درسنامه آموزشی هدیههای آسمانی کلاس چهارم
درس 4: یک نماز و ده رکوع!
سینا کتاب «هدیههای آسمان» را در دست گرفته بود و دور اتاق قدم میزد و شعر میخواند:
«خدایا! آفتاب و آب از توست
ستاره، آسمان، مهتاب از توست
خدای غنچههای .................»
مادربزرگ در گوشهی اتاق نماز میخواند.
سینا با خود گفت: «هنوز که اذان نگفتهاند مادربزرگ چه نمازی می خواند!»
بعد هم با کنجکاوی در گوشهای نشست.
مادربزرگ سورهی حمد را خواند؛ بعد گفت: «بسم اللهّٰ الرّحمن الرّحیم» و خم شد برای رکوع: «سبحان اللّٰه، سبحان اللّٰه، سبحان اللّٰه»
سپس بلند شد و گفت: «قل هو اللّٰه احد» و بعد دوباره به رکوع رفت.

تعجّب سینا بیشتر شد: «چرا مادربزرگ سورهی توحید را کامل نخواند؟ چرا دو بار به رکوع رفت؟»
مادربزرگ در برابر چشمهای حیرتزدهی سینا، سه بار دیگر هم به رکوع رفت!
او هر بار که از رکوع بلند میشد، یک آیهی دیگر از سورهی توحید را میخواند.
سینا به سرعت به سراغ مادرش رفت. مادر هم در اتاق دیگر نماز میخواند. سینا کنار سجّادهی مادر نشست و منتظر ماند.
مادر سورهی حمد را خواند و بعد گفت: «بسم اللّٰه الرّحمن الرّحیم» و به رکوع رفت. سپس بلند شد و گفت: «قل هو اللّٰه احد» و دوباره به رکوع رفت.
سینا هاج و واج مانده بود!
«وای خدایا! مادرم هم مثل مادربزرگ، نماز میخواند؛ این چه نمازی است!»
مادر سه بار دیگر هم به رکوع رفت و هر بار که از رکوع بلند میشد، آیهای دیگر از سورهی توحید را میخواند.
او دو سجده کرد و از جا بلند شد و در رکعت دوم هم مثل رکعت اوّل پنج بار به رکوع رفت.
وقتی نماز مادر تمام شد، سینا جلو دوید؛ دست دور گردن مادر انداخت و گفت: «مادر جان، چرا شما و مادربزرگ امروز این طور نماز خواندید؟ چرا به جای دو بار، ده بار به رکوع رفتید!»
مادر لبخند زد و گفت: «من و مادربزرگ نماز آیات میخواندیم. وقتی ماه یا خورشید میگیرد یا حادثهای مانند زلزله رخ میدهد و یا سیل و رعد و برق ترسناک اتّفاق میافتد، واجب است نماز آیات بخوانیم. نماز آیات دو رکعت است و در هر رکعت پنج رکوع دارد».
سینا لبخند زد و گفت: «چه نماز جالبی!»
در این هنگام، توجّه سینا و مادر به خبر تلویزیون جلب شد: «بینندگان محترم! از چند دقیقه پیش پدیدهی کسوف در آسمان ایران آغاز شده است ...»
تلویزیون خورشیدگرفتگی را نشان میداد و سینا به فکر فرو رفته بود.
مادر پرسید: «به چه چیزی فکر میکنی؟»
سینا نگاهش را از تلویزیون برداشت و گفت: ... .

ببین و بگو (صفحه 35 کتاب درسی)
برای کدام یک از این موارد، خواندن نماز آیات واجب است؟ ماه گرفتگی، زلزله، خورشید گرفتگی و سیل

بررسی کنید (صفحه 36 کتاب درسی)
تنها یکی از این دانشآموزان، تعریف صحیحِ نماز آیات را بیان میکند. آن را مشخّص کنید. نمازی است دو رکعتی که در هر رکعت یک حمد میخوانیم و سوره را به پنج قسمت تقسیم میکنیم و بعد از هر قسمت به رکوع میرویم.

کامل کنید (صفحه 37 کتاب درسی)
این شکل نشان میدهد یک رکعت از نماز آیات چگونه خوانده میشود. با توجّه به آیات سورهی توحید آن را کامل کنید.
رکوع اول: بِسمِ اللّٰهِ الرَّحمٰنِ الرَّحیمِ
رکوع دوم: قُل هُوَ اللّٰهُ اَحَد.
رکوع سوم: اَللّٰهُ الصَّمَدُ.
رکوع چهارم: لَم یَلِد وَ لَم یولَد.
رکوع پنجم: وَ لَم یَکُن لَهُ و کُفُوًا اَحَدٌ.

ایستگاه فکر (صفحه 38 کتاب درسی)
این متن را بخوانید و به پرسش پایان آن پاسخ دهید.
میان نماز صبح و نماز آیات چه تفاوتهایی هست؟ در نماز صبح بعد از حمد، سوره توحید را میخوانیم و سپس به رکوع و سجده میرویم. اما در نماز آیات در هر رکعت یک حمد میخوانیم و سوره توحید را پنج قسمت کرده و بعد از خواندن هر قسمت به رکوع میرویم. البته نماز صبح در هر رکعت یک رکوع دارد، اما نماز آیات در هر رکعت پنج رکوع و در کل ده رکوع دارد.

تمرین کنید (صفحه 39 کتاب درسی)
به کمک معلّم خود، خواندن صحیح نماز آیات را در مدرسه تمرین کنید.
با خانواده (صفحه 39 کتاب درسی)
آیا نماز آیات را به شکل دیگری هم میتوانیم بخوانیم؟ بله نماز آیات را میتوانیم به شکل دیگری بخوانیم. در هر رکعت بعد از حمد، سوره توحید را به جای تقسیم به پنج قسمت یک بار کامل خوانده و بعد به رکوع میرویم. وقتی که از رکوع بلند شدیم سوره را کامل خوانده و دوباره به رکوع میرویم و در هر رکعت پنج بار این کار را تکرار میکنیم.