درسنامه آموزشی قرآن کلاس چهارم
درس 1: سوره لقمان آیات 12 تا 16
جلسهی اول
در این جلسه برای یادآوری آموختههای قبلی، تمرینهای زیر را انجام میدهیم.
1- این کلمات قرآنی را با دقت در حرکات آنها بخوانید.
- اُذِنَ
- اوذینا
- اَتُجاِدلونَنی
2- حرف ساکن، همراه با حرکت قبل از خود خوانده میشود. این کلمات را بخوانید.
- اَمْهِلْهُمْ
- یَخْلُقُونَ
- یُنذِرُونَکُمْ
3- حرف دارای تشدید، دو بار خوانده میشود، یکبار با حرکت قبل از خود و بار دوم با حرکت خودش؛ مانند:
کُلُّ $\leftarrow $ کُلْلُ
لَمّا $\leftarrow $ لَمْما
اِنّی $\leftarrow $ اِنْنی
اکنون این کلمات را بخوانید.
- رَبِّ
- قَرّی
- یَظُنّونَ
- یَذَّکَّرُ
4- این ترکیبهای قرآنی را با دقت به تنوین بخوانید.
رِزْقٌ کَریمٌ - بِهَدِیَّةٍ - حَتْماً مَقْضِیًّا - اُسْوَةٌ حَسَنَةٌ
5- این ترکیبهای قرآنی را با دقت در صدای «ـهو ، ـهی» بخوانید.
عَبْدَهُو - بِرَسوِلهی - لَنْ اُرسِلَهو - اَجرُهُو - عِنْدَ رَبِّهی
6- با دقت در حروف ناخوانا، این کلمات را بخوانید.
- یاء زیر الف کوچک (یٰ): الی - عَلیٰ - تَریٰ - یُجْزِیٰ - تَوَلّیٰ
- الف بعد از واو آخر (وا): قالوا - آمَنوا - رُدّوا - تَواصَواْ
- واو پایهی همزه (ؤ): مُؤمِنینَ - عَطاؤُنا - یُؤاخِذُ
- یاء پایهی همزه (ئ): قُرِیَٔ - اِمْرِیٍٔ - یُبْدِئُ - هَیِّئ
- الف بعد از تنوین (-ً): قَولاً - کَریمًا - غَفورًا
- یاء بعد از تنوین فتحه (-ً ی): هُدًی - فَتًی - مُسَمًّی
7- این ترکیبهای قرآنی را با دقت در حروف ناخوانا و اتصال قبل به بعد آنها بخوانید.
فَاعْلَمْ - وَ الْفَجْرِ - فَاستَقِم - اِذَا اتَّسَقَ
مِنَ السَّماِء الَی الْأَرْضِ - فَاتَّقُوا اللّٰهَ
اِذْ تَبَرَّاَ الَّذینَ اتُّبِعوا مِنَ الَّذینَ اتَّبَعوا
جلسهی دوم: نماز در قرآن
این آیات را با نشان دادن خط بخوانید و به ترجمهی آنها توجه کنید.
1- بِسْمِ ٱللَّٰهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِیمِ
قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ الَّذِینَ هُمْ فِی صَلاتِهِمْ خاشِعُونَ سورهی مؤمنون، آیهی 1 و 2
به راستی که رستگار شدند مؤمنان. آنان که در نمازشان خاشع و فروتن هستند.
2- وَ أَقِمِ الصَّلاةَ إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهی عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْکَرِ سورهی عنکبوت، آیهی 45
و نماز بخوان زیرا نماز (انسان را) از زشتیها و گناه بازمیدارد.
3- رَبِّ اجْعَلْنِی مُقِیمَ الصَّلاةِ وَ مِنْ ذُرِّیَّتِی سورهی ابراهیم، آیهی 40
پروردگارا من و فرزندانم را از نمازگزاران قرار بده.
4- یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذَا نُودِیَ لِلصَّلَاةِ مِنْ یَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلَی ذِکْرِ اللَّهِ سورهی جمعه، آیهی 9
ای کسانی که ایمان آوردید وقتی که برای نماز جمعه فرا خوانده شدید، بهسوی یاد خدا (نماز) بشتابید.
جلسهی سوم: قاعده (وقف بر حرکات ــَـ ــِـ ــُـ)
تمرین اول: خوب است عبارات و آیات جلسهی قبل را یکبار دیگر بخوانید و در آخر هر جمله، وقف کنید.
تمرین دوم: این آیات را که دربارهی اهمیت نماز است، بخوانید و به ترجمهی آنها توجه کنید.
1- وَ أَقِیمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّکاةَ وَ ارْکَعُوا مَعَ الرَّاکِعِینَ سورهی بقره، آیهی 43
و نماز بخوانید و زکات بدهید و با رکوع کنندگان (در نماز جماعت) رکوع کنید.
2- یا بُنَیَّ أَقِمِ الصَّلاةَ وَ أْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ وَ انْهَ عَنِ الْمُنْکَرِ سورهی لقمان، آیهی 17
ای فرزندم برپا دار نماز را و امر کن به کار خوب و نهی کن از کار بد.
3- قُلْ إِنَّ صَلَاتِی وَ نُسُکِی وَ مَحْیَایَ وَ مَمَاتِی لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ سورهی اَنعام، آیهی 162
بگو: قطعاً نماز من و همهی عبادات من و زندگی من و مرگ من برای خداست که پروردگار جهانیان است.

دانشآموزان عزیز! تمرینهای «کار در کلاس» را بهکمک همکلاسی خود و با استفاده از ترجمهی آیات درس و دانستههای قبلی خود پاسخ دهید. در صورت نیاز میتوانید به فهرست کلمات پایان کتاب نیز مراجعه کنید.
کار در کلاس (صفحهی 6 کتاب درسی)
تمرین اول: معنای صحیح را علامت بزنید.
1- اَللّٰه: خدا / پروردگار
2- رَبّ: خدا / پروردگار
3- صَلاة: نماز / روزه
4- رَسول: پیامبران / پیامبر
5- عالَمینَ: دانشمندان / جهانیان
تمرین دوم: این ترکیبها و عبارتهای قرآنی را بخوانید و معنای آنها را کامل کنید.
1- بِسْمِ ٱللَّٰهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِیمِ
به نام …..............................
2- رَبُّ الْعَالَمِینَ
…....................
3- رَسولُ اللِّٰه
…......................
4- یَا بُنَیَّ أَقِمِ الصَّلَاةَ
ای فرزندم، به پا دار …....... را

جلسهی چهارم: انس با قرآن در خانه
تمرین اول: آیات جلسهی اول و دوم این درس را برای اعضای خانوادهی خود بخوانید. دقت کنید که در حالت وقف، حرکت آخر عبارت را نخوانید.
تمرین دوم: این عبارات قرآنی را بخوانید و دور حرکتی که هنگام وقف خوانده نمیشود، خط بکشید.
1- حَافِظُوا عَلَی الصَّلَواتِ سورهی بقره، آیهی 238
2- وَ أَنْ أَقِیمُوا الصَّلاةَ وَ اتَّقُوهُ سورهی اَنعام، آیهی 72
3- وَ هُمۡ عَلیٰ صَلاِتهِمۡ یُحاِفظونَ سورهی اَنعام، آیهی 92
4- أَقِمِ الصَّلَاةَ لِدُلُوکِ الشَّمْسِ إِلَیٰ غَسَقِ اللَّیْلِ سورهی اسراء، آیهی 78
