درسنامه آموزشی تزئینات گچی و مبلمان پارچه‌ای و پلیمری کلاس دوازدهم معماری داخلی

واحد یادگیری 6: شایستگی اجرای مبلمان پارچه‌ای

آیا تا به حال پی برده‌اید

1- مبلمان را با چه مواد اولیه‌ای می‌توان ساخت؟
2- در مبلمان چوبی غیر از چوب چه مواد دیگری به کار می‌رود؟
3- منظور از مبلمان پارچه‌ای چیست؟
4- منظور از کلاف مبلمان چیست؟
5- یک مبل تمام پارچه‌ای چگونه ساخته می‌شود؟

استاندارد عملکرد

پس از اتمام این پودمان هنرجویان قادر خواهند بود که از مواد اولیۀ مورد نیاز مانند چوب و صفحات فشردۀ چوبی، پارچه و اسفنج و سایر لوازم و ابزار مورد نیاز با توجه به طرح و نقشه، مبل‌های سادۀ پارچه‌ای بسازند و آنها را رویه‌کوبی کنند.

مقدمه

در پودمان‌های سال گذشته شما با انواع مبلمان و طریقۀ ساخت یک مبلمان ساده (چهارپایه) آشنا شدید و توانستید با کمک و راهنمایی‌های هنرآموز خود آن را ساخته و کفی (نشیمن) چهارپایه را رویه‌کوبی کنید؛ یعنی با پارچه و اسفنج آن را پوشش دهید. در این واحد یادگیری با روش ساخت مبلمان پارچه‌ای آشنا شده و آن را خواهید ساخت. مبل‌های تمام پارچه دارای اسکلت یا کلاف چوبی هستند؛ یعنی ابتدا کلاف مبل ساخته شده و سپس قسمت‌های نمایان آن با پارچه و فوم (اسفنج) پوشیده می‌شود. کلاف مبل به طور معمول از چوب و سایر کامپوزیت‌های چوب ساخته می‌شود. همان‌طور که قبلاً گفته شد، اصول طراحی مبلمان عبارت‌اند از زیبایی، کارایی و ایستایی که از همان ابتدا در ساخت کلاف باید مدنظر قرار گیرد تا نتیجۀ کار علاوه بر اینکه مورد قبول سازنده باشد، از هر لحاظ با استقبال مصرف‌کننده نیز مواجه شود.

در این واحد یادگیری، شما سه نوع مبل تمام پارچه‌ای خواهید ساخت. یعنی 3 کلاف مبل در طرح‌های مختلف را ساخته و آنها را رویه‌کوبی کامل خواهید کرد. این کار را به روش‌های گوناگون می‌توانید انجام دهید. بهترین حالت این است که به گروه‌های 2 تا 4 نفره تقسیم شده و تمام پروژه‌ها را بسازید به طوری که هر نفر حداقل در ساخت 2 پروژه شرکت کرده باشد و همۀ هنرجویان با مراحل ساخت هر 3 پروژه آشنا شوند. در دیگر واحدهای یادگیری با انواع مبلمان و ساختمان ظاهری و داخلی (اسکلت یا کلاف) آن آشنا شدید. در این واحد یادگیری نوعی از مبلمان را می‌سازید که ابتدا اسکلت آن با چوب و سایر مواد مناسب ساخته شده و سپس تمام آن با پارچه پوشش داده می‌شود. در شکل 1-4 در قسمت جلو یک مبل با پوشش کامل و در پشت آن کلاف همین مبل مشاهده می‌شود.

مراحل ساخت کلاف مبلمان چوبی

برای ساخت کلاف چوبی یک مبل پارچه‌ای که نمونه‌ای از آن در شکل 4-4 نمایش داده شده است، مراحلی باید طی شود که در نمودار 1-4 قابل مشاهده است.

نقشه‌های مورد نیاز برای ساخت کلاف چوبی

برای ساخت کلاف بهتر است که نقشه‌های آن کامل باشد یعنی سه‌نما، تصویر مجسم و نقشۀ انفجاری (ترسیم جداگانه قطعات در کنار یکدیگر) برای آن ترسیم شود (شکل 5-4).

انتخاب مواد اولیه

برای ساخت کلاف چوبی در بازار از مواد مختلف استفاده می‌شود که عبارت‌اند از:

- چوب:

این ماده رایج‌ترین مواد برای ساخت کلاف است. در ساخت کلاف ممکن است از چوب درجۀ یک استفاده نشود؛ اما چوب مورد مصرف باید سالم، خشک و بدون عیب باشد.

- تخته چندلایه:

این نوع تخته به صورت سه‌لایه و بیشتر تهیه شده که به صورت فراوان در ساخت کلاف استفاده می‌شود.

- تخته خرده چوب (نئوپان):

این ماده نیز به صورت خام و روکش شده موجود است. در کارگاه‌های ساخت کلاف، بیشتر از قطعات ضایعاتی این ماده استفاده می‌شود.

- تخته فیبر:

از این ماده در ضخامت‌های 3 تا 16 میلی‌متر استفاده می‌شود که می‌تواند از تخته فیبر معمولی در ضخامت 3 میلی‌متر و برای ضخامت‌های بیشتر از تخته فیبر با جرم مخصوص متوسط (MDF) استفاده کرد. از این محصول می‌توان به صورت خام یا روکش شده و یا به صورت ضایعات به دست آمده از صنایع مبلمان نیز استفاده کرد.

آماده‌سازی قطعات

پس از استخراج اندازه‌ها از روی نقشه و انتخاب مواد اولیۀ مناسب، قطعات را باید آماده کرد. در کارگاه‌ها و کارخانجات صنعتی، این کار با تجهیزات پیشرفته صورت می‌گیرد تا زمان تولید کاهش یافته و در نتیجه قیمت تمام شدۀ محصول نیز پایین‌تر بیاید. در کارگاه‌های آموزشی هنرستان‌ها چون آموزش در اولویت قرار دارد، آماده‌سازی قطعات با استفاده از ابزار دستی و ماشینی انجام می‌شود.

ساخت اتصالات

همان‌طور که در پودمان‌های گذشته گفته شد از انواع اتصالات چوبی رایج در مبل‌سازی مانند اتصال سر به سر، انواع اتصال نیم‌نیم، فاق و زبانه، کام و زبانه، دوبل و… می‌توان برای ساخت کلاف مبل استفاده کرد؛ اما در بیشتر موارد، از اتصال سر به سر که به کمک چسب، میخ و پیچ تقویت می‌شود، استفاده می‌شود.

مونتاژ قطعات

پس از اینکه قطعات کلاف مبل و اتصالات آنها (درصورت لزوم) آماده شد، باید آنها را مونتاژ کرد. این کار با استفاده از چسب‌چوب و میخ یا پیچ (با چسب یا بدون چسب) انجام می‌گیرد که برای سرعت و دقت بیشتر به طور معمول از تفنگ میخ‌کوب نیوماتیک (بادی) استفاده می‌شود و چنانچه از میخ‌های موسوم به اسکا (SK) استفاده شود، سر میخ نیز در چوب فرو رفته و دیده نمی‌شود. در شکل 7-4 یک کلاف چوبی که با استفاده از تفنگ میخ‌کوب مونتاژ شده است، دیده می‌شود.

انتخاب پارچۀ رومبلی

قبل از شروع به کشیدن پارچه روی مبل باید ابتدا پارچه را انتخاب کرد و این کار نیاز به شناخت انواع پارچه دارد. پارچه‌های مورد استفاده برای رویه‌کوبی باید دارای بافتی با تراکم مناسب، زیبا و بادوام و طرح و رنگ متنوع باشند (شکل 8-4). نوع جنس پارچه و مواد تشکیل‌دهندۀ آن در درجۀ اول و طرح و نقش آن در اولویت بعدی قرار دارد.

پارچه‌های مختلفی برای رویه‌کوبی مبلمان وجود دارد که هر یک نقاط قوت و ضعف خاصی دارند. انتخاب پارچه‌های رومبلی بستگی به شرایط مختلفی دارد، از قبیل نوع استفاده و محل مبلمان، مقدار بودجه، شرایط فضای استفاده و مدت زمان مصرف آن. پارچه‌ها از الیاف ساخته شده‌اند. برخی از محبوب‌ترین پارچه‌های رومبلی از الیافی شامل پنبه، کتان، کنف، پشم، چرم، نایلون، پلی‌استر، اُلفین، وینیل، اکریلیک، ابریشم و میکرو فیبر به دست می‌آیند.

الیاف:

لیف، رشتۀ نازک و بلندی شبیه مو می‌باشد که از استحکام و انعطاف‌پذیری کافی برای تهیۀ نخ و پارچه برخوردار است. پارچه، از نخ که خود از الیاف(جمع لیف) تهیه می‌شود به دست می‌آید.

طبقه‌بندی الیاف برحسب جنس:

الیاف پارچه را ممکن است به چند روش طبقه‌بندی کرد یکی از انواع طبقه‌بندی در نمودار 2-4 نمایش داده شده است.

در ادامه به معرفی تعدادی از این الیاف پرداخته می‌شود.

پنبه:

پنبه الیافی طبیعی است و سالیان زیادی است که برای تهیۀ پارچه از آن استفاده می‌شود. این پارچه، نرم و بادوام بوده و نگه‌داری آن آسان است. انواع مختلف پارچه مانند چیت، متقال، جین، مخمل کبریتی نخی (پنبه‌ای) و برزنت از پنبه تهیه می‌شود که در رنگ‌ها و طرح‌های مختلف موجود است. برخی از اشکالات پنبه عبارت‌اند از: مقاومت کم، چروک شدن سریع و قابلیت اشتعال.

کتان:

از ساقۀ گیاهی به نام فلاکس استخراج می‌شود. از ویژگی‌های الیاف کتان، وجود گره‌های کوچکی است که در طول لیف دیده می‌شود. زبری، درخشندگی طبیعی، جذب رطوبت زیاد، استحکام زیاد ( 2 تا 3 برابر پنبه) و… از خصوصیات الیاف کتان است. از نقاط ضعف کتان می‌توان به کشسانی کم و مقاومت سایشی متوسط نام برد.

کنف:

الیاف کنف از ساقۀ گیاه شاهدانه استخراج می‌شود. قسمت مرکزی ساقۀ گیاه، چوبی است و الیاف کنف روی این قسمت چوبی و در زیر پوستۀ خارجی ساقه قرار دارد. از خصوصیات کنف می‌توان به استحکام زیاد، جذب رطوبت متوسط (کمتر از کتان)، مقاومت در برابر اشعۀ ماورای بنفش (نسبت به پنبه)، مقاومت در برابر رشد کپک (نسبت به پنبه) اشاره کرد.

پشم:

از پشم گوسفند تهیه شده و یکی دیگر از الیاف طبیعی است که در پارچه‌های رومبلی استفاده می‌شود. در هوای سرد، احساس گرم و نرمی به مصرف‌کننده می‌دهد. با این حال، پارچه‌های رومبلی پشمی به راحتی تمیز نمی‌شوند و همچنین اگر به صورت دائمی در معرض نور خورشید قرار گیرند، آسیب می‌بینند. حشراتی را به خود جذب می‌کنند که می‌توانند به پارچه آسیب برسانند.

ابریشم:

پارچه‌های تزیینی ابریشمی دارای ظاهری شکیل‌اند که اغلب برای کاربردهای رسمی مناسب هستند. ابریشم نیاز زیادی به مراقبت و حفاظت در برابر لکه‌ها و یا ریختن مایعات دارد. نگه‌داری مناسب می‌تواند طول عمر ابریشم را حفظ کند.

چرم:

چرم طبیعی، از پوست خام حیوانات تولید می‌شود، محبوب‌ترین مادۀ رویه‌کوبی پس از پارچۀ رومبلی می‌باشد؛ زیرا با دوام و زیباست. هرچه بیشتراستفاده گردد، کیفیت آن افزایش می‌یابد. از نقاط ضعف چرم، گرانی و هزینۀ تعمیر بالای آن است.

نایلون:

نایلون، الیافی مصنوعی است که به دلیل دوام و جذابیت آن به برخی از الیاف دیگر ترجیح داده می‌شود. پارچه‌های رومبلی نایلونی مقاومت زیادی به لکه‌ها دارند و می‌توان به راحتی آنها را تمیز کرد. با این حال، با قرار گرفتن در معرض آفتاب آسیب می‌بینند.

پلی‌استر:

لیف پلی‌استر از ترکیب مواد شیمیایی و در طی یک سری عملیات شیمیایی تولید می‌شود. از نظر ظاهر و خصوصیات، شباهت زیادی به لیف نایلون دارد. بسیار بادوام و مقاوم در برابر خراش، حشرات و لکه‌هاست. تمیز کردن و نگه‌داری آن آسان است. پلی‌ا‌‌ستر یکی از پرمصرف‌ترین الیاف مصنوعی در صنایع نساجی و پوشاک است و به تنهایی یا به صورت مخلوط با الیاف پنبه، ویسکوز و پشم در بافت پارچه‌های رومبلی به کار می‌رود. پارچۀ پلی‌استر با نام‌های تجاری مختلف در بازار جهانی (در فرانسه با نام تِرِگال، در آلمان با نام تِرویرا و در ژاپن با نام تِترون) عرضه می‌شود.

اکریلیک:

اکریلیک یکی دیگر از الیاف مصنوعی است که به تنهایی یا به صورت مخلوط با الیاف دیگر مانند پشم، ویسکوز و پلی‌استر مورد استفاده قرار می‌گیرد. مادۀ اولیۀ تشکیل‌دهندۀ اکریلیک، ماده‌ای شیمیایی است که از ترکیبات نفتی به دست می‌آید. نرمی، گرمی و سبکی، مقاومت در برابر چروک و پفکی و حجیم بودن از ویژگی‌های الیاف اکریلیک است. از معایب آن ایجاد پُرزدانه و الکتریسیته ساکن است.

پارچه‌های رومبلی در بازار ایران:

در بازار ایران انواع پارچه‌های رومبلی عرضه می‌شود که از پارچه‌های وارداتی می‌توان ابریشمی، سکه‌ای، ساتن، مخمل و ... را نام برد. از معروف‌ترین پارچه‌های تولید داخل نیز می‌توان به ترکمنی، یزد، کاشان و… اشاره نمود.

پارچه‌هایی نیز هستند که دیرتر کثیف می‌شوند زیرا در تولید آنها از تکنولوژی نانو بهره گرفته شده است مانند مخمل نانو. از گلیم و جاجیم نیز برای پوشش مبلمان استفاده می‌شود که زیبایی خاصی دارد.

1- نقشۀ طرح:

در شکل 9-4 تصویر مجسم و نقشۀ انفجاری کلاف یک نیمکت مشاهده می‌شود و سه تصویر آن نیز در شکل 10-4 نمایش داده شده است.

فهرست مواد اولیه

ردیف	نوع ماده	مشخصات	تصویر
1	تخته چندلایه 20 میل	$740 \times 440$ میلی‌متر 2 عدد
2	پیچ	مخصوص چوب، به طول 50 میلی‌متر
3	ورق سنباده	نمرۀ (درجه زبری) 120 و 180
4	پارچه	رومبلی
5	اسفنج	15 کیلویی به ضخامت 2 و 5 سانتی‌متر
6	نوار	پلی‌استر به عرض 10 سانتی‌متر
7	سوزن منگنه	ارتفاع 8 میلی‌متر
8	چسب‌چوب	سفید درودگری، پلی وینیل استات (PVA)
9	سوزن ته‌ گرد	بلند

تجهیزات

ردیف	نام ابزار	مشخصات	تصویر
1	اره عمودبر	500 وات 4 دور
2	دریل دستی برقی	500 وات قطر سه نظام 10
3	دریل شارژی	14 ولت با دو باتری
4	منگنه‌زن	نیوماتیک (بادی) یا دستی
5	کمپرسور هوا	50 لیتری
6	سر مته	خزینه‌دار
7	پرگار	بازوبلند چوبی یا فلزی
8	گونیا	90 درجه به طول 300 میلی‌متر
9	چوب‌سای	نیمگرد
10	سوهان	نیمگرد
11	متر نواری فلزی	3 متری
12	تخته (بلوک) سنباده	چوب پنبه‌ای یا لاستیکی
13	قیچی	برای برش پارچه
14	کاتر	برای برش فوم

برای ساخت این نیمکت از تخته چندلایه به ضخامت 20 میلی‌متر استفاده می‌شود. همان‌طور که در نقشه مشاهده می‌شود 2 پایه به صورت قوس‌دار ساخته می‌شود و با استفاده از چند قید عرضی به هم متصل می‌شوند. برای تهیۀ پایه‌ها هم می‌توان شابلون ساخت و اندازۀ شابلون را روی تخته منتقل کرد و هم می‌توان خط کشی را مستقیم بر روی تخته انجام داد که در اینجا از روش مستقیم (روش دوم) استفاده می‌شود.

اجرای نقشه روی قطعات چوبی

قطعات تخته چندلایه را که ابعادی برابر با $740 \times 440$ میلی‌متر (شکل 11-4) دارند، در دسترس قرار دهید. برای خط کشی پایه‌ها ابتدا از دو طرف تخته، 100 میلی‌متر جدا کرده و 2 خط موازی ترسیم کنید. از طرف بالا نیز 100 میلی‌متر پایین‌تر خطی موازی خط بالا رسم کنید (شکل 12-4). برای ترسیم قوس گوشه‌ها از پرگار استفاده می‌شود. برای این کار باید مرکز قوس‌ها تعیین شود. از هرطرف گوشه‌های بالا و چپ و راست به اندازۀ 150 میلی‌متر که برابر شعاع قوس است به طرف داخل تخته علامت بزنید تا مرکز قوس پیدا شود. برای ترسیم قوس داخلی از هر طرف 250 میلی‌متر باید جدا شود (شکل 13-4). با استفاده از پرگار در دو طرف چپ و راست، قوس داخلی و خارجی زده می‌شود (شکل 14-4). خط کشی باید روی هر دو تخته انجام شود.

همان‌طور که دربارۀ صرفه‌جویی گفته شد، قیدهای عرضی این نیمکت از داخل خود این قطعات خارج می‌شوند. به این صورت که طول قیدها باهم برابر ولی عرض آنها 70، 80 و 100 میلی‌متر است که به ترتیب 2، 1 و 4 عدد و در مجموع 7 عدد قید از داخل پایه‌ها به دست می‌آید (شکل‌های 15-4 و 16-4).

برش‌کاری

پس از اینکه خط کشی تخته‌ها به پایان رسید، نوبت برش‌کا‌ری آنهاست. در سال گذشته برش‌کاری با ماشین ارۀ عمودبر را آموختید و ضمن رعایت نکات ایمنی، با آن کار کردید. در اینجا نیز از این دستگاه استفاده می‌شود.

برای این کار ابتدا قطعه کار را با گیرۀ دستی (پیچ دستی) روی میز ثابت کنید و برش را از کنار پایه شروع کنید و توجه داشته باشید که برش کنار خط انجام شود و خط از بین نرود یعنی شکاف برش، خارج از خط قرار گیرد (شکل 17-4). پس از این که پایه‌ها را برش زدید قیدهای عرضی را نیز ببرید تا تمام قطعات آماده شوند (شکل 18-4)

مونتاژ مبلمان

در این مرحله باید دو پایۀ ساخته شده را با قیدهای افقی به یکدیگر متصل کرد. برای این اتصال از پیچ استفاده می‌شود. البته چسب هم می‌توان به آن اضافه نمود و یا اینکه از چسب و میخ استفاده کرد. می‌توانید از پیچ‌گوشتی ساده، اتوماتیک یا پیچ‎گوشتی شارژی استفاده کنید. برای هر قید از هر طرف، 2 پیچ به کار ببرید (شکل 21-4).

طبق نقشه، دو قید پهن (به عرض 100 میلی‌متر) در قسمت کف و مماس با خط زمین نصب شوند و دو قید دیگر به همین عرض به ارتفاع 190 میلی‌متر از زمین قرار می‌گیرند. یک قید به عرض 80 میلی‌متر در قسمت بالا و مماس با زیر قسمت افقی پایه و 2 قید باقیمانده به فاصلۀ 300 میلی‌متر از یکدیگر و مماس با بالای قسمت افقی پایه نصب می‌شوند.

رویه‌کوبی

پس از مونتاژ، مرحلۀ رویه‌کوبی آغاز می‎شود. برای این کار ابتدا باید سطح نشیمن پر شود. یکی از راه‌های پوشش دادن سطح نشیمن در مبل‌ها استفاده از نوار (تسمه) است که به این عمل، نوارکشی می‌گویند. این کار با منگنه انجام می‌شود. پهنای نوارها 80 تا 100 میلی‌متر است و با استفاده از منگنه و به صورت یکی در میان (مشابه حصیربافی) نصب می‌شوند (شکل 22-4).

پس از نوارکشی، تمام سطح با گونی پوشانده می‌شود. برای کوبیدن نوار از منگنه‌زن استفاده می‌شود و لبۀ گونی هنگام منگنه‌زنی باید تا شده و به طرف داخل برگردد؛ یعنی گونی در لبه به صورت دو لایه کوبیده می‌شود (شکل 23-4). سپس از اسفنج استفاده کرده تمام سطح را با آن پوشش می‌دهیم یعنی علاوه بر قسمت‌هایی که گونی کشیده شده بود، لبه‌ها را نیز با ابر می‌پوشانیم (شکل 24-4). در پایان با استفاده از قیچی یا کاتر اضافه‌های اسفنج را برش می‌دهیم (شکل 25-4).

در این مرحله، پارچۀ رومبلی را آماده کرده و قسمت‌های صاف را مانند شکل 26-4 با یک منگنه ثابت کنید. پس از تنظیم قسمت‌های قوس‌دار (شکل 27-4)، منگنه‌زنی لبه‌ها را کامل کنید. سپس با استفاده از گونی، قسمت زیر نیمکت را نیز به طور کامل پوشش دهید (شکل 28-4) این کار، کیفیت سطحی را که قرار است پارچه کشیده شود، افزایش می‌دهد. پس از آن پارچه را به طوری که لبه‌های آن تا شده، به زیر نیمکت با استفاده از سوزن به صورت موقت نصب کنید و با استفاده از نخ و سوزن آن را دور تا دور دوخته و در نهایت سوزن‌ها را بکشید (شکل 29-4). در شکل 30-4 نیمکت آماده شده قابل مشاهده است.

پروژۀ شمارۀ 2 - صندوقچۀ دوکاره

این صندوقچه همان‌طور که از نامش پیداست کاربرد دومنظوره دارد. هم نقش صندوقچه را دارد و هم به دلیل اینکه با پارچه و اسفنج پوشش داده می‌شود، کاربرد نشیمن دارد. در این پروژه از تخته چندلایه و سایر صفحات کامپوزیت می‌توان استفاده کرد؛ اما به دلیل سبک‌تر شدن صندوقچه، به کارگیری تخته چندلایه در اولویت قرار دارد.

نقشۀ طرح:

در شکل 31-4 تصویر مجسم و نقشۀ انفجاری کلاف یک نیمکت مشاهده می‌شود و سه تصویر آن نیز در شکل 32-4 نمایش داده شده است.

فهرست مواد اولیه

ردیف	نوع ماده	مشخصات	تصویر
1	تخته چندلایۀ 18 میل	$740 \times 440$ میلی‌متر 2 عدد
2	پیچ	مخصوص چوب، به طول 50 میلی‌متر
3	ورق سنباده	نمرۀ (درجۀ زبری) 120 و 180
4	پارچه	رومبلی
5	اسفنج	15 کیلویی به ضخامت 2 و 5 سانتی‌متر
6	پارچه	متقال
7	سوزن منگنه	ارتفاع 8 میلی‌متر
8	چسب چوب	سفید درودگری، پلی وینیل استات (PVA)
9	پایه	پلاستیکی

تجهیزات

ردیف	نام ابزار	مشخصات	تصویر
1	ارۀ عمودبر	500 وات 4 دور
2	دریل دستی برقی	500 وات قطر سه نظام 10
3	دریل شارژی	14 ولت با دو باتری
4	منگنه‌زن	نیوماتیک (بادی) یا دستی
5	کمپرسور هوا	50 لیتری
6	سر مته	خزینه‌دار
7	گونیا	90 درجه به طول 300 میلی‌متر
8	چوب‌سای	نیمگرد
9	سوهان	نیمگرد
10	متر نواری فلزی	3متری
11	تخته (بلوک) سنباده	چوب‌پنبه‌ای یا لاستیکی
12	قیچی	برای برش پارچه
13	کاتر	برای برش فوم

این صندوقچه را به دو روش می‌توان ساخت:
1- ساخت جعبه به صورت یک تکه و برش آن به صورتی که درِ صندوقچه از محفظۀ آن جدا شود؛
2- ساخت در و محفظه به طور جداگانه.

برای ساخت صندوقچه (به شکل مکعب) نیاز به 6 قطعه تخته چندلایه برای 6 بعد آن است. ابتدا اندازۀ قطعات را بررسی کنید تا مطابق با نقشه باشند. اتصال قطعات مکعب با 2 نوع اتصال میخ و پیچ قابل انجام است. با استفاده از تفنگ میخ‌کوب به همراه چسب چوب، قطعات را به هم متصل کنید. البته در اینجا این کار با پیچ انجام می‌شود که می‌توان به آن چسب نیز افزود.

خط‌‌ کشی محل پیچ:

با توجه به نقشه، 2 قطعۀ طولی (بزرگ‌تر) بدنه‌ها داخل قرار می‌گیرند و 2 قطعۀ عرضی بدنه‌ها بیرون قرار گرفته و سوراخ‌کاری باید روی آنها انجام شود (شکل 33-4). روی 2 قطعۀ کوچک‌تر بدنه باید محل سوراخ‌کاری خط کشی شود. ابتدا به اندازۀ نیمی از ضخامت تخته که برابر 10 میلی‌متر است، از دو سر تخته‌ها جدا کرده و خطی به موازات لبۀ تخته بکشید. این کار 4 مرتبه انجام می‌شود؛ یعنی 2 خط روی هر تخته و با این کار فاصلۀ بستن پیچ یا کوبیدن میخ از لبۀ تخته مشخص می‌گردد. برای یافتن مرکز پیچ باید تعداد پیچ و فاصلۀ آنها از یکدیگر نیز مشخص شود. فاصلۀ بین 2 پیچ نباید کمتر از 10 سانتی‌متر باشد. همچنین هر پیچ از لبۀ تخته باید 4 تا 5 سانتی‌متر فاصله داشته باشد.

از آنجا که در ساخت جعبه به صورت یک تکه، درپوش آن از قسمت بدنه با اره جدا می‌شود، باید مواظب بود که میخ یا پیچ طوری استفاده شود که در هنگام برش، تیغۀ اره به آنها برخورد نکند؛ زیرا موجب شکستن تیغه می‌شود و خطراتی را نیز در پی دارد. برای این کار از بالای قطعات 10 سانتی‌متر فاصله داده و خط کشی می‌کنیم تا محل برش مشخص شود و این مشکل پیش نیاید (شکل 34-4).

پس از تعیین مرکز سوراخ‌های پیچ، آنها را با دریل سوراخ کنید و پیچ‌ها را با پیچ‌گوشتی ببندید تا بدنۀ صندوقچه آماده شود.

پس از مونتاز بدنه، سقف و کف آن باید نصب شوند. دقت کنید که اندازۀ کف و سقف اندکی با هم متفاوت‌اند؛ چون کف در داخل بدنه قرار می‌گیرد کوچک‌تر، و سقف روی بدنه نصب می‌شود، بزرگ‌تر است. ابتدا کف را در داخل جعبه قرار داده و دورتادور آن را پیچ کنید. سپس سقف یا نشیمن صندوقچه را از بالا روی بدنه‌ها پیچ کنید. درحال حاضر مکعبی در دست داریم که تمام وجوه آن بسته است. حالا با استفاده از ارۀ عمودبر از روی خطی که برای درِ صندوقچه کشیده بودید، برش‌زده و قسمت درپوش را از بدنه جدا کنید. روش ساخت یک تکه این ویژگی را دارد که درِ صندوقچه با بدنۀ آن کاملاً هماهنگ می‌شود. در این مرحله لبۀ برش‌خورده را با استفاده از سوهان و سنباده پرداخت کنید.

رویه‌کوبی

از اسفنج به ضخامت 2 سانتی‌متر استفاده کرده و آن را بر روی درپوش با استفاده از منگنه مانند شکل طوری بکوبید که تا لبۀ داخل جعبه نیز ادامه پیدا کند و اضافی آن را با قیچی برش دهید (شکل 35-4)؛ سپس پارچه را در داخل درِ صندوقچه منگنه کنید (شکل 36-4).

پارچۀ گوشه‌های درپوش صندوقچه از طرف بیرون باید تنظیم شده و مرتب شود. برای این کار باید لبۀ پارچه را به اصطلاح تو داده و منگنه زد (شکل 37-4). برای اینکه منگنه دیده نشود می‌توان آن را از داخل منگنه زد و گوشۀ پارچه را با دست دوخت.

به طور معمول قسمت‌هایی که در معرض دید نیستند با پارچه پوشش داده نمی‌شوند، اما برای زیبایی بیشتر قسمت داخلی درِ صندوقچه را نیز می‌توان پوشش داد. چون کوبیدن یا چسباندن مستقیم پارچه روی تخته نتیجۀ خوبی ندارد، بنابراین ابتدا پارچه را روی تخته چندلایۀ نازک بچسبانید و آن را به زیرِ در، از طرف داخل نصب کنید (شکل 38-4).

بدنه‌های صندوقچه را نیز با اسفنج پوشانده و دور تا دور منگنه بزنید تا درجای خود ثابت شود (شکل 39-4) سپس پارچه را دور تا دور کشیده و مانند درِ صندوق گوشه‌ها را تنظیم کنید و در مرحلۀ بعد پارچه را به زیر صندوقچه مانند شکل 40-4 منگنه کنید. دقت داشته باشید که منگنه‌ها به طور یکنواخت و در یک ردیف زده شوند تا کشش پارچه نیز یکنواخت انجام شود.

پارچۀ داخل جعبه را نیز کشیده در کف صندوق یا قسمت پایین بدنۀ آن منگنه بزنید تا ثابت شود (شکل 41-4). این کار را در هر چهارگوشۀ داخلی انجام دهید. پس از ثابت شدن پارچه، درز را با سوزن و نخ بدوزید (شکل 42-4) تا گوشه‌ها نیز کامل و تمیز شوند. کف صندوقچه را مانند قسمت داخلی درِ آن می‌توانید با پارچه بپوشانید تا دیگر در هیچ قسمت داخلی، ظاهر تخته دیده نشود.

برای اینکه زیر صندوقچه دیده نشود می‌توان از پارچۀ تنظیف استفاده نمود و آن را در زیر کف نصب کرد. همچنین می‌توان پارچۀ تنظیف را در زیر کف پایه نیز نصب نمود؛ زیرا این کار به ایستایی بهتر نیمکت کمک می‌کند (شکل 43-4). در شکل 44-4 صندوقچۀ رویه‌کوبی شده و آماده را در محل کاربرد می‌توان مشاهده کرد. در صندوقچه باید به بدنه لولا شود برای این کار از لولاهای تخت یا تزیینی، استفاده می‌گردد.

پروژۀ شمارۀ 3 - پوف لمسه‌کاری شده

در این پروژه، با روش ساخت یک نوع صندلی تمام پارچه که به آن پوف گفته می‌شود و کاربرد آن بیشتر به عنوان صندلی کنار میز دراور است، آشنا می‌شویم. نوع کوتاه آن می‌تواند به عنوان زیرپایی به کار رود و درصورتی که روی آن شیشه قرار گیرد، نقش میز را نیز می‌تواند داشته باشد.

برای ساخت پوف، مانند تمام مبل‌های پارچه‌ای ابتدا کلاف آن ساخته شده و آنگاه روی آن پارچه کشیده می‌شود. کف نشیمن آن لمسه‌کوبی می‌شود که روش اجرای آن در پودمان‌های گذشته توضیح داده شده است.

نقشۀ طرح:

در شکل 45-4 تصویر مجسم و نقشۀ انفجاری کلاف یک پوف با نشیمن دایره شکل مشاهده می‌شود و سه نمای آن نیز در شکل 46-4 نمایش داده شده است.

فهرست مواد اولیه

ردیف	نوع ماده	مشخصات	تصویر
1	تخته چندلایۀ به ضخامت 18 میلی‌متر	$500 \times 500$ میلی‌متر 2 عدد
2	تخته به ضخامت 25 میلی‌متر	چوب نراد روسی $400 \times 80$ میلی‌متر 8 عدد
3	پیچ	مخصوص چوب، به طول 50 میلی‌متر
4	ورق سنباده	نمرۀ (درجۀ زبری) 120 و 180
5	پارچه	رومبلی
6	اسفنج	15 کیلویی به ضخامت 2 و 5 سانتی‌متر
7	پارچه	متقال
8	سوزن منگنه	ارتفاع 8 میلی‌متر
9	چسب چوب	سفید درودگری، پلی وینیل استات (PVA)
10	پایه	پلاستیکی گرد یا مربع شکل

تجهیزات

ردیف	نام ابزار	مشخصات	تصویر
1	ارۀ عمودبر	500 وات 4 دور
2	دریل دستی برقی	500 وات قطر سه نظام 10
3	دریل پیچ‌گوشتی شارژی	14 ولت با دو باتری
4	منگنه‌زن	نیوماتیک (بادی) یا دستی
5	کمپرسور هوا	50 لیتری
6	سر مته	خزینه‌دار
7	پرگار	بازو بلند
8	گونیا	90 درجه به طول 300 میلی‌متر
9	چوب‌سای	نیمگرد
10	سوهان	نیمگرد
11	متر نواری فلزی	3 متری
12	تخته (بلوک) سنباده	چوب‌پنبه‌ای یا لاستیکی
13	قیچی	برای برش پارچه
14	کاتر	برای برش فوم
15	مته برگی	نمره 20

خط کشی

ابتدا دو تختۀ $600 \times 600$ میلی‌متر را روی میزکار قرار داده و قطرهای آنها را ترسیم کنید (شکل 47-4). آنگاه وسط ضلع‌های مربع را به دست آورده و دوخط عمود برهم ترسیم کنید (شکل 48-4). مرکز به دست آمده همان مرکز دایره است. دهانۀ پرگار را به اندازۀ 200 میلی‌متر باز کرده و دایره‌ای به قطر 400 میلی‌متر رسم کنید (شکل 49-4). سپس به همان مرکز، دایره‌ای به قطر 600 میلی‌متر رسم کنید (شکل 50-4). این کار را بر روی هر دو قطعه انجام دهید.

برش‌کاری

برای برش‌کاری ابتدا باید تخته را با کمک پیچ‌دستی به میز کار ثابت کرد. با ارۀ عمودبر دایرۀ خارجی را با رعایت نکات ایمنی برش دهید (شکل 51-4). برای برش دایرۀ داخلی کافی است یک سوراخ در کنار خط ایجاد کنید تا تیغۀ ارۀ عمودبر در آن جای گیرد. سپس دایرۀ داخلی را نیز برش دهید (شکل 52-4). باید بدانید که فقط دایرۀ داخلی قطعۀ کف برش می‌خورد و دایرۀ میانی تنها برای تنظیم پایه‌های عمودی ترسیم می‌شود.

پس از برش باید لبۀ قطعات را با استفاده از چوب‌سای و سپس با سنباده به خوبی پرداخت کنید و همچنین تیزی لبه‌ها را بگیرید تا هنگام کار دستتان آسیب نبیند.

مونتاژ

کلافِ پوف از هشت عدد پایه با دو قطعۀ دایره‌ای شکل تشکیل می‌شود (شکل 53-4). خطوطی که در مرحلۀ خط کشی ترسیم شدند، سطح دایره را به 8 قسمت تبدیل کردند و قیدهای پایه نیز باید به صورت شعاعی روی این 8 خط پیچ شوند. برای پیچ کردن قطعات ابتدا باید سوراخ‌های موردنیاز را با مته ایجاد کرد. برای این کار بهتر است از مته‌های خزینه‌دار (شکل 54-4) استفاده شود تا پیچ پس از بسته شدن، با تخته همسطح شده و بیرون نزند. در شکل 55-4 کلاف مونتاژ شده، قابل مشاهده است.

لمسه‌کاری

برای لمسه‌کاری، سطح نشیمن پوف باید قبلاً خط کشی شود تا مرکز سوراخ‌هایی که برای لمسه‌کاری لازم است، مشخص گردد (شکل 56-4).

با استفاده از دریل و متۀ برگی نمرۀ 20 مراکز تعیین شده را سوراخ کنید (شکل 57-4). دقت داشته باشید تا هنگام سوراخ‌کاری، مته کاملاً عمودی قرار بگیرد. پس از نصب اسفنج باید پارچه را از سوراخ‌های تخته عبور داد؛ بنابراین، همان‌طور که در پودمان‌های گذشته توضیح داده شد اسفنج نیز باید سوراخ شود. در شکل 58-4 نحوۀ رد کردن پارچه از سوراخ‌های اسفنج و تخته دیده می‌شود. 

پس از رد کردن پارچه از سوراخ‌ها، محل لمسه‌ها باید دوخته و ثابت شوند (شکل 59-4).

برای محکم کردن و ثابت کردن لمسه، انتهای نخی که برای دوختن لمسه استفاده می‌شود، باید با استفاده از منگنه در زیر تخته ثابت شود (شکل 60-4).

این کار برای تمام قسمت‌ها انجام می‌شود و ضروری است که از وسط تخته شروع شود. پس ابتدا در ردیف وسط، پارچه را از سوراخ‌ها عبور دهید. (شکل 61-4)

سپس پارچه‌های ردیف‌های کناری (چپ و راست ردیف وسط) را با تنظیم و کشش مناسب، از سوراخ‌های پارچه رد کنید (شکل 62-4).

نخ و سوزن را به زیر برده و نخ را گره بزنید و ادامۀ نخ را ثابت کنید. در ادامه با انتهای سوزن لمسه، قسمت‌هایی از پارچه را که روی هم می‌افتد، تنظیم کنید تا یکنواخت و مرتب شود (شکل 63-4).

زمانی که لمسه‌کاری کامل شد، لبه‌های اضافی پارچه را کشیده و با منگنه ثابت و محکم کنید. سعی کنید منگنه‌ها به طور مرتب در یک خط و در کنار هم بخورد تا مقدار کشش دور تا دور پوف یکسان انجام شود و همچنین روی هم افتادگی پارچه نیز به درستی تنظیم شود. (شکل 64-4).

با قیچی اضافه‌های پارچه را ببرید به گونه‌ای که به طور مساوی فاصلۀ کمی با منگنه‌ها داشته باشد (شکل 65-4).

در این قسمت باید دورتا دور پایه‌ها با گونی پوشیده شود (شکل 66-4). با استفاده از منگنه، گونی را ثابت کرده و اسفنج با ضخامت 2 سانتی‌متر را روی آن بکشید و اضافه‌های آن را قیچی کنید. پارچۀ بدنه را کشیده و در زیر محکم کنید (شکل 67-4) و همین‌طور برای دورتا دور بدنه این کار را انجام دهید تا تمام سطح بدنه، پارچه صاف و با کشش یکنواخت قرار بگیرد. در این زمان می‌توانید زیر کف را با پارچۀ متقال پوشش دهید. این کار برای تمیزی بیشتر زیر پوف است. اما می‌توان از این مرحله چشم‌پوشی کرد؛ زیرا زیر پوف در دید قرار ندارد و همچنین می‌توان برای استقرار بهتر، از 4 عدد پایه مانند شکل 68-4 استفاده کرد و آن را در زیر کف کوبید.

پس از اینکه دور تا دور بدنه با پارچه پوشیده شد، آن را کنترل کنید تا به خوبی صاف شود. حالا باید درز بین پارچۀ نشیمن و پارچۀ بدنه را پوشاند. این کار با نوارهای پارچه‌ای تزیینی انجام می‌شود که به آن سِرمه گفته می‌شود که در رنگ‌ها و طرح‌های مختلف متناسب با هرگونه پارچه موجود است. ابتدا محیط پوف را اندازه بگیرید (شکل 69-4). این کار را با همان نوار سرمه نیز می‌توان انجام داد. سرمه را می‌توان با منگنه نصب کرد (شکل 70-4)؛ اما برای اینکه سوزن‌های منگنه دیده نشوند باید آن را لای درز سرمه زد و یا اینکه می‌توان آن را بدون منگنه و با چسب میله‌ای چسباند که اگر به خوبی چسبانده شود بسیار مقاوم خواهد بود.

در شکل 71-4 یک پوف آماده شده در فضای داخلی دیده می‌شود.