درسنامه آموزشی تفکر و سبک زندگی کلاس هشتم
فعالیت 18: واقعیت
قضاوتهای ما ناشی از عقاید و باورهای ماست و عقاید و باورهای ما از منابع مختلف مانند سخنان اطرافیان و رسانههای مختلف شکل میگیرد. همانطور که ما دربارهی دیگران قضاوت میکنیم، دیگران نیز دربارهی ما قضاوتهایی دارند که ناشی از طرز فکر، رفتار، گفتار و حتّی ظاهر ماست. به این سبب دستیابی به مهارت قضاوت و تصمیمگیری صحیح حائز اهمّیت است. در این فعّالیت، شما با شنیدن داستان، بحث و گفتوگو دربارهی قضاوت، مهارتهای تفکّر خود را گسترش میدهید.
حکایت مورچه و شفیره
روزی آفتابی، مورچهای با چالاکی در جستوجوی غذا به شفیرهای برخورد که زمان زیادی به تغییرش نمانده بود. شفیره دم خود را حرکت داد و توجّه مورچه را به خود جلب کرد؛ برای اولین بار بود که مورچه او را زنده مییافت.

مورچه با لحنی تحقیرآمیز خطاب به شفیره گفت: «ای حیوان بیچارهی مفلوک، تو چه سرنوشت غمانگیزی داری. من میتوانم به این سو آن سو بدوم و لذت ببرم و اگر بخواهم میتوانم از بلندترین درخت بالا بروم؛ امّا تو در این پوستهات زندانی هستی و تنها میتوانی یک یا دو بند از دمت را تکان دهی».
شفیره حرفهای مورچه را شنید؛ اما هیچ پاسخی به او نداد. چند روز بعد وقتی گذر مورچه به آن طرف افتاد چیزی بهجز پوستهی شفیره باقی نمانده بود. مورچه تعجب کرد و با خود گفت: پس شفیره چه شده است که ناگهان خود را در سایهی بالهای باشکوه و زیبای پروانهای که پر میگشود یافت. پروانه گفت: «ای دوست، به من نگاه کن! باز هم از خودت تعریف کن!». پروانه این را گفت و در هوا اوج گرفت و با نسیم تابستانی از مقابل چشمهای مورچه برای همیشه ناپدید شد.

گفتوگو کنید (صفحهی 112 کتاب درسی)
- دریافت شما از این داستان چیست؟
- نظر شما دربارهی قضاوت مورچه دربارهی شفیره چیست؟
- چرا مورچه در قضاوت خود دچار اشتباه شد؟
- عقیدهی شما دربارهی قضاوت براساس ظاهر چیست؟ آیا این نوع قضاوت همیشه منجر به اشتباه میشود؟
- عقیدهی شما دربارهی خوب یا بد، زشت یا زیبا، مناسب یا نامناسب، مفید یا مضر بودن یک شی، موجود یا شخص و غیره، چگونه شکل گرفته است؟
فعالیت تکمیلی در کلاس (صفحهی 113 تا 114 کتاب درسی)
محتوای تصویر را بخوانید و مشخص کنید که با هر نظر دربارهی سؤال زیر تا چه حد موافقید.

در مورد رابطهی قضاوت و عقیده چه فکر میکنید؟
| ردیف | جمله | موافقم | مخالفم | باید بیشتر فکرکنم |
| 1 | بین عقیده و قضاوت رابطهای وجود ندارد. | |||
| 2 | قضاوت ما بر اساس عقیدهی ما انجام میگیرد. | |||
| 3 | عقیدهی ما از قضاوت ما شکل میگیرد. | |||
| 4 | ما در قضاوت، فقط به عقیدهی خودمان توجه میکنیم. | |||
| 5 | ما در قضاوت علاوه بر عقیدهی خودمان، به عقیدهی دیگران نیز توجه میکنیم. | |||
| 6 | عقاید ما از تجربیات قبلی خود و دیگران ناشی میشود. |
- دربارهی علّت و چرایی موافقت، مخالفت و جوانب مختلف جملاتی که باید دربارهی آن بیشتر فکر کرد، گفتوگو کنید.

فعالیت در منزل (صفحهی 115 کتاب درسی)
باورها یا عقیدهها، اندیشههایی هستند که ما به درستی آنها اعتقاد داریم؛ دو مورد از باورهای خود را بنویسید و توضیح دهید چگونه به هر یک از آنها اعتقاد پیدا کردید.
من باور دارم که ............................... و این باور بر اثر ............................. ایجاد شده است.
به نظر من ......................................، این نظر بر اثر.............................. بهوجود آمده است.
- رسانههای جمعی مانند رادیو، تلویزیون، روزنامهها، اینترنت و ... در شکلگیری باورها و عقاید ما تأثیر دارند. مثالهایی از تأثیرات مثبت و منفی این رسانهها را در زندگی مردم بنویسید.