درسنامه آموزشی فصل اول ریاضی کلاس چهارم
حل مسئله با راهبرد الگویابی، رسم شکل
حل مسئله (صفحهٔ 2 کتاب درسی)
معلّم کلاس چهارم دبستان برای شروع درس ریاضی، یکی از مسئلههای کلاس سوم را انتخاب کرد و از دانش آموزان خواست پس از کشف الگویی که در شکلها وجود دارد، بگویند شکل هفتم با چند دایره درست میشود.
در ردیف پایین به تعداد شماره شکل دایره میکشیم و سپس در هر مرحله یکی کمتر دایره در ردیف بالایی میکشیم تا به یک دایره برسیم.
![]()
شکل اوّل

شکل دوم

شکل سوم

شکل چهارم

شکل هفتم
علی به ترتیب شکلهای پنجم، ششم و هفتم را رسم کرد تا پاسخ را به دست آورد. شما هم مانند علی به مسئله جواب دهید و کار او را کامل کنید.
مثلا برای رسم شکل چهارم، در ردیف پایین 4 دایره، در ردیف بعدی 3 دایره در ردیف بعدی 2 دایره و در ردیف بالایی نیز یک دایره رسم میکنیم.

شکل پنجم
(5+4+3+2+1)

شکل ششم
(6+5+4+3+2+1)

شکل هفتم
(7+6+5+4+3+2+1)
حمید، مانند شکل زیر، در شکل چهارم، شکل سوم را پیدا کرد. شما هم مانند حمید در شکل پنجم شکل چهارم را پیدا کنید.


توضیح دهید چه الگویی در کشیدن شکلها وجود دارد.
برای کشیدن هر شکل به تعداد شماره شکل، دایره به پایین شکل قبل اضافه میکنیم.
محسن همین مسئله را با روشی دیگر انجام داد. او ابتدا الگوی هندسی را به الگوی عددی تبدیل کرد. سپس تلاش کرد بین عددها رابطهای پیدا کند.

آیا شما راه دیگری برای پیدا کردن تعداد دایرهها در شکل هفتم میشناسید؟
الگو یابی، رسم شکل (صفحهٔ 3 کتاب درسی)
1- الگوی زیر را ادامه دهید.

بین عددها چه رابطه ای وجود دارد؟ هر عدد 100 تا از عدد قبلی بیشتر است.
در الگوی عددی بالا، شمارش چندتا چندتاست؟ 100 تا 100 تا
2- میخواهیم الگوی زیر را ادامه دهیم:
360 240 120
فاطمه با رسم شکل تلاش کرد الگوی عددی را به هندسی تبدیل و عددهای بعدی را پیدا کند. شما هم مثل او با رسم شکل مناسب عددهای بعدی را پیدا کنید (
یعنی 100 و
یعنی 10).

120

240

360

480

600
در این قسمت باید 10 تا بستهده تایی داشته باشیم که به جای آنها یک بسته صدتایی کشیدیم.
زهرا از شکل استفاده نکرد. او تلاش کرد بین عددها رابطه پیدا کند.

با استفاده از تجربهی زهرا عددهای بعدی الگو را پیدا کنید.
برای پیدا کردن عدد بعد از 360، چه محاسبهای را انجام میدهید؟
$360+120=480$
عدد پنجم را چگونه پیدا میکنید؟
$480+120=600$
عدد ششم را چطور؟
$600+120=720$