خانه
گاما

درسنامه آموزشی تزیینات چوبی و پارچه‌ای کلاس یازدهم معماری داخلی

پودمان 3: جدا کنندۀ چوبی

بازدید2/8 K
تاریخ بروزرسانی1400/12/9

واحد یادگیری 3: شایستگی اجرای جداکنندۀ چوبی

آیا تا به حال پی برده‌اید

- یک جداکننده چوبی (پارتیشن) چه خصوصیاتی دارد؟
- معمولاً در چه فضاهایی برای جداسازی، از پارتیشن‌های چوبی استفاده می‌شود؟
- چه نوع چوبی برای ساخت جداکننده‌های چوبی مناسب است؟
- ساخت و نصب جداکننده‌های چوبی شامل چه مراحلی است؟

استاندارد عملکرد

پس از اتمام این پودمان هنرجویان قادر خواهند بود که از مواد اولیۀ مورد نیاز مانند چوب، پارچه و سایر لوازم و ابزار مورد نیاز با توجه به طرح و نقشه، پارتیشن و پاراوان ساده بسازند و در محل نصب کنند.

مقدمه

برای ایجاد یا تقسیم‌بندی فضاهای مختلف از پارتیشن یا جداکننده استفاده می‌شود. این تقسیم‌بندی‌ها به روش‌های مختلفی به صورت دائم و موقت انجام می‌شود. تقسیم‌بندی ثابت، مانند دیوارهای جداکننده که برای تغییر یا جابه‌جایی باید تخریب شوند، اما جداکننده‌های موقت به راحتی قابل تغییر و جابه‌جایی هستند. جداکننده‌های چوبی نیز در دو حالت ثابت و متحرک ساخته شده و به کار برده می‌شوند. جداکنندۀ متحرک یا پاراوان بسیار رایج و پرکاربرد است که در منازل مسکونی و ادارات و سایر اماکن استفاده می‌شود. در این پودمان از کتاب انواع جداکننده‌های چوبی، معرفی و روش ساخت و نصب آنها توضیح داده شده است. برای پروژۀ کارگاهی نقشه‌های فنی یک پاراوان سه لنگه با پوشش پارچه‌ای ارائه می‌شود که مراحل ساخت آن به همراه تصویر شرح داده شده و ساخته می‌شود.

جداکننده‌های چوبی

جداکنندۀ چوبی با توجه به سبکی و تنوع بسیار زیاد از نظر طرح و کاربرد، یکی از پرطرفدارترین نوع پارتیشن یا تقسیم‌کننده‌های فضا است که از آن در فضاهای اداری، مسکونی و ... استفاده می‌شود. هرگاه نیاز داشته باشیم از یک فضا در ساختمان با چند کاربری مختلف استفاده کنیم، می‌توانیم یک فضای بزرگ را به چند قسمت تقسیم کنیم به طوری که این قسمت‌ها به طور کامل از هم جدا نشوند بلکه تنها عملکردشان با یکدیگر متفاوت باشد. این جداسازی به وسیلۀ پارتیشن یا همان جداکننده صورت می‌گیرد. با یک انتخاب هوشمندانه می‌توان پارتیشنی انتخاب کرد که علاوه بر جداسازی، فضای اضافه‌ای نیز برای ما ایجاد کند؛ مانند جداکننده‌هایی که در دوطرف، دارای فضایی برای قرار دادن وسایل تزیینی، دکوراتیو و یا کتاب هستند. پارتیشن می‌تواند علاوه بر جداسازی فضا، دید فضای دیگر را محدود کند و یا بدون محدودیت در دید، فضا را تقسیم کند همان‌طوری که در شکل‌های زیر دیده می‌شود، پارتیشن می‌تواند نقش جاکتابی را ایفا کرده و قفس‌های دکوراتیو باشد و هم‌زمان نقش جداکنندگی فضا را نیز به خوبی به عهده بگیرد (شکل‌های 1 تا 7).

 پارتیشن با محل قراردادن اشیا
شکل 1- پارتیشن با محل قراردادن اشیا
پارتیشن جاکتابی
شکل 2- پارتیشن جاکتابی
پارتیشن با کابینت
شکل 3- پارتیشن با کابینت
پارتیشن دکوراتیو
شکل 4- پارتیشن دکوراتیو
پارتیشن در کنار راه پله
شکل 5- پارتیشن در کنار راه پله
پارتیشن دکوراتیو و جاکتابی
شکل 6- پارتیشن دکوراتیو و جاکتابی
پارتیشن اتاق خواب با جاکتابی
شکل 7- پارتیشن اتاق خواب با جاکتابی

مواد اولیه در ساخت جداکننده‌های چوبی

در اینجا منظور از چوب، چوب خام و سایر فراورده‌های صفحه‌ای فشردۀ حاصل از چوب است که با آنها می‌توان قاب پارتیشن و یا تمامی قسمت‌های آن را ساخت.

ترکیب مواد اولیه در ساخت پارتیشن، تنوع در طرح و رنگ را افزایش داده و می‌تواند نظر استفاده‌کنندگان را به خود جلب کند و همچنین می‌توان با تغییرات اندکی در مواد اولیه که سطح پارتیشن را پوشش می‌دهد، قیمت تمام شدۀ محصول را کاهش داد تا صرفۀ اقتصادی نیز داشته باشد. به طور کلی قاب پارتیشن را از هر نوع که باشد، می‌توان از چوب خام یا فراورده‌های مرکب چوب مانند ام‌دی‌اف، تخته خرده چوب، تخته چندلایه و ... ساخت و برای پوشش سطح آن نیز می‌توان علاوه بر مواد ذکر شده، از پارچه، کاغذ رنگی، کاغذ شفاف، شیشه‌های ساده، مات و رنگی و نیز صفحات مشبک چوبی و فلزی و مانند آنها استفاده نمود.

انواع جداکننده‌های چوبی

جداکننده‌های چوبی از نظر ارتفاع، نوع نصب، روش استقرار و کیفیت مواد اولیه انواع مختلفی دارند که در نمودار زیر به آنها اشاره شده است.

سراسری تا سقف (ثابت: متصل به کف و سقف+متصل به دیوار اطراف)  کوتاه: (ثابت (متصل به اطراف+متصل به کف)متحرک: بدون اتصال (پاراوان))

انواع جداکننده از نظر ارتفاع

پارتیشن بلند یا سراسری :

دیوارهای جداکننده از نظر ارتفاع به دو بخش سراسری و کوتاه تقسیم می‌شوند. نوع سراسری تمام فاصلۀ سقف تا کف را پوشش می‌دهد، دید را کاملاً محدود کرده و می‌تواند تا اندازه‌ای محدودیت به وجود بیاورد و کاربری فضا را نیز تغییر می‌دهد. دیوارهای جداکننده معمولاً باربر نبوده از کف تمام شده تا سقف فضاهای داخلی را از هم جدا می‌نمایند. با توجه به ماهیت کاربردی، این نوع جداکننده‌ها معمولاً به طور ثابت استفاده شده و قابلیت جابه‌جایی ندارند و مانند دیوارهای اصلی قابلیت ایجاد در، پنجره و قفسه‌بندی را نیز دارند (شکل‌های 8 و 9).

پارتیشن سراسری شیشه‌ای
شکل 8- پارتیشن سراسری شیشه‌ای
پارتیشن سراسری مشبک
شکل 9- پارتیشن سراسری مشبک

پارتیشن کوتاه :

ارتفاع پارتیشن، کوتاه‌تر از ارتفاع سقف است و به صورت ثابت به کار گرفته شده و معمولا در ادارات و سازمان‌ها استفاده می‌شود؛ به طوری که کاربران ممکن است در حالت نشسته یکدیگر را نبینند اما در حالت ایستاده با توجه به ارتفاع جداکننده، می‌توانند یکدیگر را مشاهده کنند. با استفاده از این نوع جداکننده‌ها در ادارات و سازمان‌ها، مدیر یک سازمان یا اداره می‌تواند تمام کارکنان خود را به طور مستقیم زیرنظر داشته باشد. پارتیشن نوع کوتاه چون از دو یا سه طرف ثابت می‌شود، می‌توان پنجره و قفسه‌بندی نیز در آن ایجاد کرد یا به آن افزود. به دیوارهای جداکنندۀ کوتاه، دیوارک نیز گفته می‌شود (شکل‌های 10 تا 12).

پارتیشن شفاف
شکل 10- پارتیشن شفاف
پارتیشن با در و پنجره
شکل 11- پارتیشن با در و پنجره
پارتیشن جداکنندۀ اتاق کودک با در و پنجره
شکل 12- پارتیشن جداکنندۀ اتاق کودک با در و پنجره

پارتیشن متحرک یا پاراوان :

نوع دیگری پارتیشن وجود دارد که ارتفاع آن کوتاه است و به صورت متحرک از آن استفاده می‌شود. این نوع پارتیشن به پاراوان معروف است و کاربرد تزیینی نیز دارد و از نظر قرارگیری در محل، قابل تنظیم است. پاراوان خاصیت جابه‌جایی و جمع‌شدگی نیز دارد. اگر بخواهیم فضای یک اتاق را بدون ساخت و ساز جدا کنیم، یکی از بهترین راهکارها استفاده از پاراوان یا دیوارک است. پاراوان یا دیوارک یکی از تفکیک کننده‌های ساده و زیبا است که به راحتی می‌توان به وسیلۀ آن بخشی از فضای یک اتاق را جدا کرد. کلمۀ پاراوان از یک کلمه فرانسوی به نام پاراونت، به معنی پرده گرفته شده است.

به عبارتی دیگر، دیواری که از تخته و یا پارچه ساخته می‌شود و با آن قسمتی از اتاق، مغازه و... را می‌توان از قسمت دیگر جدا کرد، به پاراوان علاوه بر دیوارک، پردینه نیز گفته می‌شود. پاراوان از چند قاب تشکیل می‌شود که با لولا یا سایر لوازم به یکدیگر متصل می‌شوند و شکل آن به صورت یک دیوار متحرک است. پردینه‌ها از چوب، پارچه و مواد گوناگون دیگری ساخته می‌شوند. نخستین نمونه‌های آن در چین باستان استفاده می‌شده و سپس به شرق آسیا، اروپا، و سرتاسر جهان گسترش یافته است. اگرچه پردینه‌ها در چین باستان ریشه دارند، ولی امروزه در سرتاسر جهان برای طراحی داخلی استفاده می‌شوند. نخستین نمونه‌های پردینه کاربردی‌تر بوده است. در دوران باستان، برای ایجاد حریم شخصی و نیز ایجاد فضایی در اتاق برای لباس پوشیدن استفاده می‌شده‌اند. همچنین برای پوشاندن چیزهایی مانند ورودی آشپزخانه، کاربرد دارند. از آنجایی که بیشتر پردینه‌ها شامل تزیین‌های چشمگیر هنری هستند، می‌توان از آنها به عنوان وسیلۀ تزیینی استفاده کرد (شکل‌های 13 تا 18).

پاراوان طرح حصیری
شکل 13- پاراوان طرح حصیری
پاراوان چوبی
شکل 14- پاراوان چوبی
پاراوان با پرده کرکره
شکل 15- پاراوان با پرده کرکره
پاراوان با قاب عکس
شکل 16- پاراوان با قاب عکس
پاراوان با کاغذ کالک
شکل 17- پاراوان با کاغذ کالک
پاراوان مشبک
شکل 18- پاراوان مشبک

ویژگی‌های جداکنندۀ چوبی

- سبک است و یک نفر می‌تواند آن را جابه‌جا کند و نوع ثابت آن، چون جزء دیوارهای باربر محسوب نمی‌شود، بنابراین وزن اضافی به ساختمان تحمیل نمی‌کند.
- سریع ساخته و تولید می‌شود زیرا قاب آن چوبی بوده و برای پوشش سطح آن نیز از مواد اولیۀ متنوع و همچنین از پنل‌های آماده می‌توان استفاده کرد.
- با توجه به امکان استفاده از مواد اولیۀ متنوع در ساخت جداکننده‌ها، طیف وسیعی از طرح و زیبایی را می‌توان با این نوع جداکننده خلق نمود.
- جداکننده‌های چوبی متحرک را می‌توان به راحتی جمع نمود و پس از جابه‌جایی دوباره آن را بازکرده و در محل جدید قرار داد.
- استفادۀ بهینه از فضا را در پی خواهد داشت؛ زیرا علاوه بر اینکه فضا را به گونۀ دلخواه تقسیم می‌کند، ضخامت بسیار کمی دارد و فضای اندکی را اشغال می‌کند.

ویژگی‌های جداکنندۀ چوبی: سبکی+سرعت اجرا+زیبایی و تنوع رنگ+قابل جابه‌جایی و جمع شدن+ استفادۀ بهینه از فضا

ساخت جداکننده (پارتیشن)

جداکننده‌های چوبی را می‌توان در محل پروژه مطابق با نقشه‌های موجود ساخت و یا به صورت پیش‌ساخته تولید و در محل نصب کرد. به طور معمول قاب اصلی پارتیشن‌ها (شکل 19 ) در کارگاه و یا در تولید انبوه در کارخانجات ساخته شده و پس از نصب در محل، می‌توان پوشش سطح آنها را نیز کامل کرد (شکل 20).

در ساخت قاب پاراوان می‌توان از انواع اتصالات مختلف استفاده نمود که ساده‌ترین آنها کاربرد پیچ است. برای محکم کردن و جلوگیری از لق‌زدن، از بست گونیایی نیز استفاده می‌شود (شکل 21).

ساخت قاب پارتیشن
شکل 19- ساخت قاب پارتیشن
قاب ساخته شده ساده
شکل 20- قاب ساخته شده ساده
تصال با بست گونیایی
شکل 21- اتصال با بست گونیایی

فکر کنید (صفحه 64 کتاب درسی)

 

مواد اولیۀ مورد استفاده در دیوارهای جداکنندۀ چوبی کدام‌اند؟ کاربرد پارتیشن را در محیط زندگی خود و دیگر فضاها بررسی کنید و نتایج آن را در کلاس به هنرآموز خود ارائه دهید.

نصب جداکننده (پارتیشن)

پارتیشن‌های چوبی ثابت، معمولا روی زمین یا به دیوار اطراف محکم می‌شوند. البته می‌توان پارتیشن‌های سراسری را که تمامی فاصلۀ میان کف تا سقف را پوشش می‌دهند، به کف و سقف و همچنین در صورت امکان به طرفین ثابت کرد.

مطابق شکل 22 توسط پیچ‌های مخصوص به کف و سقف نیز اتصال پیدا می‌کنند. دیوارک‌ها را که پوشش کاملی از نظر ارتفاع ندارند، می‌توان به کف و طرفین محکم کرد. در هر صورت، پارتیشن چوبی ثابت، حداقل باید به دو طرف اتصال داشته باشد تا بتوان از ایستایی آن مطمئن شد.

نصب پارتیشن
شکل 22- نصب پارتیشن
اتصال به کف و سقف
شکل 23- اتصال به کف و سقف
اتصال به سقف و روی پیشخوان
شکل 24- اتصال به سقف و روی پیشخوان

پارتیشن‌های متحرک

همان‌طور که از نامشان پیدا است، مهم‌ترین قابلیت آنها امکان جابه‌جایی است. یعنی به سادگی روی زمین قرار می‌گیرند. این نوع پارتیشن یا پاراوان در بعضی انواع حتی پایه هم ندارند و تنها با زاویه‌دار قرار دادن آن روی زمین، ایستایی آن تأمین می‌شود (شکل‌های 25 و 26).

پاراوان پایه‌دار
شکل 25- پاراوان پایه‌دار
قرارگرفتن قطعات با زاویه نسبت به هم
شکل 26- قرارگرفتن قطعات با زاویه نسبت به هم
پاراوان با دو قطعۀ کوچک کناری برای ایستایی بهتر
شکل 27- پاراوان با دو قطعۀ کوچک کناری برای ایستایی بهتر

فعالیت کار گروهی (صفحه 66 کتاب درسی)

 

ساخت پاراوان سه لنگه
تعداد قطعات پاراوان در این پروژه، 3 لنگه است (شکل 28). این پاراوان به صورت سه قسمت مشابه جدا از هم ساخته شده و با استفاده از لولای ساده به هم متصل می‌شوند. اسکلت این پروژه از چوب نراد (نوعی چوب وارداتی از خانواده کاج‌ها که در بازار به چوب روسی معروف است) ساخته می‌شود. روکش یا پوشش این پاراوان از پارچه است که در پروژه‌های مختلف می‌تواند متفاوت باشد. پوشش پارچه‌ای به دلیل تنوع در طرح و رنگ و سادگی نصب انتخاب شده است. این پروژه را می‌توان به طور گروهی در هنرستان ساخت و پس از این که قطعات آماده شد، با لولا به هم وصل نمود و مورد استفاده قرار داد. قیدهای عمودی و افقی قاب را از چوب صنوبر که ارزان‌تر است نیز می‌توان تهیه کرد. البته چوب باید به صورت آماده شده در اختیار هنرجویان قرار گیرد.

شکل 28- اسکلت پاراوان سه لنگه
شکل 28- اسکلت پاراوان سه لنگه

روش کار با دریل پیچ‌گوشتی شارژی

این ابزار در تولید محصولات چوبی به ویژه کابینت‌سازی و ساخت مبلمان بسیار کاربرد دارد و در اندازه‌ها، شکل‌ها، توان‌ها و کارایی‌های متنوع به چشم می‌خورد که در شکل 29 چند نوع از آن مشاهده می‌شود. از این ابزار برای سوراخ‌کاری و بازوبسته کردن پیچ استفاده می‌شود (شکل‌های 30 و 31). در این ابزار از باتری قابل شارژ استفاده می‌شود و برای کار در محل‌هایی که از نیروی برق نمی‌توان استفاده کرد، مناسب است. در نقاطی از کارگاه که فاصله تا پریز برق زیاد است، با استفاده از این نوع ابزار نیاز به استفاده از سیم رابط نیست. سرعت کار با این ابزار مناسب است. این ابزار در انواع مختلف از نظر کارایی در بازار عرضه شده است. نوعی از این ابزار تنها برای باز کردن و بستن پیچ به کار می‌رود. نوعی دیگر دوکاره است یعنی هم به جای دریل و هم به جای پیچ‌گوشتی قابل استفاده است.

نوع دیگری از این ابزار وجود دارد که تاشو است و استفاده در فضاهای کوچک را امکان‌پذیر می‌سازد. همچنین نوع چکشی آن نیز وجود دارد که بسیار پرقدرت بوده و با آن می‌توان با استفاده از مته‌های الماسه دیوار را نیز سوراخ کرد. این ابزار قابلیت تغییر جهت دور را به راحتی دارد و به سادگی می‌توان پیچ‌ها را با آن بازوبسته کرد. ویژگی دیگر آن امکان تنظیم قدرت است که باعث می‌شود که پیچ به راحتی بسته شود؛ در عین حال فشار بیش از حد باعث بریدن پیچ و یا هرز شدن شکاف سر پیچ یا خراب شدن سر پیچ‌گوشتی نمی‌شود.

بعضی از انواع دریل پیچ‌گوشتی شارژی
شکل 29- بعضی از انواع دریل پیچ‌گوشتی شارژی
سوراخ‌کاری
شکل 30- سوراخ‌کاری
بستن پیچ
شکل 31- بستن پیچ

برای استفاده از دریل پیچ‌گوشتی شارژی ابتدا باید روش کار با آن را بدانید تا نتیجه کار رضایت‌بخش باشد. برای کار با این ابزار به نکات زیر توجه کنید و زیر نظر هنرآموز و استادکار خود با آن کار کنید.

- از سر پیچ‌گوشتی مناسب استفاده کنید. معمولاً از نوع چهارسو استفاده می‌شود زیرا کار با آن بسیار راحت است و سر پیچ‌گوشتی هنگام کار از شکاف سر پیچ خارج نمی‌شود. سر پیچ‌گوشتی یا پیچ‌بند در انواع یک سر و دو سر وجود دارد که نوع دو سر آن را در شکل می‌توان دید که معمولا استفادۀ بیشتری دارد. دو سرِ آن می‌تواند مختلف باشد، یعنی یک سر تخت و سر دیگر چهارسو و می‌تواند هر دو سر چهارسو باشد (شکل‌های 32 و 33).

سر پیچ‌گوشتی یک سر تخت یا دوسو یک سر چهارسو
شکل 32- سر پیچ‌گوشتی یک سر تخت یا دوسو یک سر چهارسو
سر پیچ‌گوشتی دو سر چهارسو
شکل 33- سر پیچ‌گوشتی دو سر چهارسو

- سه نظام این دریل‌ها نیاز به آچار نداشته و تعویض مته یا سر پیچ‌گوشتی با دست انجام می‌شود. به طوری که برای بازکردن سه نظام با فشردن دکمۀ تغییر جهت سمت چپ، دور آن تغییر کرده و با گرفتن حلقۀ دور سه نظام و روشن کردن دریل، سه نظام باز می‌شود و برای بستن و سفت کردن سر پیچ‌گوشتی در داخل سه نظام کافی است دکمۀ تغییر جهت سمت راست فشرده شود و مانند قبل عمل شود.
- برای خارج کردن و تعویض باتری دو دکمه در دو جهت باتری قرار دارد که با فشردن هم‌زمان آنها باتری را می‌توان خارج کرد.
- هنگام استفاده از مته، نشانگر باید روی علامت مته و برای استفاده از پیچ‌گوشتی روی شماره‌هایی که برای هر پیچ قابل تنظیم است، قرار گیرد.
- برای تغییر سرعت از دکمۀ مخصوص استفاده شود.
- پس از سوراخ‌کاری باید ذرات چوب از داخل حفره خارج و سپس پیچ بسته شود (شکل‌های 34 تا 36).

شکل 34
شکل 35
شکل 36

فهرست مواد اولیه

تجهیزات

نقشۀ سه نمای یک لنگه (قطعه) از پاراوان بدون روکش پارچه‌ای
شکل 37- نقشۀ سه نمای یک لنگه (قطعه) از پاراوان بدون روکش پارچه‌ای
تصویر مجسم ایزومتریک و نقشۀ انفجاری یک قطعه از پاراوان
شکل 38- تصویر مجسم ایزومتریک و نقشۀ انفجاری یک قطعه از پاراوان

مراحل اجرای پروژه

آماده‌سازی قطعات

ابتدا قطعاتی را که برای ساخت پاراوان تهیه شده‌اند، در دسترس قرار دهید (شکل 39). این قطعات همان طوری که در فهرست مواد نوشته شده بود، باید آماده شوند، یعنی اندازه‌های آنها باید دقیقاً مطابق نقشه بوده و همچنین کاملاً گونیا باشند.

قطعات پاراوان (2 قید طولی و 4 قید عرضی)
شکل 39- قطعات پاراوان (2 قید طولی و 4 قید عرضی)

بحث گروهی (صفحه 72 کتاب درسی)

 

هنرجویان عزیز به گروه‌های 4 تا 5 نفره تقسیم شوید و با یکدیگر بحث کنید که چرا باید تک تک قطعات پروژه به طور دقیق و گونیا شده تهیه شوند؟ نتیجۀ کار را پس از 15 دقیقه در کلاس ارائه دهید.

خط‌‌ کشی

ابتدا یکی از قطعات بلند را برداشته و از طرف پایین با متر به اندازۀ 100 میلی‌متر جدا کرده و یک خط بکشید. سپس به اندازۀ عرض قطعات افقی که 30 میلی‌متر است، از خط قبلی علامت زده و خطی دیگر بکشید (شکل 40).

اندازه‌گیری و خط کشی محل نصب قید پایین پاراوان
شکل 40- اندازه‌گیری و خط کشی محل نصب قید پایین پاراوان

از خط های کشیده شده 500 میلی‌متر با متر اندازه گرفته و علامت بزنید و مشابه مرحلۀ قبل یک خط بکشید. سپس به فاصلۀ 30 میلی‌متر مطابق شکل، یک خط به موازات خط قبلی ترسیم کنید (شکل 41).

اندازه‌گذاری و خط کشی محل قید افقی دوم
شکل 41- اندازه‌گذاری و خط کشی محل قید افقی دوم

از سر دیگر چوب شروع کرده و 30 میلی‌متر اندازه زده و یک خط بکشید و همین طور خط دیگری به فاصله 30 میلی‌متر، موازی خط قبلی ترسیم کنید (شکل 42).

اندازه‌گیری و خط کشی محل قید بالای پاراوان
شکل 42- اندازه‌گیری و خط کشی محل قید بالای پاراوان

از خطی که در مرحله قبل کشیده بودید، 500 میلی‌متر با متر اندازه گرفته و با مداد علامت بزنید. به فاصلۀ 30 میلی‌متر یک علامت دیگر بزنید. با استفاده از گونیا این دو خط را ترسیم کنید (شکل 43). در شکل خطوط عرضی ترسیم شدۀ محل قرار گرفتن قیدهای افقی به طور کامل نمایش داده شده است.

ترسیم کامل خطوط محل قرارگیری قیدهای افقی برروی قید طولی
شکل 43- ترسیم کامل خطوط محل قرارگیری قیدهای افقی برروی قید طولی

پس از اینکه خط کشی کامل شد با استفاده از گونیای 90 درجه خطوط کشیده شده را دور بچرخانید، یعنی روی دو ضخامت و روی دیگر چوب نیز خطوط انتقال داده شود. همچنین برای سرعت و دقت بیشتر در کار می‌توانید از اندازه‌های یک قطعه چوب برای قطعه چوب دیگر استفاده کرده و آن را با گونیا به قطعۀ دیگر منتقل کنید. با توجه به اینکه این دو قطعه دارای خط کشی‌های یکسان هستند این کار بسیار در بالا بردن دقت انجام کار مفید است (شکل 44).

خط کشی و انتقال اندازه‌ها به ضخامت چوب
شکل 44- خط کشی و انتقال اندازه‌ها به ضخامت چوب

پس از اینکه اندازه‌ها و خط کشی‌ها بر روی قطعه کار دوم نیز منتقل شد خط کشی را دورتادور ضخامت قطعه و روی دیگر قطعات با گونیا و مداد ترسیم کنید (شکل 45).

شکل 45- انتقال اندازه‌ها به قطعۀ دوم
شکل 45- انتقال اندازه‌ها به قطعۀ دوم

پس از این که خط کشی‌های محل استقرار قیدهای افقی تمام شد، با استفاده از متر، وسط دو خط را که 15 میلی‌متر است، در همۀ قسمت‌ها اندازه زده و با گونیا خطی میان آنها ترسیم کنید (شکل 46).

اندازه‌گیری بین دو خط و خط کشی خط میانی
شکل 46- اندازه‌گیری بین دو خط و خط کشی خط میانی

همان‌طور که از نقشه‌های پاراوان مشخص شده است، قیدهای افقی که هریک 460 میلی‌متر طول دارند و باید دقیقاً با هم برابر باشند، باید بین دو خطی که ترسیم شد به گونه‌ای قرار بگیرند که از نظر عرضی کاملاً در وسط باشند. یعنی با توجه به اینکه عرض قیدهای عمودی 60 میلی‌متر و عرض قیدهای افقی 50 میلی‌متر است، باید از هر طرف 5 میلی‌متر به طور مساوی به طرف داخل قرار بگیرند (شکل 47).

چون قیدهای عمودی به قیدهای افقی با پیچ اتصال داده می‌شوند، با استفاده از دستگاه منگنه‌زن، دو منگنۀ موقت در هر طرف قیدها مانند شکل‌های 48 تا 52 بزنید تا در محل خود ثابت شده و هنگام پیچ کردن حرکت نکنند. البته پس از اتصال دائم قطعات، منگنه‌ها را کشیده و از محل خود خارج می‌کنیم.

استقرار قید افقی بر روی قید طولی
شکل 47- استقرار قید افقی بر روی قید طولی
منگنه زدن قید
شکل 48- منگنه زدن قید
زدن دو منگنه روی قید اول
شکل 49- زدن دو منگنه روی قید اول
منگنه زدن قید دوم
شکل 50- منگنه زدن قید دوم
اتصال موقت یک طرف قیدها
شکل 51- اتصال موقت یک طرف قیدها
اتصال موقت قطعات پاراوان
شکل 52- اتصال موقت قطعات پاراوان

سوراخ‌کاری

در این مرحله باید قطعات به یکدیگر متصل شوند. برای اتصال از پیچ 70 میلی‌متری استفاده می‌شود. جای قرار گرفتن پیچ باید سوراخ شود. قطر سوراخ باید با قطر جان پیچ (قطر محور اصلی پیچ بدون در نظر گرفتن دنده) برابر باشد. تا پیچ در چوب پیچیده شده و آن را نشکافد. انتهای پیچی که در اینجا استفاده می‌شود، به شکل مخروطی است و باید پس از این که تا آخر بسته شد، سر پیچ با چوب همسطح شود. برای اینکار از مته‌های خزینه‌دار مانند شکل 53 استفاده می‌شود که در یک مرحله سوراخ‌کاری، چوب را خزینه هم می‌کند. برای هر طرف، از 2 عدد پیچ استفاده می‌شود زیرا محکم‌تر است و پس از نصب، قید افقی در جای خود نمی‌چرخد. خطوطی را که در وسط دو خط کشیده بودید، محل سوراخ‌کاری یعنی قرار گرفتن نوک مته است. مته را در محل علامت‌گذاری شده قرار دهید و سوراخ کنید. سپس یک سوراخ دیگر در کنار آن بزنید (شکل 54). در شکل 55 دو سوراخ کنار هم که خزینه شده مشاهده می‌شود. تمام قسمت‌ها را که از قبل علامت زده‌اید سوراخ کنید. دقت داشته باشید که دریل را طوری نگه دارید که مته کاملا عمود بر سطح باشد.

سوراخ‌کاری با متۀ خزینه‌دار
شکل 53- سوراخ‌کاری با متۀ خزینه‌دار
سوراخ‌کاری جای پیچ دوم
شکل 54- سوراخ‌کاری جای پیچ دوم
دو سوراخ در کنارهم
شکل 55- دو سوراخ در کنارهم

با استفاده از پیچ‌گوشتی دستی (شکل 56) یا شارژی یا حتی دریل معمولی (شکل 57) می‌توانید پیچ‌ها را در جای خود محکم ببندید. برای اینکه در هنگام استفاده از پیچ‌گوشتی به قطعه کار مسلط باشید، می‌توانید آن را روی زمین بگذارید و از بالا پیچ کنید و یا اینکه آن را روی میز کار قرار داده و به صورت افقی یا جانبی پیچ‌ها را محکم کنید (شکل 58).

بستن پیچ با پیچ‌گوشتی دستی
شکل 56- بستن پیچ با پیچ‌گوشتی دستی
بستن پیچ با دریل
شکل 57- بستن پیچ با دریل
بستن پیچ در حالت افقی
شکل 58- بستن پیچ در حالت افقی

در شکل 59 یکی از قطعات پاراوان که ساخت آن تمام شده است، مشاهده می‌شود. ساخت هر چند قطعه که لازم باشد به همین ترتیب انجام می‌شود. هنرجویان می‌توانند هرکدام یک قطعه بسازند و در نهایت با توجه به کاربرد، سه قطعه یا بیشتر را با لولا به هم متصل کنند. حالا باید با سنباده، قطعه کار را سنباده زد. توجه داشته باشید که علاوه‌ بر سطوح چوب، تیزی لبه‌ها را هم باید از بین برد (شکل 60).

یک قطعه از قاب پاراوان کامل
شکل 59- یک قطعه از قاب پاراوان کامل
سنباده زدن و گرفتن تیزی لبه‌ها
شکل 60- سنباده زدن و گرفتن تیزی لبه‌ها

قطعۀ ساخته شده را به روش‌ها و با استفاده از مواد مختلف می‌توان پوشش داد. استفاده از گره‌چینی، صفحات منبت شده، تخته چندلایۀ نازک و ساده، صفحات پلکسی‌ گلاس، کاغذ رنگی، کاغذ کالک، صفحات مشبک و... گزینه‌های موجود هستند اما در اینجا از پارچه استفاده می‌شود. برای این کار پارچه را که به اندازه بریده‌اید، روی میز قرار داده و قطعه کار را روی آن قرار دهید. لبۀ پارچه را به پشت قید برگردانده و روی آن مانند شکل 61 منگنه بزنید. این کار را از یک طرف شروع کرده و به طرف دیگر ادامه دهید (شکل‌های 62 و 63). پارچه را کشیده و تنظیم کنید و پشت آن را نیز منگنه بزنید به طوری که پارچه چین‌وچروک نداشته باشد و کاملا صاف قرار گیرد (شکل 64). در شکل 65 یک لنگه از پاراوان به طور ایستاده مشاهده می‌شود.

شروع منگنه‌زنی پارچه
شکل 61- شروع منگنه‌زنی پارچه
ادامه منگنه‌زنی
شکل 62- ادامه منگنه‌زنی
منگنه‌زنی گوشۀ مخالف
شکل 63- منگنه‌زنی گوشۀ مخالف
پارچۀ صاف شده
شکل 64- پارچۀ صاف شده
یک قطعۀ کامل پاراوان
شکل 65- یک قطعۀ کامل پاراوان

پس از اینکه سه تکۀ پاراوان که مراحل ساخت آنها یکسان است، ساخته و آماده شد، باید با استفاده از لولا آنها را به یکدیگر متصل کرد. هر قطعه از پاراوان با 2 لولای ساده یا تخت به قطعۀ دیگر وصل می‌شود بنابراین سه قطعۀ پاراوان، با 4 تا 6 عدد لولا به یکدیگر متصل می‌شوند. ابتدا به فاصلۀ 200 میلی‌متر از بالا و پایین علامت زده (شکل 66) و با استفاده از گونیا خط بکشید (شکل 67). این فاصلۀ نصب لولا از ابتدا و انتهای پاراوان است. لولای انتخاب شده را مانند شکل 68 در کنار خط گذاشته و با طرف دیگر لولا روی قطعه کار علامت بزنید و با گونیا خط کشی کنید (شکل 69). این کار را برای طرف دیگر نیز انجام دهید.

اندازه‌گیری محل لولا
شکل 66- اندازه‌گیری محل لولا
خط کشی جای لولا
شکل 67- خط کشی جای لولا
خط کشی با استفاده از لولا
شکل 68- خط کشی با استفاده از لولا
خط کشی با گونیا
شکل 69- خط کشی با گونیا

مونتاژ مبلمان

بعد از اینکه محل نصب لولاها مشخص شد، باید آنها را با پیچ به قیدهای عمودی نصب کرد (شکل‌های 70 و 71). هر لولا با 3 پیچ محکم می‌شود (شکل 72). پس از اینکه یک برگۀ لولا بسته شد، برگۀ دیگر به قطعۀ دیگر پاراوان بسته می‌شود. البته برای هر 2 لولا این کار را باید انجام داد و سپس دو لولای دیگر؛ تا 4 لولا بسته شوند (شکل‌های 73 تا 77).

بستن پیچ اول لولا
شکل 70- بستن پیچ اول لولا
بستن پیچ دوم
شکل 71- بستن پیچ دوم
محکم کردن برگۀ اول لولا با 3 پیچ
شکل 72- محکم کردن برگۀ اول لولا با 3 پیچ
بستن برگۀ دیگر لولا
شکل 73- بستن برگۀ دیگر لولا
بستن پیچ دوم برگۀ دوم لولا
شکل 74- بستن پیچ دوم برگۀ دوم لولا
دو پیچ بسته شده
شکل 75- دو پیچ بسته شده
بستن کامل پیچ‌ها
شکل 76- بستن کامل پیچ‌ها
بستن لولای آخر
شکل 77- بستن لولای آخر

پس از آماده شدن کار می‌توانید آن را در محلی که از قبل پیش‌بینی کرده بودید، قرار دهید (شکل 78).

قرار دادن پاراوان در محل مصرف
شکل 78- قرار دادن پاراوان در محل مصرف

پودمان 3: جدا کنندۀ چوبی