درسنامه آموزشی فصل دوم تفکر و پژوهش کلاس ششم
درس 4: زیر ذرهبین
در درس اوّل و دوم پروژهی پژوهشی با روشهای گردآوری اطلّاعات و ویژگیهای یک پرسش پژوهشی مناسب آشنا شدید. در درس سوم، گردآوری اطلّاعات با استفاده از روش نظرسنجی را تجربه کردید. در این درس یکی دیگر از روشهای گردآوری اطلّاعات را بهصورت عملی اجرا میکنید.

کار گروهی (صفحهی 51 کتاب درسی)
پرسش زیر را در گروه خود بررسی کنید.
«دانشآموزان مدرسهی شما در زنگ تفریح چه رفتارهایی انجام میدهند؟»
فکر میکنید برای پاسخ به این پرسش از چه روشی برای گردآوری اطّلاعات باید استفاده کرد؟ چرا؟
برنامهریزی کنید (صفحهی 52 کتاب درسی)
- بهصورت گروهی با هماهنگی آموزگار خود یکی از پایههای تحصیلی مدرسه (بهجز پایهی ششم) و نوع رفتاری را که میخواهید مورد مشاهده قرار دهید انتخاب کنید. رفتارها میتواند شامل نحوهی استفاده از آبخوری، نوع خوراکیهای مورد مصرف، بازیها، رفتار با دیگران و … باشد. هر گروه میتواند یک یا تعدادی از این موارد را برای مشاهده انتخاب کند.
- بر اساس نوع رفتاری که برای مشاهده انتخاب کردید پرسش گروه خود را بنویسید.
- دربارهی کارهایی که برای گردآوری اطّلاعات لازم است انجام دهید گفتوگو کنید.
* هر عضو گروه چند نفر را مورد مشاهده قرار خواهد داد؟
* اعضای گروه در چه زمانی این کار را انجام میدهند؟
* چه نکات اخلاقی را باید در اینکار رعایت کنید؟
* گزارش خود را چگونه ثبت و ارائه خواهید کرد؟
- برگهی مشاهده را در گروه آماده کنید.
اجرا کنید (صفحهی 52 کتاب درسی)
- از پایهی مورد بررسی گروه حداقل پنج و حداکثر ده نفر را مورد مشاهده قرار دهید و رفتارهای مورد نظر گروه را در برگهی ثبت مشاهدات وارد کنید.
- اطّلاعات بهدست آمده را طبقهبندی و مرتّب کنید.
- یافتهها و گزارش خود را برای ارائه آماده کنید.
- خلاصهی آنرا در کتاب خود بنویسید.
خلاصهی گزارش (صفحهی 53 کتاب درسی)
نام گروه:
نام اعضای گروه:
پایهی تحصیلی دانشآموزانی که مورد مشاهده قرار دادید:
تعداد دانشآموزانی که توسّط گروه شما مورد مشاهده قرار گرفت:
- جدول زیر را با کنار هم قرار دادن نتایج کار اعضای گروه کامل کنید. رفتارهای مورد مشاهده توسّط اعضای گروه تعیین میشود و ممکن است کمتر از ردیفهای جدول باشد.
| ردیف | رفتارهای مورد مشاهده | خط نشان تعداد دفعات تکرار | تعداد | درصد |
|---|---|---|---|---|
| 1 | ||||
| 2 | ||||
| 3 | ||||
| 4 | ||||
| 5 | ||||
| 6 | ||||
| 7 | ||||
| 8 | ||||
| 9 | ||||
| 10 |
- رفتارهای مورد مشاهدهی گروه را بهترتیب از بیشتر به کمتر مرتّب کنید.
- در صورت امکان رفتارهای مورد مشاهدهی گروه را به دو گروه (خوب و بد، درست و نادرست و...) تقسیم کنید.
- برای اینکه رفتارهای نامناسب مورد مشاهده در مدرسه کمتر شود، چه پیشنهادهایی دارید؟
فعالیت تکمیلی (صفحهی 56 کتاب درسی)
پس از برگزاری جلسهی ارائهی گزارش پژوهش، نتایج کار گروه خود را با سایر گروهها مقایسه کنید و به پرسشهای زیر پاسخ دهید.
- هر یک از گروهها چه رفتارهایی را مورد مشاهده قرار دادند؟
- بین رفتارهای دانشآموزان پایههای اوّل تا پنجم چه شباهتها وتفاوتهایی وجود دارد؟
- در کلاس دربارهی رفتارهای مورد مشاهده گفتوگو کنید. نتیجهگیری خود از گفتوگوها را بنویسید.