درسنامه آموزشی تجارت الکترونیک و امنیت شبکه کلاس دوازدهم شبکه و نرم افزار رایانه (صنعت)

واحد یادگیری 3

آیا تا به‌حال پی‌برده‌اید

- چگونه شبکه یک سازمان را به اینترنت متصل کنیم؟
- چگونه شبکه شعبه‌های مختلف یک سازمان به‌هم متصل می‌شوند؟
- در چه شرایطی و چگونه می‌توان دسترسی کاربران به شبکه را مدیریت کرد؟
- چگونه می‌توان سرعت اتصال کاربران به شبکه را کنترل کرد؟

هدف از این واحد شایستگی، استفاده از مسیریاب برای اتصال شبکه‌ها به یکدیگر و مدیریت دسترسی به شبکه است.

استاندارد عملکرد

اتصال به اینترنت از طریق مسیریاب، ایجاد نقطه دسترسی عمومی و احراز هویت کاربران

تاریخچه ارسال مرسولات پستی به زمان هخامنشیان و چاپارها در سالیان دور باز می‌گردد که در آن چاپارها در میان راه با استفاده از ایستگاه‌های میانی و با اعلام کردن مسیر به یکدیگر بسته‌ها را جابه‌جا می‌کردند و مسیر خود را تا رسیدن به مقصد یافته، مرسوله را تحویل گیرنده می‌دادند. سیستم‌های پستی امروزی با تغییر و بهینه‌سازی این روش، سریع‌تر و در مقیاس وسیع‌تر کار ارسال مرسولات پستی را انجام می‌دهند.

شهر یزد یکی از شهرهای با قدمت بسیار زیاد ایران است که گم شدن در بافت تاریخی آن بسیار آسان است. عرض برخی از راه‌ها تنها به اندازه دو نفر بوده، بسیار پر پیچ و خم است. انتهای بسیاری از کوچه‌ها نیز بن‌بست است. ورودی برخی خانه‌ها دالان‌های طولانی است. اگر مأمور پستی بخواهد بسته‌ای را در این شهر به مقصد برساند، باید در پیدا کردن مسیر بسیار ماهر باشد. دانا می‌خواهد از مشهد برای پسرخاله خود کوشا سوغات متبرک ارسال کند. اتفاقاً خانه کوشا در بافت تاریخی شهر یزد قرار دارد. دانا سوغات متبرک را تهیه کرده، سپس بسته‌بندی می‌کند. نشانی فرستنده و گیرنده را روی بسته می‌نویسد و به اداره پست می‌رود.

کارمند اداره پست شهر مشهد براساس مقصد مرسولات پستی آن‌ها را دسته‌بندی کرده، بسته سوغاتی را برای ارسال از مسیر مناسب آماده می‌کند. پس از ارسال از طریق مسیر هوایی - ریلی یا زمینی کارمند اداره پست شهر یزد با دریافت بسته سوغاتی با توجه به نشانی مقصد آن را تحویل مأمور پستی می‌دهد. مأمور پستی هم بسته را از بهترین مسیر به‌دست کوشا می‌رساند. مأمور پست شهر یزد لازم نیست از آدرس فرستنده آگاه باشد. به‌طور متقابل مأمور پست شهر مشهد نیز نمی‌داند بسته در شهر یزد چگونه به مقصد خود می‌رسد.

مسیریاب

اداره پست نحوه عملکرد یک مسیریاب در فرایند مسیریابی بسته‌های داده در شبکه را تداعی می‌کند. مسیریاب شبکه دستگاهی است که تصمیم می‌گیرد بسته‌های اطلاعاتی دریافت شده از خارج شبکه به مقصد مشخص و بسته‌های ارسالی به خارج شبکه را در چه مسیری هدایت کند.

برای ارسال بسته پستی، کارمند مسئول پست با توجه به نوع و تعداد بسته‌های ارسالی باید برخی ملاحظات را رعایت کند. برای مثال اگر بسته‌های ارسالی نامه باشند، نیاز به مراقبت خاصی ندارند ولی اگر بسته شکستنی باشد باید با احتیاط جابه‌جا شود. یا برخی بسته‌ها باید به سرعت ارسال شوند و برخی می‌توانند در صف انتظار باقی بمانند. در دنیای شبکه مسیریاب‌های مختلفی با توانایی مدیریت شرایط مختلف بسته‌های ارسالی/دریافتی به‌وسیله شرکت‌های مختلف تولید شده‌اند. برخی مسیریاب‌ها توانایی ارسال/ دریافت بسته‌های کمتری را دارند ولی قیمت بسیار مناسبی دارند. برخی نیز قیمت بسیار بالایی دارند ولی می‌توانند حجم بسیار زیادی از داده‌ها را در شبکه‌های مختلف مسیریابی کرده، شبکه‌ای پایدار برقرار کنند.

شاخص‌های انتخاب مسیریاب

آیا تاکنون یک مسیریاب را از نزدیک دیده‌اید؟ یک مسیریاب از چه اجزایی تشکیل شده است؟

آیا مسیریاب از نظر قطعات تشکیل‌دهنده می‌تواند رایانه محسوب شود؟

مسیریاب یک دستگاه الکترونیکی است که مانند هر رایانه دیگری از برد الکترونیکی، پردازنده، RAM، حافظه ذخیره‌سازی، درگاه‌های شبکه و منبع‌ تغذیه تشکیل شده و دارای سیستم عامل است.

برد اصلی: مانند برد اصلی یک رایانه عمل کرده، وظیفه اتصال سایر قطعات الکترونیکی مسیریاب را برعهده دارد.

پردازنده: مسیریاب برای عبور دادن بسته‌های اطلاعاتی نیاز به پردازش دارد. هر چه میزان پهنای باند ورودی و خروجی و عملیات مسیریابی مانند ترجمه آدرس بیشتر باشد نیاز به قدرت پردازش بیشتری دارد.

RAM: محل ذخیره‌سازی موقت اطلاعاتی مانند جدول‌های مسیریابی، بارگذاری سیستم عامل مسیریاب، ذخیره‌سازی تنظیمات و... است.

حافظه: این حافظه محلی برای نگهداری پرونده‌های مسیریاب است و می‌تواند با کارت‌های MicroSD افزایش یابد.

درگاه‌های شبکه: از نوع درگاه 10/100/1000 LAN و یا درگاه‌های فیبر نوری SFP است. برخی مسیریاب‌ها دارای یک یا چند کارت شبکه بی‌سیم هستند.

منبع تغذیه: مانند هر دستگاه رایانه یک منبع تغذیه برای تأمین برق دستگاه وجود دارد که بسته به توان مصرفی قطعات ظرفیت آن می‌تواند متغیر باشد. در برخی از دستگاه‌ها برای اطمینان یک منبع تغذیه اضافی هم درنظر می‌گیرند. برخی دستگاه‌ها نیز برق خود را از طریق کابل شبکه تأمین می‌کنند.

سیستم عامل: مهم‌ترین بخش دستگاه است که ویژگی‌های نرم افزاری مسیریاب را مشخص می‌کند. در حقیقت سیستم عامل کنترل تمامی عملیات مسیریاب را برعهده دارد.

تاریخچه مسیریاب‌های میکروتیک

شرکت میکروتیک با هدف تولید تجهیزات شبکه بی‌سیم در سال 1996 در لیتوانی تأسیس شد. اما به‌تدریج در بازار سوییچ‌ها و مسیریاب‌های شبکه نیز ورود پیدا کرده، محصولاتی برای نیازهای مختلف عرضه کرد. محصول اصلی شرکت میکروتیک سیستم عاملی مبتنی‌بر هسته لینوکس به نام Mikrotik RouterOS است. این سیستم عامل قابلیت نصب روی مسیریاب‌های تولیدی شرکت و نیز رایانه‌های استاندارد x86 را دارد که در این صورت رایانه را تبدیل به یک مسیریاب شبکه می‌کند.

RouterOS براساس سطح سرویس دارای لایسنس‌های (License) متفاوتی است که هر کدام امکانات بیشتری از RouterOS را در اختیار مصرف‌کننده قرار می‌دهد. لایسنس‌های نرم‌افزاری اصولاً برای دسته‌بندی مشتریان هدف تعریف می‌شوند و در محصولات مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند. بسته به امکاناتی که این لایسنس‌ها ارائه می‌دهند، هزینه آن‌ها متفاوت است. به‌صورت کلی 6 سطح 0 و 1 و 3 و 4 و 5 و 6 برای لایسنس‌های مسیریاب میکروتیک وجود دارد.

نام‌گذاری مسیریاب‌ها

نام مسیریاب میکروتیک مطابق با مجموعه ویژگی‌های آن‌ها انتخاب می‌شود؛ بنابراین نام مسیریاب برخی از ویژگی‌های آن را نشان می‌دهد. این نام‌گذاری با استفاده از مجموعه اعداد و حروف انگلیسی است که معمولاً از سه بخش تشکیل شده است. بخش اول نوع برد، بخش دوم ویژگی‌های برد و بخش سوم ویژگی‌های شبکه بی‌سیم را بیان می‌کند.

کارگاه 1 راه‌اندازی فیزیکی مسیریاب

برای اتصال به مسیریاب و پیکربندی مسیریاب میکروتیک از چند روش می‌توان استفاده کرد که متداول‌ترین و آسان‌ترین راه در سیستم عامل ویندوز استفاده از نرم‌افزار WinBox است. در این کارگاه برای اتصال به مسیریاب از WinBox استفاده می‌کنیم.

1- یکی از درگاه‌های مسیریاب را به سوییچ شبکه یا مستقیم به رایانه خود متصل کنید.

مرحله اول تنظیم مسیریاب، متصل کردن آن به سوییچ شبکه داخلی و روشن کردن آن است. همچنین می‌توانیم مسیریاب، را مستقیم به رایانه خود متصل کرده، ادامه مراحل را انجام دهیم.

2- نرم‌افزار WinBox را اجرا کنید.

چند ثانیه پس از روشن کردن مسیریاب، نرم‌افزار WinBox را در رایانه‌ای اجرا کنید که با کابل یا از طریق سوییچ به مسیریاب متصل است.

3- اطلاعات مسیریاب را برای اتصال وارد کنید.

در برگه Neighbors، دکمه Refresh را فشار دهید. با توجه به این که در این مرحله مسیریاب با تنظیمات پیش‌فرض کارخانه روشن شده است، می‌توان با استفاده از مک آدرس به مسیریاب متصل شد.

4- به مسیریاب متصل شوید.

روی مک آدرس در قسمت Neighbors دابل کلیک کنید تا مک آدرس در قسمت Connect To نوشته شود. برای اولین اتصال با استفاده از نام کاربری پیش‌فرض admin و بدون گذرواژه، دکمه Connect را فشار دهید. بعد از گذشت چند ثانیه به محیط مسیریاب وارد خواهید شد.

5- مشخصات مسیریاب را در خط عنوان مشاهده کنید.

خط عنوان نرم‌افزار WinBox را یادداشت کرده مفهوم هر بخش را بنویسید.

راه‌اندازی مسیریاب به‌صورت مجازی

امروزه با استفاده از فناوری مجازی‌سازی بسیاری از پیچیدگی‌های خرید سخت‌افزار موردنیاز برای اجرای محصول نرم‌افزاری خاص، از میان برداشته شده است این شیوه به حدی محبوب شده است که حتی شرکت‌های بزرگ حوزه شبکه و رایانه مانند Cisco, google, amazon و... تمرکز خود را بر توسعه و پیاده‌سازی شبکه‌ها و مراکز داده مجازی معطوف کرده‌اند. به این ترتیب مشتریان تجاری نیازی به خرید سخت‌افزار گران‌قیمت و نصب آن در یک مکان ندارند و با خرید لایسنس‌های مناسب می‌توانند در هر مکان و روی هر سرویس‌دهنده‌ای، نسخه مجازی مسیریاب، فایروال و سایر تجهیزات Active شبکه را پیاده‌سازی کنند.

برای نصب RouterOS میکروتیک روی رایانه شخصی از نسخه x86 استفاده می‌کنیم. نرم‌افزاری که در این کتاب برای مجازی‌سازی مورد استفاده قرار می‌گیرد VMware Workstation است.

مانند هر سیستم عاملی که برای نصب، نیاز به ایمیج راه‌انداز دارد، برای راه‌اندازی مسیریاب به‌صورت مجازی نیز باید از ایمیج راه‌انداز استفاده کرد برای این کار دو روش مرسوم است:

- استفاده از ایمیج iso: در این روش ایمیج iso سیستم عامل را از تارنمای مبدأ بارگیری کرده، فرایند نصب مسیریاب را مانند نصب هر سیستم عامل دیگری انجام می‌دهیم.

- استفاده از پرونده ایمیج ova, ovf, vmdk: در این روش از سیستم عامل مسیریاب نصب شده روی ماشین مجازی ایمیج تهیه می‌شود و برای استفاده نیاز به نصب مجدد آن نیست.

کارگاه 2 راه‌اندازی مسیریاب مجازی

در این کارگاه مسیریاب مجازی را در نرم‌افزار VMware راه‌اندازی می‌کنیم.

1- یک ماشین مجازی ایجاد کنید.

از منوی File گزینه New Virtual Machine را انتخاب کرده، ماشین مجازی با ویژگی‌های شکل زیر ایجاد کنید.

2- سیستم عامل RouterOS را روی ماشین مجازی نصب کنید.

ایمیج iso را به عنوان دیسک راه‌انداز مسیریاب انتخاب کرده، ماشین مجازی را روشن کنید. در صفحه ظاهر شده برای انتخاب تمامی بسته‌های نرم‌افزاری سیستم عامل میکروتیک نویسه A از صفحه کلید را فشار داده، سپس برای شروع نصب نویسه i را فشار دهید. سؤالی مبنی‌بر حفظ تنظیمات و سپس پاک‌شدن دیسک سخت و نصب سیستم عامل پرسیده می‌شود. با زدن نویسه y به آن‌ها پاسخ مثبت دهید. بعد از طی فرایند نصب همه بسته‌ها، برای راه‌اندازی مجدد ماشین مجازی کلید Enter را فشار دهید. ماشین مجازی راه‌اندازی مجدد شده، صفحه ورود بارگذاری می‌شود.

3- کارت شبکه را برای مسیریاب مجازی تنظیم کنید.

از آنجا که می‌خواهیم یک مسیریاب کاملاً مستقل را به‌صورت مجازی راه‌اندازی کنیم، یکی از اصلی‌ترین تنظیماتی که باید به آن دقت شود، تنظیمات مربوط به شبکه است. به‌طور کلی پس از نصب یک سیستم عامل به‌صورت مجازی 4 حالت برای تنظیمات شبکه آن وجود دارد.

- Bridge: یک درگاه دیگر روی کارت شبکه فیزیکی ایجاد و ماشین مجازی متصل به شبکه محلی می‌شود. می‌تواند آدرس IP را از شبکه دریافت کند.

- Nat: تمام فعالیت شبکه ماشین را به صورتی شبیه‌سازی می‌کند که از طریق سیستم عامل میزبان اطلاعات ارسال و دریافت می‌شود و ماشین مجازی از طریق سیستم عامل میزبان به شبکه محلی متصل می‌شود.

- Host Only: در این حالت ماشین مجازی به سیستم عامل میزبان و دیگر ماشین مجازی‌های در حال اجرا متصل است.

- شبکه VMNet به‌صورت دستی: در این حالت سوییچ مجازی است (شبکه مجازی) و ماشین‌های مجازی و سیستم عامل میزبان می‌توانند به آن متصل شوند. تنظیم شبکه‌ها و دادن شناسه به آن‌ها به‌صورت دستی انجام می‌شود و برای سناریوهای پیچیده مورد استفاده قرار می‌گیرد.

با راست کلیک روی نام ماشین مجازی و انتخاب settings برای مسیریاب مجازی خود یک کارت شبکه مجازی از نوع Host only تعریف کنید.

4- تنظیمات کارت شبکه مسیریاب را ویرایش کنید.

پس از تنظیم حالت شبکه گاهی اوقات لازم است تنظیمات کارت شبکه‌های مجازی ایجاد شده روی سیستم را تغییر دهیم.

پس از مشاهده فیلم از منوی Edit/ virtual network editor تنظیمات مربوط به حالت Host Only را مطابق نیاز و سناریو شبکه محلی تغییر دهید.

5- به کنسول مسیریاب در ماشین مجازی وارد شوید.

با نام کاربری admin و بدون گذرواژه وارد کنسول شوید. با استفاده از دستورات در این محیط می‌توان تنظیمات مسیریاب مجازی را انجام داد.

کارگاه 3 انجام تنظیمات اولیه مسیریاب

در این کارگاه با استفاده از نرم‌افزار WinBox به مسیریاب متصل شده، با استفاده از واسط گرافیکی تنظیمات مسیریاب را انجام می‌دهیم.

1- با استفاده از WinBox به مسیریاب متصل شوید.

2- تنظیمات مسیریاب را به حالت کارخانه بازگردانید.

گاهی استفاده از ایمیج آماده سیستم عامل مسیریاب سبب می‌شود که راه‌اندازی مسیریاب به همراه یک‌سری تنظیمات پیش‌فرض انجام شود. این تنظیمات در بسیاری از موارد برای راه‌اندازی سناریو موردنظر کاربر مشکل ایجاد می‌کند و حتی ممکن است ندانیم چه تنظیماتی سبب ایجاد مشکل شده است. برای برگشتن به تنظیمات کارخانه از منوی System روی گزینه Reset Configuration کلیک کنید. هنگام بازگرداندن تنظیمات کارخانه با انتخاب گزینه Keep User Configuration تنظیمات مربوط به نام‌های کاربری حفظ شده، سایر تنظیمات دستگاه به تنظیمات کارخانه بر می‌گردد. با انتخاب گزینه No Default Configuration تنظیمات پیش‌فرض کارخانه، بعد از راه‌اندازی مجدد حذف می‌شود و مدیر شبکه می‌تواند تنظیمات خود را روی دستگاه انجام دهد.

3- آدرس IP کارت شبکه را به‌دست آورید.

در ویندوز 10 پنجره Network and Sharing Center روی Change adapter settings کلیک کنید. مشخصات آدرس IP کارت شبکه VMWare Network Adapter VMnet را به حالت خودکار تغییر دهید. آدرس IP اختصاص داده شده به این کارت شبکه را یادداشت کنید.

در صورت مشاهده آدرس 169.254.x.y بهتر است آدرس IP کارت شبکه را به حالت دستی و دلخواه تغییر دهید.

4- آدرس IP مسیریاب را تنظیم کنید.

از آنجا که اتصال به‌وسیله آدرس IP پایداری بیشتری نسبت به اتصال با استفاده از مک آدرس دارد، پس از اتصال اولیه به مسیریاب با استفاده از مک آدرس، تنظیمات آدرس IP برای مسیریاب را انجام می‌دهیم.

از منوی IP روی گزینه Addresses کلیک کرده، در پنجره باز شده روی دکمه  کلیک کنید. آدرس IP و Subnet مناسب را در کادر Address وارد کنید. این آدرس باید در محدوده آدرس IP تعیین شده در مرحله 3 برای کارت شبکه باشد. قدم بعدی انتخاب درگاه مسیریاب از فهرست Interface است. بعد از انتخاب Ether1 از منوی کشویی دکمه OK را کلیک کنید. آدرس IP به درگاه اختصاص می‌یابد.

در صورت خروج از WinBox و جست‌وجوی مجدد شبکه، می‌توان با استفاده از آدرس IP به مسیریاب متصل شد.

5- در WinBox از طریق آدرس IP به مسیریاب متصل شوید.

پس از تنظیم آدرس IP برای مسیریاب پنجره WinBox را ببندید و با استفاده از آدرس IP به مسیریاب متصل شوید. شیوه اتصال به مسیریاب در نوار عنوان مشخص است.

6- نام مسیریاب را تعیین کنید.

برای مدیریت بهتر مسیریاب‌ها به‌خصوص در شبکه‌هایی که بیش از یک مسیریاب استفاده می‌شود، بهتر است برای هر مسیریاب با توجه به کاربرد و نام شبکه، یک نام مشخص انتخاب شود. از منوی System روی گزینه Identity کلیک کنید. نام پیش‌فرض دستگاه که MikroTik است را به نام دلخواه خود تغییر دهید.

7- برای کاربر admin گذرواژه مناسب تعیین کنید.

در اولین اتصال به مسیریاب، با نام کاربری admin و بدون گذرواژه می‌توان به مسیریاب وارد شد. پس از ورود در صورتی‌که گذرواژه‌ای مناسب برای مسیریاب خود تنظیم نکنیم، امنیت دستگاه و حتی کل شبکه به خطر می‌افتد. در نتیجه مهم‌ترین کار بعد از اولین ورود، تنظیم گذرواژه برای کاربر admin از System/ Users است.

روی کاربر admin دابل کلیک کرده، در پنجره باز شده روی دکمه Password کلیک کنید. در پنجره change password گذرواژه جدید را وارد کنید و روی دکمه OK کلیک کنید.

8- کاربر جدید ایجاد کنید.

برای ایجاد کاربر جدید روی دکمه  کلیک کنید. از دکمه  برای حذف کاربر و از دکمه‌های  و  به‌ترتیب برای فعال و غیرفعال کردن کاربر استفاده کنید.

کارگاه 4 پشتیبان‌گیری از تنظیمات مسیریاب

شرایطی را درنظر بگیرید که به عنوان مسئول شبکه، مسیریابی را در شبکه یک سازمان بزرگ فعال کرده، وقت بسیاری صرف انجام تنظیمات آن کرده‌اید. حال ممکن است مسیریاب به‌دلایل سخت‌افزاری دچار مشکل شود و یا به خاطر خطای انسانی تنظیمات آن از بین برود.

راه‌حل مشکل ذکر شده پشتیبان‌گیری از تنظیمات دستگاه و بازگرداندن آن در مواقع لزوم است. برای پشتیبان‌گیری از مسیریاب مراحل زیر را طی کنید.

1- با استفاده از WinBox به مسیریاب متصل شوید.

2- از منوی اصلی گزینه Files را باز کنید.

پس از کلیک روی گزینه Files پنجره‌ای باز می‌شود که حاوی پرونده‌های مسیریاب است. در این پنجره بسته‌های نرم‌افزاری نصب شده در میکروتیک ذخیره می‌شوند و پرونده‌های متفرقه دیگر را نیز می‌توان در آن قرار داد.

3- از تنظیمات مسیریاب نسخه پشتیبان تهیه کنید.

در نوار ابزار پنجره پرونده‌های میکروتیک 3 دکمه وجود دارد:

Backup: با کلیک روی این دکمه می‌توان از تنظیمات فعلی پشتیبان گرفت.

Restore: پس از انتخاب پرونده پشتیبان گرفته شده، با کلیک روی این دکمه می‌توان به تنظیمات مورد نظر بازگشت.

Upload: برای بارگذاری پرونده‌های متفرقه و یا حتی پرونده پشتیبانی که روی رایانه شخصی ذخیره شده است، به کار برده می‌شود.

با کلیک روی گزینه Backup پنجره‌ای باز می‌شود. نام مورد نظر برای پرونده و در صورت نیاز گذرواژه دلخواه را برای آن تنظیم کنید و روی دکمه Backup کلیک کنید. نسخه پشتیبان در پوشه پرونده‌ها ایجاد می‌شود.

4- پرونده پشتیبان را روی رایانه ذخیره کنید.

بهتر است پرونده پشتیبان را در محلی به‌جز میکروتیک ذخیره کرد. برای این کار پس از گرفتن پشتیبان روی آن کلیک کرده، با انجام عمل Drag & Drop آن را در مسیری دلخواه در رایانه خود ذخیره کنید.

جدول ارزشیابی شایستگی‌های غیرفنی، ایمنی، بهداشت و توجهات زیست‌محیطی

ارزشیابی مرحله 1

Gateway

در فرآیند ارسال بسته‌های پستی مأمور پست به عنوان یک کنترل کننده و تصمیم گیرنده عمل کرده، با توجه به نشانی که بسته‌های پستی باید به آنجا فرستاده شوند، بسته‌ها را به قسمت مناسب ارجاع می‌دهد. نقش این مأمور در تصمیم‌گیری ورود و خروج بسته‌های پستی از اداره پست، همان نقش Gateway در شبکه است.

بسته داده مشابه بسته‌های پستی، دارای نشانی مبدأ و مقصد است (شکل بالا). هرگاه بسته‌ای بخواهد از شبکه خارج و یا به شبکه وارد شود و همچنین زمانی که مبدأ و مقصد یک بسته ارسالی در یک شبکه قرار نداشته باشد، Gateway وظیفه تحویل بسته‌های داده به مقصد و انجام عملیات مسیریابی را خواهد داشت. Gateway نقطه لبه شبکه است که مسئولیت نشان دادن مسیر ورود اطلاعات به داخل شبکه و یا به خارج از شبکه یک سازمان را برعهده دارد.

کارگاه 5 تنظیم Gateway رایانه

در این کارگاه رایانه را به شبکه اینترنت متصل می‌کنیم.

1- آدرس IP رایانه خود را به‌دست آورید.

IP کارت شبکه رایانه خود را یادداشت کنید. دقت کنید که آدرس Gateway برای کارت شبکه تنظیم نشده باشد.

2- Gateway شبکه کارگاه رایانه را تعیین کنید.

به کمک هنرآموز خود آدرس IP مربوط به Gateway شبکه کارگاه هنرستان را مشخص کنید. با دستور ping اتصال به Gateway را بررسی کنید.

3- تنظیمات Gateway را برای کارت شبکه رایانه انجام دهید.

IP رایانه خود را به حالت دستی تغییر داده، طوری تنظیم کنید که با دیگر رایانه‌ها تداخل نداشته باشد و آدرس Gateway را هم تنظیم کنید. دوباره با دستور ping اتصال خود به Gateway کارگاه را بررسی کنید.

مسیریابی

در ارسال بسته‌های رایانه‌ای همانند مرسولات پستی چندین مسیر برای رسیدن به مقصد وجود دارد. تعیین بهترین مسیر به مقصد بر عهده مسیریاب است و فرآیند انتخاب بهترین مسیر برای بسته‌های داده با مقصد مشخص در شبکه را مسیریابی (Routing) می‌گویند. در حقیقت برای تمامی آدرس‌هایی که در محدوده شبکه داخلی یک سازمان نیست باید یک مسیر تعریف شود. گاهی این کار به‌صورت خودکار به‌وسیله مسیریاب انجام می‌شود و گاهی نیاز به تنظیمات دستی است. در مسیریاب میکروتیک دو نوع مسیریابی وجود دارد:

- مسیریابی داینامیک

هر مسیری بدون دخالت مدیر شبکه و برای فرآیند مسیریابی به‌وسیله مسیریاب به‌صورت خودکار ایجاد شود را Dynamic Route می‌گویند. مدیریت این‌گونه مسیرها به‌وسیله مدیر شبکه امکان‌پذیر نیست و نمی‌توان آن‌ها را حذف یا ویرایش کرد.

- مسیریابی استاتیک

برای دسترسی به شبکه‌ای که مسیر آن روی مسیریاب به‌صورت خودکار اضافه نشده است، مدیر شبکه باید به‌صورت دستی مسیرهای مورد نیاز را تعریف کند، که به آن Static Route می‌گویند. نوع خاص و پرکاربرد از مسیرهای ایستا که با آدرس 0.0.0.0/0 مشخص می‌شود، برای عبور بسته‌هایی که مقصد آن‌ها مشخص نشده است مانند بسته‌ها به مقصد اینترنت کاربرد دارد.

کارگاه 6 اضافه کردن مسیر به جدول مسیریابی میکروتیک

1- با استفاده از WinBox به مسیریاب متصل شوید.

2- اتصال به اینترنت را بررسی کنید.

از منوی اصلی مسیریاب روی گزینه Terminal کلیک کرده، در پنجره باز شده با دستور ping اتصال به اینترنت را بررسی کنید. با تنظیمات فعلی مسیریاب اتصال به اینترنت را با استفاده از دستور 8.8.8.8 ping بررسی کنید با جواب no route to host مواجه می‌شوید.

3- مسیرهای جدول مسیریابی را بررسی کنید.

از منوی IP/Routes مسیرهای موجود در جدول مسیریابی را مشاهده کنید.

4- برای اتصال به اینترنت یک مسیر پیش‌فرض اضافه کنید.

از منوی IP/Routes و با کلیک دکمه  یک مسیر پیش‌فرض (Default Route) ایجاد کنید. آدرس Gateway آن باید مسیریاب اصلی کارگاه باشد.

5- صحت اتصال به اینترنت را بررسی کنید.

با توجه به تعریف کردن مسیر برای ترافیک‌های خارج از شبکه این بار با وارد کردن دستور 8.8.8.8 ping در ترمینال، دیگر با دستور no route to host مواجه نمی‌شویم. خطای مشاهده شده timeout به این مفهوم است که از سمت Gateway پاسخ مناسبی دریافت نمی‌شود که نشانگر نیاز به تکمیل شدن برخی تنظیمات مسیریاب‌ها است.

سرویس DHCP در میکروتیک

هر دستگاه فعال در شبکه مانند رایانه، چاپگر، مسیریاب و... باید آدرس IP داشته باشد، این آدرس می‌تواند به‌صورت دستی برای هر دستگاه تنظیم شود و یا به‌صورت خودکار به‌وسیله یک سرویس شبکه‌ای اختصاص داده شود.

مسیریاب میکروتیک می‌تواند هم به عنوان DHCP Client و هم DHCP Server عمل کند.

کارگاه 7 تنظیم DHCP Client در مسیریاب

در این کارگاه با فعال‌سازی DHCP Client روی درگاه مسیریاب موردنظر، مسیریاب به‌صورت خودکار از DHCP Server آدرس IP دریافت می‌کند.

1- فعال بودن سرویس‌دهنده DHCP روی شبکه موردنظر را بررسی کنید.

سرویس دهنده DHCP می تواند مسیریاب ،میکروتیک مودم ADSL و یا سرویسهای نرم افزاری راه اندازی شده در کارگاه باشد؛ برای دریافت آدرس IP به صورت خودکار باید اینترفیس مسیریاب از طریق شبکه با یک DHCP Server فعال ارتباط داشته باشد.

2- با استفاده از WinBox به مسیریاب وارد شوید.

با استفاده از نرم‌افزار WinBox و مک‌آدرس مسیریاب به آن متصل شوید.

3- آدرس IP دستی مسیریاب را غیرفعال کنید.

آدرس IP که قبلاً به‌صورت دستی به مسیریاب داده‌اید را با انتخاب آدرس مورد نظر و کلیک روی دکمه  غیرفعال کنید. تا تداخلی در شبکه به‌وجود نیاید.

4- به پنجره تنظیمات DHCP Client وارد شوید.

از مسیر IP/DHCP Client پنجره تنظیمات را باز کنید.

5- DHCP Client اضافه کنید.

دکمه  را کلیک کنید. تا پنجره New DHCP Client باز شود. در این پنجره از فهرست کشویی Interface درگاه مورد نظر را انتخاب کنید.

پس از فشردن دکمه OK این سرویس روی درگاه مورد نظر فعال می‌شود و با گذشت چند ثانیه درگاه شما از سرویس‌دهنده DHCP آدرس IP دریافت خواهد کرد.

کارگاه 8 راه‌اندازی DHCP Server

در کارگاه قبل مسیریاب از سرویس DHCP موجود در شبکه استفاده می‌کرد. حال این‌که در اغلب موارد با راه‌اندازی مسیریاب در شبکه، مسیریاب باید به عنوان سرویس‌دهنده DHCP در شبکه عمل کند. این کار را با راه‌اندازی سرویس‌دهنده DHCP روی مسیریاب انجام می‌دهیم.

1- از غیرفعال بودن سرویس DHCP روی شبکه‌ای که مسیریاب به آن متصل است، اطمینان حاصل کنید.

2- از طریق WinBox به مسیریاب متصل شوید.

3- سرویس DHCP Client را از روی اینترفیس مسیریاب حذف کنید.

یک اینترفیس شبکه نمی‌تواند هم DHCP Server و هم DHCP Client باشد.

4- به اینترفیس مسیریاب، آدرس IP اختصاص دهید.

در محدودهٔ آدرس‌های شبکه به‌صورت دستی به اینترفیس، IP اختصاص دهید.

5- DHCP Server را راه‌اندازی کنید.

برای راه‌اندازی سرویس‌دهنده DHCP ابتدا از مسیر IP/DHCP Server پنجره تنظیمات سرویس‌دهنده DHCP را باز کنید.

به دو شیوه می‌توان تنظیمات سرویس‌دهنده DHCP را انجام داد. روش اول کلیک دکمه  و انجام تنظیمات به‌صورت دستی است. روش دوم راه‌اندازی سرور DHCP به‌صورت خودکار و به‌وسیله ویزارد DHCP Setup است.

پس از مشاهده فیلم، DHCP Server را روی اینترفیس موردنظر راه‌اندازی کنید.

6- DHCP Server را تست کنید.

تنظیم کارت شبکه رایانه خود را از حالت آدرس‌دهی دستی به حالت خودکار تغییر دهید، سپس کارت شبکه رایانه را غیرفعال و مجدد فعال کنید اطلاعات شبکه خود را بازبینی کنید و IP رایانه را یادداشت کنید.

فرایند ترجمه آدرس شبکه (NAT)

در دبیرخانه یک سازمان دولتی هر نامه‌ای بخواهد وارد سازمان شود از طریق دبیرخانه باید وارد شود و هر نامه‌ای بخواهد خارج شود باید از طریق دبیرخانه مسیر ارسال خود را طی کند. اگر جزئی‌تر نگاه کنیم:

- کارمند نامه اداری با مشخصات خود و گیرنده را ارسال می‌کند.
- نامه به دبیرخانه رسیده و مسئول دبیرخانه مهر و آدرس دبیرخانه را به عنوان فرستنده روی نامه می‌نویسد.
- مشخصات فرستنده به نشانی دبیرخانه سازمان تغییر می‌کند ولی در دبیرخانه فرستنده اصلی مشخص است.
- نامه به نشانی گیرنده ارسال می‌شود.

در حقیقت دبیرخانه نشانی نامعتبر کارمندان را تغییر داده، نشانی معتبر خود را جایگزین آن می‌کند. NAT (Network Adress Translation) فرایندی است که روی یکی از مسیریاب‌های لبه شبکه فعال می‌شود و IP محلی کاربران داخلی شبکه که قصد استفاده از شبکه جهانی اینترنت را دارند به نشانی معتبر در شبکه اینترنت تبدیل می‌کند. این فرایند برای بسته‌هایی که از اینترنت به شبکه داخلی وارد می‌شوند نیز اتفاق می‌افتد.

به‌طور کلی دو نوع NAT داریم:

- Srcnat: در زمان ارسال بسته از شبکه داخلی به خارج شبکه نشانی فرستنده را عوض می‌کند.

- Dstnat: در زمان دریافت بسته از خارج شبکه نشانی گیرنده را تغییر می‌دهد.

کارگاه 9 اتصال به اینترنت با استفاده از NAT

در این کارگاه برای اتصال به اینترنت فرایند NAT را روی میکروتیک راه‌اندازی می‌کنیم.

1- از عدم اتصال به اینترنت اطمینان حاصل کنید.

2- با استفاده از WinBox به مسیریاب متصل شوید.

3- به تنظیمات فایروال مسیریاب وارد شوید.

در میکروتیک فایروال وظیفه کنترل ارتباطات ورودی و خروجی به مسیریاب را بر عهده دارد. تغییر نشانی مبدأ و فرستادن بسته به خارج از شبکه نیز یکی از همین عملیات است. برای ورود به تنظیمات، مسیر IP/Firewall را انتخاب کنید.

4- تنظیمات مربوط به NAT را انجام دهید.

در برگه NAT با کلیک دکمه  پنجره‌ای برای انجام عملیات مربوط به NAT باز می‌شود. می‌خواهیم نشانی بسته ارسالی به‌وسیله فرایند NAT تغییر پیدا کند و از این طریق به اینترنت متصل شود. در نتیجه باید از گزینه src nat استفاده کنیم.

بعد از مشخص کردن نوع عملیات nat باید مشخص کنیم که مسیریاب روی بسته‌هایی که شرایط مشخص شده در src nat را دارند، چه عملی انجام دهد. در برگه Action از فهرست کشویی Action گزینه masquerade را انتخاب کنید. این گزینه تعیین می‌کند که آدرس مبدأ یا مقصد بسته داده باید تغییر کند و با توجه به این که نوع عملیات را src nat قرار دادیم، مسیریاب آدرس مبدأ بسته‌هایی که از شبکه خارج می‌شوند را به آدرس مسیریاب تغییر می‌دهد.

5- صحت اتصال به اینترنت را بررسی کنید.

به رایانه کاربر بازگشته، با دستور ping اتصال به مسیریاب اصلی شبکه و یا اینترنت را بررسی کنید. اتصال برقرار شده است.

ارزشیابی مرحله 2

کیفیت سرویس (QoS)

در سالیان اخیر شاهد رشد چشمگیر در سرعت و میزان استفادهٔ اینترنت در دنیا و به خصوص کشورمان ایران بوده‌ایم. با وجود بهتر شدن سرعت و پهنای باند اینترنت هنوز با وضعیت مطلوب فاصله داریم و نیاز به بهبود زیر ساخت‌های ارتباطی است. حتی در کشورهای توسعه یافته نیز سرعت و کیفیت اتصال نامحدود نیست. در المپیک سال 2008 بژینگ چین سرویس پخش محتوای تصویری مسابقات المپیک درون تاکسی‌های این شهر فراهم شد به گونه‌ای که 700 هزار تاکسی در مرکز شهر قابلیت دریافت و پخش همزمان برنامه‌های مربوط به المپیک را برای مسافران‌شان داشته باشند. در پخش محتوای تصویری یکی از مهم‌ترین عوامل توجه و لذت بردن از یک برنامه مورد نظر، کیفیت پخش آن است. اگر اتصال شما دائم قطع و وصل شود و یا با نویز همراه باشد شما قطعاً از آن محتوا لذت نخواهید برد. چالشی که در المپیک برای پخش محتوا در این گستره عظیم وجود داشت، کیفیت سرویس بود. کیفیت سرویس (Quality of Service)، کیفیت دریافت خدماتی است که شما از یک سرویس‌دهنده دریافت می‌کنید. در این مثال کیفیت سرویس، کیفیت پخش محتوای تصویری برای مسافران بود.

کیفیت سرویس در شبکه، فراهم کردن سرویس بهینه برای ترافیک‌های شبکه و تکنولوژی‌های مختلف است. سه هدف اصلی QoS برای ترافیک‌های شبکه عبارت‌اند از:

1- مشخص کردن اولویت برای ترافیک‌های حساس
2- کنترل تأخیر
3- بهبود معیارهای کیفیت یک ارتباط برخط

یکی از راه‌های فراهم کردن کیفیت سرویس شبکه، مدیریت سرعت و پهنای باند است. به‌همین منظور در میکروتیک از سازوکار صف (Queue) استفاده می‌شود.

شرایطی را درنظر بگیرید که در یک اداره چندین نفر به شبکه‌ای متصل هستند و از اینترنت استفاده می‌کنند که به‌وسیله مسیریاب مدیریت می‌شود. اکنون اگر یک یا چند نفر از کارمندان تصمیم بگیرند یک پرونده حجیم از اینترنت بارگیری و یا حتی در شبکه داخلی جابه‌جا کنند، در صورت عدم کنترل روی سرعت آن‌ها اختلال جدی در عملکرد روزمره سایر کارمندان پیش می‌آید و آن‌ها قادر به باز کردن یک صفحه اینترنتی ساده نخواهند بود. کارشناس شبکه می‌تواند با استفاده از سازوکار صف برخی محدودیت‌ها را روی حداکثر/ حداقل سرعت اتصال کاربران به شبکه و اینترنت مشخص کند. به این ترتیب حداقل کیفیت سرویس کاربران در شبکه حفظ می‌شود.

در میکروتیک دو نوع صف وجود دارد:

- Simple Queue: از این نوع صف برای پیاده‌سازی ویژگی‌های ساده محدودیت پهنای باند و زمان‌بندی و... استفاده می‌شود و در سناریوهای ساده و در شرایطی مورد استفاده قرار می‌گیرد که پویایی زیادی در کنترل ترافیک لازم نیست.

- Advanced Queue یا Queue Tree: قابلیت Queue Tree در میکروتیک همراه با تقسیم‌بندی و نشانه‌دار کردن ترافیک‌ها برای شبکه‌های متوسط و بزرگ به‌منظور کنترل و تقسیم پهنای باند در سناریوهای پیچیده‌تر مورد استفاده قرار می‌گیرد.

کارگاه 10 مدیریت پهنای باند

1- با استفاده از WinBox به مسیریاب متصل شوید.

2- پنجره تنظیمات صف را باز کنید.

برای راه‌اندازی صف در میکروتیک از منوی اصلی روی گزینه Queues کلیک کرده، در پنجره باز شده، در قسمت Simple Queues روی دکمه  کلیک کنید تا پنجره تنظیمات صف باز شود.

3- مبدأ و مقصد ترافیک روی مسیریاب را مشخص کنید.

Target: مشخص کننده آدرس IP و یا اینترفیسی است که می‌خواهیم روی آن صف را فعال کرده و محدودیت اعمال کنیم.

Dst: مشخص کننده آدرس IP و یا اینترفیسی است که مقصد ترافیک است و می‌خواهیم صف روی آن محدودیت اعمال کند.

4- برای ترافیک محدودیت ایجاد کنید.

Target upload, Target download: در این قسمت جزئیات دقیق حداکثر سرعت بارگذاری و بارگیری برای ترافیک را مشخص می‌کنیم.

Burst: مشخص می‌کند ترافیک‌های آنی و انفجاری چه محدودیتی داشته باشند و برای چه زمانی فعال شوند.

Time: مشخص می‌کند صف مورد نظر در چه زمان و روزهایی فعال باشد.

5- صحت تنظیمات صف را بررسی کنید.

با انتقال یا بارگیری پرونده در صورت اتصال به اینترنت، می‌توان تنظیمات صف را بررسی و از درستی آن اطمینان حاصل کرد.

ارزشیابی مرحله 3

سازوکار AAA

با استفاده از سازوکار صف سرعت مجموعه‌ای از IPها و یا یک اینترفیس را محدود کردیم. فرض کنید مدیریت اتصال کاربران به شبکه تنها با استفاده از سازوکار صف مدیریت می‌شود. اکنون روی سناریوهای زیر تأمل کنید:

- می‌خواهیم هم سرعت و هم حجم مصرفی اینترنت کاربران در شبکه را مدیریت کنیم.
- می‌خواهیم زمان اتصال کاربران به اینترنت را مدیریت کنیم و تنها در زمان‌های خاص، اینترنت وصل باشد.
- یک مشتری از ما درخواست کرده است که برحسب مصرف حجم اینترنت برای کاربران صورت‌حساب صادر کنیم.
- می‌خواهیم امکان دسترسی افراد ناشناس به شبکه و اینترنت را مسدود کنیم و اتصال تنها با نام کاربری ممکن باشد.
- می‌خواهیم تاریخچه‌ای از اتصالات کاربران در شبکه و مدت زمان این اتصالات را داشته باشیم.

شبکه یک هتل را درنظر بگیرید که می‌خواهد دسترسی مدیریت شده به اینترنت را برای مشتریان خود راه‌اندازی کند. بدون کنترل روی شبکه هر کاربری می‌تواند به شبکه متصل شده، از اینترنت استفاده کند و حجم اینترنت را تمام کند، با استفاده از دانش فنی خود به برخی از مکان‌هایی که مجاز نیست، سرک بکشد و عملیات مخرب انجام دهد و پس از رسیدن به هدف محل را ترک کند و بسیاری موارد مشابه دیگر.

برای کنترل ورود و خروج و اعمال محدودیت‌های مدیریتی و دسترسی کاربران شبکه‌های رایانه ای لازم است، سازوکاری برای تصدیق هویت (Authentication)، اعتبارسنجی (Authorization) و اعمال محدودیت‌های دسترسی (Accounting) طراحی و پیاده‌سازی شود.

تصدیق هویت (Authentication)

کاربری که می‌خواهد از سرویس مشخصی در شبکه استفاده کند، باید به روشی خود را معرفی کند. در سیستم‌های رایانه‌ای این کار را با نام کاربری و گذرواژه انجام می‌دهند. پس از وارد کردن نام کاربری و گذرواژه، در فرایند تصدیق هویت این اطلاعات با اطلاعاتی مقایسه می‌شوند که در یک پایگاه داده متمرکز ذخیره شده است و در صورت صحت اطلاعات، اجازه دسترسی کاربر به سرویس درخواستی داده می‌شود.

اعتبار سنجی (Authorization)

پس از تصدیق هویت کاربر، براساس سیاست‌های مدیر شبکه سازمان، دسترسی‌های کاربر برای انجام برخی سرویس‌ها و اجرای برخی دستورها تعیین می‌شود. فرآیند اعتبار سنجی معمولاً در حین فرآیند تصدیق هویت نیز انجام می‌شود.

مدیریت حساب کاربران (Accounting)

آخرین بخش از سازوکار AAA بخش مدیریت حساب کاربران است که میزان استفاده کاربر از منابع شبکه را مدیریت و کنترل می‌کند. این استفاده می‌تواند شامل زمان استفاده و یا حجم دریافت و ارسال داده کاربر در طول زمان اتصال باشد. قابلیت accounting برای کنترل ترافیک، صدور صورت‌حساب، نظارت استفاده از منابع و مدیریت ظرفیت شبکه مفید است.

کارگاه 11 راه‌اندازی Hotspot

در مسیریاب میکروتیک از سرویس Hotspot برای کنترل دسترسی کاربران و تصدیق هویت و اعتبارسنجی آن‌ها در اتصال به شبکه استفاده می‌شود.

1- سرویس‌های DHCP Server یا DHCP Client را غیرفعال کنید.

2- وجود سرویس Hotspot را بررسی کنید.

برای بررسی دقیق این‌که چه سرویسی برای کاربران فعال است از مسیر System / Packages سرویس‌های نصب شده و فعال در مسیریاب را مشاهده کنید. اگر سرویس Hotspot در فهرست موجود نیست با کمک هنرآموز خود آن را نصب کنید.

3- پنجره تنظیمات خودکار سرویس Hotspot را باز کنید.

برای شروع تنظیم سرویس Hotspot منوی IP/ Hotspot را باز کرده، در پنجره Hotspot روی دکمه Hotspot Setup کلیک کنید. با مشاهده فیلم، سرویس Hotspot را فعال کنید.

سرویس Hotspot شما فعال شده، می‌توان به آن متصل شد. در صورت انجام درست تنظیمات و با یک بار فعال و غیرفعال کردن شبکه کاربرانی که می‌خواهند از این سرویس استفاده کنند، با استفاده از آدرس hotspot.class1 باید صفحه ورود به سرویس Hotspot را مشاهده کنید. این صفحه به‌صورت پیش‌فرض داخل مسیریاب تعبیه شده است.

پس از وارد کردن نام کاربری و گذرواژه، اتصال شبکه برقرار می‌شود و می‌توان از اینترنت استفاده کرد. برای حصول اطمینان و رفع عیب‌های احتمالی می‌توان با استفاده از دستور ping اتصال به سرویس Hotspot و اینترنت را بررسی کرد.

ارزشیابی مرحله 4

پیکربندی درگاه بی‌سیم

امروزه استفاده از شبکه‌های بی‌سیم یکی از پرطرفدارترین و کاربردی‌ترین موارد استفاده از شبکه است. شرایط زیر را درنظر بگیرید:

- کاربر امکان اتصال به سرویس‌دهنده به‌وسیله بستر سیمی را نداشته باشد.
- کاربران زیادی به‌صورت بر خط به شبکه اضافه شوند و یا از آن خارج شوند.
- کاربران شبکه به‌طور دائم در حرکت باشند.
- اتصال شبکه‌ای مستقیم بین دو نقطه مختلف شهری لازم باشد.
- شرایط بحرانی مانند زلزله، سیل و جنگ که امکان استفاده از بستر سیمی وجود ندارد.

در تمام این شرایط راه‌حل ایجاد شبکه بی‌سیم است.

راه‌اندازی بستر بی‌سیم می‌تواند دلایل متعددی داشته باشد. مسیریاب بی‌سیم ممکن است در شبکه سازمانی به عنوان نقطه مرکزی شبکه و نقطه اتصال مورد استفاده قرار بگیرد یا برای اتصال دو شعبه از شرکتی در سطح شهر استفاده شود و یا در ساده‌ترین حالت مصرف خانگی داشته باشد.

کارگاه 12 انجام تنظیمات اولیه اینترفیس بی‌سیم

یکی از اینترفیس‌های مسیریاب RB951 که به‌صورت پیش‌فرض و پس از راه‌اندازی فعال نیست، اینترفیس بی‌سیم آن است. برای شروع به کار لازم است این اینترفیس را فعال کنیم و سپس تنظیمات مربوط به آن را انجام دهیم.

1- با استفاده از WinBox به مسیریاب متصل شوید.

2- اینترفیس بی‌سیم را فعال کنید.

از منوی اصلی گزینه Wireless و سپس گزینه WLAN را انتخاب کنید و سپس برای فعال‌سازی اینترفیس بی‌سیم دکمه  را کلیک کنید.

3- تنظیمات اولیه اینترفیس را انجام دهید.

با دابل کلیک روی اینترفیس می‌توانید تنظیمات اولیه آن را انجام دهید. در برگه General نام و مک‌آدرس اینترفیس بی‌سیم را بررسی و در صورت لزوم تغییر دهید.

Name: در این قسمت نام اینترفیس را می‌توان تغییر داد.

MAC Address: می‌توان مک‌آدرس اینترفیس بی‌سیم مسیریاب را تغییر داد.

در برگه Wireless زیر:

Mode: نوع عملکرد اینترفیس مسیریاب را تعیین می‌کند.

Band: باند فرکانسی که دستگاه در آن کار می‌کند.

SSID: نامی که کاربران شبکه بی‌سیم برای اتصال به شبکه می‌بینند.

Frequency: فرکانس دقیق که امواج بی‌سیم در آن فرکانس به محیط پیرامون ارسال می‌شوند.

Security Profile: پارامترهای امنیتی برای اتصال کاربر را تعیین می‌کند. به‌صورت پیش‌فرض پروفایل امنیتی default وجود دارد.

کارگاه 13 راه‌اندازی مسیریاب در حالت ap bridge

یکی از قابلیت‌های جذاب مسیریاب‌های بی‌سیم میکروتیک، تنظیم نقش عملکردی آن‌ها در یک شبکه بی‌سیم است. انتخاب هریک از گزینه‌های فهرست کشویی Mode در برگه Wireless باعث تغییر در نقش اینترفیس بی‌سیم مسیریاب می‌شود. دو گزینه پرکاربرد این فهرست station bridge و ap bridge است.

1- Security Profile جدید ایجاد کنید.

برای ایجاد گذرواژه و انجام سایر تنظیمات امنیتی لازم است یک Security Profile ایجاد کنیم. از منوی اصلی روی گزینه Wireless کلیک کرده، از پنجره باز شده روی سربرگ Security Profile کلیک کنید. پروفایل امنیتی از پیش تعریف شده default وجود دارد که تنظیم خاصی روی آن فعال نیست. روی دکمه  و کلیک کنید.

2- مشخصات Profile جدید را تعیین کنید.

Name: نام پروفایل امنیتی است.

Mode: نوع تعریف گذرواژه اتصال برای Access Point است که در 4 حالت  dynamic keys, none static keys optional, static keys required است.

Authentication Type: نوع پروتکل رمزنگاری اتصال است.

Pre - Shared Key: گذرواژه اتصال است که دوبار باید وارد شود.

یک پروفایل امنیتی با نام p-class1 و از نوع dynamic keys و رمزنگاری WPA/PSK WPA2/PSK با رمز دلخواه ایجاد کنید.

3- حالت اینترفیس بی‌سیم را روی ap bridge انتخاب کنید.

قابلیت پیش‌فرض مسیریاب که امکان اتصال سایر دستگاه‌ها را به اینترفیس بی‌سیم مسیریاب میسر می‌کند، گزینه ap bridge است. با انتخاب این گزینه به عنوان نقش مسیریاب، دستگاه ما به عنوان یک AP عمل خواهد کرد. پس از فعال کردن این گزینه دستگاه‌های موجود در شبکه می‌توانند به‌صورت بی‌سیم به مسیریاب متصل شوند.

پس از ایجاد پروفایل امنیتی به برگه Wifi Interfaces بازگشته، با دابل کلیک روی اینترفیس بی‌سیم، به برگه Wireless رفته، حالت اتصال را ap bridge قرار دهید و گزینه Security Profile را برابر ap_class1 قرار داده، دکمه OK را فشار دهید.

4- سرویس DHCP را روی اینترفیس بی‌سیم فعال کنید.

با استفاده از مسیر IP/DHCP Server روی اینترفیس بی‌سیم مسیریاب، سرویس DHCP را فعال کنید.

5- به شبکه بی‌سیم متصل شوید.

با استفاده از رایانه قابل حمل و یا تلفن همراه خود شبکه را یک‌بار پویش کرده، به نقطه اتصال مسیریاب بی‌سیم وصل شوید.

کارگاه 14 انجام تنظیمات اولیه برای حالت station bridge

در حالت عملکردی دستگاه به عنوان station bridge می‌توان با استفاده از قابلیت بی‌سیم مسیریاب به دستگاه‌های نقطه اتصال بی‌سیم دیگر وصل شد. در حقیقت دیگر مسیریاب ما به عنوان نقطه اتصال عمل نخواهد کرد و خود مانند کاربری عادی به جست‌وجوی نقاط دسترسی در محدوده دامنه فرکانسی خود می‌پردازد.

1- حالت اینترفیس بی‌سیم را روی station bridge قرار دهید.

از گزینه‌های فهرست کشویی Mode در برگه Wireless حالت اینترفیس را روی station bridge قرار دهید.

2- روی اینترفیس، DHCP Client ایجاد کنید.

3- شبکه‌های بی‌سیم اطراف خود را جست‌وجو کنید.

به برگه Wifi Interfaces بازگشته، با استفاده از دکمه Scanner می‌توان به پویش سیگنال‌های بی‌سیم پرداخت تا نقاط اتصال در دامنه مسیریاب نمایش داده شوند. بسته به تعداد نقاط اتصال بی‌سیم فعال در محدوده مسیریاب ممکن است تعداد ورودی‌هایی که نمایش داده می‌شود، متغیر باشد.

کارگاه 15 استفاده از ابزارهای بی‌سیم مسیریاب میکروتیک

برای عیب‌یابی و استفاده بهتر از امکانات مسیریاب ابزارهایی تعبیه شده است.

1- ابزار Scanner را اجرا کنید.

با استفاده از این ابزار امکان مشاهده نقاط اتصال قابل دسترس به‌وسیله مسیریاب را داریم.

2- ابزار Wireless Sniffer را اجرا کنید.

ابزار Wireless Sniffer امکان ثبت کردن بسته‌هایی را فراهم می‌کند که در بستر بی‌سیم از طریق مسیریاب جابه‌جا می‌شوند. اطلاعات بسته‌ها همچون سرآیند بسته‌های رادیویی، سرآیند 802.11 و سایر اطلاعات بسته‌های بی‌سیم قابل ذخیره‌سازی و مشاهده است. بسته‌های ثبت شده را با کلیک روی گزینه Sniffed Packets می‌توان مشاهده کرد و یا می‌توان با کلیک روی گزینه Save در قسمت پرونده‌های مسیریاب ذخیره کرد.

3- ابزار Wireless Snooper را اجرا کنید.

این ابزار محدوده فرکانسی استفاده شده به‌وسیله دستگاه‌های اطراف مسیریاب و نام دستگاه‌ها را نمایش می‌دهد.

ارزشیابی مرحله 5

جدول ارزشیابی پایانی