درسنامه آموزشی کارگاه کارآفرینی و تولید کلاس دهم
بخش 9: شناسایی مهارتها، استعدادها، علایق و جمع بندی
مهارت
قدم بعدی در فرایند برنامهریزی شغلی، شناسایی دقیق مهارتهای خود و یادگیری آنهاست. مهارتها به منزلۀ اجزای ساختمانیِ شغل آیندۀ شماست. برنامۀ آمادگی شغلی به شما کمک میکند تا مهارتهای فعلی و مهارتهایی را که میخواهید به دست آورید، شناسایی کنید.
فعالیت (صفحه 35 کتاب درسی)
مهارتها: در جدول 1- 9 هر کدام از مهارتهای خود را از شمارۀ 1 تا 5 اولویتبندی کنید.
| دستهبندی مهارتها | مهارت | اولویت | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| مهارتهای پایه | خواندن | |||||
| نوشتن | ||||||
| صحبت کردن | ||||||
| گوش دادن | ||||||
| حساب کردن | ||||||
| مهارتهای فکری | تفکر خلّق | |||||
| حل مسئله/ تصمیمگیری | ||||||
| اطلاع از نحوۀ یادگیری | ||||||
| مهارتهای بین شخصی | آموزش مهارتهای جدید به دیگران | |||||
| اعمال رهبری و انگیزش | ||||||
| مذاکره و فن بیان | ||||||
| خدمت به مشتریان | ||||||
| برقراری ارتباط اثربخش | ||||||
| کسب اطلاعات و فناوری | کسب اطلاعات و ارزیابی اطلاعات | |||||
| سازماندهی، تفسیر و انتقال اطلاعات | ||||||
| انتخاب رایانه برای اطلاعات | ||||||
| انتخاب و کاربرد فناوری | ||||||
استعداد
استعداد عبارت از توانایی و میل طبیعی افراد به فعالیت خاصی است.
فعالیت (صفحه 36 کتاب درسی)
استعداد: بر اساس توانایی و گرایش طبیعی خود به فعالیت خاصی، ستون استعدادهای جدول 2- 9 را بررسی کنید و در ستون اولویتبندی مواردی را که شما در آنها استعداد دارید، با شماره مشخص کنید و دلایل آن را نیز بنویسید.
| ردیف | استعدادها | اولویت بندی | دلیل انتخاب |
|---|---|---|---|
| 1 | استعداد هنری: (خلّقیت، به کارگیری استعداد در زمینههای هنری، موسیقی و بازیگری) شعر، نقاشی، عکاسی، طراحی لباس و … | من از اینکه از دوستانم عکس زیبا بگیرم، لذت میبرم. | |
| 2 | استعداد ذهنی: (تفکر مبتکرانه، جستوجوی اطلاعات، تفکر پیش از اقدام) توانایی در حدس زدن ادامه ماجرا، تجزیه و تحلیل کردن و … | ||
| 3 | استعداد ریاضی: حل مسائل ریاضی و اینکه مثلاً یک خودرو با یک گالن بنزین چند کیلومتر حرکت میکند. | ||
| 4 | استعداد فیزیکی: توانایی جسمی یا مقاومت بدن مانند بدنسازی، وزنهبرداری و … | ||
| 5 | استعداد درک مفاهیم: (درک معنای ایدهها و عواطفی که در ارتباطات کلامی و غیر کلامی انتقال مییابد) گوش دادن به مشکلات دیگران و … | ||
| 6 | استعداد فضایی: (درک چگونگی ارتباط میان بخشهای یک شی ء) درست کردن ماکت هواپیما، درست کردن جورچین و … | ||
| 7 | استعداد مکانیکی: (درک روابط میان قطعات دستگاهها و تعمیر وسایل) تعمیر موتور خودرو، باز کردن و بستن قطعات یک وسیله و … | ||
| 8 | استعداد کلامی و غیر کلامی: (کلمات یا رفتارهای کتبی و شفاهی) ارائۀ کنفرانس در کلاس، شرکت در تئاترها، سخنرانی و … | ||
| 9 | استعداد امور دفتری: (منظم کردن و ثبت اعداد و نامهها) مرتب کردن به ترتیب حروف الفبا، تایپ کردن و … |
فعالیت (صفحه 37 کتاب درسی)
مهارتهای حال و آینده: با توجه به مهارتها و استعدادهای خود، مهارتهایی را که در حال حاضر دارید و مهارتهایی را که دوست دارید در آینده کسب کنید، در جداول 3- 9 و 4- 9 بنویسید. در صورت تمایل میتوانید موارد بیشتری به جداول اضافه نمایید.
| ردیف | مهارتهایی که در حال حاضر دارید |
|---|---|
| 1 | |
| 2 | |
| 3 | |
| 4 | |
| 5 |
| ردیف | مهارتهایی که دوست دارید در آینده کسب کنید |
|---|---|
| 1 | |
| 2 | |
| 3 | |
| 4 | |
| 5 |
علایق و گرایشها:
هر قدر افراد دربارۀ گرایشها و سلیقههای طبیعی و فطری خود آگاهی بیشتری داشته باشند و علایق خود را بهتر در نظر بگیرند، به احتمال بیشتری از رشتۀ تحصیلی شغلی خود لذت میبرند و احساس رضایت میکنند. در نتیجه میتوانند رشته و شغلی انتخاب کنند که بیشتر با خصوصیات شخصیتی و علایق و سلیقههای آنها تناسب داشته باشد.
فعالیت (صفحه 38 کتاب درسی)
انتخاب مشاغل بر مبنای مهارتها و علایق: فعالیتهای زیر را انجام دهید.
- با عنایت به فعالیتهای گذشته، و با توجه به تیپهای اعلام شده ویژگیهای شخصیتی خود را بر روی یک کاغذ بنویسید.
- با توجه به ویژگیهای شخصیتی خود چه مشاغلی برای شما جذابیت دارند، آنها را بر روی کاغذ بنویسید.
- از میان مشاغل فهرست شده، پنج مورد را، که متناسب با ویژگیها، مهارتها، استعدادها و علایقتان است، بنویسید. باید فرصتهای شغلی منطقۀ خود را در بازۀ زمانی پنج سال آینده نیز در نظر بگیرید.
کار در منزل (صفحه 38 کتاب درسی)
مصاحبه با صاحبان مشاغل و بازدید از محل کار آنها: فعالیتهای زیر را انجام دهید.
- با صاحبان و متخصصان یکی از مشاغل انتخابی خود مصاحبه و اطلاعات زیر را جمع آوری کنید.
نام شغل:
تعریف شغل:
ویژگیهای جسمی موردنیاز:
ویژگیهای روحی موردنیاز:
تواناییها و مهارتهای لازم:
شرایط برای ورود به شغل موردنظر:
سختیها و مشکلات شغل موردنظر:
نقاط قوت شغل مورد نظر:
آینده کاری آن:
سایر توضیحات لازم:
- هر یک از شما در محل شغل انتخابی خود حاضر شوید و از نزدیک شرایط و نوع آن شغل را مشاهده نمایید. سپس نتیجۀ مشاهدات خود را بنویسید.
- حال نتایج مصاحبه و مشاهده را مقایسه کنید و آن را با فعالیت قبل مورد ارزیابی قرار دهید و نتیجۀ ارزیابی را بنویسید.
- چنانچه از مشاغل انتخابی شما در منطقۀ محل زندگیتان خبری نبود، چه تصمیمی میگیرید؟
جمعبندی
در این قسمت، با توجه به مطالب قبلی، پیرامون ویژگیهای شخصیتی، نگرشها، ارزشها و نیازها، مهارتها و استعدادها و علایق خود به مقایسه آنها بپردازید و متناسب با آنها مسیر تحصیلی شغلی آیندۀ خود را طراحی و انتخاب کنید.
فعالیت (صفحه 39 کتاب درسی)
مقایسه: مطابق با فعالیتهای بخش طراحی مسیر شغلی، ابتدا در جدول 5- 9 علایق شغلی خود را با ذکر دلیل وارد کنید و سپس جداول 6- 9، 7- 9، 8- 9، 9- 9 را تکمیل و علایق شغلی خود را با نگرشها، ارزشها و نیازها، مهارتها و استعدادهای خود مقایسه و ارزیابی نمایید.
| ردیف | علایق شغلی خود | دلیل انتخاب شغل |
|---|---|---|
| 1 | من میخواهم تولیدی پوشاک راهاندازی کنم | من به طراحی و دوخت لباس علاقه دارم |
| 2 | ||
| 3 | ||
| 4 |
| ردیف | علایق شغلی خود | دلیل انتخاب شغل |
|---|---|---|
| 1 | من میخواهم تولیدی پوشاک راهاندازی کنم | من دوست دارم برای خودم تصمیم بگیرم و متکی به خودم باشم، تمام تلاشم را برای موفق شدن به کار میگیرم و سعی میکنم در کارم روحیۀ همکاری و صمیمانه ایجاد کنم. |
| 2 | ||
| 3 | ||
| 4 |
نتیجهگیری: بعد از مقایسه و بررسی علایق خود با نگرشها، چه مشاغلی را انتخاب میکنید؟
| ردیف | علایق شغلی خود | ارزشها و نیازهای خود |
|---|---|---|
| 1 | من میخواهم تولیدی پوشاک راهاندازی کنم | نبودن وابستگی، خلّقیت در کار، همکاری، درآمد و ... |
| 2 | ||
| 3 | ||
| 4 |
نتیجهگیری: بعد از مقایسه و بررسی علایق خود با ارزشها و نیازها، چه مشاغلی را انتخاب میکنید؟
| ردیف | علایق شغلی خود | مهارتهای خود |
|---|---|---|
| 1 | من میخواهم تولیدی پوشاک راهاندازی کنم | مهارت فکری (تفکر خلّق) و مهارت بین شخصی (کار توأم با تنوع) |
| 2 | ||
| 3 | ||
| 4 |
نتیجهگیری: بعد از مقایسه و بررسی علایق خود با مهارتها، چه مشاغلی را انتخاب میکنید؟
| ردیف | علایق شغلی خود | استعدادهای خود |
|---|---|---|
| 1 | من میخواهم تولیدی پوشاک راهاندازی کنم | استعداد هنری (طراحی لباس) |
| 2 | ||
| 3 | ||
| 4 |
نتیجهگیری: بعد از مقایسه و بررسی علایق خود با استعدادها، چه مشاغلی را انتخاب میکنید؟
اکنون با بررسی همۀ جداولی که در این فعالیت تکمیل کردید، نتیجهگیری نهایی خود را در جدول 10- 9 وارد کنید.
| ردیف | شغل انتخاب شده | دلیل انتخاب شغل |
|---|---|---|
| 1 | اولویت یکم: | |
| 2 | اولویت دوم: | |
| 3 | اولویت سوم: |
پژوهش (صفحه 40 کتاب درسی)
در خصوص سؤالات زیر تحقیق کنید و پاسخ آنها را به دبیر خود تحویل دهید.
- شغلهای انتخاب شده تا چه اندازه از نظر خودتان مطلوب است؟
- تا چه اندازه توانایی و مهارت انجام دادن این مشاغل را دارید؟
- شغلهای انتخاب شده تا چه اندازه مورد نیاز منطقۀ زندگیتان است؟
- شغلهای انتخاب شده تا چه اندازه از نظر اطرافیان (خانواده، دوستان و ...) مطلوب است؟