درسنامه آموزشی کارگاه کارآفرینی و تولید کلاس دهم

در سال‌های گذشته در درس‌های ریاضیِ پایۀ هفتم و کار و فناوری پایۀ نهم مهارت‌هایی را در خصوص حل مسئله کسب کردید. قبل از اینکه بتوانید مسئله را حل کنید، لازم است مسئله را درست تشخیص دهید و درست تعریف نمایید. اگر مسئله (مشکل) را اشتباه تعریف کنید، فرایند حل مسئله از پایه اشتباه شروع خواهد شد. زمانی مسئله‌ای وجود دارد، که میان وضعیت موجود (آنچه که وجود دارد) و وضعیت مطلوب (آنچه که مورد نظر است) شکافی ایجاد شده باشد. شما باید وضعیت موجود را مورد بررسی قرار دهید و بر اصل مشکل واقعی، نه بر علائم آن، تمرکز کنید. قبل از مشکل، همواره علائمی آشکار می‌شوند که به شما کمک می‌کنند مشکل واقعی را شناسایی کنید.

مسئله‌یابی و حل مسئله

برای حل یک مسئله ابتدا باید آن را دقیقاً شناخت و تعریف صحیحی برای آن ارائه داد. یعنی ابتدا باید تعیین کنید که چه وضعیتی بر وجود مسئله دلالت دارد و کدام مسئله باید حل شود. به فرایند شناسایی مسائل، تعریف و اولویت‌بندی آنها «مسئله‌یابی» می‌گویند. در این مرحله باید مسئله یا مشکل اصلی را بیابید و بتوانید آن را خوب تعریف کنید. یکی از بهترین روش‌ها در این مرحله، استفاده از روش «پنج چرا» است. با استفاده از این روش، نه تنها می‌توانید به علت اصلی مشکل دست یابید، بلکه راه حل هم بر شما آشکار می‌شود. در شکل 1- 4- یک مثال از این روش آمده است.

مشکل: یکی از مشتریان شما ناراضی است. 
چرا؟
1- چرا مشتری ناراضی است؟
چرا؟
2- زیرا ما خدمات خود را به موقع ارائه نکردیم.
چرا؟
3- زیرا زمان انجام کار بیشتر از آنچه فکر می کردیم طول کشید.
چرا
4- زیرا ما پیچیدگی کار را در نظر نگرفته بودیم.
چرا؟
5- زیرا زمان زیادی برای طراحی فعالیت‌ها و تخمین زمان مورد نیاز هر فعالیت صرف نکردیم و در حال انجام پروژه‌های دیگر بودیم.
دلایل اصلی مشکل: ما به طور شفاف فرایندهای پروژه خود را بررسی نکردیم و زمان تخمین زده شده نادرست بوده است.

اصلاح الگوی مصرف در کشور:

اصلاح الگوی مصرف عبارت است از نهادینه کردن روش صحیح و مناسب استفاده از منابع مادی و غیرمادی کشور به صورتی که باعث ارتقای شاخص‌های زندگی مردم و کاهش هزینه‌ها شود. چگونه مصرف کردن این اصطلاح شامل، چه چیز مصرف کردن، شناسایی نیازهای واقعی و رعایت اعتدال و صرفه‌جویی در بهره‌برداری از امکانات و منابع است. اصلاح الگوی مصرف از جنبه‌های اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و سلامت قابل بررسی است بنابراین صرفه‌جویی همیشه مساوی با ارزان‌تر بودن نیست بلکه انتخاب به نحوی صورت بگیرد که مجموعۀ خصوصیات آن، از انتخاب‌های مشابه به صرفه‌تر، ماندگارتر و سالم‌تر باشد.

برای مثال در انتخاب پوشاک، هزینۀ مصرفی، ماندگاری، زیبایی، نسبت آن با سلامت بدن، سازگاری با فرهنگ جامعه و ... می‌تواند مورد توجه قرار بگیرد. به همین ترتیب دربارۀ مصرف مواد غذایی، علاوه بر هزینه‌ای که برای آن می‌شود. نوع ترکیبات و میزان مواد غذایی، اهمیت آن برای سلامت انسان، طعم، رنگ و مزۀ آن و حتی مدت زمانی که برای تهیه یا پخت آن لازم است. قابل توجه می‌باشد. اگر کلیۀ انتخاب‌های ما در زندگی، با همین نگرش صورت بگیرد، غیر از کاهش هزینه‌ها، به بهره‌وری بیشتر از امکانات نیز دست خواهیم یافت. ضمن اینکه این نگرش قابلیت اجرا در تمامی امور مادی و معنوی زندگی را دارد.