درسنامه آموزشی ریاضی فصل هفتم کلاس چهارم
حل مسئله با راهبرد حل مسئلهی سادهتر، حدس و آزمایش
حل مسئله (صفحهٔ 142 کتاب درسی)
1- میخواهیم عددهای 112، 107 و 117 را مقایسه کنیم. راه حلهای 4 دانش آموز را کامل کنید و هر کدام را توضیح دهید.
- پروانه: من از رقم صدگان شروع میکنم. چون رقم صدگان سه عدد مساوی است به سراغ رقم دهگان میروم. رقم دهگان عدد 107 صفر است، پس از همه کوچکتر است. رقم دهگان عددهای 112 و 117 برابر است، پس:
پس به سراغ رقم یکان آنها میروم. چون رقم یکان 112 کوچکتر است و داریم: $107 \lt 112 \lt 117$
- ستاره: من عددها را به صورت گسترده مینویسم و سپس با هم مقایسه میکنم:
$\begin{matrix}117 \\100+10+7 \\\end{matrix}$ $\begin{matrix}107 \\100+0+7 \\\end{matrix}$ $\begin{matrix}112 \\100+10+2 \\\end{matrix}$
عدد 100 در هر سه عدد مشترک است و آن را کنار میگذارم. سپس دهتاییها را مقایسه میکنیم. چون 0 از 1 کوچکتر است پس 107 از دو عدد دیگر کوچکتر است.
حال چون در دو عدد 112 و 117، عدد 10 نیز مشترک است آن را کنار میگذاریم و عددهای بعدی یعنی 2 و 7 را مقایسه میکنیم که چون $2 \lt 7$ پس 112 از 117 کوچکتر است.
- نسرین: من عددها را روی محور نشان میدهم:

چرا نسرین محور خود را از عدد 100 شروع کرده است؟ هرچه روی محور به سمت راست برویم اعداد بزرگتر میشوند پس: $107 \lt 112 \lt 117$
- مونا: من عددها را با نمودار ستونی نمایش میدهم:
محور عمودی شکل از چه عددی شروع شده است؟ 100
تقسیمهای این محور چندتا چندتاست؟ 2 تا 2 تا. روی محور اعداد را با حروف و روی محور عمودی از عدد 100 تا 118 را دوتا دوتا مینویسیم و سپس مقدار هر یک از سه عدد را با یک ستون نشان میدهیم که هر عددی که ستون آن بلندتر باشد بزرگتر است.

در هر 4 روش، این دانش آموزان چگونه مسئلهی خود را آسانتر کردهاند؟ توضیح دهید.
پروانه از سمت چپ یکی یکی رقمهای هم مرتبه را مقایسه کرد.
ستاره با گسترده نویسی و مقایسه ارزش مکانی رقمها از سمت چپ.
نسرین با رسم محور و شروع از عدد 100 به جای 0.
مونا با رسم نمودار ستونی و شروع نمودار عمودی از عدد 100 به جای صفر.
حلّ مسئلهی سادهتر، حدس و آزمایش (صفحهٔ 143 کتاب درسی)
1- حسن یک سکّه را 10 مرتبه انداخته و رو یا پشت آمدن آن را یادداشت کرده است. جدول او را به صورت حدسی ادامه دهید.
| آزمایش | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| وضعیت سکّه | ر | پ | پ | ر | پ | ر | ر | پ | ر | پ |
در جدول شما چندبار رو نوشته شده است؟ 5 چند بار پشت نوشته شده است؟ 5
حالا شما این آزمایش را انجام دهید و جدول زیر را کامل کنید.
| آزمایش | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| وضعیت سکه | ر | ر | پ | ر | پ | پ | ر | ر | ر | پ |
آیا تعداد رو یا پشت آمدن آزمایشهای شما با جدول 1 تفاوت دارد؟ بله
2- اگر از کیسهی زیر بدون نگاه کردن به داخل آن یک مهره در بیاوریم، به احتمال بیشتر چه رنگی خواهد داشت؟ پاسخ دو دانش آموز به صورت زیر است:

امیر: فرقی نمیکند؛ چون در کیسه دو رنگ داریم.
علی: احتمال بیرون آمدن رنگ سبز بیشتر است؛ چون تعداد سبزها بیشتر است.
کدام یک درست گفتهاند؟ چرا؟ علی چون 3 مهره سبز و یک مهره قرمز است.
حالا این آزمایش را ده بار انجام دهید و نتیجه را یادداشت کنید. حدس کدام دانش آموز در این آزمایش تأیید شد؟ علی
| آزمایش | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| رنگ | سبز | سبز | قرمز | قرمز | سبز | سبز | سبز | قرمز | سبز | قرمز |