صاحبان و مشتریان آنها بروید و فعالیتهای زیر را انجام دهید.
- از مدیران کسبوکارها، دربارۀ چالش عمدهای که با آن مواجه هستند، سؤال کنید. با این پرسش متوجه میشوید آنها چه مشکلاتی دارند و چه چیزی ناامیدشان میکند. همچنین از آنها بپرسید چه چیزی میتواند شغل آنها را متحول کند؟
- شما میتوانید در بازار به جستوجو بپردازید و از نزدیک با مشتریان صحبت کنید، و از آنان بپرسید خواهان چه محصولی با چه ویژگیها و خصوصیاتی هستند؟ همچنین بپرسید به نظر آنها محصولات کسبوکارهای بالا چرا فروش دارد یا فروش ندارد؟ شما میتوانید از نیاز موردنظر مشتری به ایدۀ کسبوکار خود برسید.
- نتیجۀ این گزارش را در کلاس ارائه دهید.
روش 3: ساختن ایده (اگر نتوانستید ایده خود را پیدا کنید، آن را بسازید):
به اطراف خود نگاه کنید. دنیای اطرافتان پر از ایدههای پراکندۀ کسبوکار است. آیا شما آنها را میبینید؟ نه؟ اکثر مردم در ابتدا ایدهها را نمیبینند. بسیاری از ایدههای کسبوکار در نگاه اول قابل رؤیت نیستند. باید از راههای مختلف به آنها دست یافت. بنابراین برای مشکلات و نیازها به دنبال ارائۀ راه حلهایی باشید که همه چیز را بهتر، سریعتر و کارآمدتر کند.
کار در منزل (صفحه 67 کتاب درسی)
ساختن ایده: به صورت تیمی مراحل زیر را گام به گام انجام دهید.
با دقت به محصولات و خدمات اطرافتان (در خانه، مدرسه و جامعه) نگاه کنید. سپس یکی از آنها را انتخاب کنید و به یافتن مشکلات و نقاط ضعف آن بپردازید. نام محصول یا خدمت را بالای جدول 4- 15 بنویسید و سایر بخشها را کامل کنید. از خودتان بپرسید در آن چه ضعفهایی (چیزهایی که خستهکننده یا آزار دهنده اند) میبینید؟ اگر نمیتوانید ویژگیهای آن را به آسانی شناسایی کنید، آرزوهایتان را برای آن بنویسید.
| ردیف | نقاط ضعف | آرزوی شما برای محصول یا خدمت |
|---|---|---|
| 1 | ||
| 2 | ||
| 3 | ||
| 4 | ||
| 5 | ||
| 6 |
سه مورد از نقاط ضعف را که بارزترند انتخاب کنید و دور آنها خط بکشید. سپس بعد از اولویتبندی، آنها را به همراه راه حلهایشان در جدول 5- 15 وارد کنید. پیدا کردن نقاط ضعفی را که بارزتر است، با پرسیدن سؤالاتی مانند :«این محصول در دو سال آینده چطور خواهد شد»، بررسی کنید.
| ردیف | نقاط ضعف | راه حل |
|---|---|---|
| 1 | ||
| 2 | ||
| 3 |
- مطابق با آنچه در بخشهای قبل آموختید، مرحلۀ ارزیابی را برای راه حلهای پیشنهادی انجام دهید.
روش 4: الگوبرداری از کسبوکارهای جدید در جوامع دیگر:
اگر کاوشگری در جهان را دوست دارید، بهترین روش الگوبرداری است. کسبوکارهای جدید و شگفت انگیزی در کشور و در جهان وجود دارد که برای مشتریان خود در جامعۀ محلی برنامه ندارند. اگر کسبوکاری نمیتواند نیاز مشتریان دور دست خود را برآورده سازد، شما میتوانید ایدۀ آن را بهبود بخشید یا با شناسایی نقاط ضعف و قوت آن میتوانید محصولات مشابه را در بازارهای دیگر از جمله در محله، روستا، شهر، استان و کشور خود بفروشید یا بر بخشی از مشتریان آنها متمرکز شوید.
این روش را میتوانید با چهار اقدام زیر شروع کنید.
وب گردی: در اینترنت به جستوجو و مطالعۀ داستان کارآفرینانی بپردازید که ایدۀ خود را از شهر، استان یا کشورهای دیگر گرفته اند.
ارتباط با دیگران: از دوستان یا فامیل (در شهرهای دیگر) کمک بگیرید و از آنها بپرسید کدام کسبوکار ارزش الگوبرداری دارد (متناسب با شرایط و امکانات خود، شهر و ...).
سفر: در سفر چیزهای جدید و جالب و در محیط تفاوتهایی وجود دارد که میتوانید آنها را منبعی برای ایدۀ کسبوکار خود قرار دهید.
بازار و محیط: از بین کسبوکارهایی که در محیط اطرافتان و در بازار وجود دارد نمونههایی را که ارزش الگوبرداری دارند، پیدا کنید.
کار در منزل (صفحه 68 کتاب درسی)
الگوبرداری از کسبوکارهای جدید در جوامع دیگر: در حین انجام دادن چهار اقدام بالا به سؤالات زیر پاسخ دهید.
الف) نیاز اولیۀ کسبوکارشان چیست؟
ب) آیا افراد جامعه نیاز مشابهی برای این نوع کسبوکار دارند و شما میتوانید چیزی مشابه آن بهصورت محلی معرفی کنید؟ (در صورت مثبت بودن پاسخ، موارد زیر را تکمیل کنید).
- نام کسبوکار:
- روستا/ شهر/ استان/کشور:
- وب گاه:
مفهوم کسبو کار و نیازی که موجب راه اندازی آن شده است. ...............................
چگونه میتوانید آن ایده را بهبود دهید؟ (راه حلهای پیشنهادی)
راه حل یکم: ..........................
راه حل دوم: ..........................
راه حل سوم: ..........................
مطابق با آنچه در بخشهای قبل آموختید، مرحلۀ ارزیابی را برای راه حلهای پیشنهادی انجام دهید.