درسنامه آموزشی تفکر و سبک زندگی کلاس هفتم
فعالیت 28: مهارت قاطعیت و جرئتورزی

فعالیت 1: بحث کلاسی (صفحهی 123 کتاب درسی)
داستان زیر را بخوانید و به سؤالات زیر پاسخ دهید:
آقای خبرنگار: «به پول نیاز داشتم؛ مشکل خود را با همکلاسیام مطرح کردم. او به من پیشنهاد کرد که من راه سادهای برای حل آن دارم. اگر حاضر شوی مثل من بستهای را از یک فرد بگیری و به دیگری تحویل دهی، پول خوبی دریافت خواهی کرد. به من گفت سعی کن ترسو نباشی؛ اما ای کاش کمی فکر میکردم و از خودم سؤال میکردم چگونه ممکن است بهخاطر حمل یک بسته، پول زیادی به تو بدهند. اصلاً پول، آنقدر ارزش ندارد که ما بهخاطر آن تن به هر کاری بدهیم؛ اما متأسفانه دچار وسوسه شدم. پس از گرفتن آن بسته و حمل آن، درخیابان توسط پلیس دستگیر شدم. ساک پر از مواد مخدر بود. الآن مدتهاست که در کانون اصلاح تربیت بازداشت هستم. سابقهی من هم خراب شده است.»
- چرا برخی از اوقات باید قاطعانه رفتار کنیم و به درخواستهای دیگران «نه» بگوییم؟
- چرا نباید به افراد بیگانه اعتماد کرد؟
فعالیت 2: (صفحهی 124 کتاب درسی)
در یک برگه کاغذ بنویسید که به چه چیزهایی باید نه گفت. دلایل خود را هم بنویسید.
فعالیت 3: بحث گروهی (صفحهی 124 کتاب درسی)
چرا باید به سیگار کشیدن و سایر مواد مخدر قاطعانه نه بگوییم؟
جرئتورزی چیست؟
افراد در روابط دوستانهی خود با یکدیگر، گاه دچار شرم و حجب و حیا میشوند. آنها گمان میکنند اگر برخلاف میل و عقیدهی دوستان یا نزدیکان خود حرفی بزنند، دوستی آنها را از دست میدهند. گاهی نیز ترس باعث میشود که از یک فرد رفتار غلطی سر بزند که از ته دل به آن راضی نیست. عدهای هم وجود دارند که میخواهند از دیگران سوءاستفاده کنند؛ مثل داستانی که برای شما تعریف کردیم. در چنین مواردی لازم است که فرد از خود شجاعت نشان دهد و به درخواستهای بیجای دیگران، نه بگوید. تحقیقات نشان میدهد عدهای از افراد که معتاد شدهاند، بهدلیل حرفهای دوستانشان بوده است. آنها تصور میکردند که نباید از دیگران کم بیاورند. شاید هم خواستهاند خود را همرنگ جماعت کنند یا شاید این افراد انسانهای ترسویی بودهاند و نتوانستهاند شجاعانه به دیگران نه بگویند.
فعالیت 4: گروهی (صفحهی 125 کتاب درسی)
* به چند گروه تقسیم شوید. هر گروه نمایشنامهی کوتاهی بنویسد که موضوع آن درخواست بیجا از یک دوست است. البته فراموش نکنید که شما با آن فرد رودربایستی دارید و میخواهید رابطهی خود را با او حفظ کنید. پاسخ شما یکی از جملات زیر خواهد بود. حداقل چهار نمایشنامه را در کلاس اجرا کنید.
1- بگویید متأسفم؛ نمیتوانم این کار را انجام دهم.
2- بله مهم نیست که شما میرنجید؛ اما من دوست ندارم این کار را برای خوشامد شما انجام دهم.
3- دلایل نپذیرفتن این درخواست را بیان کنید.
4- موضوع صحبت را تغییر دهید.
5- بگویید مشکلاتی که دارم برای من کافی است؛ نمیخواهم آنها را بیشتر کنم.
6- من انتظار نداشتم که شما چنین پیشنهادی به من بدهی.
7- تو دوست خوبی برای من هستی، اما انتظار نداشتم که چنین حرفهایی را از تو بشنوم.
8- من چندبار به تو گفتم که اهل این جور کارها نیستم.
9- تو دوست خوبی نیستی.
10- من و شما راهمان از یکدیگر جداست.
فشار همسالان چیست؟
فشار همسالان ممکن است خوب یا بد باشد و این بستگی به درخواست همسالان از شما دارد. برای مثال دوستی از شما میخواهد که وارد یک بازی ورزشی شوید؛ در یک کلاس زبان یا آموزش ریاضی ثبت نام کنید؛ برای خواندن نماز به مسجد بروید؛ چنین درخواستهایی بد نیست؛ اما اگر از شما بخواهد که سیگار بکشید؛ مواد مخدر مصرف کنید؛ فیلم نامناسبی را ببینید؛ دست به انجام یک کار خطرناکی بزنید یا بدون اطلاع پدر و مادر از پول آنها بردارید، چنین درخواستهایی نابهجاست و باید محترمانه و قاطعانه در برابر درخواست دوست خود بایستید.
چه کسانی رفتار قاطعانه از خود نشان میدهند؟
1- افرادی که اعتماد به نفس آنها بالاست و برای خودشان ارزش قائلاند؛
2- کسانی که برای خود و دیگران احترام قائلاند؛
3- کسانی که به کارهای خوب فکر میکنند و دارای افکار مثبتاند؛
4- کسانی که ترسو نیستند و اهل صداقت و درستکاریاند.
کدامیک از صفات بالا در شما بیشتر وجود دارد؟
فعالیت در خانه (صفحهی 126 کتاب درسی)
معیارهای شجاعت از نظر شما چیست؟ دلایل خود را ذکر کنید.
