درسنامه آموزشی هدیههای آسمانی پنجم
درس 7: رنگین کمان جمعه
سالها پیش هر وقت نامت را میشنیدم به یاد تعطیلی و استراحت و تفریح و مهمانی میافتادم؛ و فکر میکردم جمعهها همه جا و همه چیز تعطیل میشود!
کم کم خیلی چیزها دربارهات یاد گرفتم و تو را بیشتر شناختم و تو در نگاه من بزرگتر و زیباتر شدی.
امام علی علیه السّلام میفرماید: «رمضان بهترین ماه سال، شب قدر، بهترین شب سال و جمعه، بهترین روز هفته است.»
جمعهی عزیز!
اینک تو برای من نه یک روز هفته، بلکه رنگین کمانی تماشایی و دوست داشتنی هستی که در پایان هر هفته در آسمان زندگی من نمایان میشوی. هر یک از رنگهایت کاری ارزشمند است که هم به سلامت جسمی ما کمک میکند و هم موجب نشاط و شادی قلب ما میشود.
جمعهی عزیز!
دوست دارم هفت نام زیبا برای رنگهایت انتخاب کنم:
1- روز شادی با خانواده
از شنبه تا پنجشنبه، اعضای خانواده مشغول کارهای خود هستند و فرصت زیادی ندارند تا مدّتی طولانی در کنار هم باشند؛ امّا وقتی تو میآیی، همگی ساعتها کنار هم جمع میشویم؛ با هم حرف میزنیم و شادی میکنیم. پیامبر خدا نیز سفارش کردهاند که خانوادهی خود را روز جمعه شادمان کنید.
2- روز نظافت و پاکیزگی
پیامبر خدا میفرماید: «روز جمعه حمّام بروید و غسل جمعه کنید؛ ناخنهایتان را کوتاه کنید؛ عطر بزنید و لباسهای تمیز و نو بپوشید.»
من از وقتی «غسل جمعه» را یاد گرفتهام، آن را انجام میدهم؛ با اینکه زمان زیادی طول نمیکشد، ثواب بسیاری دارد.
وقتی برای غسل زیر دوش میروم؛ اوّل سر و گردنم را میشویم؛ بعد سمت راست بدن و بعد سمت چپ بدنم را میشویم، به طوری که آب به همه جای بدنم برسد.
3- روز عبادت و نماز جمعه
خدای مهربان در یکی از سورههای قرآن که اتّفاقاً به نام تو نیز هست، مؤمنان را به «نماز جمعه» دعوت میکند.
چه اجتماع با شکوهی!
امام جمعه در دو خطبهی نماز دربارهی دین و اخلاق سخن میگوید و نمازگزاران را از اوضاع کشور و جهان اسلام باخبر میکند. سپس نماز جمعه برپا میشود و مردم در صفهای به هم پیوسته، شانه به شانهی هم عبادت میکنند و در پایان، دسته جمعی دست به دعا بر میدارند و برای کشور عزیزمان و مسلمانان جهان دعا میکنند.
4- روز دیدار با خویشاوندان و عیادت از بیماران
در طول هفته شاید نتوانیم به پدربزرگ و مادربزرگ یا خویشاوندان و دوستان سری بزنیم یا به عیادت بیماران برویم؛ امّا وقتی تو مهمان خانههای ما میشوی، فرصت همهی این کارها فراهم است.
5- روز نیکی
پیامبر خدا میفرماید: «ثواب کار نیک در روز جمعه چند برابر میشود». اگر در این روز به دوستان و همسایگان کمک کنیم یا به نیازمندان صدقه بدهیم، خدای مهربان پاداش چند برابر به ما میدهد.
6- روز زیارت و صلوات
وقتی تو از راه میرسی، یکی از بهترین فرصتها برای زیارت و صلوات است. زیارت گاهی از نزدیک انجام میشود و گاهی از دور. زیارت از نزدیک برای همه امکانپذیر نیست؛ امّا زیارت از راه دور را همه میتوانند انجام دهند. ما میتوانیم هر زمان که بخواهیم از داخل خانه به پیامبر خدا و امامان عزیز سلام دهیم؛ این کارِ ساده نوعی زیارت است.
فرستادن صلوات نیز از محبوبترین عبادتهای این روز است.
7- روز امام زمان (عَجَّلَ اللهُ فَرَجَه)
امام مهربان ما در روز جمعه ظهور خواهد کرد. هر بار که جمعه میشود، چشم به راه امام عزیزمان هستیم و برای دیدن آفتابِ رویَش بی تاب میشویم و برای آمدنش دعا میکنیم.
جمعهی عزیز!
اگر چه بسیاری از این کارهای ارزشمند را در روزهای دیگر هم میتوان انجام داد، امّا وقتی تو به دیدار ما میآیی و با ما همنشین میشوی، فرصت و انگیزهی بیشتری برای انجام دادن این کارها داریم.
همین که خورشید کم کم غروب میکند و تو لحظه لحظه از ما جدا میشوی، دلم برایت میگیرد و برای دیدنِ دوبارهات چشم انتظار میمانم!
کامل کنید (صفحه 52 کتاب درسی)
با کمک معلّم خود، شکل خواندن نماز جمعه را کامل کنید:
نماز جمعه، دو رکعت است. به کسی که نماز جمعه را برای مردم میخواند، امام جمعه میگویند. امام جمعه ابتدا دو خطبه میخواند و سپس همه برای خواندن نماز آماده میشویم. در رکعت اوّل، نیّت میکنیم و بعد از امام جمعه تکبیرهًْ الاحرام میگوییم. یعنی میگوییم: الله اکبر
سپس امام جمعه، حمد و سوره را میخواند و ما ساکت هستیم و به آن گوش میدهیم. آن گاه امام، دستها را برای قنوت به آسمان بلند میکند و دعا میکند. ما نیز دعای قنوت را میخوانیم . سپس رکوع و دو سجده را انجام میدهیم.
در رکعت دوم نیز امام جمعه، حمد و سوره را میخواند و ما ساکت هستیم. بعد امام جمعه به رکوع می رود و ما نیز به رکوع میرویم.
امام جمعه بعد از رکوع میایستد؛ دستها را برای قنوت بالا میآورد و دعا میخواند. ما نیز قنوت میگیریم و دعا میکنیم.
امام جمعه بعد از قنوت بلافاصله به سجده میرود و ما نیز به سجده میرویم.
بعد از دو سجده مینشینیم و ذکر تشهّد و سلام را همراه با امام جمعه میخوانیم.
بررسی کنید (صفحه 53 کتاب درسی)
با توجّه به آنچه خواندید، چه تفاوتی میان نماز جمعه و یک نماز دو رکعتی هست؟
| در نماز جمعه | در یک نماز دو رکعتی |
| دو خطبه و سخنرانی دارد. | خطبه و سخنرانی ندارد. |
| دو قنوت میخوانیم. | یک قنوت میخوانیم. |
| در رکعت اوّل، پس از حمد و سوره، قنوت میخوانیم. | در پایان رکعت اول رکوع میرویم. |
| در پایان رکعت دوم، اول رکوع میرویم، سپس قنوت میخوانیم. | در رکعت دوم، پس از حمد و سوره، ابتدا قنوت میخوانیم و سپس به رکوع میرویم. |
تدبر کنیم (صفحه 54 کتاب درسی)
این آیه را بخوانید:
یا اَیُّهَا الَّذینَ آمَنوا اِذا نودِیَ لِلصَّلاةِ مِن یَومِ الجُمُعَةِ فَاسعَوا اِلیٰ ذِکرِ اللّٰهِ (سورهی جمعه، آیهی 9)
ای کسانی که ایمان آوردهاید، هنگامی که نماز جمعه برگزار میشود به سوی آن بشتابید.
به نظر شما چرا خواندن نماز جمعه، این قدر سفارش شده است؟
- زیرا یک نماز عبادی و سیاسی میباشد.
- وحدت مسلمانان را نشان میدهد.
- آماده بودن مسلمانان برای دفاع از اسلام و کشور را نیز نشان میدهد.
- آگاهی از دستورات دینی و اخلاقی که توسط امام جمعه بیان میشود.
بگرد و پیدا کن (صفحه 54 کتاب درسی)
مراحل غسل را به ترتیب شمارهگذاری کنید.

به کار ببندیم (صفحه 55 کتاب درسی)
با توجّه به کارهای خوبی که باید روز جمعه انجام دهید، یک برنامهی مناسب برای خودتان بنویسید.
| ردیف | زمان | نوع فعّالیت |
|---|---|---|
دعا کنیم (صفحه 55 کتاب درسی)
روزهای جمعه، دعا میکنم که...
خدای مهربان ظهور امام زمان (عج) را تسریع کند.
برای سلامتی خود و خانوادهام دعا کرده و از خدا سپاسگزارم که خانوادهٔ خوبی به من داده است .
خداوند توانایی انجام اعمال صالح را به من عطا کند.
خاطرهگویی (صفحه 55 کتاب درسی)
خاطرات خود از شرکت در نماز جمعه را برای دوستانتان در کلاس تعریف کنید.
با خانواده (صفحه 56 کتاب درسی)
- نماز جمعه در شهر شما در چه مکانی برگزار میشود؟
- نام امام جمعهی شهر شما چیست؟