درسنامه آموزشی آموزش قرآن کلاس پنجم
درس سوم: یادآوری وقف بر ـه و ـه ی
جلسهی اول
تمرین اول
آیات ١٨٨ تا ١٩٥ سورهی اَعراف را در گروه های دو یا سه نفره برای یک دیگر بخوانید.
قُلْ لَا أَمْلِکُ لِنَفْسِی نَفْعًا وَلَا ضَرًّا إِلَّا مَا شَاءَ اللَّهُ وَلَوْ کُنْتُ أَعْلَمُ الْغَیْبَ لَاسْتَکْثَرْتُ مِنَ الْخَیْرِ وَمَا مَسَّنِیَ السُّوءُ إِنْ أَنَا إِلَّا نَذِیرٌ وَبَشِیرٌ لِقَوْمٍ یُؤْمِنُونَ ﴿۱۸۸﴾
هُوَ الَّذِی خَلَقَکُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَجَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا لِیَسْکُنَ إِلَیْهَا فَلَمَّا تَغَشَّاهَا حَمَلَتْ حَمْلًا خَفِیفًا فَمَرَّتْ بِهِ فَلَمَّا أَثْقَلَتْ دَعَوَا اللَّهَ رَبَّهُمَا لَئِنْ آتَیْتَنَا صَالِحًا لَنَکُونَنَّ مِنَ الشَّاکِرِینَ ﴿۱۸۹﴾
فَلَمَّا آتَاهُمَا صَالِحًا جَعَلَا لَهُ شُرَکَاءَ فِیمَا آتَاهُمَا فَتَعَالَی اللَّهُ عَمَّا یُشْرِکُونَ﴿۱۹۰﴾
أَیُشْرِکُونَ مَا لَا یَخْلُقُ شَیْئًا وَهُمْ یُخْلَقُونَ ﴿۱۹۱﴾
وَلَا یَسْتَطِیعُونَ لَهُمْ نَصْرًا وَلَا أَنْفُسَهُمْ یَنْصُرُونَ ﴿۱۹۲﴾
وَإِنْ تَدْعُوهُمْ إِلَی الْهُدَی لَا یَتَّبِعُوکُمْ سَوَاءٌ عَلَیْکُمْ أَدَعَوْتُمُوهُمْ أَمْ أَنْتُمْ صَامِتُونَ ﴿۱۹۳﴾
إِنَّ الَّذِینَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ عِبَادٌ أَمْثَالُکُمْ فَادْعُوهُمْ فَلْیَسْتَجِیبُوا لَکُمْ إِنْ کُنْتُمْ صَادِقِینَ ﴿۱۹۴﴾
أَلَهُمْ أَرْجُلٌ یَمْشُونَ بِهَا أَمْ لَهُمْ أَیْدٍ یَبْطِشُونَ بِهَا أَمْ لَهُمْ أَعْیُنٌ یُبْصِرُونَ بِهَا أَمْ لَهُمْ آذَانٌ یَسْمَعُونَ بِهَا قُلِ ادْعُوا شُرَکَاءَکُمْ ثُمَّ کِیدُونِ فَلَا تُنْظِرُونِ﴿۱۹۵﴾
تمرین دوم
آیات درس را از نوار گوش کنید و با نشان دادن خط، همراه و شبیه نوار بخوانید.
جلسهی دوم (صفحهٔ 19 کتاب درسی)
تمرین اول
قرائت آیات درس را از نوار گوش کنید و با نشان دادن خط، همراه با نوار بخوانید. دقت کنید در هنگام وقف، حرکات آخر ـه و و ـه (واو و الف کوچک) خوانده نمیشود.
تمرین دوم
این عبارات قرآنی را بخوانید، در آخر هر سطر وقف کنید و به ترجمهی آن ها توجه نمایید.
١- وَ جاهِدوا فی اللِّٰه حَقَّ جِهاِده (هی)
و تلاش و جهاد کنید در راه خدا آن چنان که حقّ تلاش و جهاد اوست. حج ٧٨
٢- قالَ یا قَومِ اعبُدُوا اللّٰهَ ما لَکُم مِن الٍٰه غَیرُه و (هو)
گفت ای قوم من عبادت کنید خدا را، نیست برای شما هیچ خدایی جز او. اَعراف 59
٣- لیَجزیَ الَّذینَ ءامَنوا وَ عَمِلُوا الصّاِلحاتِ مِن فَضلهٰ (هی)
تا پاداش دهد به کسانی که ایمان آوردند و کارهای خوب انجام دادند، از لطف و رحمتش روم ٤5
کار در کلاس
تمرین اول
با دقت در ترجمهی آیات صفحهی قبل، معنای صحیح را علامت بزنید.
١- جاهِدوا: *جهاد کنید عبادت کنید
٢- اُعبُدوا: جهاد کنید *عبادت کنید
٣- ءامَنوا: انجام دادند *ایمان آوردند
٤- عَمِلوا: *انجام دادند ایمان آوردند
٥- صاِلحات: *کارهای خوب کار خوب
تمرین دوم
این عبارات قرآنی را بخوانید و ترجمهی آن ها را کامل کنید.
١- یاۤ اَیُّهَا النّاسُ اعبُدوا رَبَّ کُمُ بقره ٢١
ای مردم عبادت کنید پروردگار تان را
٢- وَ جاهِدوا باَمواِلکُم وَ اَنفُسِکُم فی سَبیلِ اللّٰه توبه ٤١
و جهاد کنید با اموالتان تان و جان هایتان در راه خدا
٣- وَ بَشِِّر الَّذینَ ءامَنوا وَ عَمِلُوا الصّاِلحاتِ اَنَّ لَهُم جَنّات بقره ٢١
و بشارت ده کسانی را که ایمان آوردند و انجام دادند کارهای خوب که برای آن ها بهشت هایی است.
جلسهی سوم
خواندن از روی قرآن کامل
از نمازخانه یا دفتر مدرسه به تعداد کافی، قرآن به کلاس بیاورید؛ هر میز حداقل یک قرآن داشته باشد. با راهنمایی آموزگار یک صفحه از قرآن را به صورت تصادفی باز کنید. سپس دانش آموزان هر میز، آیات آن صفحه را برای یک دیگر میخوانند. آن گاه هر دانش آموز حدود یک سطر را با صدای بلند میخواند.
پیام قرآنی
وَ اذا قُرِیَٔ القُرءانُ
هنگامی که قرآن خوانده میشود،
فَاستَمِعوا لَهو وَ اَنصِتوا
به آن گوش دهید و ساکت باشید؛
لَعَلَّکُم تُرحَمونَ
تا لطف و رحمت خدا شامل شما شود.
سورهی اَعراف، آیهی ٢
فعالیت
١- دربارهی این پیام زیبای قرآنی با دوستان خود گفت و گو کنید.
٢- پیام قرآنی این درس را در قرآن کامل پیدا کنید و آن را با صدای بلند بخوانید.
جلسهی چهارم (صفحهٔ 23 کتاب درسی)
انس با قرآن در خانه
تمرین اول
آیات درس را برای اعضای خانوادهی خود بخوانید. خوب است آیات درس را با نوار تمرین کرده و هنگام شنیدن قرائت آیات درس به چگونگی وقف در آخر آیات دقت کنید.
تمرین دوم
این عبارات قرآنی را بخوانید و دور حرکاتی که هنگام وقف خوانده نمیشوند، خط بکشید.
١- آتِ ذَا الْقُرْبى حَقَّهُ وَ اِسراء ٢٦
٢- وَ هُوَ الْقاهِرُ فَوْقَ عِبادِهِ اَنعام ٦١
٣- وَ لَیَنصُرَنَّ اللهُ مَن یَنصُرُه حج ٤٠
٤- مَنْ ذَا الَّذي يَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلاَّ بِإِذْنِهِ بقره ٢55
تمرین سوم
در عبارات تمرین بالا، حرکت قبل از حروف ناخوانا را به ساکن یا تشدید بعد از آن ها، با فلش وصل کنید.
خواندن روزانهی قرآن
هر روز تعدادی از آیات ١٩٦ تا ٢٠٦ سورهی اَعراف را از روی صفحهی بعد شبیه نوار بخوانید.
إِنَّ وَلِیِّیَ اللَّهُ الَّذِی نَزَّلَ الْکِتَابَ وَهُوَ یَتَوَلَّی الصَّالِحِینَ ﴿۱۹۶﴾
وَالَّذِینَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ لَا یَسْتَطِیعُونَ نَصْرَکُمْ وَلَا أَنْفُسَهُمْ یَنْصُرُونَ﴿۱۹۷﴾
وَإِنْ تَدْعُوهُمْ إِلَی الْهُدَی لَا یَسْمَعُوا وَتَرَاهُمْ یَنْظُرُونَ إِلَیْکَ وَهُمْ لَا یُبْصِرُونَ ﴿۱۹۸﴾
خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ وَأَعْرِضْ عَنِ الْجَاهِلِینَ ﴿۱۹۹﴾
وَإِمَّا یَنْزَغَنَّکَ مِنَ الشَّیْطَانِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ إِنَّهُ سَمِیعٌ عَلِیمٌ ﴿۲۰۰﴾
إِنَّ الَّذِینَ اتَّقَوْا إِذَا مَسَّهُمْ طَائِفٌ مِنَ الشَّیْطَانِ تَذَکَّرُوا فَإِذَا هُمْ مُبْصِرُونَ﴿۲۰۱﴾
وَإِخْوَانُهُمْ یَمُدُّونَهُمْ فِی الْغَیِّ ثُمَّ لَا یُقْصِرُونَ ﴿۲۰۲﴾
وَإِذَا لَمْ تَأْتِهِمْ بِآیَةٍ قَالُوا لَوْلَا اجْتَبَیْتَهَا قُلْ إِنَّمَا أَتَّبِعُ مَا یُوحَی إِلَیَّ مِنْ رَبِّی هَذَا بَصَائِرُ مِنْ رَبِّکُمْ وَهُدًی وَرَحْمَةٌ لِقَوْمٍ یُؤْمِنُونَ ﴿۲۰۳﴾
وَإِذَا قُرِئَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُوا لَهُ وَأَنْصِتُوا لَعَلَّکُمْ تُرْحَمُونَ ﴿۲۰۴﴾
وَاذْکُرْ رَبَّکَ فِی نَفْسِکَ تَضَرُّعًا وَخِیفَةً وَدُونَ الْجَهْرِ مِنَ الْقَوْلِ بِالْغُدُوِّ وَالْآصَالِ وَلَا تَکُنْ مِنَ الْغَافِلِینَ ﴿۲۰۵﴾
إِنَّ الَّذِینَ عِنْدَ رَبِّکَ لَا یَسْتَکْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِهِ وَیُسَبِّحُونَهُ وَلَهُ یَسْجُدُونَ﴿۲۰۶﴾