درسنامه آموزشی تجارت الکترونیک و امنیت شبکه کلاس دوازدهم شبکه و نرم افزار رایانه (صنعت)

واحد یادگیری 2

آیا تا به حال پی‌برده‌اید

- یک فروشگاه اینترنتی چه امکاناتی باید داشته باشد؟
- تحویل محصول در فروشگاه اینترنتی چه تفاوت‌هایی با فروشگاه فیزیکی دارد؟
- چه محصولاتی را در اینترنت نمی‌توان فروخت؟
- مشتریان چگونه فروشگاه شما را در اینترنت پیدا می‌کنند؟
- خریداران چگونه به فروشگاه اینترنتی شما اعتماد می‌کنند؟

هدف از این واحد شایستگی، راه‌اندازی یک فروشگاه الکترونیکی با استفاده از نرم‌افزار فروشگاه‌ساز است.

استاندارد عملکرد

پیاده‌سازی کاروکسب الکترونیکی از طریق کانال‌های ارتباطی، توسعه و بهبود آن

فروشگاه الکترونیکی

مبینا برای آماده‌سازی تصاویر و نمونه تبلیغاتی که قرار است برای معرفی کاروکسب‌شان آماده کنند، نیاز به رایانه قابل حمل با قابلیت‌های گرافیکی ویژه دارد. او و ماهر تصمیم به جست‌وجو در اینترنت و خرید الکترونیکی می‌گیرند. فروشگاه‌های اینترنتی متعددی پیش روی آن‌ها برای مقایسه و انتخاب وجود دارد. شباهت و تفاوت‌هایی هم بین این فروشگاه‌های اینترنتی وجود دارد. آن‌ها از کدام‌یک از فروشگاه‌ها خرید خواهند کرد؟ چه عواملی در انتخاب آنان اثرگذار خواهد بود؟

سیستم مدیریت محتوا (CMS)

مبینا و ماهر از استاد فرهمند می‌پرسند، چطور می‌توانیم فروشگاه اینترنتی با امکانات کاربردی ایجاد کنیم. استاد فرهمند به آن‌ها می‌گوید:

تارنماها متناسب با نوع کاروکسب و با اهداف متفاوتی ایجاد می‌شوند. سیستم‌های مدیریت محتوا (Content Management System) نرم‌افزارهایی هستند که به کاربران کمک می‌کنند تا بدون به کارگیری علم طراحی و برنامه‌نویسی وب، تارنمایی پویا و دارای امکانات کاربردی ساخته و محتوای آن را مدیریت و به‌روزرسانی کنند. با استفاده از سیستم‌های مدیریت محتوا با قابلیت ایجاد فروشگاه الکترونیکی یا اصطلاحاً فروشگاه‌سازها می‌توانید یک فروشگاه الکترونیکی راه‌اندازی کنید. به این منظور یکی از فروشگاه‌سازهای مستقل مانند پرستاشاپ (PrestaShop)، اپن کارت (OpenCart)، مجنتو (Magento) و... را انتخاب کنید یا افزونه‌ای روی سیستم‌های مدیریت محتوا مانند وردپرس (WordPress) یا جوملا (Joomla) نصب کنید.

نصب پرستاشاپ

مبینا و ماهر به توصیه استاد فرهمند نرم‌افزار پرستاشاپ را از نشانی اینترنتی www.prestashop.com/en/download بارگیری می‌کنند. پرستاشاپ نرم‌افزاری متن‌باز (Open Source) است که کدهای آن برای استفاده یا ویرایش در دسترس عموم قرار دارد. در زمان نگارش کتاب آخرین نسخه پرستاشاپ نسخه 1.7 است. بیشتر نرم‌افزارهای تجاری در 4 مرحله (alpha ،beta ،RC(Release Candidate و stable منتشر می‌شوند. نسخه پایدار و قابل اطمینان یک نرم‌افزار نسخه stable است. برای راه‌اندازی کاروکسب الکترونیکی حتما از نسخه stable یک فروشگاه‌ساز استفاده کنید.

پرستاشاپ را می‌توان روی رایانه محلی و میزبان نصب کرد. اگر قصد راه‌اندازی یک کاروکسب الکترونیکی را دارید، پیشنهاد می‌شود از ابتدا پرستاشاپ را روی میزبان نصب کنید.

نمای فروشگاه و پنل مدیریت

فروشگاه‌ساز پرستاشاپ مانند سایر سیستم‌های مدیریت محتوا شامل یک نمای فروشگاه (Front office) و پنل مدیریت (Back office) است (شکل زیر). نمای فروشگاه برای دسترسی مشتریان به فروشگاه است و در حقیقت همان‌جایی است که مشتریان هنگام مراجعه به نشانی اینترنتی فروشگاه آن را خواهند دید. پنل مدیریت امکان دسترسی مدیران فروشگاه برای ایجاد و تغییر تنظیمات مدیریتی را فراهم می‌کند.

برای دسترسی به نمای فروشگاه، نشانی فروشگاه را در نوار آدرس مرورگر وارد کنید. اگر پرستاشاپ را روی رایانه محلی نصب کرده‌اید، نشانی: «نام پوشه نصب /localhost» را در نوار آدرس مرورگر وارد کنید.

و اگر پرستاشاپ را روی میزبان نصب کرده‌اید، برای مشاهده نمای فروشگاه «نام دامنه فروشگاه» را در نوار آدرس مرورگر وارد کنید.

با نصب پرستاشاپ داده‌های پیش‌فرض مانند شاخه‌ها، محصولات و... در فروشگاه بارگذاری می‌شوند. بخش‌های مختلف یک فروشگاه از پنل مدیریت قابل تنظیم است. (شکل بالا)

با وارد کردن نشانی پوشه admin در نوار آدرس مرورگر می‌توان به پنل مدیریت فروشگاه دسترسی داشت. بعد از نصب پرستاشاپ به‌دلیل مسائل امنیتی، پوشه admin به نامی تصادفی مثل admin6226pzawx تغییر نام خواهد داد. شما می‌توانید نام این پوشه را تغییر دهید و از طریق نام جدید به پنل مدیریت فروشگاه داشته باشید. سعی کنید نامی که برای پوشه admin انتخاب می‌کنید، قابل حدس زدن نباشد. اگر پرستاشاپ را روی رایانه خودتان نصب کرده‌اید، برای دسترسی به پنل مدیریت:

«نام پوشه ادمین / نام فروشگاه / localhost» را در نوار آدرس مرورگر وارد کنید.

و اگر پرستاشاپ را روی میزبان نصب کرده‌اید، «نام پوشه ادمین/ نام دامنه» را در نوار آدرس مرورگر وارد کنید.

با وارد کردن رایانامه و گذرواژه‌ای که در زمان ثبت‌نام وارد کردید، به پنل مدیریت دسترسی خواهید داشت.

پس از ورود به پنل مدیریت با صفحه‌ای شامل نوار بالایی، منوها، پیشخوان و دکمه‌ها مواجه می‌شوید.

مدیریت کارمند

مبینا و ماهر می‌خواهند برای راه‌اندازی فروشگاه یا مدیریت بخش‌های آن از افراد دیگری کمک بگیرند، برای این کار باید برای آن افراد حساب کاربری جداگانه ایجاد کنند. استاد فرهمند به آن‌ها می‌گوید، برای ایجاد هر حساب کاربری، نیازهای آن افراد را برای دسترسی به پنل مدیریت شناسایی کنید. براساس نیاز هر فرد به او مجوز دسترسی بدهید. بنابراین قبل از ایجاد کارمند جدید باید با ایجاد نمایه جدید و سطوح دسترسی آشنا شوید.

کارگاه 1 ایجاد نمایه

هر کارمند در گروهی قرار می‌گیرد که به آن نمایه یا profile می‌گویند. در زبانه نمایه‌ها می‌توان پروفایل‌های تعریف شده را مشاهده و نسبت به تغییر نام، حذف و یا افزودن آن‌ها اقدام و همچنین از زبانه دسترسی‌ها می‌توان سطح دسترسی آن‌ها را تعیین کرد.

1- زبانه نمایه‌ها را انتخاب کنید.

در بخش پیکربندی از منو «پارامترهای پیشرفته» گزینه «تیم» را انتخاب کرده، روی زبانه نمایه‌ها کلیک کنید. نمایه‌های پیش‌فرض پرستاشاپ در زبانه نمایه‌ها نمایش داده می‌شود.

2- نمایه جدید ایجاد کنید.

روی دکمه «افزودن جدید» کلیک کنید. نام «توسعه‌دهنده» را برای نمایه موردنظر وارد کرده، روی دکمه «ذخیره» کلیک کنید.

3- دسترسی‌های نمایه را تعیین کنید.

در زبانه «دسترسی‌ها» روی نمایه «توسعه‌دهنده» کلیک کرده، دسترسی‌های لازم را برای آن انتخاب کنید.

کارگاه 2 ایجاد کارمند جدید

1- زبانه کارمندان را انتخاب کنید.

در بخش پیکربندی از منوی «پارامترهای پیشرفته» گزینه «تیم» را انتخاب کنید.

2- کارمند جدید اضافه کنید.

در زبانه «کارمندان» روی دکمه «افزودن کارمند جدید» کلیک کنید.

اطلاعات کارمند جدید را وارد کنید.

3- دسترسی‌های کارمند را تعیین کنید.

از فهرست مشخصات دسترسی‌ها نمایه «توسعه‌دهنده» را انتخاب کرده، روی دکمه «ذخیره» کلیک کنید.

کارگاه 3 غیرفعال کردن فروشگاه

استاد فرهمند به مبینا و ماهر پیشنهاد می‌کند که قبل از اینکه شروع به ایجاد تغییرات در فروشگاه کنند آن را غیرفعال کنند تا کسی نتواند به نمای فروشگاه دسترسی داشته باشد و در صورت وارد کردن نشانی فروشگاه با پیامی نظیر «فروشگاه در حال به‌روزرسانی است» مواجه شوند. وقتی فروشگاه غیرفعال می‌شود موتورهای جست‌وجو نیز صفحات شما را نخواهند دید و صفحات شما ایندکس نمی‌شود.

1- به صفحه تنظیمات عمومی فروشگاه وارد شوید.

در بخش پیکربندی از منوی «پارامترهای فروشگاه» گزینه «عمومی» را انتخاب و روی زبانه تعمیرات کلیک کنید.

2- فروشگاه را غیرفعال کنید.

گزینه «فعال‌کردن فروشگاه» را روی «خیر» تنظیم کرده، روی دکمه «ذخیره» کلیک کنید.

3- به نمای فروشگاه بروید و نتیجه را مشاهده کنید.

4- IPهای مجاز برای دسترسی به فروشگاه را تعیین کنید.

دوباره وارد زبانه «تعمیرات» شده و در قسمت «IP تعمیرات» روی دکمه + Add my IP کلیک کنید (شکل 10)

در قسمت IP تعمیرات، آدرس IP سامانه‌هایی مانند رایانه، تلفن همراه، تبلت و غیره را که می‌خواهید در زمان تعمیرات به نمای فروشگاه دسترسی داشته و تغییرات را مشاهده کنند، به‌صورت دستی وارد کنید. آدرس‌ها را با علامت کاما(,) از هم جدا کنید.

5- متن جایگزین نمایش فروشگاه در زمان تعمیرات را تعیین کنید.

متنی را که بازدیدکنندگان از فروشگاه در زمان تعمیرات خواهند دید، در کادر «متن سفارشی حالت تعمیرات» وارد کرده، روی دکمه «ذخیره» کلیک کنید.

6- نمای فروشگاه را باز کرده، نتیجه را مشاهده کنید.

پیکربندی اطلاعات فروشگاه

استاد فرهمند مبینا و ماهر را با پیکربندی تنظیمات اولیه فروشگاه آشنا می‌کند و از آنجایی که این تنظیمات در نمای فروشگاه به مشتریان نمایش داده می‌شود، از آنان می‌خواهد این تنظیمات را با دقت انجام دهند.

کارگاه 4 تنظیم نام و اطلاعات فروشگاه

1- به صفحه پیکربندی اطلاعات فروشگاه وارد شوید.

در بخش پیکربندی از منوی «پارامترهای فروشگاه» گزینه «تماس» را انتخاب کنید. در صفحه تماس‌ها زبانه تماس‌های مغازه را انتخاب کنید.

2- نام و اطلاعات فروشگاه را وارد کنید.

3- نشانی رایانامه فروشگاه را تعیین کنید.

نشانی رایانامه را در کادر ایمیل فروشگاه وارد کنید. روی دکمه «ذخیره» کلیک کنید.

بعد از نصب پرستاشاپ در قسمت «ایمیل فروشگاه» نشانی رایانامه مدیر وارد شده است. ایمیل فروشگاه علاوه‌بر اینکه در نمای فروشگاه به مشتریان نمایش داده می‌شود، با توجه به تنظیماتی که مدیر فروشگاه انجام می‌دهد برای مشتریان در زمان ثبت سفارش، پرداخت وجه یا ارسال کالا از این نشانی، رایانامه ارسال می‌شود.

کارگاه 5 تنظیم لوگو و فاوآیکن (Favorites Icon)

فاو آیکن (favicon) نماد بسیار کوچکی است که نمایانگر تارنمای شما است. فاو آیکن معمولاً در نوار آدرس مرورگر و یا در محل نمایش Bookmarkها در کنار نام صفحه نشان داده می‌شود.

1- لوگوی سربرگ را انتخاب کنید.

در بخش بهینه‌سازی از منوی «طراحی» گزینه «قالب و لوگو» را انتخاب کرده، از زبانه آرم، نشان تصویری سربرگ را انتخاب و روی دکمه «ذخیره» کلیک کنید.

2- لوگو ایمیل و فاکتور را انتخاب کنید.

از زبانه «لوگو ایمیل و فاکتور» نشان تصویری رایانامه و برگ خرید را انتخاب و روی دکمه «ذخیره» کلیک کنید.

3- فاوآیکن را تعیین کنید.

از زبانه «فاوآیکن» نماد مورد علاقه خودتان را بارگذاری و روی دکمه «ذخیره» کلیک کنید.

اگر لوگو ایمیل و فاکتور را انتخاب نکنید، از لوگوی سربرگ برای رایانامه و برگ خرید استفاده می‌شود.

کارگاه 6 تنظیم محتوای صفحات ایستا (Static)

استاد فرهمند به ماهر و مبینا می‌گوید در راه‌اندازی فروشگاه لازم است صفحاتی با عنوان شرایط و ضوابط استفاده، تماس با ما و روش ارسال داشته باشید.

1- وارد نمای فروشگاه شوید.

2- محتوای صفحات فروشگاه را بررسی کنید.

در بخش پاصفحه فروشگاه (Footer)، صفحات ارسال، نکات حقوقی، شرایط و ضوابط استفاده، درباره ما و پرداخت امن را باز کرده و محتوای هر یک از صفحات را بررسی کنید.

3- وارد پنل مدیریت شوید.

4- صفحات را ویرایش کنید.

در بخش بهینه‌سازی از منوی «طراحی» گزینه «صفحه‌ها» را انتخاب کنید.

با کلیک روی دکمه «ویرایش» صفحه موردنظر را ویرایش کنید.

عنوان متا و توضیحات متای تنظیم شده، در موتورهای جست‌وجو مشاهده می‌شود.

5- URL فروشگاه را برای استفاده از حروف فارسی تنظیم کنید.

نشانی وبی که خواندن آن ساده و در برگیرنده کلمات کلیدی صفحه وب است را URL آشنا می‌گویند. با تنظیم URL آشنا هم به بازدیدکنندگان صفحات کمک می‌کنید تا نشانی صفحات وب شما را به‌خاطر بسپارند و هم به موتورهای جستجو کمک می‌کنید تا محتوای صفحات وب را درک کنند.

در پرستاشاپ برای استفاده از حروف فارسی در URL آشنا، از منوی «پارامترهای فروشگاه» گزینه «بازدید و سئو» را انتخاب کرده، در صفحه بازشده گزینه URL بومی(محلی) را فعال کنید. استفاده از نویسه فاصله، نیم‌فاصله و اعداد فارسی مجاز نیست. به‌جای نویسه فاصله و نیم‌فاصله از خط تیره استفاده کنید.

کارگاه 7 پیکربندی اسلایدر تصویر

1- به صفحه ماژول‌ها وارد شوید.

ماژول‌ها در پرستاشاپ برنامه‌های کوچکی هستند که استفاده از آن‌ها منجر به توسعه و افزایش کارایی پرستاشاپ می‌شود. در بخش بهینه‌سازی از منوی «ماژول‌ها» گزینه «ماژول‌ها و سرویس‌ها» را انتخاب کنید.

2- ماژول اسلایدر تصویر را ویرایش کنید.

از زبانه «ماژول‌های نصب شده» ماژول اسلایدر تصویر را جست‌وجو و روی دکمه «پیکربندی» کلیک کنید. تنظیمات اسلایدر تصویر را با توجه به راهنمای زیر هر بخش انجام داده، روی دکمه «ذخیره» کلیک کنید.

3- اسلایدها را جابه‌جا کنید.

با کشیدن و رها کردن ماوس، اسلاید شماره 3 را به قبل از اولین اسلاید منتقل کنید.

4- اسلاید را غیرفعال کنید.

اسلاید شماره 2 را با کلیک روی دکمه «فعال»، غیرفعال کنید.

5- اسلاید جدید اضافه کنید.

دکمه «افزودن اسلاید جدید» کلیک کنید. در صفحه جدید اطلاعات مربوط به اسلاید موردنظر را وارد کرده و روی دکمه «ذخیره» کلیک کنید.

6- اطلاعات اسلاید را ویرایش کنید.

از فهرست اسلایدها، روی دکمه «ویرایش» اسلاید شماره 1 کلیک کرده، اطلاعات آن را ویرایش و روی دکمه «ذخیره» کلیک کنید.

کارگاه 8 پیکربندی بنر صفحه اصلی

1- به صفحه ماژول‌ها وارد شوید.

2- به صفحه پیکربندی ماژول بنر وارد شوید.

از زبانه «ماژول‌های نصب شده» ماژول بنر را جست‌وجو کرده، روی دکمه «پیکربندی» کلیک کنید.

3- اطلاعات بنر را تنظیم کنید.

در صفحه جدید اطلاعات مربوط به بنر را وارد کرده روی دکمه «ذخیره» کلیک کنید.

جدول ارزشیابی شایستگی‌های غیرفنی، ایمنی، بهداشت و توجهات زیست‌محیطی

ارزشیابی مرحله 1

کارگاه 9 حذف محتوای پیش‌فرض فروشگاه

قبل از ورود محصولات به فروشگاه لازم است، اطلاعات پیش‌فرض فروشگاه را حذف کنید. پس از پاک کردن داده‌های موجود برگشت به وضعیت قبل غیرممکن است.

1- به صفحه ماژول‌ها وارد شوید.

2- ماژول پاک‌سازی کننده را نصب کنید.

در زبانه «انتخاب ماژول» ماژول پاک‌سازی کننده پرستاشاپ (Database Cleaner) را جست‌وجو و نصب کنید.

3- به صفحه پیکربندی ماژول پاک‌سازی کننده وارد شوید.

پس از نصب ماژول پاک‌سازی کننده پرستاشاپ روی دکمه «پیکربندی» کلیک کنید.

4- کاتالوگ‌ها را پاک کنید.

اگر از حذف داده‌های بخش کاتالوگ اطمینان دارید، در این بخش پس از انتخاب دکمه «بله» روی دکمه «پاک‌سازی کاتالوگ» کلیک کنید.

5- سفارش‌ها و مشتریان را حذف کنید.

اگر از حذف داده‌های بخش سفارش‌ها و مشتریان اطمینان دارید در بخش «سفارش‌ها و مشتریان» پس از انتخاب دکمه «بله» روی دکمه «پاک کردن سفارش‌ها و مشتریان» کلیک کنید.

6- بانک اطلاعاتی فروشگاه را به‌روز کنید.

پس از حذف داده‌های بخش کاتالوگ و سفارش‌های مشتریان در بخش «محدودیت یکپارچگی کاربردی» روی دکمه «کنترل و رفع عیب» کلیک کنید.

در بخش «پاک‌سازی دیتابیس» روی دکمه «تمیز کردن و بهینه‌سازی» کلیک کنید.

پیکربندی حمل‌ و نقل

یکی از مراحل کلیدی کاروکسب اینترنتی مدیریت تحویل محصولات است. در حال حاضر تحویل به‌ موقع و محاسبه هزینه ارسال کالا چالش بسیاری از فروشگاه‌های اینترنتی است. موضوع حمل و نقل در تجارت الکترونیک، موضوع بسیار مهمی است و هر فروشگاه اینترنتی که امروزه می‌خواهد در دنیای تجارت الکترونیک صاحب‌ نام شود، باید به موضوع حمل و نقل توجه زیادی داشته باشد.

ماهر و مبینا از استاد فرهمند می‌پرسند چرا از مدیریت تحویل محصولات به عنوان مرحله کلیدی کاروکسب نام بردید؟ استاد فرهمند پاسخ می‌دهد که تأخیر در ارسال سفارش باعث نارضایتی مشتریان شما می‌شود و حتی ممکن است مشتریان خرید حضوری گران‌تر را به خرید آنلاین ترجیح بدهند.

شرکت‌های متعددی وجود دارند که مسئولیت تحویل محصول به مشتریان را در قبال دریافت وجهی برعهده می‌گیرند. معمولاً نرخ حمل و نقل محصول با توجه به مسافت مشتریان متغیر است. بنابراین لازم است با توجه به شرایط شرکت حامل، منطقه‌هایی را تعریف کنید. ممکن است شرکت حامل برای شهرستان‌های استان بومی از یک نرخ و برای شهرستان‌های استان هم‌جوار و غیر هم‌جوار از نرخ دیگری استفاده کند.

کارگاه 10 پیکربندی مناطق

1- فهرست مناطق پیش‌فرض را مشاهده کنید.

در بخش بهینه‌سازی از منوی «بین‌الملل» گزینه «مکان‌ها» را انتخاب کنید. در زبانه «منطقه‌ها» تمامی مناطق پیش‌فرض قابل مشاهده است.

2- مناطق پیش‌فرض را حذف کنید.

تمامی مناطق پیش‌فرض را انتخاب کرده، از قسمت اقدامات دسته جمعی روی گزینه «حذف انتخاب شده‌ها» کلیک کنید.

3- منطقه جدید اضافه کنید.

روی دکمه «افزودن منطقه جدید» کلیک کنید. نام منطقه جدید برای مثال استان بومی را وارد کرده، روی دکمه «ذخیره» کلیک کنید.

4- استان‌های منطقه را مشخص کنید.

اکنون باید مشخص کنید که هر استان مربوط به کدام منطقه است. در زبانه «استان‌ها» تمامی استان‌ها قابل مشاهده است. از فهرست کشور، ایران را انتخاب کنید تا فقط استان‌های ایران قابل مشاهده باشد.

روی دکمه «ویرایش» مقابل استان خود کلیک کنید. در فهرست منطقه، گزینه «استان بومی» را انتخاب کنید.

افزودن حامل

بعد از افزودن منطقه‌ها نوبت به افزودن حامل یا کانال توزیع می‌رسد.

تنظیم واحدهای پولی

ماهر و مبینا به استاد فرهمند می‌گویند، ما می‌خواهیم واحد پولی تومان را برای فروشگاه خود فعال کنیم. واحد پول رسمی کشور ما ریال، اما واحد پول رایج تومان است و مردم در ادبیات روزانه خود از واژه تومان به‌جای ریال استفاده می‌کنند. استاد فرهمند آن‌ها را به دیدن فیلم تنظیم واحدهای پولی دعوت می‌کند.

مدیریت کاتالوگ

استاد فرهمند به ماهر و مبینا تأکید می‌کند، افزودن محصول به فروشگاه در اضافه کردن نام، قیمت و توضیحات محصول خلاصه نمی‌شود. محصولات پایه و اساس یک فروشگاه هستند. پیش از اضافه کردن یک محصول به فروشگاه شما باید اطلاعات کاملی از خصوصیات، ویژگی‌ها، نام تأمین‌کننده، برند محصول و بسیاری موارد از این دست داشته باشید. هرگز پیش از درنظر گرفتن تمامی این موارد اقدام به اضافه کردن محصول نکنید.

استاد فرهمند نظر ماهر و مبینا را به مثال زیر جلب می‌کند:

یک فروشگاه بزرگ را درنظر بگیرید که وقتی وارد آن می‌شوید تمام شوینده‌ها در یک قفسه، نوشیدنی‌ها در قفسه دیگر، لوازم آرایشی و بهداشتی و سایر اقلام نیز به‌صورت مرتب قفسه‌بندی شده باشند. چقدر زمان برای پیدا کردن محصول موردنظر خود صرف می‌کنید؟ اگر این فروشگاه قفسه‌بندی نشده بود و ترتیب قرارگیری محصولات مشخص نبود نیز به‌ همین میزان زمان می‌گذاشتید؟ در فروشگاهی که قفسه‌بندی شده باشد راحت‌تر به محصولات دسترسی دارید؛ می‌توانید محصولات مشابه را مقایسه کنید و در نهایت از مراجعه به آن فروشگاه رضایت بیشتری خواهید داشت.

قبل از اینکه محصولی را وارد فروشگاه الکترونیکی کنید، باید بدانید که محصول موردنظر چه ویژگی‌هایی دارد و بر اساس آن در کدام شاخه (قفسه) قرار می‌گیرد. شاخه‌ها را می‌توان قلب یک فروشگاه درنظر گرفت و تعریف درست شاخه‌ها از اهمیت زیادی برخوردار است. محصولاتی که دارای ویژگی‌های مشترکی باشند و بتوان آن‌ها را مقایسه کرد در یک شاخه قرار می‌گیرند.

شاخه‌ها به مشتریان کمک می‌کند جست‌وجوی خود را در نوع خاصی از محصولات محدود کنند و به این ترتیب سریع‌تر به محصول موردنظر دسترسی داشته باشند. از قسمت شاخه‌ها در منوی کاتالوگ می‌توانید شاخه‌ها را پیکربندی کنید.

کارگاه 11 افزودن شاخه جدید

1- به صفحه شاخه‌ها وارد شوید.

در بخش فروش از منوی «کاتالوگ» گزینه «شاخه‌ها» را انتخاب کنید.

2- شاخه جدید اضافه کنید.

در صفحه جدید روی دکمه «افزودن شاخه جدید» کلیک کنید.

3- مشخصات شاخه موردنظر را وارد کنید.

برای تنظیم مشخصات شاخه، از جدول زیر کمک بگیرید.

مشخصات شاخه
فیلدها	توضیحات
نام	نام شاخه که در نمای فروشگاه نمایش داده می‌شود و بهتر است نامی کوتاه و گویا باشد.
نمایش داده‌شده	اگر بلی را انتخاب کنید این شاخه برای مشتریان شما نمایش داده خواهد شد.
شاخه والد	محل قرارگیری شاخه جدید است.
توضیحات	توضیحات مربوط به شاخه است.
عکس نمای دسته‌بندی	تصویری که می‌خواهید برای مشتریان در صفحه شاخه‌ها قابل مشاهده باشد.
تصویر کوچک دسته‌بندی	تصویر کوچکی که می‌خواهید در صفحه شاخه اصلی قابل مشاهده باشد.
تصاویر بندانگشتی	تصویر کوچکی که می‌خواهید در منو کنار نام شاخه نمایش‌داده شود.
عنوان متا	عنوانی که کاربر هنگام جست‌وجو در موتورهای جست‌وجو مشاهده می‌کند.
توضیحات متا	توضیحات کوتاهی که کاربر هنگام جست‌وجو می‌تواند در موتورهای جست‌وجو ببیند.
کلمات کلیدی متا	در زمان انتشار این کتاب موتورهای جست‌وجو، دیگر از کلمات کلیدی استفاده نمی‌کنند و می‌توانید این قسمت را خالی رها کنید.
URL آشنا	نشانی کوتاه و قابل فهم برای دسترسی به صفحه شاخه موردنظر است. با وارد کردن نام شاخه این نشانی به‌صورت خودکار ایجاد می‌شود.
دسترسی گروه	گروهی از کاربران که می‌خواهید این شاخه برای آنان قابل‌رؤیت باشد. می‌توان یک شاخه را فقط برای کاربرانی نمایش داد که در تارنما ثبت‌نام کرده‌اند.

4- شاخه والد را مشخص کنید.

موقعیت شاخه جدید را تعیین کنید. اگر شاخه جدید زیرشاخه یک شاخه موجود است باید نام موردنظر را در قسمت شاخه والد علامت‌دار کنید.

5- به نمای فروشگاه بروید.

آیا شاخه‌ای که ایجاد کردید در منوی بالای صفحه نمایش داده می‌شود؟ با پیکربندی ماژول منوی اصلی می‌توانید شاخه‌های ایجاد شده را در منوی اصلی فروشگاه نمایش دهید.

کارگاه 12 پیکربندی منوی اصلی تارنما

1- به صفحه ماژول‌ها وارد شوید.

2- به صفحه پیکربندی ماژول منوی اصلی وارد شوید.

از زبانه «ماژول‌های نصب شده» ماژول منوی اصلی را جست‌وجو کنید. روی دکمه «پیکربندی» مقابل ماژول منوی اصلی کلیک کنید.

3- شاخه موردنظر را به منوی اصلی اضافه کنید.

با بررسی موضوعات فهرست شده در قسمت «آیتم‌های در دسترس» شاخه یا شاخه‌های موردنظر را انتخاب کرده، روی دکمه «افزودن» کلیک کنید.

منظور از آیتم‌های در دسترس، تمام صفحاتی مانند شاخه‌ها، صفحات ایستا، تولیدکننده‌ها و... است که در پرستاشاپ ایجاد شده است.

4- نمای فروشگاه را باز کرده، نتیجه تغییرات را مشاهده کنید.

تعریف مشخصه‌ها و ویژگی‌های محصول

پس از تعریف شاخه‌ها نوبت به تعریف مشخصه‌ها و ویژگی‌های محصول می‌رسد. مشخصه‌ها (Attributes) در حقیقت همان خصوصیات محصول است که تغییر در آن‌ها محصول متفاوتی ایجاد می‌کند. مثلاً برای کیف سنتی مشخصه‌هایی مثل سایز و رنگ را می‌توانید درنظر بگیرید. وقتی خریدار یک محصول را انتخاب می‌کند در همان صفحه می‌تواند مشخصه‌های محصول را تغییر دهد و خرید خود را تکمیل کند. برای یک محصول می‌توان ترکیبی از مشخصه‌ها نظیر کیف سنتی با سایز متوسط و رنگ آبی یا لباسی با سایز متوسط و رنگ سبز داشت.

ویژگی‌ها (Features) در تمام ترکیب‌های مختلف یک محصول همواره ثابت است. کیف سنتی ممکن است از جنس کتان، پارچه نخی یا چرمی باشد. جنس کیف یک ویژگی است. معمولاً وقتی خریدار یک محصول را انتخاب می‌کند ویژگی‌های آن را در یک جدول می‌بیند و امکان تغییر ویژگی‌ها را نخواهد داشت.

کارگاه 13 تعریف مشخصه‌ها

1- به صفحه مشخصه‌ها و ویژگی‌ها وارد شوید.

برای تعریف مشخصه‌ها و ویژگی‌های یک محصول، در بخش فروش از منوی «کاتالوگ» گزینه «مشخصه‌ها و ویژگی‌ها» را انتخاب کنید.

2- مشخصه جدید اضافه کنید.

برای تعریف مشخصه از زبانه «مشخصه‌ها» روی دکمه «افزودن مشخصه جدید» کلیک کنید.

3- اطلاعات مشخصه جدید را وارد کنید.

عبارت کادر نام فقط برای مدیران تارنما در پنل مدیریت قابل مشاهده است. نامی که بازدیدکنندگان تارنما آن را خواهند دید، در کادر نام عمومی وارد کنید. فیلد نوع مشخصه، نحوه نمایش مشخصه در صفحه محصولات را تعیین می‌کند. این فیلد چه مقادیری دارد؟

روی دکمه «ذخیره» کلیک کنید.

4- مقادیر مشخصه جدید را ثبت کنید.

در زبانه «مشخصه‌ها» روی نام مشخصه موردنظر کلیک کنید. در صفحه جدید روی دکمه «افزودن مقدار جدید» کلیک کنید. با توجه به مقداری که برای نوع مشخصه وارد کردید، با دو صفحه متفاوت مواجه خواهید شد. اگر مقدار رنگ یا طرح را انتخاب کرده باشید با شکل سمت چپ و در غیر این‌صورت با شکل سمت راست مواجه خواهید شد. برای افزودن چند مقدار برای یک مشخصه پس از تکمیل فرم می‌توانید روی دکمه «ذخیره و افزودن مقدار دیگر» کلیک کنید.

کارگاه 14 تعریف ویژگی‌ها

1- به صفحه مشخصه‌ها و ویژگی‌ها وارد شوید.

2- ویژگی جدید اضافه کنید.

از زبانه «ویژگی‌ها» روی دکمه «افزودن ویژگی جدید» کلیک کنید. پس از وارد کردن نام ویژگی، روی دکمه «ذخیره» کلیک کنید.

3- مقادیر ویژگی جدید را ثبت کنید.

در صفحه ویژگی‌ها روی نام ویژگی موردنظر کلیک کنید. در صفحه جدید با کلیک روی دکمه «افزودن مقدار ویژگی جدید» می‌توان مقادیری را برای ویژگی‌های تعریف شده تعیین کرد.

تعریف برندها و تأمین‌کننده‌ها

استاد فرهمند به ماهر و مبینا می‌گوید که پس از تعریف شاخه‌ها، مشخصه‌ها و ویژگی‌های محصول نوبت به تعریف برندها و تأمین‌کننده‌ها می‌رسد. ماهر و مبینا از ضرورت ایجاد برندها و تأمین‌کننده‌ها می‌پرسند، استاد فرهمند پاسخ می‌دهد که در بسیاری از موارد وقتی در یک فروشگاه برخط به‌دنبال رایانه موردنظرتان هستید، نتایج نمایش داده شده را براساس نشانه تجاری (brand) محدود می‌کنید. برندها نام‌های تجاری تولید کننده محصول هستند. با وارد کردن برندها شما به مشتریان این امکان را می‌دهید تا سریع‌تر به محصول موردنظرشان دسترسی پیدا کنند. همیشه برای صاحب یک کاروکسب امکان تهیه محصول از تولید کننده وجود ندارد. در این صورت محصول را از تأمین‌کننده‌ها تهیه می‌کنند که شرکت‌های واسطه‌ای میان فروشگاه و تولید کننده محصول هستند.

کارگاه 15 افزودن برند

1- به صفحه مدیریت برندها وارد شوید.

از منوی «کاتالوگ» گزینه «برندها و تأمین‌کننده‌ها» و پس از آن زبانه «برندها» را انتخاب کنید.

2- برند جدید اضافه کنید.

روی دکمه «افزودن یک برند جدید» کلیک کنید.

3- اطلاعات برند را وارد کنید.

نام و نشانی برندها در زبانه برندها قابل مشاهده و ویرایش است. نشانی‌هایی که برای برندها وارد می‌کنید برای بازدیدکنندگان فروشگاه قابل مشاهده نیست. این نشانی‌ها تنها در پنل مدیریت قابل دسترس بوده و مانند یک دفترچه تلفن در اختیار مدیران فروشگاه است.

4- نشانی برند جدید را وارد کنید.

در صفحه برندها روی دکمه «افزودن آدرس برند جدید» کلیک کنید. سپس اطلاعات برند جدید را وارد کنید.

کارگاه 16 افزودن تأمین‌کننده

ایجاد تأمین‌کننده‌ها و ارتباط بین آن‌ها و محصولات در پرستاشاپ علاوه‌بر امکان مشاهده تولید کنندگان و محصولات آن‌ها در فروشگاه، به شما در انبارداری نیز کمک می‌کند.

1- به صفحه مدیریت برندها وارد شوید.

در بخش فروش از منوی «کاتالوگ» گزینه «برندها و تأمین‌کننده‌ها» و سپس زبانه «تأمین‌کننده‌ها» را انتخاب کنید.

2- تأمین‌کننده جدید اضافه کنید.

3- اطلاعات تأمین‌کننده را وارد کنید.

مدیریت محصول

پس از ایجاد شاخه‌ها، مشخصه‌ها و ویژگی‌های محصول، برندها و تأمین‌کننده‌ها نوبت به افزودن محصولات به فروشگاه می‌رسد. مدیریت محصول در صفحه محصول‌ها فراهم شده است. در صفحه محصول‌ها امکاناتی نظیر مشاهده فهرست محصولات، ویرایش، حذف، پیش‌نمایش محصولات، نسخه‌برداری و ایجاد محصول جدید در دسترس است.

ارزشیابی مرحله 2

پیکربندی پرداخت

استاد فرهمند به ماهر و مبینا می‌گوید: با توجه به خرید غیرحضوری مشتریان در فروشگاه‌های اینترنتی باید امکان پرداخت وجه محصول را برای مشتریان فراهم کرد. برای پرداخت وجه محصول روش‌های متفاوتی از جمله پرداخت از طریق چک، فیش بانکی و پرداخت آنلاین وجود دارد. به‌صورت پیش‌فرض ماژول پرداخت از طریق چک و فیش بانکی روی پرستاشاپ 1.7 فعال است. اگر مشتری گزینه پرداخت توسط چک یا فیش بانکی را انتخاب کند، وضعیت سفارش به وضعیت در انتظار پرداخت تغییر خواهد کرد. بنابراین، مدیر تارنما یا کارمندی که مسئول بخش مدیریت سفارش است، باید سفارش را به‌صورت دستی و پس از دریافت اطلاعات پرداخت، تأیید کند.

کارگاه 17 پیکربندی پرداخت از طریق فیش بانکی

1- در بخش بهینه‌سازی، از منوی پرداخت گزینه «روش‌های پرداخت» را انتخاب کنید.

2- روی دکمه «پیکربندی» مقابل ماژول پرداخت الکترونیکی کلیک کنید.

3- اطلاعات حساب را تکمیل کنید.

درگاه پرداخت اینترنتی

روش دیگر پرداخت وجه به‌وسیله مشتریان، پرداخت وجه از طریق درگاه پرداخت اینترنتی است. معمولاً مشتریان تمایل بیشتری به استفاده از این روش دارند. درگاه‌های پرداخت اینترنتی امکان پرداخت آنلاین وجوه مشتریان را برای فروشگاه‌های مجازی فراهم می‌کنند. مشتری پس از تکمیل مراحل انتخاب محصول یا خدمت موردنظر، در مرحله آخر وارد درگاه پرداخت اینترنتی شده، با وارد کردن اطلاعات کارت بانکی خود شامل شماره کارت، رمز دوم، تاریخ انقضا و کد اعتبارسنجی (cvv2) پرداخت خود را به آسانی انجام می‌دهد. برای دریافت درگاه پرداخت اینترنتی باید با یک بانک قرارداد ببندید و یا از خدمات شرکت‌های واسط ارائه‌دهنده خدمات درگاه پرداخت اینترنتی استفاده کنید.

دریافت درگاه پرداخت اینترنتی از بانک مستلزم عقد قرارداد با بانک و تابع قوانین بانک مربوطه است. ولی در تمامی بانک‌ها داشتن شرایط زیر الزامی است:

- فعال بودن تارنما
- داشتن نماد اعتماد الکترونیک
- داشتن حساب بانکی در بانک مربوطه
- ارائه مدارک هویتی

برای اضافه کردن امکان پرداخت وجه از طریق درگاه پرداخت اینترنتی باید ماژول درگاه پرداخت اینترنتی را نصب کنید.

ماژول جست‌وجوی لایه‌ای

ماهر و مبینا تصویری از یک تارنما را به استاد فرهمند نشان می‌دهند و از او می‌خواهند به آن‌ها در ساخت چنین امکانی برای تارنمای خودشان کمک کند.

استاد فرهمند به آن‌ها می‌گوید که با استفاده از ماژول جست‌وجوی لایه‌ای در پرستاشاپ، مشتریان فروشگاه قادر خواهند بود محصولات نمایش‌داده شده در فروشگاه را بر اساس معیارهایی که درنظر گرفته‌شده فیلتر کنند و دامنه محصولات نمایش‌داده شده را محدود کنند. ماژول جست‌وجوی لایه‌ای امکان دسترسی سریع مشتریان به محصولات موردنظر خود را از میان انبوه محصولات فراهم می‌کند.

کارگاه 18 پیکربندی ماژول جست‌وجوی لایه‌ای

1- به صفحه ماژول‌ها وارد شوید.

2- صفحه پیکربندی ماژول جست‌وجوی لایه‌ای وارد شوید.

ماژول جست‌وجوی لایه‌ای را از زبانه «ماژول‌های نصب شده» جست‌وجو کرده و روی دکمه «پیکربندی» کلیک کنید.

3- قالب جدید ایجاد کنید.

در صفحه پیکربندی جست‌وجوی لایه‌ای روی دکمه «افزودن قالب جدید» کلیک کنید.

4- تنظیمات قالب را تعیین کنید.

نام قالب را وارد کرده، شاخه‌های مورد استفاده یعنی شاخه‌هایی که می‌خواهید جست‌وجوی لایه‌ای برای آن‌ها فعال باشد را تعیین کنید.

5- فیلترهای مورد نیاز را فعال کنید.

با کشیدن و رها کردن ماوس اولویت نمایش فیلترها را تعیین کرده، فیلترهای قالب موردنظر را با کلیک روی دکمه «بله» فعال کنید.

اگر بعد از پیکربندی ماژول جست‌وجوی لایه‌ای محصولی با قیمت جدید به شاخه‌ای که قبلاً برای آن جست‌وجوی لایه‌ای ساختید اضافه کردید ولی قیمت جدید در بخش جست‌وجو از نمای فروشگاه نمایش‌ داده نمی‌شود، روی دکمه «نمایه کردن قیمت‌های از دست رفته» کلیک کنید تا قیمت‌های جدید مجدداً ایندکس شود.

همچنین اگر بعد از پیکربندی ماژول جست‌وجوی لایه‌ای، مشخصه‌ای به محصولات خود اضافه کردید ولی مشخصه جدید در بخش جست‌وجو نمایش داده نمی‌شود، روی دکمه «ساخت نمایه مشخصه‌ها» کلیک کنید تا مشخصه‌های محصول مجدد ایندکس شود.

کارگاه 19 ترجمه قالب

ماهر و مبینا از استاد فرهمند می‌پرسند که چطور می‌توانیم جملات بخش‌هایی از فروشگاه را مطابق سلیقه خودمان عوض کنیم؟ به عنوان مثال می‌خواهیم عبارت «محصولات پرطرفدار» در نمای فروشگاه را به «محصولات پیشنهادی» تغییر دهیم. استاد فرهمند می‌گوید که این امکان در بخش ترجمه‌ها در پرستاشاپ فراهم شده است.

1- عبارت موردنظر برای ترجمه را انتخاب کنید.

نمای فروشگاه را باز کرده، عبارت «محصولات پرطرفدار» را ببینید.

2- به صفحه اصلاح ترجمه‌ها وارد شوید.

پنل مدیریت را بازکرده، در بخش بهینه‌سازی از منوی «بین‌المللی» گزینه «ترجمه‌ها» را انتخاب کنید.

3- نحوه ترجمه را تعیین کنید.

روی دکمه اصلاح کلیک کنید.

4- عبارت موردنظر برای ترجمه و عبارت جایگزین آن را تعیین کنید.

عبارت «محصولات پرطرفدار» را جست‌وجو کنید. در نتیجه نمایش‌داده شده عبارت «محصولات پرفروش» را جایگزین عبارت «محصولات پرطرفدار» کنید.

5- نمای فروشگاه را باز کرده، نتیجه را مشاهده کنید.

ارتقای پرستاشاپ

برای ارتقای پرستاشاپ به نسخه بالاتر بهتر است از اطلاعات فروشگاه نسخه پشتیبان تهیه شود تا درصورت عدم تطابق نسخه جدید پرستاشاپ با نسخه فعلی فروشگاه بتوانید فروشگاه را به وضعیت قبل بازگردانید. قبل از ارتقای فروشگاه به نسخه جدید حتماً آن را غیرفعال کنید تا بازدیدکنندگان در این فاصله به نمای فروشگاه دسترسی نداشته باشند.

کارگاه 20 تهیه نسخه پشتیبان

1- وارد کنترل پنل میزبان خود شوید.

2- عملیات پشتیبان‌گیری را شروع کنید.

روی دکمه Backup کلیک کنید.

3- نوع پشتیبان‌گیری را انتخاب کنید.

در صفحه جدید روی دکمه Download a Full Website Backup کلیک کنید.

4- از فروشگاه پشتیبان بگیرید.

روی دکمه Generate Backup کلیک کنید تا از تمام اطلاعات فروشگاه نسخه پشتیبان تهیه شود.

کارگاه 21 ارتقا به نسخه جدید

1- فروشگاه خود را غیرفعال کنید.

2- ماژول ارتقا را نصب کنید.

از منوی «ماژول‌ها» گزینه «ماژول‌ها و سرویس‌ها» را انتخاب کنید. ماژول 1 - Click Upgrade را جست‌وجو کرده، روی دکمه «Install» کلیک کنید.

3- به تنظیمات ماژول ارتقا وارد شوید.

از قسمت ماژول‌های نصب شده ماژول «ارتقا با یک کلیک» را جست‌وجو کرده و روی دکمه «پیکربندی» کلیک کنید.

4- شرایط پیش ارتقا را بررسی کنید.

همه گزینه‌های چک لیست پیش ارتقا باید فعال باشد. در غیر این صورت به شما اجازه ارتقای پرستاشاپ داده نخواهد شد.

5- با توجه به اینکه نسخه پشتیبان تهیه کرده‌اید، گزینه‌های پشتیبان‌گیری را غیرفعال کنید.

6- تنظیمات ارتقا را انجام دهید.

با خواندن توضیحات هر گزینه، گزینه‌های ارتقا دادن را تنظیم کنید.

اگر از سازگاری ماژول‌های بومی با نسخه جدید اطمینان ندارید، گزینه «ماژول‌های غیربومی را غیرفعال کن» را روی بله تنظیم کنید و پس از ارتقا به نسخه جدید، ماژول‌های بومی را فعال کنید.

7- پرستاشاپ را ارتقا دهید.

با بررسی نسخه فعلی و آخرین نسخه پرستاشاپ روی دکمه «هم اکنون پرستاشاپ را ارتقا دهید» کلیک کنید.

کارگاه 22 آزمایش صحت ارتقا

1- بخش مدیریت را آزمایش کنید.

یک محصول جدید به فروشگاه اضافه کنید.

2- بخش فروشگاهی را آزمایش کنید.

به عنوان یک مشتری در فروشگاه ثبت‌نام و اقدام به ثبت یک سفارش کنید.

3- فروشگاه را فعال کنید یا نسخه پشتیبان را برگردانید.

اگر نتیجه آزمایش ارتقای فروشگاه قابل قبول بود، فروشگاه را فعال کنید و در غیر این‌ صورت نسخه پشتیبان را بازگردانید.

قانونمندسازی کاروکسب

مبینا از استاد فرهمند می‌پرسد که آیا هر چیزی را می‌توان در یک فروشگاه اینترنتی فروخت؟ استاد فرهمند با دقت و تأکید روی لزوم قانونمندسازی کاروکسب بیان می‌کند که بعد از راه‌اندازی کاروکسب اینترنتی باید به‌دنبال ایجاد اعتماد و اطمینان برای مشتریان بود. درحال حاضر یکی از روش‌های اعتمادسازی در مشتریان دریافت مجوز نماد اعتماد الکترونیک است. نماد اعتماد الکترونیک نشانه‌ای نمادین است که با هدف ساماندهی، احراز هویت و صلاحیت به کاروکسب‌های اینترنتی مجاز اعطا می‌شود. آن دسته از کاروکسب‌هایی که در تارنمای خود کالا یا خدمتی عرضه می‌کنند و در قبال آن وجهی دریافت می‌کنند، باید این نماد را دریافت کنند. نماد اعتماد پس از بررسی تارنما و احراز هویت و صلاحیت مالک آن برای مدت یک سال صادر می‌شود.

علاوه‌بر ایجاد اعتماد و اطمینان برای مشتریان، امکان دریافت درگاه بانکی از بانک‌های کشور و قرارداد با شرکت پست برای تحویل محصولات از دیگر مزایای دریافت نماد اعتماد الکترونیک است.

پلیس فتا

جرائمی که در فضای مجازی رخ می‌دهد را جرائم رایانه‌ای یا جرائم سایبری می‌گویند. وظیفه کشف و گزارش جرائم سایبری به دادسرای جرائم رایانه‌ای، برعهده پلیس فضای تولید و تبادل اطلاعات نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران است که به اختصار پلیس فتا نامیده می‌شود.

افزایش روزافزون کاربران فضای تولید و تبادل اطلاعات نظیر رایانه، تلفن همراه و اینترنت و همچنین توسعه خدمات الکترونیک نظیر دولت الکترونیک، بانکداری الکترونیک، تجارت الکترونیک و... از یک‌سو و افزایش جرائم در فضای تولید و تبادل اطلاعات (فتا) لزوم ایجاد پلیسی تخصصی در مجموعه نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران برای تأمین امنیت و مقابله با جرائمی که در این فضا به وقوع می‌پیوندند را آشکار می‌کند. مرجع تخصصی رسیدگی به جرائم سایبری دادسرای جرائم رایانه‌ای است.

به‌طور کلی هر آنچه در بازار جمهوری اسلامی ایران ممنوعیت فروش داشته باشد را در فضای مجازی نمی‌توان فروخت. علاوه‌بر آن ممکن است برای فروش بعضی کالاها از طریق اینترنت نیاز به دریافت مجوزهای لازم از نهادهای مربوطه باشد. برای اطلاعات بیشتر به صفحه قوانین در سامانه‌ای نماد (enamad) مراجعه کنید.

ارزشیابی مرحله 3

کارگاه 23 ایجاد کد تخفیف برای مشتریان

استاد فرهمند توصیه می‌کند برای ایجاد جذابیت خرید برای برخی مشتریانی که تمایل به گرفتن تخفیف دارند، می‌توانید کد تخفیف در اختیار آن‌ها قرار دهید.

1- صفحه قوانین سبد خرید را باز کنید.

در بخش فروش از منوی «کاتالوگ» گزینه «تخفیف‌ها» و سپس زبانه «قوانین سبد خرید» را انتخاب کنید.

2- اطلاعات کد تخفیف را تعیین کنید.

اطلاعات کد تخفیف را در زبانه «قانون سبد خرید» وارد کرده، روی دکمه «ذخیره و ماندن» کلیک کنید.

3- محدودیت‌های کد تخفیف را تعیین کنید.

4- عملیات مربوط به تحویل محصولات دارای کد تخفیف را تعیین کنید.

کارگاه 24 مدیریت سفارش‌ها

استاد فرهمند به ماهر و مبینا توصیه می‌کند که با توجه به اینکه شما به عنوان صاحب یک فروشگاه هر روز با پردازش سفارش‌ها درگیر هستید، باید سفارش‌ها را به‌نحوی مدیریت کنید.

1- در نمای فروشگاه یک سفارش برای یکی از محصولات فروشگاه ثبت کنید.

پرداخت از طریق فیش بانکی را به عنوان روش پرداخت انتخاب کنید.

2- به نمای مدیریت وارد شوید.

3- در بخش «فروش» از منوی «سفارش‌ها گزینه سفارش‌ها را انتخاب کنید.

4- وضعیت سفارش ثبت شده را بررسی کنید.

با کلیک روی دکمه «مشاهده» مقابل هر سفارش، امکان مشاهده جزئیات و تغییر وضعیت سفارش را خواهید داشت.

5- وضعیت سفارش را در صورت نیاز تغییر دهید.

اگر از پرداخت وجه به‌وسیله مشتری اطمینان دارید، وضعیت سفارش را به «پرداخت از راه دور تأیید شده» تغییر داده، روی دکمه «به‌روزرسانی» کلیک کنید.

وضعیت سفارش را متناسب با وضعیت کنونی آن تغییر دهید. برای مثال اگر در حال آماده‌سازی سفارش هستید وضعیت آن را به «درحال آماده‌سازی» تغییر دهید. به این ترتیب مشتریان با ورود به‌حساب کاربری در فروشگاه می‌توانند در جریان جزئیات وضعیت سفارش قرار گیرند.

6- سفارش‌ها را بر اساس نیاز مدیریت کنید.

بسته‌بندی محصول

مبینا از استاد می‌پرسد که آیا برای ارائه خدمت بیشتر و جلب رضایت مشتری امکان ویژه‌ای در پرستاشاپ وجود دارد؟ استاد فرهمند پیشنهاد کادوپیچی محصول را می‌دهد. برای فعال‌ کردن این خدمت در فروشگاه از منوی «پارامترهای فروشگاه» گزینه «تنظیمات سفارش» را انتخاب کنید. در صفحه تنظیمات سفارش قادر به ارائه پیشنهاد کادوپیچی و بسته‌بندی قابل بازیافت در زمان ثبت سفارش مشتری خواهید بود.

ورود به بازار کاروکسب الکترونیکی

ماهر و مبینا پس از فعال‌سازی فروشگاه خود، با جست‌وجوی کلمه «فروش میوه خشک» انتظار دارند که در نتایج جست‌وجوی یک موتور جست‌وجو، تارنمای فروشگاهی خود را سریعاً به عنوان اولین پاسخ‌ها ببینند. اما نتیجه برایشان قابل تأمل است! علت را از استاد فرهمند جویا می‌شوند. پاسخ استاد فرهمند این است که کاربران در بیشتر مواقع از موتورهای جست‌وجو مانند گوگل، یاهو و... برای رسیدن به مطلب یا محصول موردنظر خود استفاده می‌کنند. بسیاری از کاربران فقط به صفحه اول نتایج جست‌وجو نگاه می‌کنند. تارنماهایی که دارای بالاترین مکان و بیشترین تکرار در صفحه نتایج موتورهای جست‌وجو باشند، بازدیدکننده بیشتری از طریق موتورهای جست‌وجو به‌دست می‌آورند. از طرف دیگر هر تارنمایی که به کاروکسب خاصی می‌پردازد درصدد جلب مشتریان بیشتر است و برای این هدف باید صفحات وب خود را برای موتورهای جست‌وجو بهینه‌سازی کند.

بهینه‌سازی تارنما برای موتورهای جست‌وجو (SEO)

عبارت سئو (SEO) یا (Search Engine Optimization) به معنی بهینه‌سازی تارنما برای موتورهای جست‌وجو است. منظور از بهینه‌سازی، مجموعه فعالیت‌هایی است که در تارنما و بیرون از تارنما مانند ایجاد پیوندهای برگشتی (Back Link) و تولید محتوا انجام می‌شود. هدف این فعالیت‌ها کسب جایگاه بهتر در نتایج جست‌وجوی مخاطبان در موتورهای جست‌وجو و جذب بازدید کننده بیشتر برای بازدید از تارنما است. در مباحث مرتبط با سئو، ما در مورد روش‌های فنی مانند عنوان مناسب صفحه، تگ‌ها و متا تگ‌ها، کلمات کلیدی، عبارات کلیدی و توضیحات مناسب تارنما و به‌طور کلی محتوایی که موتورهای جست‌وجو دوست دارند، مطالعه، اقدام و عمل می‌کنیم. موتورهای جست‌وجو صفحات وب را به‌وسیله نرم‌افزار خزندگی (Crawler) کاوش، فهرست‌بندی (Indexing) و رتبه‌بندی (Ranking) کرده، نتایج را در پایگاه داده خود ذخیره می‌کنند.

راهکارهای افزایش سئو

دو راهکار افزایش سئو عبارت‌اند از:

1- اطمینان از نمایش صحیح تارنما در دستگاه‌های مختلف
2- ثبت تارنما در گوگل

بسیاری از کاربران از تلفن همراه و یا تبلت برای جست‌وجو در اینترنت و خرید الکترونیکی استفاده می‌کنند. این مسئله برای موتورهای جست‌وجو مهم است. تارنمای شما در تمامی این دستگاه‌ها باید به شکل مناسب، واکنش‌گرا (Responsive) و کاربرپسندی نمایش داده شود. اگر کاربر با تلفن همراه وارد تارنمای شما شود و به راحتی بتواند به مطالب شما دسترسی پیدا کند، احتمال اینکه دوباره به تارنمای شما سر بزند، خریدی انجام دهد و مشتری ثابت شما شود، بیشتر می‌شود. همین حضورهای مداوم باعث افزایش سئوی تارنمای شما خواهد شد.

کارگاه 25 کار با ابزار Chrome Inspect Element

این ابزار که به‌وسیله مرورگر گوگل ارائه شده است برای بررسی نمایش تارنما در دستگاه‌های مختلف به کار می‌رود.

1- صفحه وب را در مرورگر گوگل کروم باز کنید.

2- روی صفحه راست کلیک کرده، گزینه Inspect را انتخاب کنید.

3- نحوه نمایش تارنما در تلفن همراه و تبلت را بررسی کنید.

4- در صورت نیاز اندازه صفحه تارنما را تغییر دهید.

اندازه را به‌صورت دستی انتخاب کنید.

5- جهت نمایش را از افقی به عمودی و برعکس تغییر دهید و نتیجه را بررسی کنید.

کارگاه 26 ثبت نشانی دامنه در گوگل

یکی از مهم‌ترین اقدامات پس از فعال‌سازی فروشگاه اینترنتی و تنظیمات آن برای افزایش سئو، معرفی و ثبت تارنما در گوگل است. برای جذب بازدید کننده از طریق گوگل قبل از هر چیز باید صفحات شما در گوگل ایندکس شوند. برای ثبت تارنما در گوگل می‌توانید نشانی تارنمای خود را بدون هیچ اطلاعات اضافه دیگری در صفحه‌ای که گوگل برای این منظور درنظر گرفته معرفی کرده، درخواست ارسال ربات‌های خزنده و ایندکس آن را به گوگل بدهید. این روش سریع‌ترین روش ثبت تارنما است.

1- به نشانی https://www.google.com/webmasters/tools/submit-url بروید.

2- با حساب کاربری گوگل وارد شوید.

3- در قسمت URL نشانی تارنمای خود را وارد کنید.

4- ربات نبودن خود را تأیید کنید.

در قسمت I'm not a robot تیک بزنید.

5- درخواست خود را ثبت کنید.

روی دکمه Submit Request کلیک کنید. پیام زیر را به عنوان موفقیت ارسال درخواست خواهید دید.

این روش ثبت تارنما در گوگل معمولاً برای تارنماها و فروشگاه‌های الکترونیکی تازه تاسیس پیشنهاد می‌شود و به تنهایی نمی‌تواند تأثیری بر سئو تارنما داشته باشد.

واژگان کلیدی و تأثیر آن در سئو

استاد فرهمند به ماهر و مبینا تأکید می‌کند شما به عنوان مدیران یک کاروکسب دارای تارنما، باید به‌نحوی فعالیت کنید که تارنمای شما هم برای موتورهای جست‌وجو و هم برای کاربران جذاب باشد تا امکان جذب بازدیدکننده و افزایش فروش محصولات یا معرفی خدمات به کاربران فراهم شود. در تارنمای خود درباره محصولات و کاروکسب‌تان توضیحاتی داده‌اید، ولی ممکن است افرادی که خواهان این محصولات هستند، در موتورهای جست‌وجو با واژگان دیگری جهت رسیدن به این محصولات جست‌وجو کنند، بنابراین انتخاب واژگان کلیدی مناسب برای ظاهر شدن تارنما در صفحه نتایج موتورهای جست‌وجو هنگام جست‌وجوی مشتریان تأثیر زیادی دارد. یکی از ساده‌ترین روش‌های حدس زدن واژه کلیدی مناسب برای کاروکسب شما جست‌وجو در گوگل است.

استاد فرهمند به مبینا و ماهر توصیه می‌کند به مزایای تحقیق واژگان کلیدی دقت کنند.

کارگاه 27 تحقیق واژه‌های کلیدی با ابزار KWFinder

ابزارهای مختلفی برای تعیین واژه‌هایی که مردم جست‌وجو می‌کنند وجود دارد. KWFinder یکی از ابزارهایی است که علاوه‌بر واژه‌های کلیدی مرتبط با واژه کلیدی مورد جست‌وجو، برخی اطلاعات دیگر را نیز نمایش می‌دهد. برای مثال اگر واژه کلیدی «میوه خشک» را جست‌وجو کنید، ابزار KWFinder واژه کلیدی «خشکبار» و «آجیل» را نیز به عنوان جست‌وجوهای مرتبط نمایش می‌دهد. ابزار KWFinder رایگان نیست، اما به شما اجازه می‌دهد که در یک روز چند واژه کلیدی را به‌صورت رایگان در آن بررسی کنید.

1- نشانی تارنمای kwfinder را در صفحه مرورگر وارد کنید.

2- واژه کلیدی خود را در کادر suggestions تایپ کنید.

زبان را از Any Language به Persian تغییر دهید و واژه کلیدی موردنظر خود را وارد کنید.

3- واژه‌های کلیدی مرتبط را جست‌وجو کنید.

روی گزینه Find keywords کلیک کنید. ابزار KWFinder تمام اطلاعاتی که برای واژه‌های کلیدی به آن نیاز دارید را در اختیارتان قرار می‌دهد.

هر چه عدد میزان سختی در رتبه‌گیری بیشتر باشد، رقابت سئو سخت‌تر خواهد بود.

Trend شدن به معنای فراگیر و پربازدید شدن یک موضوع است، بنابراین میزان Trend شدن یک واژه، سطح مرتبطی از تمایل و گرایش افراد برای جست‌وجوی یک واژه کلیدی یا عبارت در یک دوره خاص را نشان می‌دهد.

استاد فرهمند به ماهر و مبینا خاطرنشان می‌کند که درنظر داشته باشید که عملیات و ابزارهای بهینه‌سازی موتور جست‌وجو و بهینه‌سازی تجربه کاربری از جست‌وجو و فرایندهای آن بسیار متنوع و گسترده است. همچنین این عملیات، فرایندی مداوم و مشاهده نتیجه آن اغلب نیازمند زمان است.

تحلیل ترافیک و رفتار کاربر در فروشگاه

ماهر و مبینا از استاد فرهمند می‌پرسند که چطور بررسی کنیم فروشگاه مورد استقبال کاربران قرار گرفته است یا خیر؟ استاد فرهمند پاسخ می‌دهد که استفاده از ابزارهای تحلیل ترافیک و تحلیل رفتار کاربران نقش مهمی در موفقیت کاروکسب شما خواهد داشت. این ابزارها به بسیاری از سؤالات شما پاسخ می‌دهند و براساس این پاسخ‌ها می‌توانید برنامه‌ریزی لازم را برای آینده کاروکسب خود داشته باشید.

ابزار بررسی رفتار مشتری Hotjar

Hotjar یک ابزار قدرتمند برای تحلیل رفتار مشتری است و به شما امکان مشاهده رفتار کاربر در تارنما را می‌دهد. این ابزار از رفتار هر بازدید کننده در تارنما فیلم تهیه می‌کند و شما با کمک فیلم‌ها می‌توانید رفتار کاربر را از لحظه ورود به تارنما تا زمان خروج بررسی کنید. یکی دیگر از امکانات این ابزار امکان مشاهده نقشه حرارتی (Heatmap) است.

نقشه حرارتی تصویر گرافیکی است که میزان تعامل کاربر یعنی حرکت، کلیک و پیمایش ماوس را در قسمت‌های مختلف صفحه تارنما نمایش می‌دهد. تعامل کاربر به‌وسیلهٔ نقاطی در طیف رنگی آبی تا قرمز نمایش داده می‌شود. قسمت‌هایی از صفحه تارنما که بیشتر مورد توجه کاربران بوده به رنگ قرمز نمایش داده می‌شود.

برخی از پرسش‌های که پاسخ آن‌ها را در هات جار به‌دست می‌آوریم

چه بخش‌هایی از تارنمای من بیشتر مورد استقبال بازدید کنندگان قرار می‌گیرد؟

تبلیغات مهم را در کدام قسمت از صفحه فروشگاه بگذارم تا بازدید بیشتری داشته باشد؟

ویدئو حرکت کاربر در تارنمای من به چه صورت است؟

چه صفحاتی بازدید بیشتری دارند و در کدام صفحات بازدید کنندگان خود را از دست می‌دهم؟

هر کاربر با چه دستگاه، سیستم عامل و مرورگری به تارنمای من دسترسی پیدا کرده است؟

هر کاربر چه مدت در تارنما بوده، از چه تعداد صفحه بازدید کرده است؟

بازاریابی دیجیتال

ماهر از استاد فرهمند می‌پرسد، حال که ما تا اینجا تارنمای فروشگاهی‌مان را تنظیم و فعال کردیم و برای بهینه‌سازی رتبه آن در موتور جست‌وجو تلاش‌هایی انجام دادیم و مشتری‌هایی هم از ما خرید کردند، کاروکسب ما به مرحله ثابت و سوددهی رسیده است؟ استاد فرهمند پاسخ می‌دهد که اکنون نوبت نوع دیگری از فعالیت‌ها است. مدیریت بازار و بازارگردانی که مرتبط با دانش وسیع بازاریابی (Marketing) است. برخی از صاحب‌نظران، بازاریابی را تبادل ارزش و ایجاد ارتباط بین مشتری و محصول و نیز بازارداری را به‌معنای حفظ سهم بازار یا حفظ مشتری می‌دانند. استاد در پاسخ به سؤال مبینا که می‌پرسد با توجه به این‌که فروشگاه ما الکترونیکی است، در بازار پر از رقبای قدرتمند چگونه ماندگار و پیروز شویم؟ در مورد مفهوم بازاریابی دیجیتال یعنی دستیابی به اهداف بازاریابی با استفاده از روش‌ها و ابزار دنیای فناوری دیجیتال توضیح می‌دهد.

استاد فرهمند ضمن آرزوی موفقیت برای مبینا و ماهر در کارو کسب‌شان بیان می‌کند که در این مدت تلاش کردم شما را با کاروکسب الکترونیکی آشنا کنم. اما تأکید می‌کنم که تمام مواردی که بیان شد، فقط مقدمه‌ای بر کاروکسب در فضای برخط (online) بود. واقعیت این است که در عمل، همیشه مشکلات بسیاری وجود دارند که در کتاب‌ها و دوره‌های آموزشی و کلاس‌ها، یا فرصت مطرح کردن آن‌ها وجود ندارد و یا پرداختن به آن‌ها به‌دلیل محدودیت‌های مختلف امکان‌پذیر نیست. آنچه در این مدت آموختید، تنها بخشی از چیزی است که در دنیای واقعی با آن روبرو خواهید شد.

نکته دیگر این است که تنها چیزی که در دنیا تغییر نمی‌کند، اصل تغییر است. به عبارتی همه چیز تغییر می‌کند. این موضوع را در فضای کاروکسب خواهید فهمید. شما کاروکسب خود را با پیش‌فرض‌ها راه می‌اندازید. با تحقیقات، مطالعه، نظرسنجی‌ها، طرح اولیه کاروکسب خود را تدوین می‌کنید و پا در این حوزه می‌گذارید. اما باید بدانید آنچه اهمیت دارد، بازخورد مخاطب است. در فضای برخط، قدم اول را شما برمی‌دارید و برای برداشتن قدم‌های بعدی منتظر بازخوردهای مخاطب می‌مانید. سپس براساس بازخوردهایی که از مخاطبان دریافت می‌کنید، تغییر می‌کنید. این تغییر ممکن است در حوزه محصول یا در حوزه رویه‌های اجرایی باشد. حتی ممکن است در حوزه زیرساختی باشد که برای ارتباط با مشتریان انتخاب کرده‌اید. به این تغییرات «چرخش» (Pivot) گفته می‌شود.

همچنین باید بدانید که موفقیت در کاروکسب، فقط به انجام درست کارها به‌وسیله شما بستگی ندارد. شما در یک محیط رقابتی فعالیت می‌کنید. بنابراین عملکرد رقبا هم در موفقیت شما تأثیرگذار است. چه بسیار کاروکسب‌هایی که با وجود اشکالات بسیار، به‌دلیل عدم وجود رقیب جدی موفق شده‌اند و چه بسیار کاروکسب‌هایی که با وجود درنظر گرفتن و رعایت اصول علمی و اجرایی باز هم در عمل به‌دلیل عملکرد بهتر رقبا موفق نبوده‌اند. فراموش نکنید که موفقیت یا عدم موفقیت شما، علاوه‌بر تلاش و جدیت شما بستگی به پارامترهای بسیاری دارد که برخی از آن‌ها مانند حوزه رقبا یا قوانین در کنترل شما نیستند. آنچه باید به آن متعهد باشید این است که عدم موفقیت خودتان را تبدیل به پله‌ای برای موفقیت‌های بعدی کنید و نام آن را «تجربه» بگذارید.

اکنون وظیفه شما تحقیق، مطالعه بیشتر و آشنایی با فنون بازارداری و بازاریابی و به کارگیری مداوم آن‌ها و کسب تجربه است.

مبینا و ماهر با چالش جدیدی مواجه می‌شوند. پدر برای آبیاری باغ‌های میوه دچار مشکل شده است. میزان آب ذخیره شده در پشت سد نزدیک روستا و در نتیجه آب ورودی به روستاهای منطقه برای آبیاری بسیار کاهش یافته است. پدر می‌گوید شاید میزان کشت و محصول برداشتی از باغ میوه به یک سوم سال گذشته کاهش پیدا کند.

ارزشیابی مرحله 4

جدول ارزشیابی پایانی