درسنامه آموزشی شهروند الکترونیکی E-Citizen کلاس دهم
کار با اینترنت
هدف کلی
توانایی کار با تلفنهای همراه
هدفهای رفتاری
پس از مطالعه این فصل از هنرجو انتظار میرود که:
- شناخت اینترنت و روشهای اتصال به آن
- شناخت سرویسدهندههای اینترنتی (ISP) و روشهای ارتباط با آنها
- شناخت بستههای اینترنتی و سرعتهای آنها
- شناخت مودم و انواع آن
- شناخت آدرسهای اینترنتی (WWW,URL) و پسوند دامنهها
- شناخت مرورگرهای وب و موتورهای جستوجو
- شناخت مفاهیم مربوط به اینترنت، اینترانت ملی، اکسترانت
- شناخت الزامات مربوط برای ورود به برخی سایتها و تنظیمات امنیتی مرورگرها
- شناخت مفهوم Hotspot
- شناخت مفاهیم امنیتی در وب و پروتکلهای امنیتی
- ایجاد پست الکترونیک و انواع آن
- شناخت مفاهیم کار با پست الکترونیک
| زمان (ساعت) | |
| نظری | عملی |
| 6 | 15 |
مقدمه
اینترنت مخفف کلمات Interconnected network به معنی شبکه بهم پیوسته یا توکار پیوسته است. اینترنت یک سامانه جهانی از شبکههای رایانهای متصل میباشد. اینترنت شبکهای است شامل شبکههای خصوصی، عمومی، دانشگاهی، تجاری و دولتی در مقیاسهای محلی تا جهانی است که با میزان عظیمی از فناوریهای شبکهبندی الکترونیکی، Wireless (بدون سیم) و نوری به هم متصل شدهاند. اینترنت بزرگترین سامانهای است که تا الان بهدست انسان طراحی، مهندسی و اجرا شده است. سازمانها، مراکز علمی و تحقیقاتی و مؤسسات، برای ایجاد یک صفحه وب، دستیابی به اطلاعات از راه دور، انجام تحقیقات، استفاده از سیستم پست الکترونیکی (E-mail)، نیازمند دستیابی به اینترنت هستند.
تعریف شبکه رایانهای
شبکه رایانهای از اتصال چند رایانه برای تبادل اطلاعات و استفاده مشترک از منابع سختافزاری و نرمافزاری ایجاد میشود. منابع سختافزاری مانند چاپگرها، دیسک سخت، حافظه، پردازنده و منابع نرمافزاری مانند پوشهها و پروندهها و نرمافزارها هستند. در واقع شبکه رایانهای به شکل ساده شامل دو رایانه متصل بههم است و در حالت پیچیدهتر مثل اینترنت، میتواند شامل میلیونها رایانه در سراسر جهان باشد. کارگاه رایانهٔ هنرستان یک مثال از شبکهٔ رایانهای است. هر وسیله (Device) مثل رایانه و چاپگر که به یک شبکه رایانهای متصل میشود و نشانی منحصر به فرد دارد، یک گره (Node) نامیده میشود. مانند اینکه هر هنرجو یک شمارهٔ دانشآموزی دارد هر رایانه نیز شمارهای دارد که به آن IP میگویند. در واقع وقتی که ما به اینترنت وصل میشویم دارای شماره IP هستیم. این شماره عددی ویژه است که از چهار شماره که هر کدام از این شمارهها از صفر تا دویست و پنجاه و پنج میتوانند باشند، تشکیل شده و این چهار عدد با نقطه یا Dot (.) از همدیگر جدا میشوند. (مثال 192.168.20.5)
مزایای استفاده از شبکههای رایانهای
1- بهصرفه بودن
2- امکان به اشتراک گذاشتن فایلها و برنامهها
3- امکان به اشتراک گذاشتن سختافزارها مثل چاپگر
4- وجود مدیریت مرکزی
5- وجود قانون یا زبان مشترک که برای انتقال و ارتباط در بین این شبکهها استفاده میشود. به این قانون مشترک بین رایانههای موجود در شبکه پروتکل (Protocol) گفته میشود.
رایانههای Client Server
در شبکه رایانهها دو دسته تقسیم میشوند: الف) رایانههای Server یا سرویسدهنده، ب) رایانههای Client یا سرویسگیرنده
وقتی که ما از اینترنت استفاده میکنیم رایانهٔ ما یک Client است و ارتباط با اینترنت همان ارتباط با Serverها محسوب میشود.
شبکههای رایانهای براساس محدودهٔ جغرافیایی که میتوانند تحت پوشش خود قرار دهند به سه دسته عمده تقسیم میشوند:
1- شبکه محلی (LAN)
2- شبکه شهری (MAN)
3- شبکههای گسترده (WAN)
1- شبکه محلی (LAN): کوچکترین شکل شبکه از نظر ابعاد و گستردگی جغرافیایی هست و معمولاً پایهٔ شبکههای دیگر محسوب میشوند. این شبکهها در یک اداره یا ساختمان ایجاد میشوند و در سادهترین شکل خودشان شامل دو رایانه متصل به هم هستند که از طریق کابل به هم وصل شدند و میتوانند دادهها را به شکل مشترک استفاده کنند. از ویژگیهای این شبکه که به شکل وسیعی کاربرد دارد میتوانیم به سرعت نسبتاً بالا در انتقال دادهها و پایین بودن هزینهٔ برپایی آنها اشاره کنیم.
2- شبکه شهری (MAN): بین دو یا چند ساختمان در شهر ایجاد میشوند. مالکیت و اداره شبکۀ شهری میتواند در اختیار یک سازمان باشد. معمولاً سازمانها و افراد زیادی در این موضوع نقش دارند. همچنین ممکن است تحت عنوان خدمات عمومی در اختیار دولت باشند. این شبکهها برای اتصال شبکههای محلی مختلف به یکدیگر استفاده میشوند.
3- شبکههای گسترده (WAN): شبکههای گسترده حوزهٔ جغرافیایی گسترده مثل یک شهر استان و یک کشور را تحت پوشش قرار میدهند. معمولاً از امکانات ارائه شده شرکتهای مخابراتی استفاده میکنند، مانند شبکهٔ بین هنرستانهای یک استان، شبکه بانکهای کل کشور و در نهایت شبکهٔ اینترنت.
اینترنت و روشهای اتصال به آن
اینترنت (Internet) چیست؟ اینترنت شبکهای از شبکههای رایانهای است که زیرساخت سراسری شبکهٔ بسیار وسیعی را تشکیل میدهد. در حقیقت اینترنت میلیونها نفر را به یکدیگر ارتباط میدهد و به این ترتیب شبکهای میسازد. هر وسیلهٔ مربوط به رایانهای که به اینترنت وصل است، میتواند با تمام رایانههای متصل به اینترنت ارتباط برقرار کند.
مودم (Modem) چیست؟ سختافزاری که به رایانهها امکان برقراری ارتباط از طریق خطوط تلفن یا سایر خطوط ارتباط راه دور را میدهد و همچنین با هم ارتباط پیدا کنند و مبادلهٔ اطلاعات انجام دهند. مودمها اطلاعات دیجیتالی را از رایانه دریافت میکنند و آنها را به فرم قابل ارسال برروی خطوط راه دور تبدیل میکنند و در نهایت ارسال انجام میشود. از طرفی اطلاعات ارسال شده، توسط مودم راه دور دریافت میشود و آنها را به فرم اطلاعات دیجیتالی و قابل فهم رایانه تبدیل میکند و به رایانه ارسال میکند.
نرخ سرعت ارسال و دریافت اطلاعات توسط مودم با واحد بیت ثانیه (bps) سنجیده میشود.
اتصال به مودم از طریق کابل و بیسیم
بهطور کلی راههای اتصال به اینترنت را میتوانیم به دو دسته تقسیم کنیم:
الف) اتصال از طریق کابل: باید از کابل یا مودم کابلی استفاده کنیم.
روش Dial up: روش خیلی قدیمی هست که برای اتصال به اینترنت از خط تلفن، مودم مخصوص و کارتهای اتصال به اینترنت استفاده میکنیم.
اینترنت با روش Dial up
اتصال با مودم ADSL: برای راهاندازی یک سرویس، ابتدا ما به یک تلفن ثابت نیاز داریم. البته دقت کنید که در مخابرات منطقه امکان سرویسگیری ADSL برای آن خط تلفن وجود داشته باشد. برای استفاده از ADSL کابلی کافی است، بعد از متصل کردن مودم به خط تلفن، کابل شبکه را از یک طرف به مودم ADSL و از طرف دیگر به کارت شبکه سیستم خود وصل کنید.
ب) اتصال بیسیم: نیازی به استفاده از کابل نداریم و به شکل بیسیم میتوانیم رایانه و تلفن همراه را به اینترنت وصل کنیم.
اتصال به مودم از طریق ADSL و Wi-Fi
روش ADSL: ویژگیهای این روش، ثبت نام آسان، نصب سریع، امنیت بالا، کاهش زیاد هزینهها و تداوم بیشتر در زمان اتصال میباشد. برای راهاندازی یک سرویس، ابتدا ما به یک تلفن ثابت نیاز داریم البته دقت کنید که در مخابرات منطقه امکان سرویسگیری ADSL برای آن خط تلفن وجود داشته باشد. سپس یک مودم نیاز داریم.
سیستم به اینترنت
اگر هنوز مودم ADSL تهیه نکردهاید بهتر است مودمی را انتخاب کنید که علاوهبر ارائه اینترنت از طریق کابل (LAN) یا پورت USB، امکان ارائه اینترنت از طریق Wi-Fi را نیز داشته باشد. این روزها بیشتر مودمهای ارائه شده در بازار این قابلیت را دارند. اگر شما از مودمهای ADSL قدیمیتر که امکان استفاده Wi-Fi از آنها وجود ندارد استفاده میکنید، بهترین راه استفاده از یک کارت Wireless روی رایانهتان است؛ یعنی اینکه از طریق کارت شبکه اینترنت ADSL را گرفته، سپس از طریق کارت وایرلس آن را به موبایل یا لپتاپتان Share کنید. اگر هم بهجای رایانه از لپتاپ استفاده میکنید، به نصب کارت وایرلس نیاز ندارید؛ زیرا لپتاپها هم کارت شبکه دارند و هم وایرلس. برای Share کردن اینترنت از روی کارت وایرلس میتوانید از نرمافزارهایی که برای این کار وجود دارد، استفاده کنید.
اینترنت موبایل: اینترنت موبایل یا اینترنت همراه هم یک روش اتصال به اینترنت هست که به کمک سیمکارتها انجام میشود. نسلهای مختلف اینترنت موبایل عبارتاند از: G / 2G / 3G / 4G / 5G
شرکتهای فراهم کننده خدمات اینترنت (ISP): شرکتهایی هستند که امکان دسترسی به اینترنت را فراهم میکنند. اگر بخواهید به اینترنت وصل شوید باید از طریق یک ارائهدهنده سرویس اینترنت یا ISP این کار را انجام دهید. یک ISP معمولاً از طریق خط تلفن یا از طریق یک خط پر سرعت مخصوص دیجیتال، ما را به اینترنت وصل میکند.
راهاندازی سرویس ADSL بهصورت شخصی:
برای راهاندازی یک سرویس، ابتدا ما به یک تلفن ثابت نیاز داریم البته دقت کنید که در مخابرات منطقه امکان سرویسگیری ADSL برای آن خط تلفن وجود داشته باشد. سپس یک مودم نیاز داریم. معمولاً سازمانها یا همان شرکتهای خصوصی که سرویس ADSL را ارائه میدهند، مودم را هم میفروشند. گرچه میتوانیم بهطور شخصی مودم را خریداری کنیم. سادهترین مودم، مودمی است که با سیم به دستگاه مورد نظرمان متصل میشود. به شکل زیر نگاه کنید:
در شکل میبینید که اولاً هیچ آنتنی وجود ندارد. بنابراین این مودم نمیتواند بهصورت Wi-Fi در محیط اطراف خودش سرویسدهی کند و خیلی ساده فقط یک تک برد دارد. یعنی فقط یک رایانه یا یک لپتاپ میتواند به آن وصل شود و از اینترنت استفاده کند.
در شکل زیر یک مودم آنتندار میبینیم. یعنی میتواند بهصورت Wi-Fi به کاربران خودش اینترنت را در یک خانه یا در یک طبقه ارائه دهد. در پشت مودم چهار عدد پورت وجود دارد یعنی چهار رایانه میتوانند بهصورت کابلی به اینترنت متصل شوند.
اگر بخواهیم اینترنت را در چند طبقه در یک ساختمان داشته باشیم، نیاز به مودمی داریم که چند آنتن است. یعنی بتواند آنتندهی قویتری داشته باشد. بهطور کلی زمانی که جعبهٔ یک مودم را باز میکنیم علاوهبر مودم، موارد دیگری هم موجود است.
جداکننده (Splitter): بهدلیل اینکه در تکنولوژی ADSL استفادهٔ همزمان اینترنت و خط تلفن وجود دارد باید از Splitter استفاده کرد.
همانطور که در شکل پیداست، دو قسمت در پشت آن وجود دارد که یکی مربوط به خط تلفن و سپس به پریز تلفن و دیگری که شکل رایانه روی آن است و با استفاده از یک تکه کابل به رایانه و سپس به پشت مودم وصل میشود.
مورد بعدی که در جعبه مودم میبینید، کابل شبکه است. البته معمولاً کابل شبکه خودش طول کوتاهی دارد و درصورتیکه سیستم شما با مودم فاصلهٔ بیشتری دارد خودتان بهصورت مجزا کابل شبکهای مناسب این مسافت خریداری کنید.
در شکل زیر نماهای متفاوت از مودم را میبینید و توضیحات آن در شکل مشخص میباشد:
مراحل کار با مودم: زمانی که مودم را از جعبه بیرون میآوریم، مراحل زیر را بهترتیب انجام میدهیم:
مرحلهٔ اول: روشن کردن مودم است. داخل جعبه، سیم برای اتصال به پریز برق موجود است. مودم را به برق متصل مینماییم. سپس با دکمهٔ خاموش و روشن مودم را روشن میکنیم. فعلاً مودم روشن است ولی هیچ تنظیمات اینترنتی را انجام ندادیم.
مرحلهٔ دوم: یک سر کابلی که در جعبه مودم است را به خط تلفن در مودم وصل میکنیم و سر دیگر را به Spliter وصل میکنیم. بنابراین چراغ DSL روشن میشود. دقت کنید چراغ DSL باید ثابت باشد یعنی خاموش و روشن نشود. اگر احیاناً خاموش و روشن شد احتمال نویز وجود دارد.
مرحلهٔ سوم: انجام پیکربندی مودم است که بعد از پیکربندی مودم چراغ اینترنت روشن میشود. چراغ اینترنت باید همواره روشن باشد. بعد از تنظیم، اگر مودم آنتن دارد میتوانیم هم بهصورت Wi-Fi از آن استفاده کنیم و هم از طریق پورتها با کابل از اینترنت استفاده کنیم. هر وسیلهای با کابل متصل شود چراغ آن روی مودم روشن میشود. اگر بهصورت وایرلس بخواهیم استفاده کنیم دکمهٔ Wi-Fi روی مودم باید روشن باشد. دکمهٔ WPS روی مودم برای ایجاد یک ارتباط امن بهصورت Wi-Fi است.
تمرین (صفحهٔ 81 کتاب درسی)
روشهای اتصال به اینترنت کدام است؟ به اختصار آنها را توضیح دهید.
رمزگذاری برروی Wi-Fi و تنظیمات امنیتی
پیکربندی مودم: در این مرحله نیاز به اینترنت نیست و میتوانید بهصورت آفلاین این کار را انجام دهید. یکی از مرورگرهایی که در ویندوز قرار دارد را باز کنید و در نوار آدرس 192.168.1.1 را بنویسید. این یک آدرس IP هست که صفحهٔ تنظیمات مربوط
به مودم و تحت وب را برای ما باز میکند. در کادری که باز میشود، باید نام کاربری و رمز عبور را وارد کنیم. بهطور پیشفرض مودمهایی که تازه خریداری میشوند نام کاربری و رمزشان admin است که البته قابل تغییر میباشد. آن را وارد کرده و Login را کلیک میکنیم. وارد قسمت تنظیمات میشویم و در این قسمت نیاز به یکسری اطلاعات داریم که باید جایی که سرویس اینترنت را خریداری کردهایم این اطلاعات را در اختیار ما گذاشته باشد. گزینه Quick Start را بزنید. در این قسمت توضیحاتی مانند اینکه سرویس اینترنت ما برای شبکه خانگی مناسب هست یا شبکههای تجاری کوچک به ما میدهد. با پذیرفتن این گزینه Run Wizard یا Setup Wizard را کلیک میکنیم.
در این مرحله مراحل پیکربندی را نوشته است. برای ورود به مرحله بعدی Next را کلیک میکنیم.
در قسمت بعد موقعیت مکانی را میخواهد که تهران را به عنوان مرکز ایران از لیست انتخاب مینماییم.
سپس Next و پنجره دیگری میبینیم. در این مرحله یکسری از پروتکلها را در اختیار ما قرار میدهد که خودش بهطور پیشفرض روی گزینه PPPOE است، انتخاب کرده و Next را کلیک میکنیم.
نام کاربری و رمز عبوری که شرکت باید داده باشد را وارد کنید. در قسمت VPI و VCL مواردی هست که باز هم شرکت باید به شما داده باشد. این قسمت در مورد تکنولوژیهایی که ارتباط با اینترنت دارند مشخص میکند. در قسمت Connection Type باز PPPoE را میبینید. بهطور کلی شبیه هم هستند ولی PPPoE سرعتش بالاتر است. گزینه PPPoE که بهطور پیشفرض انتخاب کرده را تغییر نمیدهیم. با زدن دکمهٔ Next وارد مرحله بعدی میشویم.
مطمئن شوید که شبکهٔ بیسیم فعال است، سپس نام Wi-Fi را در SSID تایپ کنید. در قسمت Password رمز عبور را تایپ کنید و در قسمت Confirm Password رمز عبور را دوباره تایپ نمایید. سپس روی Next کلیک کنید. (ایمنترین رمزهای عبور، رمزهای طولانی هستند که شامل حداقل 8 رقم حروف و اعداد مختلط باشند)
در این قسمت تصمیم میگیریم که Wi-Fi مودم را فعال بکنیم یا خیر. اگر بخواهیم که از Wi-Fi مودم استفاده کنیم، Enable Your Wireless Network را علامت میزنیم. در کادر SSID تعیین میکند وقتی Wi-Fi فعال میشود به چه نامی دیده شود. نام دلخواهی میتوانیم به آن اختصاص دهیم. بهطور پیشفرض نام مودمتان را نمایش میدهد. در قسمت Visibility Status تنظیم میکنیم که وقتی فردی میخواهد از Wi-Fi استفاده کند نام ارتباط ما را در لیتس ببیند یا خیر. اگر Visible را انتخاب کردید دیده میشود و اگر Invisible انتخاب شود بهصورت پنهان است و دیده نمیشود. یعنی فقط کسانی میتوانند به وایفای شما دسترسی داشته باشند که نام آن را میدانند. برای امنیت بیشتر میتوانید Invisible را انتخاب کنید. در قسمت Security Level سطح امنیتی ارتباط را مشخص مینمایید، که بهتر است WPA2-PSK باشد. در WPA2-PreShared Key رمز عبور بیسیم را تایپ کنید. این رمز باید بین 8 تا 63 کاراکتر بهصورت پیچیده باشد. (رمزهای پیچیده یعنی اینکه ترکیبی از حروف بزرگ و کوچک انگلیسی یا حتی فارسی و اعداد و علائم ویژهای که روی صفحه کلید هستند) یک رمز اختصاص دهید و سعی کنید رمزی باشد که از هک شدن مودمتان در حالت Wi-Fi جلوگیری کند. روی دکمهٔ Next کلیک کنید تا به مرحله بعد بروید.
در این مرحله پیغام میدهد که عملیات به پایان رسیده است و خلاصهای از تنظیمات انجام شده را نشان میدهد. اگر میخواهید این تنظیمات روی مودم اعمال شود، Apply را کلیک نمایید. زمان کوتاهی طول میکشد و در نهایت تغییرات ذخیره میشود. سپس Close را کلیک کنید. بدین ترتیب مودم پیکربندی شد. دقت کنید که نام کاربری مودم قابل تغییر نیست اما برای تغییر رمز ورود به مودم وارد Maintenance شوید و در قسمت New Password رمز جدیدتان را وارد کنید و در قسمت Confirm Password دوباره رمز جدید را وارد نمایید . SAVE را کلیک کنید تا تغییرات ذخیره گردد.
بعد از آن به صفحه ورود میرویم و رمز جدید را وارد میکنیم و روی Login کلیک میکنیم. سپس مودم را روشن و خاموش میکنیم.
در سمت راست نوار وظیفه نشان Wi-Fi را با همان نامی که انتخاب کردهایم مشاهده مینماییم و زیر آن کلمه Secured نوشته شده یعنی رمزگذاری شده است. اگر روی آن کلیک کنید گزینه Connect automatically را ببینید که اگر تیک داشته باشد وقتی سیستم را روشن کردیم و مودم هم روشن بود، بهطور اتوماتیک اینترنت متصل خواهد شد. اگر گزینه Connect را بزنید از ما رمز میخواهد البته رمزی که بهطور PIN است که پشت دستگاه مودم نوشته شده است. سپس Next را کلیک میکنیم و ارتباط اینترنتی برقرار میشود.
سرویسدهندههای اینترنتی (ISP) و روشهای ارتباط با آنها
انواع ISP
الف) ISP بینالمللی: این ISPها کشورها را بههم وصل میکنند که مهمترین آنها در لندن، کالیفرنیا، قاهره، ملبورن و شارجه قرار دارند.
ب) ISP ملی: توسط سازمان ملی مخابرات کشورها نگهداری میشود.
ج) ISP منطقهای: ISPهای کوچکی هستند که به یک یا چند ISP ملی متصل میشوند.
د) ISP محلی: این نوع از ISPها معمولاً مستقیماً به کاربران نهایی خودشان سرویس میدهند و میتوانند به ISP منطقهای یا مستقیماً به ISP ملی متصل باشند.
خدمات ISP شامل موارد زیر است:
الف) ثبت دامنه Domain Registration
ب) میزبانی طراحی وب (Hosting)
ج) طراحی وب سایت Web Design
د) اتصال به اینترنت Internet Connetion
هـ) سرویسدهندههای Email و ارائه سرویسهای Voice
ISPهای ایرانی: این شرکتها زیر نظر وزارت ارتباطات و اطلاعات فعالیت میکنند.
ویژگیهای یک ISP خوب عبارتاند از: سرعت خوب، کیفیت بالا، قیمت مناسب، سرعت دانلود بالا، پینگ مناسب، خدمات پس از فروش مناسب، پشتیبانی بیست و چهار ساعته.
شرکتهایی که در ایران خدمات ISP ارائه میکنند متنوع هستند مانند شاتل، پارس آنلاین، های وب، صبانت، آسیاتک، داتک، پیشگامان و مخابرات.
تمرین (صفحهٔ 85 کتاب درسی)
موارد مرتبط را با یکدیگر منطبق نمایید:
«ستون الف»
الف) شبکه شهری
ب) نام منحصر به فرد هر رایانه
ج) شبکه شعب بانکهای کشور
د) فراهم کننده خدمات اینترنت
«ستون ب»
1- ISP
2- WAN
3- MAN
4- IP address
بستههای اینترنتی و سرعتهای آنها
بستههای اینترنت همراه با توجه به زمان و حجمهای متنوعی که برای آنها درنظر گرفته شده برای پاسخگویی به تعداد زیادی از مشترکین طراحی شده که مشتری میتواند بسته خودش را با توجه به مدت زمان حجم و هزینهای که میخواهد پرداخت کند، تهیه نماید.
مودم و انواع آن
در ابتدا از روش تلفنی یا همان Dialup یعنی از خطوط تلفن برای اتصال به اینترنت استفاده میکردند. بیشترین سرعت در این روش، 56 کیلوبیت در ثانیه بود. سرعت پایین، عدم امکان استفاده همزمان از تلفن و اینترنت باعث شد تکنولوژی جدیدتری به نام اینترنت پرسرعت یا همان DSL بهوجود بیاید که در حقیقت ما از ADSL این تکنولوژی استفاده مینماییم. در این تکنولوژی هر منطقهای شرکت مخابرات از سیستم ویژهای استفاده کرده است. در این سیستم از یک خط برای ارتباطات اینترنت استفاده و از خط دیگر برای ارتباطات تلفن استفاده میشود و بنابراین زمانی که به اینترنت وصل میشویم، خط تلفن ما اشغال نمیشود. درضمن سرعت نیز افزایش پیدا کرد. به شکل زیر دقت نمایید:
برای ADSL معمولاً سرعتهای 2 مگ، 4 مگ ... و 20 مگ به بالا توسط شرکتها و مخابرات ارائه میشود. برای مثال فرض کنید میخواهید یک فیلم با حجم 700 مگ دانلود نمایید. با روش Dialup و سرعت 56 کیلوبیت تقریبا 9 روز طول میکشد ولی با ADSI ای که سرعت دارد، حدوداً 35 دقیقه یا 45 دقیقه زمان میبرد.
از مشکلات ADSL این است که با شرکتی که از آن سرویس میگیرید حداکثر 5 کیلومتر باید فاصله داشته باشید. اگر مسافت شما از این مقدار بیشتر باشد دیگر عملاً امکان سرویسدهی به شما نیست. بهدلیل اینکه به مرور وسایلی به دنیای اینترنت اضافه شدند که مدام در حال جابهجایی هستند، مانند تلفنهای هوشمند، لپتاپها و...، سرویسهای کابلی دیگر خیلی جوابگو نبودند. بنابراین روشی به اسم Wi-Fi بهوجود آمد. البته تکنولوژی بیسیم یا همان Wireless فراتر از Wi-Fi است. Wi-Fi، یک زیر مجموعهای از تکنولوژی بیسیم به حساب میآید. Wi-Fi یک تکنولوژی بیسیم است که با امواج رادیویی کار میکند. Wi-Fi بهصورت گستردهای در حال استفاده است، مثلاً تلفنهای هوشمند اگر از بسته استفاده نکنند میتوانند از Wi-Fi برای اتصال به اینترنت استفاده کنند. یا پورتی که مربوط به اتصال مودم با سیم در لپتاپهای قدیمیتر وجود داشت، در لپتاپهای جدید دیگر وجود ندارد. حتی اگر چند رایانه در خانه باشند، میتوانیم آنها را مجهز به کارت شبکه بیسیم کنیم و امکان ارتباط آن با Wi-Fi خانگی را فراهم کنیم.
مودمها از نظر نوع اتصال به دو دستهٔ اتصال با سیم (Wired) و اتصال بیسیم (Wireless) تقسیم میشوند.

مودمهای باسیم، یک پورت USB و پورت LAN دارند و به آنها تک پورت میگویند. چون فقط میتوانند به یک دستگاه یا رایانه یا لپتاپ وصل شوند و فقط به همان دستگاه سرویس دهند. این نوع مدل جزء ارزانترین نوع مودم هستند.
به مودم Wi-Fi یا مودم Wireless، مودم بیسیم میگویند. این نوع مدل بهترین نوع مودم برای استفادهٔ همزمان چند کاربر و چند دستگاه هست. با اتصال به خط ثابت، از اینترنت پرسرعت پشتیبانی میکند و اکثر ADSL موجود در بازار از نوع Wireless هستند.
مودم سیم کارتخور یا مودم جیبی هم یک نوع از انواع مودمها است که از طریق سیم کارت میتواند در هر مکان و هر زمانی ارتباط با اینترنت را فراهم کند. یعنی تنها وسیله مورد نیاز یک مودم جیبی و یک سیم کارت است.
مودم پاوربانک: مودمی است که از ادغام پاوربانک با مودم همراه، ساخته شده است و میتواند علاوهبر خدمات اینترنتی از طریق بخش مودم، به عنوان پاوربانک هم استفاده شود. این مدل در سفر کاربرد زیادی دارد و به خوبی میتواند علاوهبر رفع نیاز ما به شارژ اینترنت را بین چندین کاربر به اشتراک بگذارد.
مودم LTE: برای دسترسی به اینترنت ثابت مثل ADSL است و آخرین نسل اینترنت پرسرعت ثابت محسوب میشود. منظور از ثابت این است که نیازی به تلفن همراه یا سیم کارت نیست و به شکل بیسیم میتوانیم از اینترنت استفاده کنیم. LTE سرعت دانلود بالایی دارد و برای کاربران سازمانها مناسب است.
مودمهای LTE 4G یا نسل چهارم جایگزین مناسبی برای نسلهای قبلی هستند و اینترنت با سرعت خیلی بالا در اختیار کاربران قرار میدهند.
تمرین (صفحهٔ 88 کتاب درسی)
موارد مرتبط را با رسم خط بههم وصل نمایید:
«ستون الف»
الف) مودم سیمی
ب) ادغام مودم و پاوربانک
ج) مودم سیم کارتخور
د) مودم پاوربانک مودم بیسیم
هـ) بهترین مودم برای استفاده چند کاربر و چند دستگاه
«ستون ب»
1- مودم پاوربانک
2- مودم بیسیم
3- مودم تک پورت
4- مودم جیبی
آدرسهای اینترنتی (WWW.URL) و پسوند دامنهها
مقدمه: اینترنت مخفف کلمات International Network است. اینترنت شبکهای از رایانهها در کل جهان است و در کل سطح جهان گسترش یافته است. رایانههایی که در کل قارهها پخش هستند مکان مشخصی ندارند و بهنظر در یک ساختاری در همدیگر تنیده شدهاند. اگر بخواهند به یکدیگر متصل شوند، نیاز به شبکههای دیگری داریم که ارتباط بین این شبکهها را برقرار میکنند. در حقیقت میگوییم اینترنت شبکهای از شبکهها هست. بنابراین به یک سرورهای ریشه به اصطلاح سرورهای Root نیاز داریم که کار ارتباط بین این شبکهها را برقرار کنند. در اواخر سال 1960 بود و زمانی که شبکهٔ اینترنت بهوجود آمد، هدف این بود که چند مرکز نظامی و چند مرکز مهم دانشگاهی در دنیا به همدیگر متصل شوند. ولی متوجه شدند که اگر قابلیتها و امکانات اضافه کنند میتواند همهگیر شود. در کمتر از 30 سال دیگر در اواسط سال 1990 تقریباً به شکل همگانی مطرح شد و تقریباً تمام کشورها را در همه دنیا درگیر خود کرد.
آدرس اینترنتی(URL)
اگر قرار باشد که در دنیای واقعی با کسی تماس برقرار کنیم و مثلاً نامهای بنویسیم، حتماً باید یک آدرس مشخص و معتبری از طرف گیرنده داشته باشیم. در دنیای اینترنت هم بههمین صورت اگر قرار باشد به یک صفحهٔ وبی برویم که مثلاً کارنامه کنکور را ببینیم یا اینکه بخواهیم ایمیلی بفرستیم و یا چیزی دانلود کنیم، باید آدرس مشخصی از آن پایگاه اینترنتی داشته باشیم که قطعاً این آدرس باید منحصر به فرد و یکتا یا به اصطلاح Unic باشد. برای نوشتن آدرس گیرنده ساختار منظمی را باید رعایت نماییم. مثلاً ابتدا نام کشور، نام استان، شهر، خیابان، کوچه و پلاک در مورد آدرسهای اینترنتی هم قطعاً باید از یک پروتکل و قانون خاصی پیروی کنیم پس میتوان گفت:
دسترسی به پایگاه و صفحات وب از طریق آدرس آنها انجام میشود.
هر صفحه وب آدرس منحصر به فرد دارد.
آدرسها ساختار استاندارد دارند.
مثلاً آدرس سایت رشد Http://www.roshd.ir میباشد و بهصورت زیر خوانده میشود:
اچتیتیپی کالن اسلش اسلش دبلیو دبلیو دات رشد دات آی آر.
دقت نمایید که بهجای نقطه نام انگلیسی آن که همان کلمه Dot هست را میگوییم. البته معمولاً آدرس سایت را مختصراً میگوییم، رشد دات آی آر.
قسمت Http (در مود امنیتی Https) قرارداد ارسال صفحات است که به آن پروتکل نیز میگوییم. در حقیقت قرارداد یا همان استانداردی است که وقتی یک سرویسدهنده و یک سرویسگیرنده بخواهند با هم ارتباط برقرار کنند در نظر گرفتهاند.
پروتکل قرارداد ارسال صفحات یا در حقیقت یک استاندارد برای تبادل اطلاعات در شبکه اینترنت است و مسئولیت برقراری ارتباط بین سرویسدهنده و سرویسگیرندگان وب را بر عهده دارند.
قسمت www مخفف World Wide Web است که به معنای تار عنکبوتی است که تمام دنیا را در برگرفته است و هرچیزی میتواند در آن وجود داشته باشد.
قسمت roshd: در این مثال این کلمه است و بستگی با آدرس سایت دارد. نام سایت همان نام دامنه میباشد. قسمت ir که بسته به آدرس سایت میتواند متفاوت باشد، نمایانگر نوع دامنه است. مثلاً ir یعنی یک سایت ایرانی میباشد.
| انواع پسوندهای سایتهای اینترنتی | |||
| نوع پایگاه | پسوند | نوع پایگاه | پسوند |
| تجاری | COM | شبکه (خدمات شبکه و اینترنت) | NET |
| آموزشی (دانشگاهها) | EDU | سازمانی | ORG |
| نظامی | MIL | دولتی | GOV |
مرورگرهای وب و موتورهای جستوجو
مرورگرهای وب: برای انجام هر کاری در رایانه نیازمند استفاده از یک نرمافزار هستیم. به نرمافزار مرور اطلاعات موجود در اینترنت مرورگر (Explorer) میگوییم. مرورگرهای وب نرمافزارهایی هستند که به ما امکان جستوجوی مورد دلخواهمان را در اینترنت میدهند.
از انواع مرورگرهای معروف میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
Internet Explorer
Opera
Firefox
Google Chrome
این مرورگرها با هم در سطح جهانی رقابت دارند. Internet Explorer مرورگری است که همراه ویندوز به عنوان مرورگر پیشفرض نصب میشود و نیاز به نصب جداگانه ندارد. ولی بقیه مرورگرها را باید جدا نصب کرد. برای اینکه مرورگر در اینترنت بهدنبال موضوع دلخواه ما بگردد نیاز به موتور جستوجو دارد. در حقیقت، موتور جستوجو نرمافزاری یا برنامهای است که به مرورگر کمک میکند تا عملیات جستوجویش را انجام دهد. موتورهای جستوجو برنامههایی هستند که صفحات وب را بررسی میکنند. تمام یا قسمتی از متن را در یک بانک اطلاعاتی مخصوصشان قرار میدهند.
سایتهایی که جدید آپلود میشوند باید خود را به موتورهای جستوجو معرفی کنند. اگر بهروزرسانیهایی انجام شده باشد، براساس کلید واژههایی که ثبت کردند، برای خودشان یک دفترچه یک بانک اطلاعاتی درست میکنند. وقتی شما در یک موتور جستوجویی مانند گوگل موردی برای جستوجو مینویسید، دفترچهٔ خودش را مرور میکند و با توجه به چیزی که ما جستوجو میکنیم، سایتهایی که مرتبط هست را به عنوان نتایج جستوجو نشان میدهند. گوگل تنها موتور جستوجو نیست. موتورهای جستوجوی دیگر مانند Altavista.com، Msn.com، yahoo.com، AOL نیز موجودند. مشهورترین پایگاه جستوجوی اینترنتی، Google است.
تمرین (صفحهٔ 90 کتاب درسی)
1- مفهوم آدرس اینترنتی چیست؟
2- در Https://shad.ir اجزای مختلف آدرس را مشخص نمایید.
3- آیا مرورگر وب همان موتور جستوجو است؟
نصب و استفاده مرورگرهای مورد نیاز و پیشفرض
در موقع نصب ویندوز، مرورگر Internet Explorer و Microsoft Edge بهطور خودکار نصب میشوند. برای اینکه مرورگرها را در نوار وظیفه ببینید، همانطور که در بخش سیستم عامل گفتیم میتوانید کلیک راست و Pin to taskbar را کلیک کنید. دلیل اینکه چند مرورگر در سیستم خود داریم این است که بفهمیم با کدامیک راحتتر کار میکنیم و خواستههای ما را تأمین میکند. مرورگرها با استفاده از پروتکلهای پیشرفته سعی در بالابردن سرعت و امنیت خود دارند که تا این زمان Google Chrome پیشرو بوده است. وقتی یک مرورگر را دفعه اول باز میکنیم معمولاً پیغامی نمایش میدهد که آیا میخواهید مرورگر پیش فرضتان باشد؟
اگر تأیید کنید آن مرورگر به عنوان مرورگر پیشفرض درنظر گرفته میشود. در حقیقت با این کار سعی در جلب توجه کاربر و رقابت با سایر مرورگرها دارند. به عنوان مثال به شکل زیر نگاه کنید:
تنظیم صفحه خانگی برای مرورگر: صفحه خانگی یا Home Page صفحهای است که به محض باز کردن مرورگر باز میشود. برای اینکه صفحه مورد نظر ما هنگام باز کردن مرورگر باز شود، باید آن را صفحه خانگی آن مرورگر کنیم. در مرورگرهای مختلف گزینهها کمی متفاوت هستند ولی بهطور کلی میتوانیم مراحل زیر را انجام دهیم:
در مرورگر Firefox
1- روی علامت سه خط در بالای سمت راست مرورگر کلیک کنید منویی باز میشود. روی Settings کلیک کنید.
2- قسمت Home کلیک کنید و از منویی که میبینید قسمت ...Custom URLS را کلیک کرده و آدرس سایت دلخواه خود را وارد کنید.
در مرورگر Google Chrome
1- روی سه نقطه بالای صفحه کلیک کرده و Settings را کلیک کنید.
2- از سمت چپ مطابق شکل On startup را کلیک کنید و اگر خواستید صفحه جاری به عنوان صفحه خانگی باشد روی Use current pages کلیک کنید و اگر صفحه خاصی را در نظر دارید روی Add a new page کلیک کرده و آدرس آن صفحه را وارد کنید.
اضافه کردن صفحه دلخواه به لیست علاقهمندیها
در مرورگر Firefox
بعد از وارد شدن به صفحه دلخواه یکی از روشهای زیر را انجام دهید:
روش اول: فشردن کلید Alt صفحه کلید، منوی Bookmarks قسمت Bookmark current tab
روش دوم: کلیک روی علامت ستاره در سمت نوار آدرس
روش سوم: کلیک روی سه خط در سمت راست بالای پنجره سپس Bookmarks و در نهایت Bookmarkcurrenttab
روش چهارم: فشردن کلیدهای Ctrl-D
در مرورگر Google Chrome
بعد از وارد شدن به صفحه دلخواه یکی از روشهای زیر را انجام دهید:
روش اول: کلیک روی علامت ستاره در سمت نوار آدرس
روش دوم: کلیک روی سه نقطه در سمت راست بالای پنجره سپس Bookmarks و در نهایت Bookmark this tab
روش سوم: فشار کلیدهای Ctrl-D
بعد از انجام یکی از روشها کادری باز میشود که در قسمت Name میتوانید نام دلخواهی را برای آن انتخاب کنید که البته بهطور پیشفرض آدرس همان سایت به عنوان نام درنظر گرفته میشود.
برای دسترسی به سایتی که در Bookmark قرار دادید کافیست روی سه نقطه در Google Chrome روی سه خط در Firefox کلیک کرده و Bookmarks را کلیک کنید و روی سایت مورد نظر کلیک نمایید. با قسمت Manage Bookmarks در مرورگر Firefox و Bookmark manager در Google Chrome میتوانید سایتهایی را که به لیست علاقهمندیهای خود اضافه کردهاید را مدیریت کنید، مثلاً سایتی را حذف کنید یا باز کنید یا ویرایش کنید و...
هنگامی که در مرورگر Firefox روی علامت سه خط در سمت بالای راست کلیک میکنید به منویی دسترسی پیدا میکنید که گزینههایی در آن موجود است پراستفادهترین آنها عبارتاند از:
| گزینههای پراستفاده منوی مرورگر Firefox | |||
| گزینه | عملیات مربوط | گزینه | عملیات مربوطه |
| New tab | باز کردن زبانه جدید درهمین پنجره | چاپ صفحه | |
| New Window | باز کردن پنجره جدید | Find in Page... | جستوجوی عبارتی در صفحه جاری |
| Bookmarks | علاقهمندیها قبلاً توضیح داده شده | Zoom | بزرگنمایی |
| History | تاریخچه صفحاتی که مرور کردهایم | Passwords | رمزهایی که ذخیره شده است |
| Downloads | دانلودهای انجام شده | Save Page as... | ذخیره صفحه |
| settings | تنظیمات مانند تنظیم صفحه اول مرورگر، سیستم امنیتی مرورگر، همسانسازی و... | ||
هنگامی که در مرورگر Google Chrome روی علامت سه نقطه در سمت بالای راست کلیک میکنید به منویی دسترسی پیدا میکنید که گزینههایی در آن موجود است. پراستفادهترین آنها عبارتاند از:
| گزینههای پراستفاده منوی مروگر Google Chrome | |||
| گزینه | عملیات مربوطه | گزینه | عملیات مربوطه |
| New tab | باز کردن زبانه جدید در همین پنجره | Downloads | دانلودهای انجام شده |
| New Window | باز کردن پنجره جدید | Print... | چاپ صفحه |
| Bookmarks | علاقهمندیها که قبلاً توضیح داده شد | Find... | جستوجوی عبارتی در صفحه جاری |
| History | تاریخچه صفحاتی که مرور کردهایم | Zoom | بزرگنمایی |
| Settings | تنظیمات مانند تنظیم صفحه اول مرورگر، سیستم امنیتی مرورگر، همسانسازی و... | ||
کار با موتورهای جستوجو و جستوجوی پیشرفته
کار با موتور جستوجو: بهطور کلی ما به دو صورت میتوانیم به محتوای دلخواهمان دسترسی پیدا کنیم. اگر آدرس دقیق آن را میدانیم آن آدرس را در نوار آدرس مرورگر وارد کرده و کلید Ctrl-Enter را از صفحه کلید فشار میدهیم. اما اگر آدرس دقیق آن را نمیدانیم میتوانیم وارد یک موتور جستوجو (مثلاً گوگل) شده یعنی آدرس google.com را در نوار آدرس نوشته و Ctrl-Enter را فشار دهیم و سپس در کادری که علامت ذرهبین (جستوجو) دارد عبارت مشخصی را وارد کنیم و سپس یا کلید Enter را فشار میدهیم و یا روی Google Search کلیک میکنیم.
بدینترتیب سایتهایی که شامل عبارت دلخواه ما میباشد را نمایش میدهد و ما میتوانیم روی مورد دلخواهمان کلیک کنیم تا سایت مورد نظر باز شود. اگر بخواهیم این سایت در زبانه جدیدی باز شود، روی لینک آن کلیک راست کرده و Open link in new tab را کلیک میکنیم. اگر بخواهیم در پنجره جدایی باز شود، روی لینک آن کلیک راست کرده و گزینه Open link in new window را کلیک مینماییم. سایتهایی که باز کردهایم رنگ لینکشان بنفش میشوند و آنهایی که هنوز باز نکردهایم آبی باقی میمانند. همانطور که گفته شد گوگل تنها موتور جستوجو نیست و موتورهای جستوجوی دیگری هم وجود دارند. با استفاده از کلیک روی سه نقطه بالای سمت راست Google Chrome منو را باز کنید و Settings را کلیک کنید تا به تنظیمات دسترسی پیدا کنید. روی قسمت Search Engine (یعنی موتور جستوجو) کلیک کنید. مشاهده میکنید بهطور پیشفرض عبارت Google را نوشته است. یعنی بهطور پیشفرض از موتور جستوجوی گوگل استفاده میکند. در صورت تمایل میتوانید از لیست، یک موتور جستوجوی دیگر را انتخاب نمایید مثلا Yahoo ، Bing و...
بعد از این کار اگر مرورگر را ببندید و دوباره باز کنید و بخواهید موردی را جستوجو کنید، دیگر گوگل را نشان نمیدهد و با موتور جستوجویی که شما از لیست انتخاب کردهاید جستوجو را انجام میدهد. در مورد Firefox نیز بههمین ترتیب عمل میکنیم.
تمرین (صفحهٔ 94 کتاب درسی)
1- مرورگرهای سیستم شما چیست؟
2- موتور جستوجوی گوگل با آدرس google.com را صفحه خانگی مرورگرتان کنید.
اگر بخواهیم موتور جستوجو (مثلاً گوگل) را به زبان دیگری مثلاً فارسی داشته باشیم، در سمت راست پایین روی settings کلیک میکنیم و سپس search settings را کلیک میکنیم. در قسمت Language زبان مورد نظر را انتخاب مینماییم. اگر زبان دلخواه ما در لیست وجود نداشت میتوانیم روی Show more کلیک کرده تا همه زبانها را مشاهده نماییم و زبان دلخواهمان را انتخاب کنیم. سپس روی save کلیک کنید.
جستوجوی پیشرفته: گاهی اوقات نتایج جستوجوی موتور جستوجو برایمان خیلی قابل استفاده نیست و نیاز به جستوجوی دقیقتری داریم. بهطور کلی بعد از عمل جستوجو شکلی مانند شکل زیر میبینیم:
- About: تعداد موارد پیدا شده و زمان جستوجو را نشان میدهد.
- All: همه موارد جستوجو شده را نشان میدهد.
- News: فقط اخبارهایی که در مورد عبارت جستوجو پیدا شده است را نشان میدهد.
- Images: فقط تصویرهایی که در مورد عبارت جستوجو پیدا شده است را نشان میدهد
- Videos: فقط ویدئوهایی که در مورد عبارت جستوجو پیدا شده است را نشان میدهد.
- More: موارد بیشتر
برای جستوجوی دقیق میتوانیم از علامت بهعلاوه یا کلمه and استفاده کنیم. مثلاً میخواهیم میوه سیب را جستوجو کنیم مینویسیم:
APPLE + FRUIT یا APPLE AND FRUIT
به عنوان مثال میخواهیم تصویر تلویزیونهای سام را جستوجو کنیم روی Images کلیک میکنیم. اگر فقط عبارت SAM را بنویسیم لوازم مارک سام را نشان میدهد. اما برای اینکه فقط تلویزیونهای سام را جستوجو کنیم مینویسیم:
SAM + TV یا SAM AND TV
روش بعدی برای انجام جستوجوی پیشرفته به این صورت است که ابتدا settings سمت راست پایین مرورگر را کلیک میکنیم و سپس Advanced search (جستوجوی پیشرفته) را کلیک مینماییم. کادری باز میشود که میتوانیم مشخصات مورد نظر جستوجو را تعیین کنیم.
- all this words: تمام کلماتی که مینویسیم حتماً در نتایج جستوجو موجود باشد.
- this extract word or phrase: دقیقا کلماتی که مینویسیم و با همان ترتیب حتماً در نتایج جستوجو موجود باشد.
- any of this word: نتایج جستوجو، حداقل شامل یکی از عبارات و یا کلمات نوشته شده باشد.
- none of this word: نتایج جستوجو، شامل یکی از عبارات و یا کلمات نوشته شده نباشد.
- language: نتایج جستوجو به زبان دلخواه ما نمایش داده شوند.
- Region: جستوجو فقط در کشور دلخواه ما انجام شود.
نصب یک مرورگر: فرض کنید میخواهیم مرورگر Opera را دانلود و نصب کنیم. چون آدرس دقیق دانلود آن را نمیدانیم پس وارد موتور جستوجو میشویم. اگر بخواهیم از موتور جستوجوی گوگل استفاده کنیم، در نوار آدرس google.com را نوشته و ctrl-Enter را فشار میدهیم.
سپس در کادر جستوجو مینویسیم opera free download (عبارت free download را برای رایگان بودن دانلود مینویسیم) نتایج جستوجو ظاهر میشوند. بهتر است روی opera web browser از بین لینکها کلیک کنیم. وارد سایت opera میشویم و download now را کلیک میکنیم تا دانلود شروع شود. صبر میکنیم تا تمام شود و سپس این مرورگر را نصب میکنیم.
مفاهیم مربوط به اینترنت (آپلود، دانلود) اینترانت ملی و اکسترانت به همراه چگونگی مدیریت مصرف اینترنت شخصی
دانلود (Download): دانلود به معنای دریافت دادهها از یک سیستم راه دور به یک سیستم محلی مشخص میباشد. در حقیقت به گرفتن اطلاعات از اینترنت که این اطلاعات میتواند فایل متنی، موسیقی، فیلم و یا هر چیز دیگری باشد، دانلود (Download) میگویند.
آپلود (Upload): آپلود به معنای ارسال داده از یک سیستم محلی به یک سیستم راه دور در شبکه میباشد. در حقیقت وقتی مورد دلخواهمان مثلاً فیلم، موسیقی، فایل متنی و... را در محلی از اینترنت وارد میکنیم، یعنی آن را آپلود (Upload) کردهایم.
بنابراین و با توجه به تعاریف گفته شده، عمل دانلود و آپلود عکس هم هستند.
اینترانت (Intranet): اینترانت برای گروه کوچکی طراحی شده و قابل دسترسی است و برای به اشتراکگذاری فایلها و منابع استفاده میشود. علت طراحی اینترانت این بود که اعضای یک گروه کوچک یا سازمان بتوانند به راحتی فایلها را برای خودشان به اشتراک بگذارند. دقت کنید که فقط اعضای آن سازمان اجازه استفاده از موارد گوناگون را دارند. به عنوان مثال سازمان بیمه یک اینترانت میباشد.
اکسترانت (Extranet): شبکهای است برای به اشتراکگذاری اطلاعات و فایلها در داخل یک گروه یا سازمان، که اعضای آن در یک مکان متمرکز نیستند.
به شکل زیر نگاه کنید و فرض کنید این مربوط به شبکه سازمان بیمه است:
در قسمت دایره شکل سمت رایانه رایانههای اداره بیمه هستند که میتوانند از منابع استفاده کنند اما اگر هر زمان بخواهند به اینترنت متصل شوند یک دیواره آتش (Firewall) که در شکل با رنگ قرمز نشان داده شده مانع میشود. فرض کنید شعبه دیگر بیمه در یک شهر دیگر قرار دارد که در سمت چپ نشان داده شده است. آن سه رایانه میتوانند به بیمه مرکزی وصل شوند و با هم تشکیل یک اکسترانت (Extranet) را میدهند.
تفاوت اینترنت و اینترانت و اکسترانت
- اینترنت، عمومی و بزرگترین شبکه است.
- اینترانت، در یک مکان مشخص منابعی را به اشتراک میگذارد.
- اکسترانت، برای موقعی است که یک گروه بخواهند از راه دور به شبکه ساخته شده دسترسی داشته باشند.
مدیریت مصرف اینترنت شخصی: دلیل مدیریت مصرف اینترنت چیست و چه لزومی به مدیریت میباشد؟
- جهت اطمینان از عملکرد شبکه
- جلوگیری از هزینههای اضافی
- درک بهتر از پهنای باند برنامههای کاربردی
در حالت عادی هر کدام رایانههای شخصی داریم. اما اگر قرار باشد شبکهای که مجموعهای از چند رایانه است در اختیار ما قرار بگیرد و بخواهیم آن را مدیریت کنیم، پهنای باند و اندازه ترافیکها مهم است و اینکه کدام سیستمها بیشترین مصرف در باند دارند، را باید ردیابی کنیم و در صورت نیاز ما میتوانیم آنها را محدود کنیم. زمانیکه ما مدیریت انجام بدهیم باعث میشود که از هزینههای اضافی که به شبکه یا حتی بهصورت شخصی در رایانه خودمان تحمیل میشود، جلوگیری کنیم و بفهمیم که چه میزان مصرف داریم.
تمرین (صفحهٔ 97 کتاب درسی)
1- تفاوت دانلود و آپلود چیست؟
2- اینترنت اینترانت و اکسترانت را باهم مقایسه نمایید.
دانلود نرمافزارهای مهم و کاربردی با استفاده از IDM (نرمافزار مدیریت دانلود)
IDM، یکی از برنامههایی است که سرعت دانلود را بیشتر و انجام عمل دانلود را آسانتر میکند. اگر این برنامه روی سیستم نصب باشد به محض اینکه بخواهید دانلودی از اینترنت انجام دهید کادر زیر باز میشود:
- URL: آدرس سایتی که از آن دانلود را انجام می دهید را نشان می دهد.
- Category: چه موردی را می خواهید دانلود کنید.
- Save As: فایل دانلود شده در کجا قرار گیرد.
- Start Download: شروع عمل دانلود
- Download Later: بعداً دانلود شود
- Cancel: انصراف از دانلود
وقتی دانلود تمام شد کادر زیر را میبینید:
Open: باز کردن فایل دانلود شده.
Open with: اگر با نرمافزار خاصی بخواهید فایل را باز کنید.
Open folder: باز کردن پوشهای که فایل در آنجا دانلود شده است.
Close: بستن کادر
Don't show this dialog again: دفعه بعد، بعد از تمام شدن دانلود این کادر باز نشود.
بعد از تمام شدن دانلود فایل Open را کلیک میکنیم تا فایل باز شود. یک فایل Opera Setup دارد که کلیک راست کرده و Run as Administrator را کلیک میکنیم تا به عنوان مدیر سیستم آن را نصب نماییم. بعد از تمام شدن نصب پیغام Setup Complete را نمایش میدهد. یعنی نصب کامل شد، مانند مرورگرهای دیگر میتوانیم وارد آن شده و با کلیک روی سه خط سمت راست بالای آن تنظیمات دلخواه را انجام دهیم و میتوانیم وارد آن شده و از موتور جستوجوی دلخواه استفاده کنیم.
برای اجرای این برنامه مانند برنامههای دیگر میتوانید اسم آن را در کادر جستوجوی کنار منوی شروع تایپ و جستوجو کنید و یا در لیست برنامههای نصب شده در منوی شروع ببینید و کلیک کنید. وقتی آن را اجرا کردید پنجرهای باز میشود که لیست مواردی که از موقع نصب نرمافزار دانلود کردهاید همراه با مشخصاتی مانند نام در قسمت File name، اندازه در قسمت size، وضعیت دانلود در قسمت Status، تاریخ دانلود و... را میبینید. اگر در قسمت Status کلمه Complete را دیدید، یعنی این فایل دانلودش کامل انجام شده است. اگر کلمه Error را دیدید یعنی این فایل موقع دانلود با خطا مواجه شده است. اگر بخواهید میتوانید آن فایل را دوباره دانلود. کنید اگر یک عدد با علامت % را دیدید یعنی این فایل دانلودش کامل نشده است. اگر بخواهید میتوانید آن فایل را دوباره دانلود کنید. برای این کار روی آن کلیک راست کرده و Resume Download را کلیک میکنیم. بنابراین بقیه فایل دانلود خواهد شد. میتوانید آن را کلیک کرده و از قسمت بالای پنجره Resume را کلیک کنید.
اگر در صفحه IDM وارد شدید و خواستید مواردی را حذف کنید، میتوانید آنها را با دراگ ماوس انتخاب کرده کلیک راست و Remove را بزنید و یا موارد مورد نظر را انتخاب کرده و از نوار بالای آن، Delete را کلیک کنید. در نوار بالای این نرمافزار دکمههای زیر را برای حذف میبینید:
| گزینههای پنجره IDM | |||
| نام گزینه | توضیح | نام گزینه | توضیح |
| Delete | حذف موارد انتخابی | Seheduler | زمانبندی IDM |
| Delete Complete | حذف مواردی که دانلود آن کامل شده است | Options | ورود به تنظیمات IDM |
تنظیمات IDM: برای تنظیمات وارد Options میشویم که شامل زبانههای زیر است:
- زبانه General (تنظیمات عمومی): در این قسمت لیست مرورگرهایی که این نرمافزار با آنها کار میکند را میبینید و با برداشتن تیک مرورگر دلخواهتان میتوانید تنظیم کنید که این نرمافزار با آن مرورگر کار نکند. با کلیک روی Add Browser میتوانید مرورگر دلخواهتان را به لیست مرورگرهایی که IDM با آنها کار میکند اضافه نمایید.
- زبانهٔ Save to: تنظیم میکنیم که دانلودها در کجا ذخیره شوند. بهطور پیشفرض در پوشه Downloads ذخیره میشوند، که البته با کلیک روی دکمهٔ Browse میتوانید مسیر دلخواه را انتخاب نمایید.
- زبانه Downloads:
الف) Show start download dialog: نمایش کادر شروع دانلود که برای شروع دانلود باید روی Start download بزنیم.
ب) Show download complete dialog: بعد از پایان دانلود کادری نمایش میدهد که قبلاً توضیح داده شد.
- زبانه Connection: در این قسمت میتوانیم محدودیت تعریف کنیم. برای این کار Download limits را انتخاب کنید. در قسمت Download no more than مشخص میکنید که بیشتر از حجم مورد نظرتان براساس مگابایت دانلود انجام نشود و در قسمت Every محدوده زمانی خود را براساس ساعت معلوم میکنید. مثلاً اگر در قسمت Download no more than عدد 200 را وارد کرده و در قسمت Every عدد 24 را وارد کنید یعنی در 24 را وارد کنید یعنی در 24 ساعت (یک شبانهروز) بیشتر از 200 مگابایت دانلود نکند.
- زبانهٔ Sounds: تنظیم صدا برای رویدادهای مختلف IDM
الف) Download complete: برای وقتی دانلود تمام شد صدایی در نظر میگیریم.
ب) Download failed: برای وقتی دانلود دچار مشکل شد صدایی در نظر میگیریم.
- تنظیمات زمانبندی (Scheduler)
الف) one-time downloading: به محض اینکه دستور دانلود را دادیم شروع به دانلود میکند.
ب) Start download at: زمان، روز یا تاریخ شروع دانلود را در کادر پایین آن تنظیم مینماییم.
ج) Stop download at: زمان مشخصی برای پایان دانلود تنظیم میکنیم.
د) Turn of computer when down: وقتی دانلود به پایان رسید، ویندوز را بهطور خودکار Shutdown یا Sleep یا Hibernate کند.
بهروزرسانی آنتیویروس بهوسیله IDM: برای بهروزرسانی آنتیویروس یا در سایت آن وارد شده و یا از محل مورد نظر روی download (دانلود) کلیک میکنیم. توجه کنید که IDM را نصب داریم و بهمحض کلیک روی دانلود کادر IDM باز میشود. چون حجم آن بالاست بهصورت فشرده دانلود میکند و آن را در پوشه Downloads و در پوشه Compressed قرار میدهد. Start download را کلیک کرده و همانطور که میبینیم مشخصات فایل در حال دانلود را نمایش میدهد. در پایین کادر میبینیم که فایل را بهطور خودکار به چند تکه تقسیم کرده و بهخاطر تقسیم فایل است که سرعت دانلود را سریعتر مینماید.
تمرین (صفحهٔ 101 کتاب درسی)
1- مرورگر مورد نظر خود را دانلود کنید و آن را نصب کنید.
2- با امکان جستوجوی پیشرفته تصاویر سیب زرد را نشان دهید.
3- با نرمافزار IDM فیلمی آموزشی دانلود کنید و آن را در درایو D: سیستم ذخیره نمایید.
الزامات مربوط برای ورود به برخی سایتهای اینترنتی (پلاگینها و افزونهها) و تنظیمات امنیتی مربوط به مرورگرها
مفهوم افزونهها: Extension (گسترش دادن)، Plug-in (اتصال به پریز برق)، Add-on (اضافهکردن ـ افزونه) بهطور کلی ما میتوانیم این سه مفهوم را یکسان در نظر بگیریم و باعث میشوند که فعالیت مرورگر ما گسترش پیدا کند. اما اگر بخواهیم بهطور دقیقتر بگوییم، در حالت عادی مرورگر وب نمیتواند فایلهای انیمیشنی را پخش کند. اما زمانی که ما پلاگین (Flash player) فلش پلیر را نصب میکنیم، این قابلیت را به آن میدهیم. میتوانیم بگوییم که پل ارتباطی قرار میدهیم که مرورگر ما با نرمافزارهای دیگر ارتباط برقرار کند. مثال دیگر اینکه اینکه میتوانیم با استفاده از Add-on در مرورگر خود با توجه به Location، آب و هوا را ببینیم. یعنی اینکه با استفاده از Plug-in و Add-on توانستیم دایرهٔ فعالیت مرورگر خود را افزایش دهیم. زمانیکه کمپانی یعنی شرکت سازنده یک نرمافزار، آن نرمافزار را بهصورت ساده ایجاد میکند. یعنی یک هستهٔ سادهای از این نرمافزار در اختیار کاربران خود قرار میدهد و بعد یکسری از برنامهنویسان که هم میتوانند داخل همان سازمان و یا بیرون از آن باشند، برنامههایی مینویسند و به آن نرمافزار امکاناتی اضافه میکنند، تا به این ترتیب باعث شوند که نرمافزار کارایی بهتری داشته باشد. در اینجا چند نکته وجود دارد اول اینکه قرار نیست همۀ برنامهها افزونه داشته باشند. حتی ممکن است این سؤال برای شما مطرح شود که در ابتدا شرکتی که این برنامه را به بازار تحویل میدهد، چرا بهصورت کامل آن را نمینویسد که بعداً طی فرایندی تکمیل شود؟
دلیل آن این است که آن سازمان میخواهد برنامه کم حجم و سبکی تحویل دهد تا کاربران با توجه به نیازشان بتوانند آن را تنظیم نمایند و دوم اینکه یک فعالیت برای یک گروه دیگری ایجاد میکند که تکه برنامههای سودمندی بنویسند. گروههایی هستند که منتظرند نرمافزارهای تازهای وارد بازار شود و با توجه به نوآوریهای خود مواردی که سودمند است و دوست دارند را به آن اضافه نمایند و وقتی که نرمافزار در این چرخه قرار میگیرد باعث میشود محبوبیت بیشتری پیدا کند و مدت زمان بیشتری کاربران استفاده نمایند. میتوان گفت بیشترین کارایی افزونهها در مرورگرهای وب است و مرتباً افزونههای جدیدی اضافه میشوند. البته برای نرمافزارهای دیگر هم این مسئله وجود دارد. مثلاً در نرمافزار فتوشاپ در بحث فیلترها فیلتری را از اینترنت دانلود بکنیم، به نرمافزار مواردی اضافه کردهایم و یا وقتی پلاگینهای آماده را به آن اضافه مینماییم، نیز مصداق همین مورد است. این کار تقریباً یک روند مورد قبول در دنیای نرمافزارها میباشد. البته قرار نیست تمام نرمافزارها افزونه داشته باشند. میخواهیم افزونهها را در سه مرورگر Firefox ،Google، Chrome بررسی نماییم.
اضافه کردن افزونه به مرورگر Google Chrome: در مرورگر Google Chrome اگر بخواهیم با افزونهها کار کنیم، روی سه نقطه سمت راست بالا کلیک کرده و روی More Tools کلیک میکنیم و در قسمت Extensions افزونههایی را میبینیم. در صورت دلخواه افزونهای اضافه یا کم میکنیم. برای حذف افزونه دلخواه کافی است روی Remove در کنار آن کلیک کنیم. با کلیک روی Details میتوانیم توضیحاتی راجع به آن افزونه ببینیم. در قسمت Search Extensions اگر نام افزونهای را میدانید وارد میکنید، سپس جستوجو کرده و در صورت تمایل آن را دانلود مینمایید. در آدرس Chrome Web Store لیست کاملی از افزونهها وجود دارد که میتوانید استفاده نمایید. در این قسمت Recommend افزونههایی را به شما پیشنهاد میکند. در صورتیکه افزونه دلخواهی را میخواهید اضافه نمایید، روی آن کلیک کرده و سپس Add to Chrome را کلیک میکنید. در کادر باز شده، Add Extensions را کلیک میکنید. به این ترتیب افزونه دلخواه ما به مرورگر Google Chrome اضافه میشود و برای شروع عملکردش باید Get Started را کلیک نمایید.
اضافه کردن افزونه به مرورگر Firefox: برای این کار وارد مرورگر Firefox شده و سپس روی سه خط سمت راست بالا کلیک کرده در منوی باز شده، Add-ons and themes را کلیک میکنیم. روی Extensions کلیک مینماییم تا اگر افزونهای داریم نمایش دهد. در قسمت Recommendations افزونههای پیشنهادی خود Firefox است. در قسمت Find more add-ons میتوانیم برای افزونهٔ دلخواهمان بگردیم و آن را اضافه کنیم. در این قسمت هم برای تمهای دلخواه Firefox پیشنهاد میدهد که با Install Theme میتوانید تم دلخواه را نصب کنید و هم افزونههایی را پیشنهاد میدهد که با کلیک روی Add to Firefox میتوانید آن را به مرورگرتان اضافه نمایید. آن را دانلود کرده و فعال نمایید تا مرورگرتان از آن استفاده نماید.
تنظیمات امنیتی مرورگرها
بیشترین آسیب امنیتی را از اینترنت، مرورگرها به سیستم میزنند و اغلب حملات اینترنتی با استفاده از مرورگرها انجام میشود. برای جلوگیری از این آسیبها نکات زیر را رعایت نمایید:
1- آخرین نسخه افزونهها را نصب کنید.
2- رمزهای عبور را در مرورگر ذخیره نکنید.
3- هر چند وقت یکبار تاریخچه و کوکیها را پاک کنیم.
4- از آخرین نسخه مرورگر استفاده کنیم. (چون نقایص آن برطرف شده و از نسخه قبلی امنتر است)
5- از وارد شدن به لینکهای مشکوک علیالخصوص در مورد پرداختهای اینترنتی خودداری کنیم.
نکاتی که در مورد امنیت لینکها علیالخصوص در پرداختهای اینترنتی باید بدانید به شرح زیر است:
الف) آدرس اصلی بانک مورد نظر را وارد کنید و توسط موتور جستوجو آن بانک را جستوجو نکنید. چون موتورهای جستوجو آن بانک را جستوجو میکنند و در نتایج، سایتهای اصلی و جعلی با هم ظاهر میشوند. آدرس بانک مورد نظر روی کارت بانکی بهصورت نوشته موجود است.
ب) دقت کنید در نوار آدرس در ابتدای آدرس، عبارت https و یا علامت قفل بسته دیده شود.
بانک ملی ایران ـ به علامت قفل بسته
توجه کنید (امن است)
سایت (امن نیست)
حذف تاریخچه سایتهای بازدید شده
برای این کار در مرورگر Google Chrome روی سه نقطه سمت راست بالا کلیک کنید و سپس History و دوباره کلیک روی History با این کار لیست سایتهایی که بازدید کردهاید را میبینید. بهصورت دستی با کلیک روی Remove from History میتوانید آن را حذف کنید و برای حذف همگی آنها Clear browsing data را کلیک کنید. در مرورگر Firefox کلید Alt را نگهداشته تا منوهای بالا آشکار شود و History و Clear recent history را کلیک کنید. (البته با کلیک روی سه خط بالای سمت راست مرورگر و کلیک روی History نیز این گزینه را میبینید)
با این کار کادری باز میشود که شما میتوانید بازه زمانی برای پاک شدن را انتخاب کرده و آنها را پاک کنید. اگر از لیست time range to clear قسمت Every thing را انتخاب کنید، تمام تاریخچه را پاک میکند و دیگر امکان بازیابی نیز وجود ندارد.
امنیت مرورگرها معمولاً با تنظیمات قسمت Privacy & Security انجام میشود. بعد از اینکه روی سه خط بالای سمت راست پنجره کلیک کردید و در Settings وارد شدید، روی Privacy & Security کلیک کنید. سپس با توجه به مواردی که در زیر گفته شده است، میزان امنیت مرورگرتان را تنظیم نمایید.
Permission: در این قسمت میتوانیم مجوزهایی را فعال یا غیرفعال کنیم، مثلاً دسترسی به مکان سیستم ما و دوربین و میکروفن و...
Block pop-up windows: بهطور کلی pop-up پنجره مزاحمی است که بهطور ناگهانی هنگام بازدید از سایت بدون اجازه کاربر ظاهر میشود و معمولاً پنجرهها مرورگر ما را آسیبپذیر میکنند. اگر این گزینه علامتدار باشد، دیگر هنگام ورود به سایت این پنجرههای مزاحم، ظاهر نخواهند شد.
Warn you when websites try to install add-ons: اگر این گزینه علامت داشته باشد بدون اجازه و بهطور اتوماتیک افزونهها را نصب نمیکند و باعث امنیت بیشتر مرورگر ما میشود.
در قسمت Security موارد زیر مشاهده میشود:
- Block dangerous and deceptive content: این گزینه اگر فعال باشد محتوای خطرناک برای مرورگر را مسدود میکند. اگر علامتدار باشد دو گزینه زیر آن فعال خواهند شد.
الف) Block dangerousdownloads: دانلودهایی که امنیت مرورگرمان را دچار اشکال میکنند، مسدود مینماید.
ب) Warm you about unwanted and uncommon software: در مورد نرمافزارهای ناخواسته و غیرمعمول به ما هشدار میدهد.
اگر روی سه خط سمت راست بالای مرورگر کلیک کنید در پنجره باز شده قسمت Passwords یا Logins and Passwords را میبینیم. در این قسمت رمزها و نام کاربریهای ما ذخیره میشود (که البته بهتر است برای امنیت بیشتر، ذخیره نکنیم). برای پاک کردن یک مورد خاص روی آن کلیک کنید و سپس Remove را کلیک کنید. روش بعدی برای محافظت مرورگر و البته سیستم برای محافظت، نصب آنتیویروس میباشد، که البته بتوانیم بهصورت دورهای و مرتب آن را بهروز (Update) کنیم. مثلاً آنتیویروس 32 Node از بهترین آنتیویروسها میباشد.
بهروزرسانی آنتیویروس
آنتیویروس Node32: در صفحه ورودی این آنتیویروس اگر گزینه Maximum protection علامت تیک سبز داشت، یعنی در نهایت محافظت میباشد و از سیستم شما بهترین حفاظت را به عمل میآورد. یکی از دلایل وجود این تیک و سطح محافظت خوب، بهروز بودن آنتیویروس میباشد که بانک ویروسهای آن بهروز است و میتواند ویروسهای جدید را تشخیص دهد. اگر در قسمت Update کلیک کنید و عبارت The Virus signature database is up to date را ببینید یعنی بانک ویروسهایش بهروز است و ویروسیاب شما بهروز میباشد. برای بهروز کردن آنتیویروس به دو روش Online و Offline میتوانیم عمل کنیم:
الف) روش Online: باید نام کاربری و رمز در اختیارتان باشد (معمولاً از فروشنده دریافت مینمایید) و اینترنتتان وصل باشد. سپس در قسمت Update روی Update now کلیک کنید. البته عموماً این نرمافزارها بهطور خودکار آپدیت میشوند و یا اطلاع میدهند که نیاز به آپدیت شدن دارند.
ب) روش Offline: به سایتی که آنتیویروس را از آن دانلود کردهایم میرویم. بعد از اینکه در نوار آدرس کلید امنیتی را دیدیم و مطمئن شدیم سایت امن میباشد، در صفحه سایت روی گزینه «آپدیت آفلاین نود 32» کلیک میکنیم. روی دکمهٔ دانلود کلیک کنید. بعد از اینکه دانلود تمام شد به صفحه تنظیمات آنتیویروس میرویم (قسمت Setup) و سپس روی گزینه Enter advanced setup کلیک میکنیم در صفحه باز شده در سمت چپ روی علامت مثبت کنار گزینه Update کلیک میکنیم و روی Settings کلیک مینماییم. در قسمت Update server، روی Edit کلیک میکنیم و آدرس جایی که فایل آپدیت را دانلود کردهایم را وارد مینماییم و سپس OK را میزنیم. اگر گزینه Choose Automatically بود یعنی میخواهد آنلاین انجام دهد، در حالی که ما میخواهیم آفلاین باشد (چون قبلاً دانلود کردهایم). بنابراین از لیست باز شده، مسیری که فایل را دانلود کردهایم را انتخاب میکنیم. سپس OK میزنیم و بهروزرسانی میشود.
مفهوم Hotspot
یعنی با استفاده از یک مودم، ارتباط بین چند رایانه را در یک منطقه جغرافیایی بهصورت بیسیم فراهم کنیم. در ارتباط بهصورت Hotspot حتماً دستگاهها باید در بُعد فرکانسی هم باشند. پس میزان فاصله بسیار مهم است. توجه داشته باشید که برای انجام این کار گزینهها در گوشیهای مختلف مثل هم نیست اما مشابه است.
اشتراکگذاری اینترنت گوشی با لپتاپ
در گوشی سیستم عامل اندروید: برای این کار بعد از متصل کردن دادههای اینترنتی گوشی (Mobile Data) مراحل زیر را طی کنید:
1- در صفحه تنظیمات گوشی (Settings) وارد شوید.
2- گزینه اتصالات (connection) را انتخاب کنید.
3- در صفحه بعد گزینه اینترنت و نقطه اتصال (Mobile Hotspot and Tethering) را لمس کنید.
4- با کلیک بر روی گزینه نقطه اتصال همراه (Mobile Hotspot) بعد از روشن کردن نقطه اتصال امکان
تغییر دادن نام و کلمه عبور نقطه اتصال گوشی شما فراهم میشود. با پیدا کردن این نام در لیست Wi-Fi دستگاه دلخواه و وارد کردن کلمهٔ عبور میتوانید از اینترنت گوشی خود در هر دستگاه دیگری استفاده کنید. برای استفاده از اینترنت گوشی شما در دستگاه دیگر کافی است آن گوشی قسمت Wi-Fi را روشن کرده و نام و رمز شما را وارد نماید. در حقیقت اینترنت گوشی شما برای او مانند Wi-Fi عمل میکند. فقط کافی است نام درنظر گرفته شده را بیاورید و رمز داده شده در گوشی را وارد نمایید.
برای این کار مراحل زیر را طی کنید:
1- Personal Hotspot آیفون را روشن کنید.
2- ابتدا وارد بخش Setting گوشی تلفن همراه شوید. سپس وارد تنظیمات Cellular شوید.
3- پس از آن وارد تنظیمات Cellular Data Network شوید.
4- در بخش Personal Hotspot، مواردی تحت عنوان Username، APN، Password را مشاهده میکنید.
در APN نام اپراتور خود را وارد کنید:
مشترکین همراه اول: mcinet
مشترکین رایتل: rightel
مشترکین ایرانسل: mtnirancell
5- در قسمت Username کلمهٔ iPhone را بنویسید و در قسمت Password یک رمز دلخواه را انتخاب کرده و بنویسید.
6- به بخش Setting کلی بازگردید. حال مشاهده میکنید که گزینه Personal Hotspot ظاهر شده است.
7- اکنون گزینه Allow Others to Join را روشن کنید. با این کار، این سؤال ظاهر خواهد شد که چگونه اینترنت را به اشتراک بگذاریم. توجه داشته باشید که اگر Wi-Fi شما روشن باشد، دیگر چنین سؤالی ظاهر نخواهد شد و اینترنت به شکل بیسیم به اشتراک گذاشته میشود.
در صورتیکه بخواهید اینترنت خود را با استفاده از سیم کارت به اشتراک بگذارید، گزینه USB Only را انتخاب نمایید.
مفاهیم امنیتی در وب و پروتکلهای امنیتی smtp,pop,I map,https,http
پروتکل به معنی مجموعه از قوانین و رویهها برای برقراری ارتباط است. در شبکهبندی رایانهای، «پروتکل» (Protocol) به مجموعهای از قواعد برای قالببندی و پردازش دادهها گفته میشود. پروتکلهای شبکه مانند یک زبان مشترک برای رایانهها هستند.
رایانههای درون یک شبکه میتوانند از نرمافزارها و سختافزارهای بسیار متنوعی بهره بگیرند. با این حال با استفاده از پروتکلها میتوانیم آنها را قادر سازیم که صرفنظر از این تنوع ساختاری، با همدیگر ارتباط برقرار کنند. بهطور کلی در شبکه و البته در اینترنت، دو نوع سیستم سرور (Server) و دیگری سرویسگیرنده (Client) داریم.
معمولاً پیامها و درخواستها از طرف سرویسگیرنده به سرور ارسال میشود که به این درخواست اصطلاحاً (Request) میگویند. پس از آن سرورها درخواست را بررسی کرده و پاسخی برای آن صادر میکنند که به آن پاسخ اصطلاحاً Response میگویند.
TCP
TCP یک پروتکل لایه انتقال است که تحویل مطمئن دادهها را تضمین میکند. TCP به منظور استفاده همراه با IP طراحی شده و این دو پروتکل غالباً همراه با هم بهصورت TCP/IP نامیده میشوند.
1- پروتکل Http: این کلمه اختصاری برای عنوان «پروتکل انتقال ابرمتن» (Hypertext Transfer Protocol) است و شالوده تار جهانگستر وب یعنی آنچه اغلب افراد به نام اینترنت میشناسند را تشکیل داده است. این پروتکل به منظور ارسال دادهها بین دستگاهها استفاده میشود. دادهها را در قالبی قرار میدهد که اپلیکیشنها (مانند مرورگرها) بتوانند بهطور مستقیم و بدون نیاز به تفسیر بیشتر استفاده کنند.
2- پروتکل Https: مشکل Http این است که رمزنگاری نشده است و هر مهاجمی که یک پیام Http را دریافت کند، میتواند آن را بخواند. Https یعنی Http امن این مشکل را با رمزنگاری پیامها حل میکند. بنابراین امنیت پروتکل Https از پروتکل Http بیشتر است. حرف S در انتهای کلمه به معنای Security (امنیت) میباشد. مزیت این پروتکل نسبت به Http موارد زیر میباشد:
الف) امنیت اطلاعات تبادل شده را بالا میبرد.
ب) اطلاعات را بهصورت رمزنگاری شده انتقال میدهد.
در شکل زیر تفاوت این دو پروتکل نشان داده شده است.
HTTP, HTTPS
3- پروتکل SMTP: این عبارت مخفف (پروتکل نقل و انتقالات پست الکترونیکی) Simple Mail Transfer Protocol است. این پروتکل، پیامهای پست الکترونیکی را از کاربران دریافت میکند و آنها را به گیرندگان مورد نظر میفرستد. به شکل زیر توجه کنید: در حقیقت SMTP در بخش ارسال پست الکترونیکی کار میکند.
4- پروتکل POP3: این کلمه مخفف کلمه Post Office 3 Protocol (پروتکل اداره پست) میباشد. پروتکلی است که در قسمت دریافت پست الکترونیکی استفاده میشود. مشخصات این پروتکل بهصورت زیر است:
الف) برای انتقال و ارتباطات ایمیل در وب استفاده میشود.
ب) در رایانه خود بدون نیاز به مراجعه به سایت سرویس دهنده، ایمیل دریافت و ذخیره میشود.
به شکل زیرتوجه کنید.
مشکلات این پروتکل به شرح زیر است:
الف) پس از اتمام کار دریافت ایمیل، آن را از سرور خودش حذف میکند.
ب) از منابع زیادی در سیستم استفاده میکند.
ج) مستعد آلوده شدن است.
5- پروتکل Imap: مخفف Internet Message Access Protocol (پروتکل دسترسی به پیامهای اینترنتی) میباشد. برای انتقال و ارتباطات ایمیل در وب استفاده میشود. این پروتکل برای نقل و انتقال پست الکترونیکی استفاده میگردد و در سایتهای که فایلهای صوتی و تصویری بهصورت آنلاین پخش میشود از این پروتکل استفاده میگردد.
مشخصات این پروتکل بهصورت زیر است:
1- برای انتقال و ارتباطات ایمن استفاده میشود.
2- بعد از دریافت ایمیل از روی سرور حذف نمیشود.
3- اجازه دسترسی همزمان چند نفر به یک پست الکترونیکی را میدهد.
در شکل زیر مراحل ارسال و دریافت پست الکترونیکی را میبینید. شما به عنوان کاربر (You) زمانیکه ایمیل خود را ارسال میکنید، پروتکل SMTP که مربوط به ارسال است فعال میشود و ایمیلتان را به سرور خودش میفرستد.
دریافت پستالکترونیکی
پس از طی مراحل ارسال سرور نزدیک به کاربر گیرنده را (User) پیدا کرده و پیام را به آن ارسال میکند. حال زمانیکه کاربر گیرنده (User) میخواهد ایمیل را دریافت کند پروتکل POP3 یا IMAP فعال میشود.
تشخیص Spamها و پنجرههای پاپ آپ (Pop Up) و دکمههای تبلیغاتی
Pop Up (پاپ آپ) چیست؟ Pop Up به عنوان پنجرههایی هستند که در صفحات سایتهای مختلف برای تبلیغات، اطلاعرسانی و موارد دیگر باز میشود. پاپ آپها معمولاً به عنوان منبع درآمد برای سایتهای مختلف محسوب میشوند. در برخی مواقع مشاهده شده است که تبلیغات پاپ آپ را به عنوان مزاحم دیده و آن را به عنوان یک عامل اخلالگر در حین کار خود تلقی میکنند.
نکتهٔ جالب دیگری که وجود دارد این است که در برخی موارد Pop Upهایی نیز وجود دارند که براثر ویروس سایتها ظاهر میشوند و صاحبان سایتها از وجود آنها خبر ندارند. تبلیغات Pop Up گاهی خود را به شکل آگهی نشان میدهد. جالب است بدانید تبلیغات پاپ آپ همیشه به عنوان مزاحم نیستند.
فرض کنید به دنبال یک مطلب خاص مانند «رپورتاژ» آگهی هستید. سپس آن را در گوگل سرچ کرده و در یک سایت مشغول خواندن مطالب راجع به آن میشوید. زمانیکه در حال اسکرول کردن هستید به شکل ناگهانی یک ماژول (پنجره کوچک) مجزا بر روی صفحه ظاهر میشود و یک کتاب رایگان را در زمینهٔ مطالعهتان به شما پیشنهاد میدهد. این یک موقعیت فوقالعاده است چیزی که بهدنبال آن بودید به راحتی در اختیارتان قرار گرفت.
این یک تبلیغ پاپ آپ به موقع و هوشمندانه است. با استفاده از آن کاربر دیگر نمیخواهد زمان زیادی را صرف گشتن بهدنبال مطالب مورد نظرش در سایتهای مختلف کند.
ولی در واقع پاپ آپ یک پنجره مزاحم است، که بهطور ناگهانی هنگام بازدید از سایتهای مورد نظر ظاهر میشود، که خارج از کنترل کاربر و بدون درخواست او میباشد. این پنجره در سایتهای فروش و یا سایتهایی که میخواهند محصولات خود را به مشتریان پیشنهاد دهند، بیشتر به چشم میخورد. این روزها استفاده از Pop Up بسیار رواج پیدا کرده است و دلیل استفاده از آن کسب درآمد برای ادمینهای سایت و بالا بردن بازدید سایت میباشد. Pop Upها انواع مختلفی دارند و از مهمترین آنها میتوان به پاپ آپهای زماندار، اسکرول شونده و بسته شونده اشاره کرد.
Spam (اسپم) چیست؟ Spam به هرگونه ایمیلی گفته میشود که برای اهداف مختلف بدون اجازه و تمایل شخص دریافتکننده ارسال شود بهطوری که کاربر پس از دریافت آن ایمیل (که میتواند با مقاصد کلاهبردارانه و سوء استفاده گرایانه ارسال شود یا با هدف تبلیغات ارسال شود) نمیتواند جلوی دریافت مجدد آن را بگیرد. گاهی Spamها فقط باعث مزاحمت و آزار و اذیت کاربری که آن را دریافت میکند، میشوند اما گاهی قضیه فراتر از اینهاست و کلاهبرداران با فرستادن اسپم قصد نفوذ به رایانه شما یا کلاهبرداری دارند. اینگونه اسپمها اغلب یا نامههای نیجریهای تلقی میشوند یا ایمیلهای حاوی نرمافزار و لینک مخرب که در درون خود انواع بدافزارها، ویروسها، باج افزارها و... را دارند.
برخی افراد قادر به تشخیص و تمییز ایمیل مارکتینگ و اسپم از هم نیستند و هر ایمیل تبلیغاتی را اسپم تلقی میکنند.
روشهای تشخیص
1- اگر ایمیلی دریافت کردید که از سمت اشخاص ناشناس بود و داخل آن لینکی بود که شما انتظار دریافت آن را نداشتید، از باز کردن آن لینک خودداری کنید، آن لینک قطعاً Spam است.
2- اگر پس از دریافت یک ایمیل تبلیغاتی قادر نیستید دریافت مجدد آن را متوقف کنید، آن را Spam تلقی کنید.
3- در صورتیکه ایمیلی دریافت کردید با این مضمون که شخصی یک ثروت زیادی را بهدست آورده است ولی قادر به دریافت آن نیست و میخواهد از شما برای دریافت این پول استفاده کند و... بدانید این یک کلاهبرداری به نام نامههای نیجریهای است و این ایمیل را Spam تلقی کنید.
4- در صورتیکه یک ایمیل تبلیغاتی را از چند آدرس ایمیل متفاوت دریافت کردید، شک کنید که این یک ایمیل Spam است.
5- اگر ایمیلی تبلیغاتی دریافت کردید که داخل آن، آدرس محل دفتر و تلفن شرکت ارسال کننده ایمیل وجود نداشت، به آن شک کنید که Spam باشد.
6- ایمیل مارکتینگ اصولاً هدفدار است و با هدف تبلیغات و یا ارسال خبرنامه ارسال میشود؛ بنابراین اگر در فواصل زمانی کوتاه و مکرر ایمیلی ارسال شود قطعاً ایمیل مارکتینگ نیست و Spam تلقی میشود، خصوصاً اگر امکان لغو عضویت در پایان آن وجود نداشته باشد.
برای جلوگیری از دریافت ایمیل اسپم، سعی کنید در سایتهایی که از اعتبار آنها مطمئن نیستید و به آنها اطمینان ندارید، عضو نشوید چرا که پس از عضویت سایتها از شما آدرس ایمیلتان را میخواهند و برخی سایتها این آدرسهای ایمیل را در اختیار ارسال کنندگان Spam قرار میدهند.
همچنین برای کارهای مهم و ضروری خود یک ایمیل جداگانه داشته باشید و از آن ایمیل برای عضویت در هیچ سایتی استفاده نکنید.
برخورد با Spam: کاربران شخصی که در ایمیل شخصی خود Spam دریافت میکنند، میتوانند آدرس ایمیل مورد نظر را در قسمت ایمیلهای بلاک شده قرار دهند تا از دریافت مجدد ایمیل از این آدرس جلوگیری شود و بهطور خودکار ایمیل Spam به قسمت junkmail ارسال شود.
پست الکترونیک و انواع آن (سازمانی و شخصی)
پست الکترونیکی که با اسامی مختلفی از جمله رایانامه و پست الکترونیک هم شناخته میشود، یک پیام است که روی سیستمهای رایانهای ذخیره شده و توسط ابزارهای الکترونیکی منتقل میشود. ایمیل میتواند فقط حاوی پیام متنی باشد که از طرف فرستنده برای یک یا چند دریافتکننده ارسال شده باشد یا اینکه به همراه خود یک یا چند فایل هم در پیوست داشته باشد، مانند نامههایی که در گذشته و از طریق پست ارسال میشد، ایمیل هم یک پیام است که از طریق یک فرستنده، برای آدرس گیرنده (یا گیرندگان) ارسال میگردد. فقط بهجای نوشتن متن روی کاغذ، ایمیل توسط رایانه، موبایل یا ابزارهای هوشمند دیگر تایپ میگردد و بهجای انداختن نامه در صندوق پست، از طریق شبکه و اینترنت پیام ارسال میشود.
ایمیل میتواند فقط حاوی متن باشد (مانند یک نامه متنی) یا حاوی تصاویر و فایلهای دیگر (مثل بستههای پستی) باشد. پس از ظهور اینترنت، میتوان گفت ایمیل یکی از اولین و مهمترین ابزارهای کاربردی است که همچنان محبوبیت و کاربرد خود را حفظ کرده است. درصد زیادی از ترافیکی که در اینترنت مورد استفاده قرار میگیرد مربوط به ایمیل است.
انواع ایمیل (E-Mail)
بهطور کلی، سرویس ایمیل براساس نحوه ارائه سرویس به دو دسته قابل تقسیم است:
1- ایمیل رایگان
2- ایمیل سازمانی
1- ایمیل رایگان: سرویس ایمیل رایگان، خدمات ایمیل را بدون صرف هزینه در اختیار همه متقاضیان قرار میدهد. در نتیجه میتوان بدون پرداخت هزینه از شرکتهایی که خدمات ایمیل رایگان ارائه میدهند یک آدرس ایمیل درخواست کرد. البته این روش برای کسانی که به امنیت اطلاعات خود اهمیت میدهند یا قصد دارند ایمیل خود را در کسبوکار استفاده کنند توصیه نمیشود. شرکتها و سازمانهای زیادی هستند که خدمات ایمیل رایگان برای همه کاربران فراهم میکنند. شرکتهای مطرح دنیا مانند گوگل، یاهو، هات میل و شرکتهای ایرانی نظیر چاپار و میلفا (ایمیل ایرانی milfa) ایمیل رایگان به همه درخواست کنندگان ارائه میدهند.
2- ایمیل سازمانی: سرویس ایمیل سازمانی، یک سرویس ایمیل پیشرفته و حرفهای است که خدمات ایمیل را برای کسبوکارها فراهم میکند. با توجه به قابلیتهای پیشرفته و حرفهای در ایمیلهای سازمانی، امروزه خرید ایمیل سازمانی برای تمام کسبوکارها یکی از اقدامات استراتژیک به حساب میآید. برای داشتن ایمیل سازمانی، ابتدا لازم است یک دامنه برای خود ثبت کنیم و دسترسی به تنظیمات DNS آن داشته باشیم.
این دامنه میتواند یک نام منحصر به فرد و اختصاصی برای معرفی کسبوکار باشد (مثلاً نام برند یا شرکت مثل: Arissystem.com) یا یک برند شخصی با نام خانوادگی افراد باشد (Personal Branding). برای کسبوکارها و شرکتهایی که میخواهند سرویس ایمیل سازمانی و اختصاصی داشته باشند، به هیچ عنوان سرویس ایمیل رایگان پیشنهاد نمیشود.
استفاده از این سرویسهای رایگان علاوهبر آسیب بسیار زیادی که به وجهه و بِرَندِ کسب و کار میزند، میتواند در آینده هزینههای بسیار زیادی را به کسب و کار تحمیل کند.
ایمیل تجاری ایمیلی سفارشی است که از نام دامنه شرکت شما (yourbusiness.com) مانند name@yourbusiness.com در مقابل آدرسی مانند name@gmail.com استفاده میکند. هر کسبوکاری که از ایمیل بهره میبرد، باید ایمیل سازمانی حرفهای داشته باشد تا حرفهایتر و معتبرتر بهنظر برسد. علاوهبر این، این ایمیل به مشتریان کمک میکند تا آدرس ایمیلتان را به خاطر بسپارند و این امر باعث اعتبار و شناخت برند میشود.
حال اهمیت ساخت ایمیل سازمانی در چیست و چرا کسبوکارها باید از این نوع ایمیل استفاده کنند؟ برخی از دلایل ساخت ایمیل تجاری عبارتاند از:
- حرفهای ظاهر شوید: برای اینکه شرکت شما جدی گرفته شود، باید برندسازی حرفه ای منسجمی داشته باشید که یکی از آنها نیز ایمیل سازمانی است.
- افزایش آگاهی از برند: آدرس ایمیل سازمانی از نام دامنه کسبوکار استفاده میکند که اغلب شامل نام تجاری است.
- ایجاد وفاداری مشتری: آدرس ایمیل حرفهای نه تنها آگاهی از برند را افزایش میدهد؛ بلکه یکپارچگی و حس اطمینان را نیز به مشتریان منتقل میکند.
تفاوت ایمیل سازمانی با ایمیل شخصی: ایمیل تجاری با ایمیل شخصی متفاوت است. در جدول زیر تفاوت این دو ایمیل را مشاهده کنید:
| چند نوع ایمیل شخصی و سازمانی | |
| ایمیل شخصی | ایمیل سازمانی |
| Jackavation@hotmail.com | James@Jacjavation.com |
| mihanmail@gmail.com | Alireza23@mihanmail.ir |
| goswife@Outlock.com | Support@goswife.com |
| firstrowsystems@gmail.com | sales@firstrowsystems.com |
بهطور کلی اگر بخواهید شرکت قانونی و مطمئنی بهنظر برسید، به ایمیل حرفهای نیاز دارید. ایمیل حرفهای از نام دامنه سفارشی شما استفاده میکند و این باعث رشد و شناخت برند کسب و کارتان میشود.
مثلاً در سایت خرید و فروشتان از کاربر میخواهید ابتدا یک ایمیل بهوسیله سایت شما بسازد و نام برند خود را به عنوان ادامه ایمیل بعد از علامت @ ثبت میکنید.
ایجاد یک پست الکترونیک امن (سیستم two Step Verification)
معروفترین سایتی که به آن برای ساخت پست الکترونیکی مراجعه میکنیم سایت گوگل میباشد. بعد از ورود به سایت گوگل برای ساخت پست الکترونیکی مراحل زیر را بهترتیب طی میکنیم:
1- کلیک روی Gmail در بالای سمت راست صفحه
2- کلیک روی Create Account (برای ایمیل شخصی گزینه For myself و برای ساخت ایمیل تجاری گزینه To manage my business را کلیک کنید)
3- بهدلیل اینکه هدف ما ساخت ایمیل شخصی است روی For myself کلیک میکنیم یک صفحه باز میشود که مشخصات زیر را میخواهد:
الف) First name: نام کوچک
ب) Last name: نام خانوادگی
ج) User name: نام کاربری
د) Password: رمز دلخواه برای ایمیل
هـ) Confirm: تکرار رمز
نام کاربری را به دلخواه انتخاب میکنیم در صورت عدم تکراری بودن، گوگل اجازه استفاده از آن را میدهد.
4- Next را کلیک کنید. در پنجره باز شده موارد زیر را میبینید:
- کشورتان را انتخاب کرده (ایران) و شماره تلفن موبایل خود را در قسمت Phone number وارد نمایید.
- در قسمت Recovery email که وارد کردن آن ضروری نیست و دلخواه است. اگر ایمیلی از قبل دارید میتوانید آن را وارد کنید که در صورتیکه اطلاعات ایمیل جدید فراموشتان شد بتوانید از این ایمیل کمک بگیرید.
- در قسمت Your Birthday تاریخ تولدتان را به میلادی وارد نمایید.
- در قسمت Gender جنسیت خود را وارد کنید (منظور از Male: مرد و Female: زن است)
5- Next را کلیک کنید. متن توافقنامه بین ما و گوگل ظاهر میشود که با کلیک روی I Agree ما آن را قبول مینماییم تا ایمیل ما ساخته شود.
6- وارد پست الکترونیکی خود میشوید و داخل قسمت Inbox یک ایمیل خوش آمدگویی از طرف شرکت گوگل میبینید.
فعال کردن تأیید دو مرحلهای (سیستم two Step Verification)
قابلیت تأیید دو مرحلهای یکی از بهترین روشها برای تأمین امنیت در وب است. قابلیت two-Step Verification این امکان را فراهم میکند که بتوان تصدیق ورود را در دو مرحله متفاوت از هم انجام داد. در این صورت میزان امنیت بسیار بالاتر خواهد بود. یکی از روشهای متداول در تأیید هویت دو مرحلهای، تأیید با پیامک و یا تماس تلفنی است. با فعال بودن این قابلیت، حتی اگر اطلاعات حساب شما بهدست هکر بیفتد برای ورود به حساب شما میبایست کد تأییدیه را نیز داشته باشد.
روش کار تأیید دو مرحلهای: در تأیید هویت دو مرحلهای، عامل ثانویه قابل اعتماد و متعلق به صاحب اکانت وارد چرخه ورود و احراز هویت میشود. به این صورت که شما، علاوهبر وارد کردن اطلاعات حساب میبایست
از طریق ابزار تعیین شده نسبت به اثبات و احراز هویت خود اقدام نماید. معمولاً از ابزارهایی برای تأیید هویت دو مرحلهای استفاده میشود که تنها شما بهصورت آفلاین به آن دسترسی دارید و در دسترس عموم و هکرها قرار ندارد. برخی از ابزارهای مورد استفاده و متداول برای احراز هویت دو مرحلهای در صفحه بعد آورده شده است:
انواع ابزارهای مورد استفاده در تأیید دو مرحلهای
- تأیید پیامکی و یا تماس تلفنی
- تأیید بهواسطه برنامه رمزساز Google Authenticator
- تأیید بهواسطه کلید امنیتی سختافزاری
- تأیید بهواسطه کدهای پشتیبان
- تأیید بهواسطه کوکیهای ذخیره شده
- تأیید دو مرحلهای gmail (گوگل)
برای فعال کردن تأیید دو مرحلهای gmail، وارد اکانت Gmail (گوگل) خود شوید.
وارد صفحه مقابل شوید: Google 2 - Step Verification
در صفحه ظاهر شده روی عبارت GET STARTED کلیک کنید.
رمز عبور خود را وارد کرده و بر روی NEXT کلیک کنید.
یکی از گزینههای Text message و یا Phone call را انتخاب و بر روی NEXT کلیک کنید.
Text message: ارسال کد احراز هویت از سمت گوگل به تلفن همراه شما
Phone call: تماس گوگل با تلفن همراه شما برای اعلام کد احراز هویت
کد دریافت شده را در فیلد خواسته شده وارد و بر روی NEXT کلیک کنید.
در صفحه ظاهر شده بر روی گزینه TURN ON کلیک کنید.
کار با پست الکترونیکی (مفاهیم ارسال و دریافت نامه، پاسخ به نامه، هرزنامههای پست الکترونیک)
پوشههای اصلی که در ایمیلتان میبینید همراه با موارد استفاده در جدول توضیح داده شده است:
| پوشههای متفاوت موجود در ایمیل | |||
| نام پوشه | محتوای پوشه | نام پوشه | محتوای پوشه |
| Inbox | نامههای رسیده | Sent | نامههای ارسال شده |
| Starred | نامههای ستارهدار (مورد علاقه یا مهم که قبلاً ستارهدار کردهاید) | Drafts | نامههای پیشنویش که میخواهید بعداً ارسال کنید |
| More | موارد بیشتر | Snoozed | زمانبندی برای حذف ایمیل |
| Important | نامههای مهم | Spam | هرزنامه |
| Chats | چتها | Trash | نامههای حذف شده |
| Scheduled | زمانبندی | Categories | گروهبندیها |
| All mail | تمام نامهها | Manage Labels | مدیریت برچسبها |
ارسال نامه، پاسخ به نامه، تنظیمات مربوط به هرزنامههای پست الکترونیک
ارسال ایمیل: برای این کار وارد سایت گوگل شده و روی Gmail کلیک مینماییم. سپس نام کاربری ایمیل خود را وارد میکنیم (دیگر لازم نیست عبارت gmail.com@ را وارد کنیم) و سپس Next را کلیک میکنیم. در این مرحله باید رمز ایمیل خود را وارد نماییم.
در کادر Enter your password رمز ایمیل خود را وارد مینماییم و Next را کلیک میکنیم. وارد ایمیل خود میشویم. برای ارسال ایمیل روی Compose کلیک مینماییم.
در قسمت To آدرس ایمیل مقصد را وارد میکنیم و در قسمت Subject موضوع ایمیل را وارد مینماییم. در کادر زیر آن متن ایمیل را مینویسیم و برای ارسال روی Send کلیک مینماییم. در کادر ارسال ایمیل موارد دیگری هم وجود دارند که کاربردشان بهصورت زیر است:
Ce: هنگامی که بخواهیم رونوشت ایمیل خود را به فرد یا افراد دیگری ارسال کنیم، از این قسمت استفاده مینماییم. بدینترتیب قسمت Cc اضافه شده که آدرس ایمیل فرد یا افرادی که میخواهیم رونوشت ایمیل ما بهدست آنها برسد را در این قسمت وارد مینماییم.
Bcc: هنگامی که بخواهیم رونوشت مخفی از ایمیل خود را به فرد یا افراد دیگری ارسال کنیم، از این قسمت استفاده مینماییم. بدینترتیب قسمت Bcc اضافه شده که آدرس ایمیل فرد یا افرادی که میخواهیم رونوشت مخفی ایمیل ما بهدست آنها برسد را در این قسمت وارد مینماییم.
منظور از رونوشت مخفی این است که افرادی که آدرس ایمیل آنها در قسمت Bcc وارد شده است، متوجه نمیشوند که برای چه کسانی دیگر این ایمیل ارسال شده است.
Formatting options: تنظیمات متن مانند قلم، اندازه، تراز متن، توپر یا زیر خطدار یا کج نویس بودن، شمارهگذاری متن و...
Attach files: برای پیوست یک فایل یا بیشتر به ایمیل
Insert link: اضافه کردن لینک
Insert emoji: اضافه کردن ایموجی یا همان شکلک
Insert files using Drive: اضافه کردن فایل از گوگل درایو
Insert photo: اضافه کردن تصویر
Insert signature: اضافه کردن امضا (مثلاً آرم یک شرکت)
Send: ارسال ایمیل
مشاهده نامههای رسیده: برای این کار روی پوشه Inbox کلیک میکنیم و برای باز کردن نامه میتوانید روی آن کلیک کنید. پس از آن گزینههایی در بالای آن ظاهر میشوند که امکانات زیر را در اختیارتان قرار میدهند:
Archive: نامه بهصورت آرشیو در بایگانی نگه داشته میشود.
Report spam: به صورت هرزنامه در نظر گرفته شده و در پوشه Spam میرود.
Delete: نامه حذف میگردد و به پوشه Trash میرود. اگر از این پوشه نیز حذف کنید، دیگر به آن دسترسی نخواهید داشت.
Snooze: پس از زمان مشخص شده توسط شما آن ایمیل حذف میگردد.
Labels: برچسب زدن به ایمیل مربوطه
در پایین ایمیل باز شده دو گزینه Forward و Reply را مشاهده میکنید که در زیر توضیح داده شدهاند: Reply (پاسخ به نامه رسیده): برای این کار پس از باز کردن نامه، در پایین صفحه روی Reply کلیک نمایید و جواب مورد نظر را ارسال کنید. دقت کنید در این روش هم اصل نامه و هم جواب شما، برای گیرنده قابل مشاهده است.
Forward (ارسال نامه رسیده برای دیگری): پس از باز کردن نامه در پایین آن روی Forward کلیک کرده و آدرس شخص یا اشخاصی که میخواهید نامه را برای آنها ارسال کنید وارد نمایید و ارسال کنید.
خروج از پست الکترونیکی: برای خروج از ایمیل کافی است در سمت راست بالا روی نام کاربریتان کلیک کرده و Sign out را کلیک کنید. اگر در صفحه نمیخواهید حتی اکانت شما دیده شود، میتوانید روی Remove an account کلیک نمایید. بنابراین کنار ایمیل شما علامت منفی ظاهر شده که روی آن کلیک میکنید تا اکانت شما در صفحه دیده نشود.
عوض کردن رمز ایمیل: برای این کار روی نام کاربری در سمت راست بالای ایمیل کلیک کرده و روی Manage your Google account کلیک نمایید. در پنجره باز شده روی Security کلیک نمایید.
قسمت Password را کلیک نمایید. در کادر Enter Your password رمز فعلی را وارد کنید و سپس Next را کلیک نمایید. در کادر New password رمز جدید و در قسمت Confirm new password دوباره رمز جدید را وارد مینماییم. سپس Change Password را کلیک کرده تا رمز ایمیل ما تغییر کند.
فراموشی رمز ایمیل: گاهی اوقات ممکن است رمز ایمیل خود را فراموش کنیم. برای استفاده از ایمیل میتوانیم بعد از وارد کردن نام کاربری روی Forgot password کلیک نماییم. در این پنجره به ما میگوید آخرین رمز که یادمان هست را وارد کنیم. بنابراین آخرین رمزی که یادمان هست را وارد کرده و Next را میزنیم.
اگر در موقع ساخت ایمیل در قسمت Recovery email آدرس ایمیلی نوشتهایم به آن ایمیل سر میزنیم. رمز به آن ایمیل پست شده است. برای اینکه فراموش کردهایم روی Try another way کلیک مینماییم. به شماره تلفنی که موقع ساختن ایمیل داده بودیم، آن کد پیامک میشود که میتوانید آن را وارد کنید.
فراموشی ایمیل: ممکن است کلاً ایمیل خود را فراموش کرده باشید. برای دسترسی به آن، در صفحه ورود روی Forgot email کلیک کنید صفحه دیگری باز میشود که باید شماره تلفنی که موقع ساخت ایمیل وارد کردهاید را وارد نمایید. سپس Next را کلیک مینمایید. در صفحه بعدی نام و نامخانوادگی را وارد کنید و سپس Next را کلیک کنید. برای ارسال کد به گوشی موبایلتان، Send را کلیک کنید. یک کد 6 رقمی به گوشی ارسال میشود که باید در کادر مربوطه بنویسید. سپس Next را کلیک میکنید. بنابراین ایمیل شما بازیابی میشود.
هرزنامهها (Spam): فرض کنید در سایتی مثلاً ثبتنامی کردهاید و از آن به بعد مرتب تبلیغاتی به ایمیل شما ارسال میشود و باعث گرفتن فضای اضافی و سردرگمی ما برای ایمیلهای مهم میشود. برای جلوگیری از اینکه ایمیلهای آن شرکت یا شخص به قسمت Inbox وارد شود، روی یکی از ایمیلهای دریافتی از آن شخص یا شرکت بروید و در سمت راست آن علامت سه نقطه را کلیک کنید.
با کلیک روی Block میتوانید آن کاربر را بلاک نمایید و یا میتوانید با کلیک روی Report Spam آن را به عنوان مزاحم و هرزنامه (Spam) معرفی نمایید. در کادری که باز میشود تأیید کنید. بنابراین ایمیل او دیگر به Inbox وارد نشده و اگر More را کلیک کنید، در پوشه Spam قرار گرفته است. در صورتیکه خواستید از حالت Spam خارج کنید، میتوانید وارد پوشه Spam شوید و روی آن نام کلیک کرده و گزینه Report not spam را کلیک نمایید.
تمرین (صفحهٔ 116 کتاب درسی)
1- در سایت Google، ایمیلی برای خود بسازید.
2- به یکی از دوستانتان که ایمیل دارد، ایمیلی ارسال کنید.
3- رمز ایمیل خود را تغییر دهید.
4- توضیح دهید که در صورت فراموشی رمز ایمیلتان، به چه روشی وارد پست الکترونیکی خود میشوید؟
پرسشهای چهار گزینهای (صفحهٔ 120 تا 121 کتاب درسی)
1- مزایای استفاده از شبکههای رایانه ای کدام است؟
الف) بهصرفه بودن
ب) امکان به اشتراک گذاشتن فایلها و برنامهها
ج) وجود مدیریت مرکزی
د) همه موارد
2- شبکهای که بین دو یا چند ساختمان در شهر ایجاد میشوند؟
الف) LAN
ب) WAN
ج) MAN
د) گزینه الف و ب
3- کدام پسوند زیر مربوط به سایتهای آموزشی است؟
الف) COM
ب) EDU
ج) GOV
د) ORG
4- برای وارد شدن به صفحه دلخواه در مرورگر Google Chrome از کدام کلیدهای صفحه کلید میتوان استفاده کرد؟
الف) Ctrl+D
ب) Ctrl+F
ج) Ctrl+A
د) Ctrl+Enter
5- کدام گزینه زیر تاریخچه صفحاتی که مرور کردیم را نشان میدهد؟
الف) New Window
ب) Bookmarks
ج) Downloads
د) History
6- در جستوجوی پیشرفته About مربوط به کدام مورد زیر هست؟
الف) همه موارد جستوجو شده را نشان میدهد.
ب) تعداد موارد پیدا شده و زمان جستوجو را نشان میدهد.
ج) فقط تصویرهایی که در مورد عبارت جستوجو پیدا شده است را نشان میدهد.
د) فقط اخبارهایی که در مورد عبارت جستوجو پیدا شده است را نشان میدهد.
7- کدام گزینه زیر به معنای دریافت دادهها از یک سیستم راه دور به یک سیستم محلی مشخص میباشد؟
الف) Upload
ب) Intranet
ج) Download
د) Extranet
8- کدام پروتکل زیر مخفف «پروتکل نقل و انتقالات پست الکترونیکی» است؟
الف) HTTPS
ب) SMTP
ج) POP3
د) IMAP
9- به هرگونه ایمیلی که برای اهداف مختلف بدون اجازه و تمایل شخص دریافتکننده ارسال شود چه میگویند؟
الف) Tcp
ب) Pop Up
ج) Https
د) Spam
10- کدام ایمیل زیر مربوط به ایمیل سازمانی است؟
الف) Support@ goswife.com
ب) Jackavation@hotmail.com
ج) mihanmail@gmail.com
د) goswife@Outlock.com
11- کدام پوشه زیر مربوط به نامههای پیشنویس است که میخواهید بعدا ارسال کنید؟
الف) Sent
ب) Snoozed
ج) Drafts
د) Inbox
12- هنگامی که بخواهیم رونوشت مخفی از ایمیل خود را به فرد یا افراد دیگری ارسال کنیم، باید از کدام قسمت استفاده نماییم؟
الف) To
ب) Bcc
ج) Cc
د) Labels