درسنامه آموزشی فصل سوم ریاضی کلاس چهارم
حل مسئله با راهبرد الگوسازی، حذف حالتهای نامطلوب
حل مسئله (صفحهٔ 46 کتاب درسی)
آموزگار از دانش آموزان خواست دو عدد بگویند که حاصل ضربشان 12 شود.
محمود از صفحهی شطرنجی زیر استفاده کرد.
او شکل را دسته بندی کرد؛ تعداد مربّعهای دستهها با هم برابر بود. سپس برای هر شکل دو ضرب نوشت.
کار او را کامل کنید.

$3\times 4=12$
$4\times 3=12$

$=12$$2\times 6$
$=12$$6\times 2$

$12$$12\times 1=$
$12\times 1=12$
احمد بدون شکل و با استفاده از جدول و ساختن الگو، همهی ضربها را نوشت. جدول او را کامل کنید.
| 12 | 6 | 4 | 3 | 2 | 1 |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 6 | 12 |
محمّد با دیدن راه حلّ احمد گفت: «با نیم یاز جدول هم میتوان همهی ضربها را نوشت».
توضیح دهید محمّد چگونه میتواند بقیهی ضربها را بنویسد.
با جابه جا کردن عاملهای ضرب یعنی اعداد سطر پایین را در سطر بالا ضرب کند.
$1\times 12=12\to 12\times 1=12$
| 3 | 2 | 1 |
| 4 | 6 | 12 |
2- شما هم با هر روشی که دوست دارید، تمام ضربهایی را که حاصل آنها 18 و 20 باشد، بنویسید. سپس، توضیح دهید که از چه روشی استفاده کردید و پاسخها را چگونه به دست آوردید.


$18\times 1=18$ و $1\times 18=18$
$9\times 2=18$ و $2\times 9=18$
$6\times 3=18$ و $3\times 6=18$
3- تمام عددهایی را که میتوان به جای مربّع قرار داد تا حاصل ضرب $\square \times 4$ از 30 کوچکتر باشد، پیدا کنید.
سعیده از معلّم پرسید: «آیا میتوانیم از همهی عددهای یک رقمی (از صفر تا 9) به جای مربّع استفاده کنیم؟»
نظر شما در این مورد چیست؟ خیر زیرا $9\times 4=36 \gt 30$
$\square \times 4 \lt 30$

الگوسازی، حذف حالتهای نامطلوب (صفحهٔ 47 کتاب درسی)
1- شما هم برای عبارت زیر تمام جوابهای ممکن را پیدا کنید. حالتهای نامطلوب را کنار بگذارید تا پاسخهای درست به دست آیند.
$\square \times 9 \lt 56$

چه عددی را در مربّع قرار دهیم که حاصل آن نزدیکترین عدد به 56 باشد؟ 6
2- در زیر جمع دو عدد دورقمی را مشاهده می کنید. مانند نمونه در جاهای خالی فقط عددهای یک رقمی قرار دهید. تمام پاسخهای ممکن را بنویسید و آنها را با جوابهایی که دوستانتان دادهاند، مقایسه کنید.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3- شکل زیریک مربّع به ضلع 10 را نشان میدهد که از 100 مربّع کوچکتر درست شده است.

$10\times 10=100$
حالا برای شکلهای زیر، مانند نمونه، یک ضرب بنویسید و تعداد مربّعهای کوچک را به دست آورید.

$600$$20\times 30=$

$20\times 10=200$

$30\times 30=900$






