درسنامه آموزشی ریاضی فصل هفتم کلاس چهارم
مرور فصل هفتم
فرهنگ نوشتن (صفحهٔ 152 کتاب درسی)
1- توضیح دهید چه زمانی عددهای محور عمودی را از صفر شروع نمیکنید. زمانی که اعداد بزرگ باشد و فاصلهی آنها تا صفر زیاد باشد.
2- نمودار خطّ شکسته برای چه موضوعاتی مناسب است؟ توضیح دهید. برای موضوعاتی که تغییرات در یک زمان مشخص مهم است مانند میزان بارندگی یک شهر در طول یک هفته.
3- در نمودار خطّ شکسته، شکلهای 
و 
و 
چه معنایی دارند؟
یعنی مقدار ثابت است و تغیر نمیکند. (ثابت بودن وضعیت و رویداد را نشان میدهد.)
یعنی مقادیر افزایش داشته است. (تغییر در جهت افزایش بوده است.)
یعنی مقادیر کاهش داشتهاند. (تغییرات در جهت کاهش بوده است.)
4- سه جمله بنویسید که در آنها از عبارتهای «به احتمال بیشتر، «به احتمال کمتر» و «به طور حتم» استفاده شده باشد.
به طور حتم فردا خورشید طلوع میکند.
به احتمال بیشتر در پرتاب یک تاس عددی بزرگتر از یک میآید.
به احتمال کمتر در پرتاب یک تاس عدد کمتر از 3 میآید.
تمرین (صفحهٔ 152 کتاب درسی)
1- رتبهی یک دانش آموز در 5 امتحان ریاضی «خیلی خوب» بوده است. اگر نمودار خطّ شکستهی رتبههای این دانش آموز را رسم کنیم، به چه شکلی در میآید؟ چرا؟ به صورت یک خط افقی زیرا نمرات ثابت هستند و تغییر نکردهاند.
2- قیمت یک ربع سکّهی بهار آزادی در یک هفته به صورت زیر تغییر کرده است.
| روز | شنبه | یکشنبه | دوشنبه | سه شنبه | چهارشنبه | پنجشنبه |
| قیمت (تومان) | 254000 | 265000 | 260000 | 270000 | 255000 | 262000 |
- میخواهیم نمودار خطّ شکستهی آن را رسم کنیم. محور قیمت را از چه عددی شروع کنیم؟ چرا؟ 254000 چون فاصله اعداد تا صفر زیاد است و کمترین عدد است.
- محور را چندتا چندتا تقسیم بندی کنیم؟ 2000 تا 2000 تا
- نمودار خطّ شکسته را رسم کنید و به سؤالهای زیر پاسخ دهید.
- آیا قیمت ربع سکه در این هفته بدون تغییر بوده است؟ خیر، چون نمودار در هیچ جا ثابت نیست.
- در کدام روزها بیشترین تغییر را داشته است؟ بین سهشنبه تا چهار شنبه
3- یک تاس را میاندازیم. این احتمال را که هریک از اتّفاقهای زیر بیفتد، با یک عبارت مناسب بیان کنید و دلیل خود را بنویسید.
- عدد 6 بیاید. به احتمال کمتر زیرا در یک حالت عدد 6 و در 5 حالت دیگر عددی غیر از 6 میآید.
- عدد 7 بیاید. به طور حتم اتفاق نمیافتد زیرا در تاس عدد 7 وجود ندارد.
- عدد بزرگتر از 2 بیاید. به احتمال بیشتر زیرا 4 حالت از 6 حالت بزرگتر از 2 هست.
- یکی از عددهای 1، 2، 3، 4، 5، 6 بیاید. به طور حتم اتفاق میافتد زیرا روی تاس فقط همین 6 عدد وجود دارند و حتما یکی از آنها میآید.
4- در کدام یک از چرخندههای زیر احتمال ایستادن عقربه روی رنگ آبی بیشتر است؟ چرا؟ چرخنده ب، زیرا در این چرخنده بیشتر از نصف آبی است ولی در بقیه چرخندهها، نصف چرخنده آبی است. در واقع بخش بیشتری از این چرخنده نسبت به بقیه چرخندهها آبی است.
|
|
|
|
|
5- یک سکّه را انداختیم؛ رو آمد. دوباره انداختیم؛ رو آمد. اگر بار سوم آن را بیندازیم، رو میآید یا پشت؟ چرا؟ مشخص نیست، چون احتمال رو آمدن و پشت آمدن در پرتاب سکه یکسان است و نتیجه بار سوم ربطی به بار اول و دوم ندارد.
6- در کیسهی زیر تعدادی مهره قرار دارد. احتمال این را که بدون نگاه کردن، یک مهره درآوریم و یکی از اتّفاقهای زیر بیفتد، با یک عبارت بیان کنید.
مهره قرمز باشد. به احتمال بیشتر اتفاق میافتد.
مهره سبز باشد. به احتمال کمتر اتفاق میافتد.
مهره آبی باشد. به طور حتم اتفاق نمیافتد.
معما و سرگرمی (صفحهٔ 154 کتاب درسی)
در شکل زیر سه حلقه به هم متّصل دیده میشوند. اگر هرکدام از حلقهها را حذف کنیم، دو حلقهی دیگر از هم جدا میشوند. این حلقه را با طناب درست کنید و با بریدن یک طناب و حذف آن حلقه، باز شدن دو حلقهی دیگر را مشاهده کنید.
فرهنگ خواندن (صفحهٔ 154 کتاب درسی)
آیا با نگاه کردن به آسمان هنگام صبح میتوان فهمید که احتمال بارش باران در طول روز کم یا زیاد است؟ به طور حتم باران خواهد بارید و یا نخواهد بارید؟ آیا با این اطّلاعات که از نگاه کردن به آسمان به دست میآوریم، میتوان تصمیم گرفت که بهتر است با خود چتر ببریم یا نه؟ آیا میتوانیم تصمیم بگیریم که لباس مناسب بپوشیم یا نه؟ آیا با درنظر گرفتن دما میتوان آمدن برف را پیش بینی کرد؟ آیا میتوان با این اطّلاعات تصمیم گرفت که لازم است دستکش، شال و کلاه به همراه برد و یا اینکه آیا زنجیر چرخ برای ماشین لازم است یا نه؟
