درسنامه آموزشی هدیههای آسمانی کلاس چهارم
درس 6: حرمی با دو گنبد
اتوبوس آرام آرام به راه میافتد.
سرم را به صندلی اتوبوس تکیه میدهم و به فکر فرو میروم.
مدّتها بود که آرزوی زیارت کربلا و دیگر شهرهای زیارتی عراق را داشتم. همیشه دعا میکردم و این سفر را از خدا میخواستم؛ تا اینکه امسال آرزویم برآورده شد.
خدا را شکر میکردم. باورم نمیشد! زیارت چند امام مهربان در یک سفر!
به گنبدهای طلایی دو طرف خیابان بِینُالحَرَمِین نگاه میکنم و در دلم از امام حسین (علیه السّلام) و حضرت ابوالفضل (علیه السّلام) خداحافظی میکنم.
چه لحظهی سختی است! لحظهی جدایی!
اتوبوس از شهر کربلا به مقصد شهر کاظمین خارج میشود. از پنجرهی اتوبوس به اطراف جادّه نگاه میکنم؛ به خانهها، ماشینها، نخلها و... .
کم کم چشمانم سنگین میشود و به خواب میروم.
صدای پدرم را میشنوم. مرا صدا میزند.
آرام چشمم را باز میکنم. حرمی با شکوه، با دو گنبد و گلدستههای طلایی در وسط شهر مانند نگینی میدرخشد. چشمهای خیس زائران به این منظره دوخته شده بود.
راهنمای کاروان برایمان گفت: «اینجا حرم مطهّر امام موسی کاظم (علیه السّلام) و امام جواد (علیه السّلام) است. این دو امام عزیز در زمان حاکمان عباّسی زندگی میکردند و با آن حاکمان ظالم مبارزه میکردند. امام موسی کاظم (علیهالسّلام) به دستور هارون الرّشید چهارده سال را در زندان سپری کرد. ایشان برای راهنمایی مردم سختیهای زیادی کشید».
بهصورت دسته جمعی به سوی حرم حرکت کردیم.
چیزی به تحویل سال نمانده بود؛ در کنار پدرم وارد حرم شدیم و با احترام سلام دادیم:
- السّلام علیک یا موسی بن جعفر …
- السّلام علیک یا امام جواد …
لحظهی زیبایی بود. بوی عطر و صدای صلوات همه جا پیچیده بود. همه به یکدیگر تبریک میگفتند و شکلات پخش میکردند.
هر وقت به یاد آن روزها میافتم، شیرینترین خاطرات زندگی در ذهنم مرور میشود.
برایم بگو (صفحه 46 کتاب درسی)
امام موسی کاظم (علیهالسّلام) چندمین امام است؟ امام موسی کاظم (ع) امام هفتم ما شعیان است.
آیا مطلبی دربارهی ایشان شنیدهاید یا خاطرهای از زیارت ایشان دارید؟
پدر ایشان امام جعفر صادق (ع) امام ششم هستند. چون خشم خود را فرو میبرد به کاظم لقبش دادند. کاظم یعنی فرو برندهی خشم. ایشان در زمان حاکمان عباسی زندگی میکردند و با آن حاکمان مبارزه میکردند. هارونالرشید ایشان را 14 سال به زندان انداختند. اما ایشان باز هم به راهنمایی مردم میپرداختند.
تدبر کنیم (صفحه 47 کتاب درسی)
وَ الکاظِمینَ الغَیظَ وَ العافینَ عَنِالنّاسِ (سورهی آل عمران، آیهی 134)
نیکوکاران کسانی هستند که خشم خود را فرو میبرند و خطاهای دیگران را میبخشند.
به داستانی که آموزگار برای شما تعریف میکند، گوش کنید. میان این آیه، داستان و لقب امام هفتم چه ارتباطی وجود دارد؟ لقب امام هفتم کاظم است که به معنای فرو برندهی خشم است. این آیه و داستان نیز بر این قضیه تاکید دارند که باید از خطا و اشتباه دیگران چشمپوشی کنیم و در هنگام عصبانیت خشم خود را فرو ببریم تا از نیکوکاران باشیم.
بهکار ببندیم (صفحه 47 کتاب درسی)
دوست دارم من هم مانند امام موسی کاظم (علیهالسّلام) خشم خودم را کنترل کنم؛ بنابراین سعی میکنم هنگام عصبانیت صبور باشم.
وقتی در حال انجام دادن تکالیفم هستم و دوستم، دستم را خط میزند، آرام از او خواهش میکنم که مراقب باشد.
وقتی دوستم به قولی که به من داده است، عمل نمیکند، با آرامش از او میخواهم دیگر این کار را تکرار نکند.
وقتی خواهر کوچکم بدون اجازه به وسایل من دست میزند، وسایلم را جمع میکنم و با او صحبت میکنم که دیگر به وسایل من دست نزند.
ایستگاه فکر (صفحه 48 کتاب درسی)
این داستان را بخوانید.
امام موسیٰ کاظم -علیه السّلام- با کارگرانش در نخلستان خود مشغول کار بود که بحث و دعوای دو کارگر توجّه او را جلب کرد.
کارگر اوّل فریاد میزد: «خودم دیدم خوشههای خرما را پشت دیوار انداختی تا آنها را برای خودت برداری و بفروشی!»
امام که متوجّه ماجرا شده بود، همراه با کارگر دوم چند قدم از بقیه دور شد و از او پرسید: «تو این کار را کردی؟»
کارگر که خجالت کشیده بود، سرش را پایین انداخت و گفت: «مرا ببخشید! شیطان وسوسهام کرد؛ دیگر این کار را تکرار نمیکنم».
امام کمی سکوت کرد و بعد، کارگر دیگر را صدا زد؛ سپس با آرامش گفت: «این مرد مانند برادر توست. او اشتباهی کرده است و دیگر آن را تکرار نمیکند. تو هم قول بده این ماجرا را برای کسی تعریف نکنی و آبروی دوست خود را نگه داری!»
آن مرد که از رفتار امام موسیٰ کاظم (علیهالسّلام) شرمسار شده بود با چشمهایی پر از اشک به امام نگریست و با خود گفت: … .
اکنون به این پرسشها پاسخ دهید.
- چه عنوانی برای داستان پیشنهاد میکنید؟ حفظ آرامش
- میان این داستان و آیهی درس چه ارتباطی وجود دارد؟ امام کاظم به آن مرد یاد داد که خشم خود را فرو ببرد و خطاهای دیگران را ببخشد، همانطور که خداوند در قرآن به این موضوع اشاره کرده است.
- فکر میکنید وقتی آن مرد خطاکار رفتار امام را دید با خود چه گفت؟ گفت: ای کاش خشم خود را کنترل میکردم و با آن مرد این رفتار ناپسند را نداشتم تا نزد امام شرمنده نمیشدم!
- از رفتار امام با آن دو کارگر چه چیزهایی یاد میگیریم؟ خشم خود را کنترل کنیم - آبروی دیگران را حفظ کنیم - خطای دیگران را ببخشیم
ایستگاه خلاقیت (صفحه 49 کتاب درسی)
یکی از داستانهای مربوط به زندگی امام کاظم (علیه السّلام) را بهصورت نمایش در کلاس اجرا کنید.