درسنامه آموزشی کتاب مفاهیم پایه فناوری اطلاعات

هدف‌های رفتاری

پس از مطالعه این فصل از هنرجو انتظار می‌رود که:

- نقش آداپتور را در رایانه توضیح دهد.
- درایور یا راه‌انداز را تعریف کند.
- خصوصیات کارت گرافیک را شرح دهد.
- تفاوت حالت نمایش متن و تصویر را در صفحه نمایش بیان کند.
- قسمت‌های مختلف آداپتور گرافیک را شرح دهد.
- کار کرد مودم و مشخصه‌های مهم آن را بیان کند.
- مودم و روش‌های انتقال داده دیجیتال و آنالوگ را توضیح دهد.
- کارکرد کارت شبکه را بیان کند.

مقدمه

دستگاه‌های جانبی به‌صورت مستقیم با پردازنده در ارتباط نیستند، به‌همین دلیل برای ارتباط با پردازنده، باید از یک رابط واسط استفاده کنند.

مفهوم راه‌انداز (Driver)

سیستم عامل، برای استفاده از تمام امکانات سخت‌افزارهای سیستم و عملکرد بهتر دستگاه‌های متصل به آن، نیازمند نصب نرم‌افزار خاص هر سخت‌افزار است به‌همین دلیل شرکت‌های سازنده، به همراه هر سخت‌افزار و دستگاه‌های تولید شده یک بستهٔ نرم‌افزاری نصب، تهیه کرده و در اختیار کاربران قرار می‌دهند. به این بستهٔ نرم‌افزاری، راه‌انداز می‌گویند.

کارت گرافیک (Graphic Card)

استفاده از کارت گرافیکی برای ارتباط رایانه به صفحه نمایش، بسیار ضروری است. به‌طوری که بدون کارت گرافیکی کار با رایانه مقدرو نیست. این کارت ممکن است هم‌زمان با ساخت برد اصلی بر روی آن قرار داده شود که اصطلاحاً به آن On Board گفته می‌شود و یا به‌طور جداگانه روی شکاف توسعه برد اصلی نصب می‌شود.

کارت گرافیک یک بردالکترونیکی است که شامل قطعات مدارهای مجتمع (IC)، سیستم‌های خنک‌کننده (Fan)، حافظهٔ جانبی، مدارات تأمین انرژی و... می‌باشد. کارت گرافیک بر روی مادربرد نصب می‌شود، سپس به کمک یک مدار واسط و کارت مخصوص طی دو مرحله زیر اطلاعات را به شکل قابل فهم برای کاربر نمایش می‌دهد:

1- داده‌ها را به‌صورت دودویی (باینری) دریافت و آن‌ها را به علائم قابل نمایش به‌وسیلهٔ صفحهٔ نمایش تبدیل می‌کند.

2- به صفحه نمایش متصل شده و تصاویر با کیفیت و قابل فهم برای کاربر به آن ارسال می‌کند.

در رایانه‌های قدیمی بر روی کارت گرافیکی فقط یک خروجی مانیتور وجود داشت که توسعه ISA و PCI قرار می‌گرفتند که اصطلاحاً به آن‌ها VGA گفته می‌شود. کارت‌های گرافیکی جدید بر روی شکاف‌های AGP نصب می‌شوند و در حال حاضر کارت گرافیک‌ها از رابط PCI Express استفاده می‌کنند.

کارت گرافیکی جدید از قسمت‌های مختلفی تشکیل شده است که مهم‌ترین بخش‌های آن را معرفی خواهیم کرد.

پردازنده گرافیکی (GPU)

پردازنده گرافیکی (Graphics processing unit)، یکی از مهم‌ترین قسمت‌های یک کارت گرافیکی می‌باشد. این بخش مغز کارت گرافیک است که نقش یک مترجم را دارد، یعنی داده‌ها را از CPU گرفته و به تصاویر قابل فهم برای ما تبدیل می‌کند. این کار قبلاً توسط CPU انجام می‌گرفت به‌همین دلیل موجب افت سرعت پردازنده و در نتیجه کاهش کارایی می‌شد.

حافظه کارت گرافیکی

ظرفیت کارت گرافیک‌های جدید 1 تا 12 گیگابایت است. هم‌چنین بعضی از کارت گرافیک‌ها علاوه‌بر این‌که برای خودشان یک حافظه اختصاصی دارند، از حافظه RAM نیز به‌صورت اشتراکی استفاده می‌کنند.

خروجی تصویر

یکی از بخش‌های مهم کارت‌های گرافیکی، خروجی‌های تصویر آن است. هر کارت گرافیکی حداقل باید یک خروجی داشته باشد. در برخی از کارت‌های گرافیکی ممکن است سه خروجی داشته باشیم که به تشریح آن‌ها می‌پردازیم:

VGA: یکی از قدیمی‌ترین نوع خروجی است که کیفیت تصاویر نسبتاً پایینی دارد.

DVI: این خروجی بهترین کیفیت را به کاربر ارائه می‌دهد.

HDMI: این خروجی به تلویزیون متصل شده و امکان نمایش تصویر در ابعاد بزرگ‌تر را برای کاربر فراهم می‌سازد و از لحاظ گرافیکی هیچ فرقی با DVI ندارند. این رابط دیجیتالی امکان انتقال تصویر و صدا را به‌طور هم‌زمان و به‌صورت غیرفشرده ممکن می‌سازد.

کارت تلویزیون TV Card

یکی از ابزارهای جانبی رایانه است که به کاربران اجازه می‌دهد تصاویر آنالوگ تلویزیونی را بر روی رایانه دریافت، مشاهده و ضبط نمایند. کارت تلویزیون در شکاف توسعه PCI نصب می‌شود.

کارت ویدیو (Video Card)

کارت ویدئویی یک کارت توسعه است که به رایانه اجازه می‌دهد تا اطلاعات گرافیکی را به یک دستگاه نمایشگر ویدئویی مانند مانیتور، تلویزیون یا پروژکتور ارسال کند. کارت ویدیو در شکاف توسعه PCI و یا AGP برد اصلی نصب می‌شود و با CPU ارتباط برقرار نمی‌کند.

این کارت به کمک درگاه‌های (VGA, DVI, HDMI) می‌تواند به صفحه نمایش و یا تلویزیون متصل شود. برخی از کارت‌های ویدئویی تنها یک پورت برای اتصال به یک مانیتور یا پروژکتور استاندارد دارند.

کارت صدا (Sound Card)

تا اواخر دهه 1980 کاربران رایانه‌های شخصی، به‌غیر از شنیدن صداهای بیپ (Beep)، هیچ‌گونه ارتباط صوتی با سیستم نداشتند، یعنی قادر به ضبط و یا پخش هیچ صدایی به‌وسیله رایانه نبودند. اولین آداپتور و مدار واسط در سال 1989 به‌وسیله شرکت Creative Labs به‌نام Sound Blaster تولید شد.

عملکرد کارت صدا در رایانه

همان‌طور که می‌دانید، صدا دارای ماهیت آنالوگ است و تمام ابزارهایی که با صدا مرتبط هستند (تلفن و بلندگو و...) از مدارها و کابل‌های حامل سیگنال آنالوگ استفاده می‌کنند. اما صدا، در سیستم‌های رایانه‌ای باید به‌صورت دیجیتال ذخیره و پردازش شود. به‌همین دلیل از مدارهای واسط مبدل DAC و ADC صداهای آنالوگ را به‌صورت صفر و یک، در فایل‌های خاصی ذخیره می‌کنند و یا فایل‌های صوتی دیجیتال را به‌صورت سیگنال‌های آنالوگ قابل پخش تبدیل می‌کنند.

کارت صدا یکی از عناصر سخت‌افزاری رایانه است که میکروفون و دیگر تجهیزات صوتی را به رایانه متصل نموده و با تبدیل سیگنال دیجیتال به سیگنال الکترونیک آنالوگ و بالعکس، باعث پخش و ضبط صدا می‌گردد.

وظیفه کارت صدا در رایانه

وظیفه انتقال صدای دیجیتال برعهدهٔ کارت صدا است؛ به‌طوری که این صدا را به‌وسیلهٔ نوعی اتصال مانند FireWire, Thunderbolt, USB یا کارت PCI/PCIe به رایانه انتقال می‌دهد. البته نکته جالبی که درباره کارت‌ صدا وجود دارد، این است که می‌تواند همین پروسه را به‌صورت معکوس نیز انجام دهد؛ یعنی اطلاعاتی که حاوی صدای دیجیتال است را از رایانه بگیرد و آن‌ها را به سیگنال آنالوگ تبدیل کند. در نتیجه شما می‌توانید سیگنال‌های تولید شده را از طریق بلندگو یا هدفون گوش دهید.

انواع کارت صدا

کارت‌های صدا به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند:

کارت صدای داخلی (Internal): این نوع کارت صدا در داخل جعبه رایانه قرار دارد از این‌رو به آن کارت صدای داخلی گفته می‌شود. کارت صداهای داخلی خود در دو نوع وجود دارند:

1- کارت صدای سرخود (Onboard): امروزه بیشتر کارت‌های صدا به‌صورت یک تراشه سرخود روی برد اصلی ارائه می‌شود به‌طوری که دیگر نیازی به قرار دادن کارت صدا به‌صورت جداگانه بر روی برد اصلی نیست.
2- کارت صدای مجزا: برخی از افراد پخش صدا برایشان حائز اهمیت است، این دسته از کاربران می‌توانند با استفاده از شکاف‌های توسعه PCI روی برداصلی، یک کارت صدا به برد اصلی متصل نمایند.

کارت صدای خارجی (External): کارت صدای نصب شده روی رایانه، یک ورودی و خروجی استریوی Line Level با کیفیت معمولی و یک خروجی برای هدست دارند. این کارت‌ها به‌دلیل اختلال در سیگنال‌های الکترومغناطیس، اختلال‌های رادیویی... که دارد، صدای ورودی و خروجی مطلوبی نخواهند داشت و تنها برای وصل کردن یک اسپیکر به رایانه و پخش فایل‌های فشرده مانند MP3 مناسب هستند. اگر شما تصمیم به انجام کارهای حرفه‌ای دارید، باید یک کارت صدای حرفه‌ای تهیه کنید.

افرادی که به‌صورت حرفه‌ای با صدا کار می‌کنند، از کارت صدای خارجی یا Extemal استفاده می‌کنند. این نوع کارت صدا، خارج از جعبه رایانه نصب می‌شود و معمولاً برای نگهداری از آن و هم‌چنین تراشه‌هایی که دارد از یک جعبه فلزی استفاده می‌کنند. این مدل از کارت صدا در مقایسه با مدل قبلی محبوبیت بیشتری دارد، زیرا کاربران می‌توانند به‌سادگی به ورودی و خروجی آن دسترسی پیدا کنند.

مودم

مودم کلید اصلی ورود به دنیای اینترنت، سرویس‌های آنلاین تجاری، ایمیل و... می‌باشد. مودم یک دستگاه سخت‌افزاری است که با تبدیل سیگنال‌های دیجیتال به آنالوگ و بالعکس، ارتباط دو رایانه از راه دور را امکان‌پذیر می‌سازد. مودم برگرفته از دو عبارت (Mod+Dem) Modulator/Demodulator می‌باشد.

1- Modulator اطلاعات دیجیتالی خروجی از یک رایانه را به سیگنال آنالوگ تبدیل می‌کند تا امکان ارسال آن‌ها از طریق خط تلفن به‌وجود آید.
2- Demodulator: سیگنال‌های ورودی آنالوگ را به سیگنال دیجیتال تبدیل می‌کند تا توسط رایانه قابل دریافت باشد.

انواع مودم

مودم‌ها از نظر جایگاه قرارگیری نسبت به برد اصلی به دو گروه کلی تقسیم می‌شوند:

مودم‌های داخلی: در این نوع کارت مودم در داخل جعبه رایانه قرار دارد از این‌رو به آن مودم داخلی گفته می‌شود. مودم‌های داخلی خود در دو نوع وجود دارند:

1- مودم‌های سرخود (Onboard): امروزه بیشتر کارت مودم‌ها به‌صورت یک تراشه سرخود روی برد اصلی ارائه می‌شود، به‌طوری که دیگر نیازی به قرار دادن کارت مودم به‌صورت جداگانه بر روی برد اصلی نیست. به عنوان مثال گوشی همراه دارای یک مودم داخلی است که اتصال به اینترنت را از طریق اپراتورهای تلفن همراه فراهم می‌کند.
2- کارت مودم مجزا: این نوع کارت مودم در شکاف‌های توسعه PCI به برد اصلی متصل می‌شود.

مودم‌های خارجی: مودم‌های خارجی به‌صورت دستگاهی جانبی هستند و به‌طور معمول با استفاده از پورت LAN، به رایانه وصل می‌شوند و باعث برقراری اتصال دستگاه‌ها به اینترنت می‌شوند.

مودم‌های خارجی دارای ویژگی‌های زیر هستند:

1- نصب و راه‌اندازی مودم خارجی به‌دلیل مستقل بودن آن و عدم نیاز به اتصال فیزیکی در درون کیس دستگاه ساده‌تر است.
2- منبع تغذیه مخصوص خود را دارند.
3- به‌صورت کابلی و یا از طریق وای فای به رایانه متصل می‌شوند و یک کابل از خط تلفن هم به سوکتی در مودم متصل می‌شود.
4- می‌توانید در صورت عدم نیاز به اینترنت مودم خود را خاموش کنید.
5- به راحتی قادر به ارتقای امنیت مودم وایرلس خود هستید.
6- از آنجایی که منبع تغذیه آن جدا از سیستم است از انرژی الکتریکی دستگاه استفاده نمی‌کند.
7- با وجود چراغ‌های مودم می‌توان متوجه وضعیت اتصال به اینترنت شد.

بررسی مزایا و معایب مودم‌های داخلی و خارجی:

- مودم داخلی نسبت به نوع خارجی آن ارزان‌تر است.
- مودم داخلی برای پردازش داده‌های خود از منابع رایانه مانند پردازنده اصلی و حافظه اصلی استفاده می‌کند که باعث کاهش سرعت سیستم می‌شود و یا درصورت قفل شدن و یا از کار افتادن مودم، سیستم باید راه‌اندازی مجدد شود.
- نیاز به اشغال یک پورت رایانه به وسیله مودم خارجی و نیاز به کابل اتصال.
- نیاز به اشغال یک شکاف توسعه رایانه به‌وسیله مودم داخلی.
- مودم‌های خارجی با استفاده از LED وضعیت کاری خود را نمایش می‌دهند که به راحتی قابل بررسی است.
- مودم‌های خارجی به راحتی قابل حمل هستند و می‌توان از یک مودم برای چندین رایانه استفاده کرد.
- قابلیت استفاده از مودم‌های خارجی در بیشتر رایانه‌های قدیمی و جدید.
- در صورت از کار افتادن مودم خارجی سیستم رایانه نیازی به راه‌اندازی مجدد ندارد و تنها کافی است که ارتباط مودم با سیستم قطع شود.

کارت شبکه (Network Interface Controller)

در دنیای امروز، متصل کردن رایانه‌ها و ایجاد شبکه، برای استفاده بهینه از امکانات موجود در آن و سرعت بخشیدن به کارها، حائز اهمیت است. یک شبکه مجموعه‌ای از حداقل دو رایانه است که برای استفاده از منابع سخت‌افزاری (مانند چاپگر و...) و نرم‌افزاری موجود به یکدیگر متصل می‌شوند. برای اتصال رایانه‌ها به هم‌دیگر در یک شبکه و استفاده از امکانات موجود در آن شبکه، نیاز به یک مدار واسط است. این مدار واسط که همان کارت شبکه است با استفاده از قوانین خاص ارتباط لازم بین رایانه‌های یک شبکه را برقرار می‌کند و به رایانه‌ها این امکان را می‌دهد تا از طریق شبکه‌های رایانه‌ای با هم ارتباط برقرار کنند

اکثر رایانه‌ها کارت شبکه را به‌صورت یک تراشه سرخود روی برد اصلی دارند، به‌طوری که دیگر نیازی به قرار دادن کارت شبکه به‌صورت جداگانه بر روی برد اصلی نمی‌باشد.

اما می‌توان یک کارت شبکه مجزا در شکاف‌های توسعه PCI روی برد اصلی قرار داد تا بهبود عملکرد سیستم افزایش یابد.

وظایف کارت‌های شبکه عبارت‌اند از:

- آماده‌سازی و بسته‌بندی داده‌های رایانه برای انتقال روی رسانه‌های مختلف شبکه مانند، شبکه‌های بی‌سیم شبکه‌های فیبر نوری و...
- آدرس‌دهی به رایانه برای مکان‌یابی صحیح داده‌های روی شبکه
- ارسال بسته‌های داده به رایانه‌های دیگر موجود در شبکه
- مسیریابی و کنترل جریان داده‌ها روی شبکه
- دریافت داده‌های مربوط به رایانه که روی شبکه قرار دارد.

معیارهای انتخاب رایانه بر اساس نیاز کاربر

مهم‌ترین موضوع در خرید یک رایانه شخصی، در کنار بودجه‌ای که قصد دارید برای آن هزینه کنید، نیازسنجی کاربر است، یعنی ابتدا باید تعیین کنید که سیستم را به چه منظوری می‌خواهید و چه انتظاراتی از آن دارید!

رایانه‌ها برای تأمین اهداف مختلفی مانند بازی، کارهای اداری و برنامه‌نویسی، کارهای گرافیکی، صنعتی، مصارف خانگی و... خریداری می‌شوند. بر این اساس رایانه مدنظر شما در یکی از سه گروه زیر دسته‌بندی خواهد شد.

رایانه خانگی / اداری

اگر کارهایی را که قصد دارید با رایانه انجام دهید محدود است و بیشتر برای اموری مانند چک کردن ایمیل و جستجو در اینترنت و امور اداری مانند کار با نرم‌افزارهای Office است، شما می‌توانید یک سیستم با مشخصات فنی معمولی را انتخاب نمایید.

رایانه حرفه‌ای

اگر شما در زمینهٔ کار و حرفهٔ خود نیاز به رایانه‌ای دارید که بتواند پردازش‌های زیادی را انجام دهد باید یک رایانه حرفه‌ای انتخاب نمایید. افرادی که با نرم‌افزارهای گرافیکی مانند Photoshop و 3DMax و... سروکار دارند در این گروه قرار می‌گیرند.

رایانهٔ بازی (Gaiming)

بازی‌های رایانه‌ای روز به‌روز پیشرفته‌تر می‌شوند و برای اجرای آن‌ها نیاز به سخت‌افزارهای پرقدرت‌تری نیاز می‌باشد که معمولاً از چند پردازنده و کارت گرافیک قوی در آن‌ها استفاده می‌شود.

پس از تعیین نیاز کاربر لازم است مشخصات سخت‌افزاری رایانه تعیین شود. این مشخصات شامل: (حافظه پردازنده گرافیکی، ظرفیت دیسک سخت، ظرفیت حافظه RAM، سری پردازنده) می‌باشد.

معیارهای مهم انتخاب قطعات رایانه

یکی از مهم‌ترین مراحل جمع‌آوری یک رایانه شخصی، انتخاب درست قطعاتی است که با یکدیگر نهایت تعامل و هماهنگی را دارند و از لحاظ سخت‌افزاری هم‌دیگر را پشتیبانی می‌کنند. انتخاب قطعاتی که با یکدیگر سازگاری مناسب نداشته باشند، موجب کاهش کارایی سیستم شده و حتی ممکن است به قطعات رایانه نیز خساراتی وارد نماید. یک رایانه از قطعات متعددی تشکیل شده است که از بین آن‌ها، انتخاب درست قطعات زیر از اهمیت بیشتری برخوردار است.

پردازنده (CPU)

در زمینه انتخاب پردازنده خریداران معمولاً تنها با دو گزینه روبرو هستند، پردازنده‌های برند AMD و Intel که بخش اعظمی از بازار این قطعه مهم را از آن خود کرده‌اند. به خاطر داشته باشید که سوکت‌ها و راه‌های اتصال پردازنده‌های مختلف با یکدیگر متفاوت هستند و اگر به این موضوع دقت نداشته باشید در مرحله انتخاب مادربرد مناسب به مشکل ناسازگاری و عدم پشتیبانی برخواهید خورد.

برای انتخاب پردازنده مناسب معیارهای متعددی وجود دارد که عبارت‌اند از:

1- سال ساخت: پردازنده‌هایی با تکنولوژی ساخت جدید، علاوه بر قدرت پردازشی قوی‌تر و مصرف انرژی کمتر نسبت به پردازنده‌های قدیمی‌تر، با نرم‌افزارهای جدید سازگاری بیشتری دارند بنابراین اولین انتخاب ما باید جدیدترین پردازنده‌های تولید شده باشد.
2- تعداد هسته: هرچه تعداد هسته‌های پردازنده بیشتر باشد، رایانه در اجرای نرم‌افزارها عملکرد بهتری خواهد داشت.
3- فرکانس کاری هسته: پردازنده‌های با فرکانس کاری بیشتر، عملکرد بهتری دارند.
4- حافظه نهان: حافظه نهان در پردازنده‌ها در سه سطح L1 و L2 و L3 وجود دارد که هر سطح نسبت به سطح بالاتر خود دارای سرعت بیشتری است. با افزایش میزان حافظه نهان در سطوح مختلف، کارایی پردازنده و قیمت پردازنده بیشتر می‌شود.
5- میزان مصرف انرژی: پردازنده از پر مصرف‌ترین قطعات رایانه است و بیشترین گرما را تولید می‌کند.

برد اصلی (Motherboard)

برد اصلی یکی از مهم‌ترین قطعات یک رایانه است که دیگر قطعات سخت‌افزاری رایانه به آن متصل می‌شوند و به‌صورت مجموعه‌ای هماهنگ با هم فعالیت می‌کنند. برخی از شرکت‌های معروف تولیدکننده مادربرد ایسوس (ASUS)، گیگابایت (Gigabyte)، و ام‌اس‌آی (MSI)، می‌باشند که جزء برندهای اصلی مادربرد هستند. هنگام انتخاب برد اصلی توجه کنید که پردازنده انتخاب شده حتماً با برد اصلی سازگاری داشته باشد.

اصلی‌ترین معیارهای انتخاب برد اصلی عبارت‌اند از:

1- درگاه‌های برد اصلی: بردهای جدید دارای درگاه‌های ورودی / خروجی (USB, SATA, eSATA, M2, US, HDMI) می‌باشند.

اصلی‌ترین معیارهای انتخاب برد اصلی عبارت‌اند از:

2- نوع شکاف‌های توسعه: برای اتصال انواع کارت‌های توسعه به برد اصلی از شکاف‌های PCI, PCIe استفاده می‌شود.
3- قطعات سرخود برد اصلی: برخی از کارت‌ها از قبیل کارت شبکه و کارت صدا، به‌صورت سرخود (Onboard) روی آن تعبیه شده است.
4- ضمانت‌نامه: داشتن یک ضمانت‌نامه معتبر، عنصر مهمی در انتخاب برد اصلی محسوب می‌شود که در هنگام خرید باید مورد توجه قرار بگیرد.

حافظه (RAM)

اصلی‌ترین نکات هنگام انتخاب حافظه اصلی عبارت‌اند از:

1- فرکانس: باید اطمینان داشته باشید که برد اصلی انتخاب شده، از فرکانسی که RAM ایجاد می‌کند، پشتیبانی خواهد کرد. بیشتر بردهای اصلی جدید، از حافظه‌های DDR4 پشتیبانی می‌کنند.
2- ظرفیت حافظه: بالا بودن ظرفیت حافظه اصلی موجب افزایش کارایی و عملکرد بهتر نرم‌افزارها خصوصاً نرم‌افزارهای گرافیکی و بازی‌های رایانه‌ای می‌شود.
3- ضمانت‌نامه: توجه به ضمانت‌نامه، در هنگام خرید حافظه RAM حائز اهمیت است. برخی از برندهای حافظه اصلی دارای ضمانت‌نامه مادام‌العمر می‌باشند.

پردازنده گرافیکی (GPU)

اغلب بردهای اصلی دارای یک پردازنده گرافیکی Onboard هستند که به کمک آن، کاربران خانگی قادر به انجام اموری از قبیل: کار با نرم‌افزارهای اداری، تماشای فیلم، وبگردی و... می‌باشند و نیازی به اتصال کارت گرافیکی قوی ندارند. خرید کارت گرافیکی در صورتی ضروری است که کاربران قصد انجام کارهای گرافیکی، بازی‌های رایانه‌ای، کار با نرم‌افزارهای سه بعدی، مونتاژ فیلم و... را داشته باشند.

در هنگام خرید کارت گرافیکی به نکات زیر توجه نمایید:

1- پردازنده گرافیکی (GPU): پردازنده گرافیکی وظیفه پردازش اطلاعات مرتبط با تصاویر را بر عهده دارد. این پردازنده در برخی از بردهای اصلی به‌صورت یک IC روی برد اصلی (OnBoard) قرار دارد. قدرت پردازش گرافیکی کارت گرافیک به این پردازنده بستگی دارد.

2- حافظه اختصاصی کارت گرافیکی: کارت‌های گرافیکی برای پردازش اطلاعات نیاز به حافظه دارند. در صورتی که کارت گرافیکی فاقد حافظه اختصاصی باشد، برای پردازش ناچار است از حافظه اصلی استفاده نماید و این کار موجب کندی سیستم می‌شود. بنابراین داشتن حافظه اختصاصی یک عنصر بسیار مهم در انتخاب کارت گرافیکی محسوب می‌شود. هرچه سرعت حافظه اختصاصی کارت گرافیک و ظرفیت آن بیشتر باشد اجرای نرم‌افزارهای گرافیکی روان‌تر خواهد بود.

3- انرژی مصرفی: کارت گرافیکی یکی از پر مصرف‌ترین قطعات سیستم است و در صورتی که نیاز به پردازش گرافیکی بالایی ندارید، خرید کارت گرافیکی قدرتمند فقط موجب هدر رفتن انرژی و افزایش هزینه شما می‌شود.

حافظه‌های جانبی

مهم‌ترین حافظه جانبی، HDD است. دیسک سخت در ظرفیت‌های مختلف 500GB تا 18TB به بازار عرضه می‌شوند. نوع دیگری از حافظه جانبی به‌نام SSD وجود دارد که دارای سرعت بیشتری نسبت به دیسک سخت می‌باشد. این حافظه‌ها از نظر قیمت نسبت به حافظه‌های HDD گران‌تر هستند.

منبع تغذیه (Power Supply)

تمام قطعات و اجزای داخلی رایانه برای کار نیاز به برق دارند. منبع تغذیه وظیفه فراهم کردن برق رایانه را برعهده دارد. از آن‌جایی که هر قطعه به ولتاژ مخصوص به خود نیاز دارد، به‌همین دلیل از قطعه‌ای به‌نام منبع تغذیه استفاده می‌شود تا تمامی ولتاژهای مورد نیاز قطعات را تولید کند.

پیشنهاد می‌شود که در انتخاب این قطعه دقت بیشتری نمایید. چرا که توان منبع تغذیه، بر اساس حداکثر توان مصرفی تمام قطعات باید انتخاب شود. کوچک‌ترین اختلال در مکانیزم کارایی این قطعه می‌توانند خسارات جبران‌ناپذیری را به‌همراه داشته باشد. استاندارد Plus80 در منبع تغذیه نشان‌دهنده راندمان بالای 80 درصد منبع‌ تغذیه است. بنابراین هنگام خرید منبع تغذیه دقت کنید که دارای نشان Plus80 باشد.

محفظه نگهدارنده قطعات (Case)

محفظه‌های نگهدارنده در اشکال و اندازه‌های مختلفی به بازار عرضه می‌شوند که هنگام انتخاب آن باید به نکات زیر توجه نمایید:

1- اندازه جعبه: بزرگی جعبه با دقت در اندازهٔ برد اصلی، کارت گرافیکی و دیگر قطعات، سنجیده می‌شود تا فضای کافی برای نصب قطعات به سادگی امکان‌پذیر باشد.
2- جنس جعبه: هرچه جنس ورقه‌های استفاده شده در ساخت جعبه مقاوم‌تر باشند، قطعات در برابر آسیب‌های احتمالی ایمن‌تر خواهند بود.
3- شکل ظاهری: رنگ، مدل و ظاهر جعبه سلیقه‌ای است و می‌توانید در این رابطه آزادانه عمل کنید.

صفحه نمایش (Monitor)

بسیاری از کاربران در هنگام خرید یک رایانه، اهمیت کمی برای صفحه نمایش قائل می‌شوند و تنها معیارهای انتخاب آن‌ها، طراحی ظاهر و اندازه نمایشگر است. اما لازم است معیارهای خود را کمی گسترش داده و برای انتخاب صفحه نمایش موردنظر خود دقت بیشتری به خرج دهید و در هنگام انتخاب صفحه نمایش به نکات زیر توجه نمایید:

1- اندازه: عنصر مهم هنگام انتخاب اندازه صفحه نمایشگر، توجه به فضای موجود روی میز کار است. درحال حاضر، صفحه نمایش‌هایی تا اندازهٔ 30 اینچ نیز در بازار وجود دارد بهترین اندازه نمایشگرهای LED/LCD را می‌توان 23 یا 24 اینچ دانست که در آن‌ها کیفیت تصویر قابل قبول بوده و از طرفی فضای خیلی زیادی را نیز اشغال نمی‌کنند.

2- رزولوشن: برای این‌که مفهوم رزولوشن را درک کنید، لازم است با برخی از تعاریف مقدماتی آشنا شوید.

- مفهوم پیکسل: کوچک‌ترین نقاط فیزیکی روی نمایشگر را پیکسل می‌گویند. بنابراین، پیکسل‌ها اجزای سازنده تصویر روی نمایشگر است.
- نقطه در هر اینچ (DPI): تعداد نقاطی که در یک اینچ از صفحه نمایش وجود دارند را با واحدی به نام DPI بیان می‌کنند. تراکم پیکسلی به‌دلیل این‌که کیفیت تصویر نمایشگر را تعیین می‌کند، عامل مهمی محسوب می‌شود؛ چون تراکم پیکسلی بالاتر در حالت کلی تصاویری با ظاهر بهتر به شما خواهد داد.

به عنوان مثال: نمایشگری که دارای رزولوشن 1080 است ابعاد 1080 × 1920 دارد. این بدان معنی است که عرض نمایشگر 1920 پیکسل و ارتفاع آن 1080 پیکسل است. این ابعاد باعث می‌شود که مجموعاً 2073600 پیکسل روی صفحه نمایش داده شود. هرچه رزولوشن صفحه بالاتر باشد، تصویر نمایش داده شده کیفیت بالاتری دارد.

3- درگاه‌ها: صفحه نمایش‌های قدیمی با پورت VGA و صفحه نمایش‌های جدید با پورت دیجیتال DVI و HDMI به رایانه متصل می‌شوند. اگر صفحه نمایش موردنظر شما دارای پورت HDMI باشد امکانات بیشتری خواهید داشت.

4- روشنایی تصویر (Brightness): میزان نوری که صفحه نمایش می‌تواند از خود ساطع کند روشنایی تصویر گفته می‌شود که براساس شمع در مترمربع $(cd/{m^2})$ اندازه‌گیری می‌شود. هرچه روشنایی تصویر نمایشگر بالاتر باشد استفاده از آن در محیط‌های پرنور راحت‌تر شده و تصاویر نیز شفاف‌تر نمایش داده می‌شوند. شدت روشنایی 250 تا $300\,cd/{m^2}$ برای صفحه نمایش مقدار مطلوبی است.

5- نور پس زمینه LED: نمایشگرهای LED-Backlit، در واقع همان نمایشگر LCD هستند که در آن‌ها به‌جای لامپ‌های سنتی فلورسنت (CFL) از LED برای نوردهی استفاده می‌شود. استفاده از LED برای نوردهی پنل نمایشگر باعث می‌شود تا تولیدکنندگان محصولات باریک‌تر، روشن‌تر و با گرمای کمتر تولید کنند.

6- براق یا مات: اگر قرار است از مانیتور خود در محیط پرنور استفاده کنید به دنبال صفحه نمایش مات باشید. نوع براق برای کارهای چندرسانه‌ای، تماشای فیلم و بازی مناسب‌تر است.

ماوس و صفحه کلید

انتخاب ماوس باید متناسب با اندازه دست کاربر باشد. به‌طوری که هنگامی که آن را در دست گرفته‌اید، ماوس باید دارای انحنای مناسب بوده و کاملاً کف دست را پر کند. رعایت اصول گفته شده، موجب می‌شود در اثر استفاده بلندمدت از ماوس، به مچ دست آسیبی وارد نشود.

برای برنامه‌نویسان و تایپیست‌ها بهتر است صفحه کلیدهایی را انتخاب کنید که از نظر ارگونومی مناسب باشند.