درسنامه آموزشی کتاب سیستم عامل مقدماتی و پیشرفته

اهداف رفتاری

پس از مطالعه این فصل از فراگیر انتظار می‌رود که:

- با مفاهیم درایو، پوشه و پرونده آشنا شود.
- اصول نام‌گذاری پوشه و پرونده را بداند.
- نحوه نمایش پرونده و فایل را تنظیم نماید.
- بتواند محتوای پرونده و فایل‌ها را کپی و یا انتقال دهد.
- توانایی تغییر نام، حذف و جستجوی فایل‌ها و پرونده‌ها را داشته باشد.
- قادر به فشرده‌سازی پرونده‌ها و پوشه‌ها باشد.

مفاهیم اساسی در ذخیره‌سازی اطلاعات

تعریف حافظه: هر وسیله‌ای که توانایی حفظ و نگهداری داده‌ها را به‌گونه‌ای داشته باشد که اجزای رایانه بتوانند در هر زمان به داده‌های آن دسترسی داشته باشند، حافظه نام دارد. حافظه در رایانه محل نگهداری و ذخیره داده‌هاست.

هر رایانه دارای دو نوع حافظه است:

1- حافظه اصلی: حاوی اطلاعاتی است که موجب راه‌اندازی سیستم و اجرای برنامه‌ها می‌شود.

2- حافظه جانبی: که برای نگهداری دائمی اطلاعات و برنامه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد و دارای انواع مختلفی می‌باشد.

Hard Disk Drive مهم‌ترین قطعه سخت‌افزاری برای ذخیره دائم اطلاعات در یک رایانه است. سیستم عامل، برنامه‌های نرم‌افزاری و بسیاری از اطلاعات دیگر در هارد دیسک درایو ذخیره می‌شوند.

کاربرد درایو، پوشه و فایل

برای مدیریت درایوها پوشه ها و پرونده‌ها ابتدا لازم است با برخی از مفاهیم زیر آشنا شوید:

1- درایو (Drive): دیسک سخت (فیزیکی) به چند قسمت یا (Partition) به اندازه دلخواه تقسیم‌بندی می‌شود که هر قسمت را یک درایو منطقی می‌گویند. درایو مشخص‌کننده یک حافظه سخت‌افزاری بلندمدت است که می‌تواند نمایانگر کل یا یک بخش مستقل از حافظه یاد شده باشد. برای نام‌گذاری درایو از حروف الفبای انگلیسی به همراه نویسه (Colon یا:) استفاده می‌شود. درایوهای :A و :B برای درایو دیسک نرم یا فلاپی استفاده می‌شوند. (حافظه‌های جانبی که در گذشته استفاده می‌شده و امروزه منسوخ شده است). درایو دیسک سخت از حرف :C شروع می‌شود و می‌تواند تا :Z ادامه داشته باشد.

2- پوشه (Folder):  پوشه محلی بر روی درایو است که برای دسته‌بندی و نگهداری یک یا چند پرونده و یا سازماندهی پوشه‌های دیگر مورد استفاده قرار می‌گیرد.

3- پرونده (File): پرونده محل ذخیره انواع اطلاعات در رایانه است. این اطلاعات می‌تواند یک سند متنی، یک تصویر، یک فیلم و یا یک آهنگ باشد.

آشنایی با حافظه موقت (clipboard)

کلیپ بورد (Clipboard): یک حافظه موقت است که ویندوز برای کپی یا انتقال اطلاعات از آن استفاده می‌کند.

مدیریت درایوها، پوشه‌ها و پرونده‌ها

برای دسترسی به فهرست‌ها، درایوها، پوشه‌ها و فایل‌های موجود در سیستم و مدیریت آن‌ها از برنامه This Pc و برنامه File Explorer استفاده می‌شود.

معرفی برنامه This PC و File Explorer

برنامه‌های This PC و File Explorer هر دو امکان دسترسی به اطلاعات سیستم را برای کاربران فراهم می‌سازند. File Explorer مرکز مدیریت فایل‌های ویندوز می‌باشد و امکانات بیشتری نسبت به پنجره This PC در اختیار کاربر قرار می‌دهد. همچنین این برنامه محتویات سیستم رایانه را با ساختار سلسله مراتبی نمایش می‌دهد. یکی از متداول‌ترین روش‌ها برای باز کردن برنامه This PC، دابل کلیک روی آیکون موجود روی Desktop می‌باشد.

چند روش برای باز کردن پنجره File Explorer وجود دارد که به دو روش اشاره می‌کنیم:

1- در قسمت Search نوار وظیفه کلمه File Explorer را تایپ کنید از لیست Best match برنامه File Explorer را اجرا کنید.
2- از کلید ترکیبی  استفاده کنید.

قوانین نامگذاری پوشه‌ها و پرونده‌ها

انتخاب نام برای پوشه و فایل‌ها، قوانین و محدودیت‌هایی دارد که به آن‌ها می‌پردازیم:

1- طول اسامی پوشه‌ها (و فایل‌ها) حداکثر 255 کاراکتر یا حرف می‌تواند باشد.
2- از حروف کوچک و بزرگ A - Z و اعداد 9-0 به عنوان نام پوشه و فایل می‌توان استفاده کرد.
3- استفاده از کاراکترهای (\ < > " ? * : / \ |) در نام‌گذاری مجاز نیست. به‌محض استفاده از نویسه‌های فوق پیام خطای زیر ظاهر می‌شود.

4- از برخی اسامی برای نام‌گذاری فایل‌ها و پوشه‌ها نمی‌توان استفاده کرد از جمله:
CON, NUL, AUX, PRN, COM1, (COM2 ... COM9), LPT1, (LPT2 ... LPT9)

هر کدام از این اسامی از سر واژه‌هایی تشکیل شده‌اند که برای سیستم معنی خاص خود را دارند. مثلاً con وظایف مربوط به صفحه کلید و صفحه نمایش و Prn دستگاه‌های متصل به سیستم که دارای پورت‌های موازی می‌باشد مدیریت می‌نماید.

ایجاد پوشه

پوشه‌ها (Folders) در ساماندهی فایل‌ها به شما کمک می‌کنند. در داخل هر درایو، فولدر دلخواه و حتی روی میزکار امکان ایجاد پوشه وجود دارد.

قبل از ایجاد فولدر، محلی که می‌خواهید فولدر داخل آن قرار گیرد را مشخص کنید. برای یافتن محل مورد نظر خود از کاوشگر File Explorer یا آیکون This Pc استفاده نمایید. (فرض کنید قصد دارید در داخل درایو :F پوشه‌ای بسازید؛ برای این کار درایو :F را انتخاب می‌کنیم و روی آن دابل کلیک می‌کنیم).

پس از انتخاب درایو مورد نظر برای ایجاد پوشه مراحل زیر را دنبال کنید.

ابتدا به کمک یکی از روش‌های زیر دستور ایجاد پوشه را اجرا نمایید.

- روش اول

1- در قسمت خالی پنجره نمایان شده کلیک راست کنید.
2- از گزینه New زیرمنوی Folder را انتخاب کنید.

- روش دوم

در سربرگ Home از بخش New روی ابزار New Folder کلیک کنید.

- روش سوم

کلیدهای ترکیبی Ctrl+Shift+N را به‌طور همزمان فشار دهید.

- روش چهارم

1- روی ابزار New Folder در بخش Quick Access کلیک کنید.
2- پس از انتخاب یکی از چهار روش فوق به‌طور پیش‌فرض نام New Folder ظاهر می‌شود که شما می‌توانید یک نام برای پوشه وارد کنید.
3- با فشردن کلید Enter نام وارد شده را تأیید نمایید.

ایجاد فایل

اطلاعات به‌وسیله فایل‌ها در حافظه رایانه نگهداری می‌شود. فایل شامل مجموعه‌ای از اطلاعات به‌هم مرتبط است که تحت عنوان یک نام روی حافظه جانبی ذخیره می‌شود.

هر فایل علاوه‌بر نام دارای یک پسوند می‌باشد که با یک نقطه از نام اصلی فایل جدا می‌شود. پسوند مشخص می‌کند که فایل از چه نوعی است و چه برنامه‌ای مسئولیت کار با فایل مربوطه را دارد. به پسوند فایل، extension یا فرمت فایل می‌گویند.

فایل‌ها با توجه به نوع محتویاتی که داخل‌شان وجود دارد به انواع یا قالب‌های مختلفی تقسیم می‌شوند. برخی از فرمت‌های فایل‌ها txt, doc, bmp, jpeg, tif, png, mp4 می‌باشد. قالب این فایل‌ها متنی، تصویری، صوتی، فیلم و... می‌باشد.

هنگام کار با یک نرم‌افزار، اطلاعات پدید آمده با استفاده از امکانات آن نرم‌افزار در قالب یک فایل ذخیره می‌شود. یکی از ساده‌ترین نرم‌افزارهای موجود در رایانه نرم‌افزار Note Pad می‌باشد که برای ایجاد فایل‌های متنی مورد استفاده قرار می‌گیرد. برای ایجاد یک فایل متنی مراحل زیر را دنبال کنید:

1- محلی که قصد دارید فایل متنی در داخل آن قرار بگیرد را با استفاده از File Explorer یا آیکون This Pc انتخاب نمایید.
2- در قسمت خالی پنجره نمایان شده کلیک راست کرده و گزینه New را کلیک کنید، سپس از زیرمنوی ظاهر شده گزینهٔ Text Document را انتخاب کنید.
3- به‌طور پیش‌فرض نام New Text Document ظاهر می‌شود که شما می‌توانید یک نام مناسب برای آن انتخاب کرده و در نهایت کلید Enter را فشار دهید تا نام انتخاب شده تأیید شود.

تغییر نام پوشه‌ها و پرونده‌ها

برای تغییر نام یک پوشه یا فایل مراحل زیر را دنبال کنید:

1- در مرحله اول به دلخواه یکی از روش‌های زیر را انجام دهید.

- روش اول: روی نام فایل یا پوشه مورد نظر کلیک راست نموده و گزینه Rename را انتخاب کنید.
- روش دوم: روی فایل یا پوشه مورد نظر کلیک کرده و کلید تابعی F2 را فشار دهید.
- روش سوم: روی نام فولدر به‌صورت نامتوالی (با مکث) دو بار کلیک کنید.
- روش چهارم: روی گزینه Rename موجود در سربرگ Home کلیک نمایید.

2- پس از انتخاب یکی از چهار روش فوق روی نام فایل یا فولدر Highlight (خط روشن) نمایان می‌شود. پس از دیدن خط روشن شما می‌توانید یک نام جدید برای فایل یا پوشه خود انتخاب کنید.
3- با فشردن کلید Enter نام جدید را تأیید نمایید.

تغییر نوع نمایش پوشه‌ها و پرونده‌ها

نمایش پرونده‌ها و پوشه‌ها در هشت نمای متفاوت امکان‌پذیر است. برای دسترسی به روش‌های نمایشی دو راه وجود دارد:

1- در زبانه View کاوشگر (File Explorer) از گروه Layout می‌توان نوع نمایش را انتخاب نمود.

2- در فضای خالی داخل درایوها یا پوشه‌ها کلیک راست کرده و گزینه View را انتخاب نمایید.

حال به بررسی قابلیت‌های نمایشی هر کدام از نماها می‌پردازیم:

1- نمای Extra Large Icons: آیکون‌ها را در بزرگ‌ترین نما، نمایش می‌دهد؛ تصاویر یا نمادها در اندازه‌های خیلی بزرگ نمایش داده می‌شوند.

2- نمای Large Icons: این نما آیکون‌ها را بزرگ نمایش می‌دهد که بهترین حالت برای نمایش عکس‌ها و تصاویر می‌باشد.

3- نمای Medium Icons: در این نما آیکون‌ها و تصاویر را در اندازه متوسط نمایش می‌دهد. هیچ اطلاعات متنی به غیر از نام نمایش داده نمی‌شود ولی برای پرونده‌های تصویری، تصویر به‌صورت بندانگشتی دیده می‌شود و برای پرونده‌های ویدیویی، تصویر اولین فریم نمایش داده می‌شود.

4- نمای Small Icons: در این نما، فهرستی از پرونده‌ها و پوشه‌ها به‌صورت زیر هم نمایش داده می‌شود. اگر کل آیکون‌ها در یک پنجره جا نشود، با ظاهر شدن نوار پیمایش عمودی، دیدن سایر پوشه‌ها و فایل‌ها امکان‌پذیر می‌شود.

5- نمای List: در این نما فهرستی از پرونده‌ها و پوشه‌ها به‌صورت ستونی نمایش داده می‌شود. استفاده از این نما برای زمانی مناسب است که بخواهیم تعداد بیشتری از پرونده‌ها و پوشه‌ها را کنار هم ببینیم.

مثلا هنگام کپی، حذف و یا انتقال فایل‌ها، استفاده از این نما توصیه می‌شود.

اگر کل آیکون‌ها در یک پنجره جا نشود، با ظاهر شدن نوار پیمایش افقی دیدن سایر پوشه‌ها و فایل‌ها امکان‌پذیر می‌شود.

6- نمای Details: در این نما جزئیات یا مشخصاتی از قبیل نام، اندازه، تاریخ آخرین ویرایش، نوع فایل و... نمایش داده می‌شود.

در هر کدام از ویژگی‌های Name, Date, modified, Type, size اگر روی هر عنوان کلیک کنیم، فایل‌ها و پوشه‌ها براساس همان ویژگی به‌صورت صعودی یا نزولی مرتب می‌شود. با هر بار کلیک ترتیب صعودی به نزولی و بالعکس تغییر می‌کند و با کلیک در گوشه سمت راست هر کدام از ویژگی‌ها کشویی باز می‌شود که کاربر به دلخواه می‌تواند آن را تنظیم نماید.

در شکل بالا کشوی روبه پایین ویژگی Name را باز کنید، با انتخاب گزینه A-H لیست تمام فایل‌ها و پوشه‌هایی که نام آن‌ها با حروف A-B-C-D-E-F-G-H شروع شده‌اند نمایش داده می‌شود.

در قسمت Date Modified با کلیک روی مثلث روبه پایین می‌توانید براساس تاریخ آخرین ویرایش یک محدوده زمانی تعیین کنید و نمایش فایل‌ها را براساس تاریخ تعیین شده نمایش دهید.

با کلیک روی ستون Type ابتدا فولدرها و و سپس فایل‌ها براساس حروف الفبا و نوع فایل (به‌صورت صعودی یا نزولی) مرتب شده پشت سرهم قرار می‌گیرند.

گزینه Size دارای یک کشوی باز شونده می‌باشد. با انتخاب گزینه Small فایل‌هایی در پنجره به نمایش در می‌آیند که اندازهٔ آنها بین $16KB - 1MB$ می‌باشد و با انتخاب گزینه Medium فایل‌هایی که اندازه آن‌ها بین $1 - 128MB$ است را نمایش می‌دهد. گزینه unspecified انتخاب فایل‌هایی با اندازه نامشخص را در یک پنجره امکان‌پذیر می‌سازد.

7- نمای Tiles: در این نما، آیکون پرونده‌ها و پوشه‌ها در اندازه بزرگ در سه ستون به‌صورت افقی چیده می‌شود برای پوشه‌ها هیچ اطلاعاتی نمایش داده نمی‌شود ولی برای پرونده‌های تصویری، نوع و اندازه پرونده‌ها نمایش داده می‌شود برای پرونده‌های صوتی و فیلم علاوه‌بر اندازه آن‌ها، مدت زمان پخش را نیز نمایش می‌دهد.

8- نمای Content یا محتوا: در این نما هر پرونده یا پوشه در یک سطر با نمایش اطلاعات مختصر متناسب با نوع پرونده نمایش داده می‌شود بین پرونده‌ها یا پوشه یک خط جداکننده ترسیم می‌شود.

برای پوشه‌ها نام و تاریخ آخرین ویرایش پوشه نمایش داده می‌شود و برای پرونده‌ها، نام پرونده، تاریخ آخرین ویرایش و اندازه پرونده نمایش داده می‌شود.

نحوه انتخاب پوشه‌ها و پرونده‌ها

برای انجام عملیاتی نظیر کپی، انتقال، حذف و... ابتدا لازم است فایل‌ها یا پوشه‌های موردنظر را انتخاب کنید. روش‌های متفاوتی برای انتخاب وجود دارد که به آن‌ها اشاره می‌کنیم:

1- انتخاب تکی: با کلیک روی نماد یک پوشه یا پرونده می‌توانید آن را انتخاب کنید. در این صورت رنگ نماد انتخاب شده تغییر خواهد کرد.

2- انتخاب گروهی: با کشیدن (Drag) ماوس می‌توانید پرونده‌ها و پوشه‌ها را به‌صورت گروهی انتخاب کنید. نوک فلش قرمز رنگ ابتدا و انتهای محل کشیدن ماوس را نشان می‌دهد.

3- انتخاب متوالی: برای انتخاب متوالی فایل‌ها و پوشه‌ها ابتدا روی اولین موضوع انتخابی کلیک کرده سپس دکمه Shift را پایین نگه داشته و آخرین موضوع را انتخاب نمایید.

4- انتخاب پراکنده: اگر فایل‌ها و پوشه‌های انتخابی به‌صورت پراکنده قرار گرفته باشند، ابتدا روی اولین موضوع انتخابی کلیک کرده سپس دکمه Ctrl را پایین نگه داشته و سایر فایل‌ها و پوشه‌ها را انتخاب نمایید.

5- انتخاب دسته جمعی: برای انتخاب همه فایل‌ها و فولدرهای موجود در یک پنجره کافی است کلیدهای Ctrl+A را فشار دهید. این کار با استفاده از زبانه Home، دکمه Select All از بخش Select نیز امکان‌پذیر است.

کپی پوشه‌ها و پرونده‌ها

برای کپی‌برداری فایل‌ها و پوشه‌ها مراحل زیر را دنبال کنید:

1- ابتدا فایل‌ها و پوشه‌های مورد نظر را انتخاب کنید.
2- بدون اینکه فایل‌ها و پوشه‌ها از حالت انتخاب خارج شوند به کمک یکی از روش‌های زیر فایل‌ها و پوشه‌های انتخاب شده را درون clipboard کپی کنید.

- روش اول

1- روی فایل‌ها و فولدرهای انتخاب شده کلیک راست کنید.
2- گزینه Copy را انتخاب کنید.

- روش دوم

به‌طور هم‌زمان کلیدهای Ctrl+C را فشار دهید.

- روش سوم

از زبانه Home روی دکمه Copy کلیک کنید.

3- با استفاده از ابزارهای UP و Back و یا پنل سمت چپ پنجره (ناحیه وظیفه) مقصد مورد نظر را تعیین نمایید.

4- حال با استفاده از یکی از روش‌های زیر فایل‌ها و فولدرهایی که درون Clipboard ذخیره شده‌اند را در مقصد مورد نظر کپی کنید. این کار به یکی از روش‌های زیر امکان‌پذیر است:

- روش اول

به‌طور هم‌زمان کلید ترکیبی Ctrl+V را فشار دهید.

- روش دوم

1- در فضای خالی پنجره مقصد کلیک راست کنید.
2- از منوی باز شده گزینه Paste را انتخاب کنید.

- روش سوم

از زبانه Home روی دکمه Paste کلیک کنید.

انتقال پوشه‌ها و پرونده‌ها

برای جابه‌جایی فایل‌ها و پوشه‌ها از یک محل به محل دیگر مراحل زیر را دنبال کنید:

1- ابتدا فایل‌ها و پوشه‌های مورد نظر را انتخاب کنید.
2- بدون اینکه فایل‌ها و پوشه‌ها از حالت انتخاب خارج شوند به کمک یکی از روش‌های زیر فایل‌ها و پوشه‌های انتخاب شده را درون clipboard کپی کنید.

- روش اول

به‌طور هم‌زمان دکمه‌های Ctrl+X را فشار دهید.

- روش دوم

1- روی فایل‌ها و فولدرهای انتخاب شده کلیک راست کنید.
2- گزینه Cut را انتخاب کنید.

- روش سوم

از زبانه Home روی دکمه Cut کلیک کنید.

3- با استفاده از ابزارهای UP و Back و یا پنل سمت چپ پنجره (ناحیه وظیفه) مقصد مورد نظر را تعیین نمایید.
4- حال با استفاده از یکی از روش‌های زیر فایل‌ها و فولدرهایی که درون Clipboard ذخیره شده‌اند را به مقصد مورد نظر انتقال دهید. این کار به یکی از روش‌های زیر امکان‌پذیر است:

- روش اول

کلید ترکیبی Ctrl+V را به‌طور هم‌زمان فشار دهید.

- روش دوم

از زبانه Home روی دکمه Paste کلیک کنید.

- روش سوم

در فضای خالی پنجره مقصد کلیک راست کرده و از منوی باز شده گزینه Paste را انتخاب کنید.

کاربرد ابزارهای Move to, Copy to, send to

علاوه‌بر ابزارهای Copy و Cut از ابزارهای Move to, Copy to, send to نیز می‌توان برای کپی و انتقال استفاده کرد.

ابزارهای Copy to و Move to: نحوه کار با این ابزارها شبیه به ابزار Cut و Copy می‌باشد با این تفاوت که هنگام استفاده از این دو ابزار مقصد موردنظر از میان گزینه‌های موجود روی کشوی باز شو و یا توسط Choose location انتخاب می‌شود.

ابزارهای Send to: گزینه send to عملکردی شبیه به ابزار کپی دارد. با استفاده از این گزینه می‌توانید یک نسخه از فایل یا پوشه موردنظر در مقصد موردنظر خود ایجاد نمایید. مثلاً اگر از منوی باز شده گزینه Send to را انتخاب کرده و از زیر منوی آن گزینه Desktop را انتخاب کنیم فایل موردنظر به میزکار منتقل می‌شود.

مشاهده خصوصیات پوشه و فایل

برای مشاهده یا تغییر خصوصیات یک فایل یا پوشه مراحل زیر را طی کنید:

1- ابتدا فایل یا پوشۀ موردنظر را انتخاب کنید.
2- بدون اینکه فایل یا پوشۀ موردنظر از حالت انتخاب خارج شود، روی آن کلیک راست کرده و گزینه Properties را انتخاب نمایید.

در شکل زیر خصوصیات مربوط به یک فایل نمایش داده شده است.

در قسمت بالای صفحه، نام فایل نمایش داده می‌شود. در همین قسمت امکان تغییر نام فایل نیز وجود دارد. در بخش Type of file نوع فایل و در قسمت Open With برنامه‌ای که این فایل را مدیریت می‌کند و فایل در قالب آن برنامه ایجاد شده است، نمایش داده می‌شود. با استفاده از دکمه Change می‌توان نام برنامه را تغییر داد. در قسمت Location مکانی که فایل در آن ذخیره شده است و در قسمت Size اندازه فایل نشان داده شده است.

در گزینه Created تاریخ ایجاد فایل و گزینه Modified تاریخ آخرین تغییری که در فایل داده شده است، مشخص شده است و در قسمت Accessed آخرین زمان و ساعت دسترسی به فایل نمایش داده شده است.

در قسمت Attributes ویژگی‌های فایل، قابل نمایش و تنظیم است. در صورتی که بخواهیم به فایل ویژگی فقط خواندنی بدهیم گزینه Read-only را فعال می‌کنیم؛ با انتخاب این گزینه محتویات این فایل قابل تغییر نخواهد بود. اگر گزینه Hidden را فعال کنیم، این فایل به‌صورت مخفی در می‌آید و دکمه Advanced به شما اجازه اختصاص ویژگی‌های بیشتری را می‌دهد.

مشاهده مشخصات درایوها

برای دسترسی به فهرست درایوها پنجره File Explorer را باز کرده و یا روی آیکون This Pc دابل کلیک کنید.

برای مشاهده خصوصیات درایوها، روی درایو موردنظر کلیک راست کرده و گزینه Properties را انتخاب کنید.

در شکل زیر خصوصیات مربوط به یک درایو نمایش داده شده است.

در کادر بالای صفحه نام درایو نمایش داده شده است شما می‌توانید برای هر کدام از درایوهای منطقی یک نام و برچسب انتخاب کنید.

در قسمت Type نوع درایو و نوع فایل سیستم مشخص شده است (در فصل‌های بعد توضیح داده خواهد) شد در قسمت Used Space میزان فضای استفاده شده و در قسمت Free Space میزان فضای خالی درایو برحسب بایت و گیگابایت نمایش داده شده است. در بخش Capacity ظرفیت (کل آن درایو) برحسب بایت و گیگابایت مشخص شده است. با استفاده از گزینه Disk clean up می‌توانیم فضای هارد را از فایل‌های غیرضروری پاک‌سازی نماییم.

حذف پوشه‌ها و فایل‌ها

برای حذف فایل‌ها و پوشه‌های انتخابی مراحل زیر را دنبال کنید:

1- ابتدا فایل‌ها و پوشه‌های موردنظر را انتخاب کنید.
2- بدون اینکه فایل‌ها و پوشه‌ها از حالت انتخاب خارج شوند به کمک یکی از روش‌های زیر پوشه یا فایل‌های انتخاب شده را حذف کنید.

- روش اول

کلیک راست نموده سپس گزینه Delete را انتخاب نمایید.

- روش دوم

از زبانهٔ Home از بخش Organize روی دکمه Delete کلیک کنید.

کشوی رو به پایین این ابزار دارای 3 گزینه است:

Recycle: فایل‌ها و پوشه‌های حذف شده به سطل بازیافت منتقل می‌شوند و قابل بازیابی خواهند بود.
Permanently delete: فایل‌ها و پوشه‌ها حذف می‌شوند و دیگر قابل بازیابی نخواهند بود.
Show recycle confirmation: فعال بودن این گزینه موجب می‌شود هنگام حذف پیغامی ظاهر شود که عمل حذف با تأیید صورت پذیرد.

3- پس از اجرای یکی از روش‌های اشاره شده، کادری ظاهر خواهد شد که از شما می‌خواهد حذف فایل‌ها و پوشه‌های انتخاب شده را تأیید کنید. در صورت اطمینان روی دکمه Yes کلیک کنید. پس از تأیید عمل حذف، فایل‌ها به داخل سطل بازیافت منتقل می‌شوند.

کار با سطل بازیافت (Recycle Bin)

به‌صورت پیش فرض زمانی که فایل یا پوشه‌ای را حذف می‌کنید، ویندوز آن‌ها را به سطل بازیافت منتقل می‌کند. تا اگر آن‌ها را اشتباهاً حذف کرده باشید قابل بازیابی باشند.

پس از انتقال پوشه و پرونده‌ها به سطل بازیافت می‌توان آن‌ها را حذف دائمی نمود و یا به محل قبلی بازگرداند.

بازیابی پوشه‌ها و فایل‌ها به کمک سطل بازیافت

ابتدا Recycle Bin را باز کنید، فهرست پوشه‌ها و پرونده‌های حذف شده نمایش داده می‌شوند.

- اگر بخواهید پرونده یا پوشه خاصی را به محل اصلی خود برگردانید کافی است ابتدا آن را انتخاب کرده سپس روی نماد Restore the selected items کلیک کنید و یا روی یکی از موارد انتخابی کلیک راست کرده گزینه Restore را انتخاب کنید پوشه یا پرونده حذف شده در محل اصلی خود قرار داده می‌شود.

- در صورتی‌که بخواهید تمام موارد داخل سطل بازیافت را، به محل اول خود بازگردانید از گزینهٔ Restore all items استفاده کنید.

خالی کردن سطل بازیافت

برای خالی کردن سطل بازیافت روش‌های متفاوتی وجود دارد که به آن‌ها اشاره می‌کنیم.

- روش اول

روی نماد Recycle Bin کلیک راست کرده و گزینه Empty Recycle Bin را انتخاب کنید تا کادر تأیید حذف، ظاهر شود. برای حذف دائمی (همیشگی) باید روی Yes کلیک کنید.

- روش دوم

پس از باز کردن برنامه Recycle Bin روی گزینه Empty Recycle Bin در نوار ابزار کلیک کنید تا کادر تأیید حذف ظاهر شود. در صورت اطمینان از عمل حذف روی Yes کلیک کنید.

تنظیمات سطل بازیافت (Recycle Bin)

برای دسترسی به پنجره تنظیمات سطل بازیافت، روی نماد برنامه کلیک راست کرده و گزینه Properties را انتخاب کنید تا کادر تنظیمات ظاهر شود. در این پنجره می‌توان برای هر درایو یک سطل بازیافت جداگانه با اندازه متفاوت تعریف نمایید. برای انجام این کار مراحل زیر را دنبال کنید:

1- درایو مورد نظر را انتخاب کنید.
2- با انتخاب گزینه Custom size و وارد کردن اندازه برحسب مگابایت فضای Recycle Bin برای درایو انتخاب شده مشخص می‌شود.

با انتخاب گزینه Don't move files to Recycle Bin. Remove files immediately when deleted عملیات حذف واقعی انجام می‌شود. یعنی پرونده‌های حذف شده به‌طور کامل حذف می‌شوند و به Recycle Bin انتقال نمی‌یابند.

گزینه Display delete confirmation dialog برای نمایش یا عدم نمایش کادر پیام تأیید حذف است که به‌طور پیش فرض فعال بوده و شما می‌توانید آن را به‌دلخواه غیرفعال کنید این تنظیم برای همه درایوها انجام می‌شود.

کار با برنامهٔ Search

اگر محل ذخیره‌سازی فایل و یا پوشهٔ خاصی را فراموش کرده‌اید می‌توانید با داشتن اطلاعات جزئی در مورد
فایل یا پوشهٔ موردنظر، با استفاده از ابزار جستجو محل ذخیره آن‌ها را پیدا کنید.

برای جستجوی فایل‌ها و پوشه‌های موردنظر مراحل زیر را دنبال کنید:

مطابق شکل زیر ابتدا برنامهٔ کاوشگر پرونده یا File Explorer را باز کنید. سپس در کادر Search quick access برای وارد کردن نام پرونده یا پوشهٔ موردنظر کلیک کنید. جستجو در حالت پیش فرض در Quick Access انجام می‌گیرد اگر می‌خواهید جستجو در کل درایوها انجام گیرد باید ابتدا روی نماد This PC کلیک کنید، اگر مایل هستید روی درایو خاصی عمل جستجو صورت گیرد باید روی درایو موردنظر در کادر سمت چپ کلیک کنید.

با کلیک بر روی This PC عبارت داخل کادر جستجو به Search This PC تغییر می‌یابد.

جستجو با ابزارها

وقتی داخل کادر جستجو عبارتی را تایپ می‌کنید و در ادامه برای انجام جستجو کلید Enter را می‌زنید، زبانه‌ای به‌نام Search به فهرست زبانه‌های File Explorer اضافه می‌شود.

برای نمونه در This PC عبارت Programs را جستجو کنید.

زبانه Search دارای سه گروه Refine ،Location و Options است.

1- گروه Location: برای تعیین محل جستجوی فایل کاربرد دارد.
2- گروه Refine: برای بهینه‌سازی جستجو، می‌توانید از گزینه‌های موجود در زیر مجموعهٔ Refine استفاده کنید.

گزینه‌های این گروه مهم‌ترین بخش زبانه Search می‌باشند.

- گزینه‌های Today, yesterday, This week,...) :Date Modified) محدوده جستجو را در بازه‌های زمانی خاصی اعمال می‌کند. (امروز، دیروز، هفته جاری، هفته پیش و...)

- گزینه‌های Folder, Movie, Music, Program, Video,...) :Kind) با استفاده از گزینه Kind می‌توانید نوع محتوای فایل‌ها و پوشه‌ها را برای جستجو مشخص کنید. (پوشه، فیلم، موزیک، برنامه، ویدیو و...)

- گزینه‌های Empty, Tiny, Small, Medium,...) :Size) در این بخش می‌توانید جستجوی فایل‌ها و پوشه‌ها را به فایل‌هایی با بازهٔ مشخصی محدود نمایید.

- گزینه‌های Other Properties: شامل مواردی همچون کاربر ایجاد کنندهٔ فایل، برچسب و غیره می‌شوند.

3- گروه Options

- گزینه Recent searches: به کمک این گزینه، نمایش فهرست جستجوهایی که به تازگی انجام شده است امکان‌پذیر می‌باشد.
- گزینه Advanced options: تنظیمات پیشرفته جستجو را در اختیار کاربران قرار می‌دهد.
- گزینه Save search: با استفاده از این گزینه می‌توانید نتایج جستجو را ذخیره کنید تا در مواقع لزوم از آن استفاده نمایید.

گزینه Open file location: پس از انجام عملیات جستجو، اگر مایل باشید محل موارد جستجو شده را ببینید، ابتدا آیتم موردنظر را از فهرست باز شده انتخاب نموده سپس گزینه Open file location را اجرا کنید.

جستجو با Folder Pane

Folder pane (کادر پوشه‌ها) بخش سمت چپ کاوشگر پرونده است شکل زیر و برای نمایش یا عدم نمایش آن از زبانه View روی گزینه Navigation pane کلیک کرده و بین حالت فعال و غیرفعال سوئیچ کنید. در این کادر فهرست درایوها، پوشه‌های با دسترسی سریع (Quick Access) و همچنین پوشه‌های پیش فرض کاوشگر پرونده مانند Document, Pictures, Download و... قرار دارند.

نوشتن اطلاعات روی CD/DVD

در برخی از موارد برای انتقال اطلاعات از DVD/CD استفاده می‌شود. اگرچه Flash و Memory Cardها این روزها جایگزین این ابزارها شده‌اند، اما باز هم گاهی اطلاعات مهم از طریق CD/DVD جابه‌جا می‌شوند. در این راستا نحوه رایت کردن نیز حائز اهمیت می‌شود.

ممکن است بارها رایت کردن را از طریق نرم‌افزارهای مختلف انجام داده باشید، اما در ویندوز 10 می‌توانید بدون نصب نرم‌افزار خاصی این کار را انجام دهید.

برای رایت کردن CD و DVD در ویندوز 10 باید مراحل زیر را دنبال کنید.

1- CD/DVD خالی را درون درایو دیسک سیستم خود قرار دهید. کادر پیغام مطابق شکل زیر در بخش اعلان در بخش ناحیه اعلان سیستم نمایش داده می‌شود.

2- به کمک برنامه This Pc و یا کاوشگر پرونده روی نماد DVD/CD کلیک راست نموده و گزینه Burn a Disc را انتخاب کنید.
3- در پنجره Burn a disc در کادر Disc title عنوان مورد نظر خود را تایپ کنید.
4- گزینه Like a USB flash drive را انتخاب کنید تا بتوانید مانند حافظه فلش، از اطلاعات خود در آن نسخه مشابه تهیه کنید.
5- گزینه With a CD/DVD player زمانی استفاده می‌شود که شما بخواهید DVD فیلم یا صوت برای دستگاه‌های پخش فیلم یا صدا ایجاد کنید.

6- روی گزینه Next کلیک کنید و کمی صبر کنید تا مرحله آماده‌سازی (قالب‌بندی) انجام شود.

7- برنامه File Explorer را باز کنید. سپس فایل‌ها یا پوشه‌هایی که قصد دارید روی CD/DVD رایت کنید را انتخاب نمایید.

8- بدون این‌که فایل‌ها و پوشه‌ها از حالت انتخاب خارج شوند روی آن‌ها کلیک راست و گزینه Send to سپس گزینه DVD RW Drive را انتخاب کنید.

در این مرحله از پوشه‌ها و فایل‌های انتخاب شده نسخه مشابه تهیه می‌شود.

9- پس از اتمام تهیه نسخه مشابه از پوشه‌ها و پرونده‌های موردنظر روی نماد DVD در کاوشگر پرونده کلیک راست کرده و گزینه Eject را انتخاب کنید (شکل زیر) کادر هشدار زیر مبنی‌بر این است که منتظر بمانید تا عمل رایت تکمیل شود. در نوار ابزار کاوشگر پرونده در زبانه Drive Tools گزینه Finishing Burning فعال می‌شود.

10- صبر کنید تا عمل رایت به اتمام برسد که در آن صورت در درایو DVD باز می‌شود.

واژه‌نامه تخصصی
فضای خالی	Free Space	دسترس	Access
دیسک سخت	Hard Disk	پیشرفته	Advanced
بلافاصله	Immediately	نوشتن روی دیسک	Burn a Disk
محل، مکان، موقعیت	Location	تغییر	Change
آیکون‌های متوسط	Medium Icons	محتوا	Content
انتقال به	Move to	تاریخ اصلاح، تاریخ ویرایش	Date Modified
گزینه‌ها	Options	جزئیات	Details
قسمت	Partition	خالی	Empty
ویژگی‌ها	Properties	پسوند	Extra Large Icons
سریع	Quick	آیکون‌های بسیار بزرگ	Extra Large Icons
تغییر نام	Rename	پرونده	File
فضای استفاده شده	Used Space	کاوشگر فایل	File Explorer
		پوشه	Folder