درسنامه آموزشی فصل دوم تفکر و پژوهش کلاس ششم
درس 2: طرح پرسش پژوهشی
اوّلین گام پژوهش روشن کردن مسئلهای است که ذهن شما را به خود مشغول کرده و برای حلّ آن میخواهید پژوهش انجام بدهید. گاهی اوقات مسئلهای که ذهن شما را مشغول کرده است به قدری مبهم یا کلّی است که نمیدانید برای پاسخ و حلّ آن از کجا شروع، به چه کسی و کجا مراجعه کنید.
برای اینکه با این مشکلات برخورد نداشته باشید بهتر است از همان شروع کار گامهای خود را درست بردارید؛ به عبارت دیگر پرسش خود را بهگونهای بنویسید که در گامهای بعدی با مشکل مواجه نشوید. در این درس شما با ویژگیهای یک پرسش مناسب آشنا میشوید و یک پرسش پژوهشی طرح میکنید.
مشاهده کنید (صفحهی 42 تا 43 کتاب درسی)
به همراه آموزگار خود به مدّت ده دقیقه در محیط مدرسه یا اطراف آن به مشاهدهی دقیق بپردازید. هدف از این فعّالیت طرح پرسش بر اساس مشاهدات است.
1- پس از مشاهده، سه پرسش که با آیا شروع میشود و سه پرسش که با چرا شروع میشود، بنویسید.
آیا .............................
آیا .............................
آیا .............................
چرا .............................
چرا .............................
چرا .............................
2- هریک از شما یکی از پرسشهای خود را انتخاب کنید و در جای مشخّص شده روی تابلوی کلاس یا مقوّای نصب شده به دیوار بنویسید.
| پرسشهایی که با آیا شروع میشوند. | پرسشهایی که با چرا شروع میشوند. |
|---|---|
|
|
|
گفتوگو کنید (صفحهی 43 تا 44 کتاب درسی)
3- دربارهی شباهتها، تفاوتها و رابطههای پرسشهایی که روی تابلو نوشتهاید گفتوگو کنید.
4- بر اساس گفتوگوهایی که در کلاس انجام شد، پاسخ پرسشهای زیر را بنویسید:
- پرسشهایی که با چرا شروع میشوند، چه شباهتی با هم دارند؟
- پرسشهایی که با آیا شروع میشوند، چه شباهتی با هم دارند؟
5- به پرسشهایی فکر کنید که با «چگونه، چطور» آغاز میشود. دو نمونه از آنها را بنویسید.
پرسش طرح کنید (صفحهی 46 کتاب درسی)
حال یکی از پرسشهای خود را بنویسید، آنرا بر اساس ویژگیهای پرسش پژوهشی مناسب بررسی کنید و نتایج آنرا در جدول زیر علامت بزنید.
پرسش من: ............
| پرسش | بلی | خیر | |
|---|---|---|---|
| پرسش با زبان دقیق، واضح و روشن بیان شده است. | |||
| روش گردآوری اطّلاعات در آن قابل تشخیص است. | |||
| گردآوری اطّلاعات در حدّ توان شما است. (از لحاظ زمان اجرا، دسترسی به منابع و دانش و اطّلاعات) | |||
| شما به دانستن پاسخ آن علاقهمند هستید. | |||
| پاسخ آن پرسش را از قبل نمیدانید و به دانستن آن نیاز دارید. | |||
در صورتیکه پرسش شما برخی از این ویژگیها را ندارد، آنرا اصلاح کنید یا پرسش دیگری با ویژگیهای بالا طرح کنید.
پرسش اصلاح شده: ............