درسنامه آموزشی هدیه های آسمانی کلاس ششم
درس 2: بهترین راهنمایان
«از مسیر اصلی میرویم؛ نه از بیراهه. مراقبیم در پرتگاهها نیفتیم. اگر کسی از حرکت باز ماند، او را تنها نمیگذاریم و همه به او کمک میکنیم. تکروی نمیکنیم. همگی پشت سر راهنما حرکت میکنیم. به طبیعت آسیب نمیزنیم و از شتابزدگی پرهیز میکنیم...»
آقای رحمتی نکات ضروری را پای کوه به گروه ما تذکّر میدهد و حرکت را آغاز میکنیم. او مربّی قرآن ماست. این هفته قرار است جلسه را بالای کوه نزدیک شهر تشکیل دهیم.
از دامنهی کوه بالا میرویم.
چه هوای پاکی! چه منظرهی باشکوه و بینظیری!
سراسر دشتها و دامنهها در برابرمان است و تمام شهر را با یک نگاه میبینیم!
بعد از ساعتی حرکت، کنار هم مینشینیم. آقای رحمتی میگوید:
«موضوع این جلسهی ما «بهترین راهنمایان» است. خیلیها ما را در زندگی راهنمایی میکنند و به ما کمک میرسانند؛ امّا یادمان باشد که راهنمایان اصلی و حقیقی ما کسانی هستند که خدای مهربان آنها را انتخاب کرده است. پیامبران و امامان بهترین راهنمایان ما هستند».
بعد از این مقدّمه، بچّهها یکی یکی صحبت کردند:
- پیامبر کسی است که از سوی خدا انتخاب شده است. او «پیام» خدا را برای مردم میآورد و آنها را به پرستش خدای یگانه دعوت میکند.
- پیامبران از بین خود مردم انتخاب میشدند و زندگی آنان مثل همهی مردم بود. کارهایی مانند چوپانی و کشاورزی انجام میدادند و برای خانوادهشان زحمت میکشیدند.
- بعضی از پیامبران کتاب آسمانی داشتند؛ مثل تورات، انجیل و قرآن.
- گاهی پیامبران برای اینکه ثابت کنند پیامبر هستند از «مُعجِزِه» استفاده میکردند؛ یعنی کارهایی میکردند که مردم عادی نمیتوانستند انجام دهند. این معجزات، دلایل روشنی بود که نشان میداد آنها از سوی خدا فرستاده شدهاند.
- اوّلین پیامبر خدا، حضرت آدم (علیه السّلام) بود و آخرین پیامبر، حضرت محمّد (صلّی اللهعلیه وآله) است.
آقای رحمتی که از حرفهای بچهها به وجد آمده بود، گفت: «آفرین! نکتههای ارزشمندی را گفتید. زندگی مثل کوهپیمایی است که اگر نقشهی راه و راهنما نداشته باشیم، نمیتوانیم به راحتی به قلّه برسیم. راهنمای آگاه، مسیر رسیدن به قلّه را خیلی خوب میداند؛ میداند که چه پرتگاهها و چه خطرهایی در برابر ماست. پیامبران بهترین راهنمایان زندگی هستند. آنها با دلسوزی و مهربانی، مراقب همه بودند و به بهترین شیوه انسانها را هدایت میکردند.»
بعد از صحبتهای آقای رحمتی، قرار شد بچّهها از چیزهایی که دربارهی زندگی هر یک از پیامبران شنیدهاند، صحبت کنند. بحث با شور و شعف خاصی در هوای دلپذیر بالای کوه ادامه پیدا کرد... .
برایم بگو (صفحهٔ 17 کتاب درسی)
پیامبران به مردم کمک می کردند تا خدا را بشناسند و در صلح و آرامش کنار یکدیگر زندگی کنند و با عمل به دستورات الهی مسیر صحیح زندگی را بیابند و در مقابل ظلم و ستم ساکت ننشینند و با آن به مبارزه بپردازند.
تدبّر کنیم (صفحهٔ 17 کتاب درسی)
این آیات و ترجمهی آنها را بخوانید. هر آیه به چه مطلبی دربارهی پیامبران اشاره میکند؟
اِذْ بَعَثَ فِیهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ (سورهی آلعمران، آیه 164)
(خداوند نعمت بزرگی به مومنان بخشید)؛ هنگامی که برای آنها پیامبری از میان خودشان فرستاد.
پیامبران از میان خود مردم برگزیده میشدند؛ یعنی انسانهایی بودند مانند دیگران، که با مشکلات و نیازهای مردم آشنا بودند و با زندگی عادی انسانها ارتباط داشتند.
لَقَد اَرسَلنا رُسُلَنا بِالبَیِّناتِ وَ اَنزَلنا مَعَهُمُ الکِتابَ ... (سورهی حدید، آیهی 25)
ما رسولان خود را با دلایل روشن فرستادیم و با آنها کتاب آسمانی نازل کردیم.
پیامبران با معجزات و دلایل روشن و کتابهای آسمانی برای هدایت مردم آمدهاند.
وَ لَقَدْ بَعَثْنا فِی کُلِّ أُمَّةٍ رَسُولًا أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَ اجْتَنِبُوا الطَّاغُوتَ (سورهی نحل، آیهی 36)
ما برای هر امّتی، پیامبری فرستادیم که (میگفت): «خدای یکتا را بپرستید و از (اطاعت) طاغوت بپرهیزید...».
تمام پیامبران، مردم را به یکتاپرستی دعوت میکردند.
گفت و گو کنید (صفحهٔ 18 کتاب درسی)
دربارهی هر یک از پیامبران اولوالعزم چه میدانید؟ در گروههای خود گفتوگو کنید و نتیجهی آن را به کلاس گزارش دهید.
پیامبران اولوالعزم پنج نفر هستند: نوح، ابراهیم، موسی، عیسی و محمد (علیهمالسلام).
آنها پیامبرانی بودند که دارای شریعت (دین) مستقل و کتاب آسمانی بودند و در برابر سختیها صبور و استوار ماندند. هر کدام نقش مهمی در هدایت مردم و مبارزه با ظلم داشتند.
ایستگاه فکر (صفحهٔ 19 کتاب درسی)
برای آشنایی بیشتر با زندگی و دستورات پیامبران چه راههایی را میشناسید؟
1- مطالعهی قرآن کریم 2- مطالعه کتب بزرگان دین که راجع به پیامبران و آموزههای ایشان نوشته شده است. 3- تحقیق و پژوهش دربارهی زندگی پیامبران و آشنایی با احادیث آنها 4- شرکت در مراسمهای مذهبی و دینی در مساجد، حسینیهها و هیئتها 5- هم کلام شدن با افراد عالم و متدین
تحقیق کنید (صفحهٔ 19 کتاب درسی)
به جز پیامبران اولوالعزم، داستان زندگی کدام یک از پیامبران در قرآن آمده است؟ یکی را انتخاب، و خلاصهی آن را برای دوستانتان بیان کنید.
یکی از پیامبرانی که داستان زندگیاش در قرآن آمده، حضرت یوسف (علیهالسلام) است.
او پسر حضرت یعقوب بود و در کودکی توسط برادرانش از روی حسادت به چاه انداخته شد. سپس به عنوان برده به مصر برده شد و بعد از سالها سختی، به مقام بزرگی در دربار پادشاه رسید. خداوند به او علم تعبیر خواب داد و سرانجام دوباره با پدر و خانوادهاش دیدار کرد. داستان حضرت یوسف نمونهای از صبر، پاکدامنی و توکل به خداست.